Tuần 12. Khái quát văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX

Tuần 12. Khái quát văn học Việt Nam từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ...

• Thiết kế bài dạy văn học sử:

•

I- Các thành phần của văn học t TK X-> ừ TK X->

XIX

1.Văn học chữ Hán

• Các yếu tố tạo nên văn học chữ

Hán ?

• Tác giả: trí thức nho học Việt Nam

• Những sáng tác: chữ Hán

• Thể loại: chiếu,biểu,hịch,cáo,truyện truyền kì,tiểu thuyết chương hồi,phú,thơ cổ phong,thơ đường luật ….

• Nguyễn Bỉnh Khiêm • Nguyễn Trãi

2.Văn học chữ Nôm

Các yếu tố tạo nên văn học chữ Nôm?

• Tác giả:trí thức nho học Việt Nam

• Thể loại chủ yếu thơ:

• Tiếp thu từ Trung Quốc:phú,văn tế,thơ Đường

• Thể thơ dân tộc:song thất lục bát,lục bát,hát nói

Hoà Xuaân Höông • Nguyeãn Khuyeán

II-Các giai đoan phát triển của văn học

từ thế kỉ X đến thế kỉ XIX

Chia làm 4 giai đoạn:

Giai đoạn từ thế kỉ X hết XIV

Giai đoạn từ thế kỉXVhết XVII

Giai đoạn từ thế kỉXVIIInửa đầu XIX Giai đoạn nửa cuối thế kỉXIX

1.Giai đoạn từ thế kỉ Xthế kỉ XIV

Hoàn cảnh lịch

sử

Nội dung Nghệ thuật Sự kiện văn học

,tác giả,tác phẩm

dân tộc giành

được độc lập chủ

quyền

lập nhiều kì tích

trong các cuộc

kháng chiến chống

quân Tống(2

lần),quân

Nguyên(3lần)

chế độ phong kiến

Việt Nam phát triển

đi lên

tinh thần yêu

nước ,mang âm hưởng hào hùng

Thành công rực rỡ nhất là văn chính luận ,thơ phú

Văn học viết ra đời thế kỉ XX

văn học chữ Nôm xuất hiện cuối thế

kỉ XIII

Tác phẩm:Vận nước (Pháp

Thuận),Hịch tướng sĩ(Trần Quốc

Tuấn),Bạch Đằng giang phú(Trương Hán Siêu)

2 Giai đoạn từ thế kỉXVhết XVII

Hoàn cảnh lịch sử Nội dung Nghệ thuật Sự kiện văn

học ,tác giả,tác

phẩm

Kháng chiến chống

quânNguyên tháng lợi

Chế độ phong kiến

Việt Nam đạt đến cực

thịnh (cuối thế kỉ XV)

Đầu thế kỉ XVI chế

độ phong kiến khủng

hoảng gây nội

chiến,đất nước bi chia

cắt.

Đi từ nội dung yêu nước mang âm hưởng ngợi

ca đến phản ánh ,phê phán hiện thực xã hội phong kiến

Thành tựu về văn chinh luận,văn xuôi tự sự

Việt hoá thể loại tiếp thu từ TrungQuốcvà sáng tạo

những thể loại văn học dân tộc:song thất lục bát.

Bình Ngô đại cáo(Nguyễn Trãi)

Truyền kì mạn lục (Nguyễn Dữû)

Nguyễn Bỉnh Khiêm

3.Giai đoạn từ thế kỉXVIIInửa đầu XIX

Hoàn cảnh lịch

sử

Nội dung Nghệ thuật Sự kiện văn

học ,tác giả,tác phẩm

nội chiến phong

kiến ,chế độ phong

kiến đi từ khủng

hoảng đến suy

thoái

khởi nghĩa Tây

Sơn lật đổ các tập

Các thể loại:thơ Nôm đường

luật,ngâm khúc viết theo thể song thất lục bát…được khẳng định và đạt tới đỉnh cao.

Chinh phụ ngâm(Đặng Trần Côn)

thơ Hồ Xuân Hương

Truyện Kiều (Nguyễn Du)

Đây là giai đoạn rực rỡ nhất của văn hoc trung đại

4.Giai đoạn nửa cuối thế kỉ XIX

Hoàn cảnh

lịch sử

Nội dung Nghệ thuật Sự kiện văn

học ,tác giả,tác phẩm

Pháp xâm lược

Việt Nam

Xã hội phong

kiến chuyển sang

thực dân nửa

phong kiến

yêu nước mang âm hưởng trữ tình trào phúng

đạt được thành tựu đặc sắc với thơ Nguyễn Khuyến ,Tú Xương

văn học chữ quốc ngữ xuất hiện

văn tế nghĩa sĩ Cần

Giuộc(Nguyễn Đình Chiểu)…

III-Những đặc điểm lớn về nội dung

của văn học từ thế kỉ X đến hết

XIX

•

Văn học trung đại Việt Nam trong sự tác động mạnh

mẽ của truyền thống dân tộc tinh thần thời đại và những ảnh hưởng từ nước ngoài ,chủ yếu là từ Trung Quốc

1.Chủ nghĩa yêu nước

• Nêu vị trí của chủ nghĩa yêu nước trong văn học trung đại Việt Nam?

• Chủ nghĩa yêu nước là nội dung lớn ,xuyên suốt quá trình tồn tại và phát triển của văn học trung đại Việt Nam

Chủ nghĩa yêunước trong văn học trung đại được thể hiện như thế nào?

 ý thức độc lập tự chủ,tự cường,tự hào dân tộc,

quyết thắng kẻ thù

Em hãy nêu một vài tác phẩm

tiêu biểu?

Sông núi nước Nam,Đại cáo bình

Ngô,Hịch tướng sĩ,Phú sông Bạch

Đằng,Thiên Nam ngữ lục,Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc…

2.Chủ nghĩa nhân đạo

Em hãy nêu vị trí của chủ nghĩa nhân đạo?

• Chủ nghĩa nhân đạo là nội dung

lớn ,xuyên suốt quá trình tồn tại và phát triển của văn học trung đại Việt Nam.

• Nguồn gốc của chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại?

 Bắt nguồn từ truyền thống nhân đạo của

người Việt Nam

 Từ cội nguồn văn học dân gian

 Chịu ảnh hưởng tư tưởng nhân văn tích cực vốn có củaPhật giáo,Nho giáo,Đạo giáo.

Chủ nghĩa nhân đạo được thể

hiện như thế nào?

• Chủ nghĩa nhân đạo trong văn học trung đại được thể hiện phong phú ,đa dạng:

 Lòng thương người

 Lên án ,tố cáo các thế lực tàn bạo chà đạp lên con người

 Khẳng định,đề cao con người

 Đề cao quan hệ đạo đức,lối sống tốt đẹpgiữa người với người

Một vài tác phẩm tiêu biểu:

 Cáo bệnh bảo mọi người

 Tỏ lòng

 Bình ngô đại cáo

 Truyền kì mạn lục

 Chinh phụ ngâm

 Truyện Kiều

 Lục Vân Tiên

• …

3.Cảm hứng thế sự

• Em hiểu thế sự là gì?Cảm

hứng về thế sự là thế nào?

•

• Thế sự là việc đời

• Cảm hứng về thế sự là bày tỏ suy nghĩ về

cuộc sống,việc đời

Biểu hiện của cảm hứng thế sự?

Ýù nghĩa của cảm hứng thế

sự?

• Cảm hứng thế sự trong văn học trung đại góp phần tạo tiền đề cho sự ra đời của văn học hiện thực

trong thời kì sau.

Một số tác phẩm tiêu biểu?

 Thượng kinh kí sự

 Vũ trung tuỳ bút

 Thơ Nguyễn Bỉnh Khiêm

• …

IV-Những đặc điểm lớn về nghệ thuật của văn họctừ thế kỉ X đến

XIX

• 1.Tính quy phạm và sự phá vỡ tính quy

phạm

• Tính quy phạm là gì? Những biểu

hiện củatính quy phạm?

• Tính quy pham là sự quy định chặt chẽ theo khuôn mẫu.

Biểu hiện ở:

 Quan điểm văn

 Tư duy nghệ thuật

 Thể loại văn học

 Cách sử dụng thi liệu

 Một số tác giả phá vỡ tính quy pham,phát huy cá tính sáng tạo trong cả nội dung và

hình thức biểu hiện.

2.Khuynh hướng trang nhã và xu

hướng bình dị

• Khuynh hướng trang nhã và xu hướng bình dị được thể hiện như thế nào?

hơn là cái đời thường bình dị

sơ mộc mạc

tự nhiên,gầnvới đời sống.

3.Tiếp thu và dân tộc hoá tinh hoa

văn học nước ngoài

• Chúng ta tiếp thu những gì của văn

học Trung Quốc?

 Ngôn ngữ

 Thể loại

 Thi liệu

Kết luận:

•

•Suốt mười thế kỉ,văn học trung đại Việt Nam đã phát triển trong sự gắn bó với vân mệnh đất nước ,nhân

dân Cùng với văn học dân gian ,văn học trung đại góp phần làm nên diện mạo hoàn chỉnh và đa dạng của văn học dân tộc ngay từ buổi đầu tạo cơ sở vững chắc cho sự phát triển của văn học ở những thời kì sau.

•Suốt mười thế kỉ,văn học trung đại Việt Nam đã phát triển trong sự gắn bó với vân mệnh đất nước ,nhân

dân Cùng với văn học dân gian ,văn học trung đại góp phần làm nên diện mạo hoàn chỉnh và đa dạng của văn học dân tộc ngay từ buổi đầu tạo cơ sở vững chắc cho sự phát triển của văn học ở những thời kì sau.

•Suốt mười thế kỉ,văn học

trung đại Việt Nam đã phát triển trong sự gắn bó với vân mệnh đất nước ,nhân dân Cùng với văn học dân gian ,văn học trung đại góp phần làm nên diện mạo

hoàn chỉnh và đa dạng của văn học dân tộc ngay từ

buổi đầu tạo cơ sở vững chắc cho sự phát triển của văn học ở những thời kì sau.