Tuần 17. Đọc thêm: Lầu Hoàng Hạc (Hoàng Hạc lâu) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về...
Trang 1Hoµng H¹c L©u
(LÇu Hoµng H¹c)
-Th«i
Trang 2Hiệu-Kết quả cần đạt
Giúp học sinh:
- Thấy đ ợc tâm trạng hoài niệm quá khứ, ngậm ngùi tr ớc hiện tại và tình cảm th ơng nhớ quê h ơng của Thôi Hiệu
- Thấy đ ợc cấu tứ độc đáo của một bài thơ Đ ờng luật
Trang 3Những việc cần làm
• 1 Tìm hiểu tiểu dẫn
• 2 Nhan đề bố cục
• 3 Đọc hiểu văn bản
• 4 Ghi nhớ
• 5 Luyện tập
• 6 Bài tập ở nhà
Trang 4Tiểu dẫn
Câu hỏi 1: Qua phần tiểu dẫn, em
biết đ ợc điều gì về tác giả bài thơ?
Trả lời:
+ Thôi Hiệu (704 - 705) quê ở Biện Châu (nay là thành phố Khai Phong, tỉnh Hà Nam)
+ Là nhà thơ nổi tiếng thời Thịnh Đ ờng
Có khoảng 40 tác phẩm, trong đó “Hoàng Hạc lâu” là nổi tiếng nhất
Trang 5Văn bản
• Câu hỏi 2: Em hãy giải thích nhan đề
bài thơ “Hoàng Hạc lâu”?
• Trả lời
– Là tên một di tích văn hoá nổi tiếng
ở phía Tây Trung Quốc
– Là nơi Phí Văn Vi biến thành tiên c ỡi hạc vàng bay đi
– Thôi Hiệu đã đến thăm lầu Hoàng Hạc và viết bài thơ nổi tiếng về
địa danh này
Trang 6Trả lời:
- Bài thơ này làm theo thể thất ngôn bát cú Đ ờng luật
- Có 2 cách chia bố cục
+ Cách 1: đề, thực, luận, kết (2/2/2/2) + Cách 2: 4 câu trên, 4 câu d ới (4/4)
=> Chọn phân tích bài thơ theo cách 2
Câu hỏi 3: Theo em bài thơ đ ợc làm
theo thể thơ gì? Bố cục chia nh thế nào? Cách nào là hợp lý?
Trang 7Câu hỏi h ớng dẫn học bài
Câu hỏi 4: Em hãy nhận xét về cấu trúc
thanh điệu trong 4 câu thơ đầu so với quy
định của thơ Đ ờng luật mà em học?
Trả lời
-Sự phối thanh trong câu 1 và câu 3 không chuẩn (Vi phạm quy tắc “nhị tứ lục phân minh”)
Câu 1: B B T
-Chữ “hoàng hạc” đ ợc lặp lại tới 3 lần
=> Khẳng định nỗi nhớ da diết của Thôi Hiệu với cảnh x a
Trang 8Câu hỏi 5: Hãy chỉ ra thủ pháp nghệ
thuật tiêu biểu trong 4 câu thơ đầu?
Trả lời:
- Đối ý (chim hạc bay đi >< lầu Hoàng Hạc còn trơ)
- Đối thanh (bất phục phản >< không du du)
Tác dụng: tạo ra sự cân đối, hài hoà cho câu thơ
ý nghĩa: Khẳng định một huyền
thoai đẹp đã một đi không trở lại
Trang 9Câu hỏi 6: Trong 4 câu thơ cuối
điểm nhìn của tác giả có sự thay
đổi nh thế nào? Hãy Tìm điểm mới lạ
so với 4 câu thơ đầu?
Trả lời:
-Điểm nhìn của tác giả trở về thực tại để thấy cảnh của lầu Hoàng Hạc hiện ra
-Sự xuất hiện của các địa danh cụ thể, gần gũi với đời sống hiện thực: Hán D ơng, Anh Vũ
-Không gian, thời gian trống trải, vắng lặng
=> H ớng về quá khứ thì vô vọng, h ớng về hiện tại thì trống trải cuối cùng thi sĩ h ớng vào chính lòng mình
Trang 10Câu hỏi 7: Em hãy diễn xuôi nghĩa
của hai câu thơ cuối? Việc chọn thời
gian buổi chiều để thể hiện tâm
trạng của tác giả trong bài thơ có ý
nghĩa gì?
Trả lời:
-Diễn xuôi: Chiều tối tự hỏi lòng mình đâu
là quê h ơng Khói và sóng trên sông khiến cho lòng ng ời buồn
-Sự xuất hiện của không gian “chiều”, buổi chiều nh kéo nhà thơ trở về thực tại của chính mình Đúng lúc ấy khói và sóng trên sông nh đồng điệu, gợi lên một nỗi buồn lan toả.
-Tác giả không dùng lối bộc lộ trực tiếp mà
Trang 11Câu hỏi 8: Nhan đề của bài thơ là
“Hoàng Hạc lâu” nh ng toàn bài hầu
nh không nói gì về “lầu” cả Vậy
dụng ý tác giả là gì?
Trả lời:
- Biểu hiện suy t sâu lắng triết lí của tác giả về cái hữu hạn của đời ng ời và cái vô hạn, vô cùng của vũ trụ.
- Tạo ra sự chuyển tiếp từ quá khứ và hiện tại (giữa 4 câu trên và 4 câu d ới)
- Tạo ra mối t ơng quan giữa cái hữu hình (đất Hán D ơng, bãi Anh Vũ) với cái không nhìn thấy là “h ơng quan” Cái thần của bài thơ là ở
đó.
Trang 12Câu hỏi 9: Tất cả cảnh ở bài thơ
đều rất đẹp sao lại khiến ng ời
buồn?
Trả lời:
Vì Thôi Hiệu không chỉ tả cảnh có ý nghĩa thù tạc, ngâm vịnh, mà thơ của Thôi Hiệu còn để bộc lộ tình cảm chân thành, những suy nghĩ sâu lắng (Thôi Hiệu buồn vì thấy đời ng ời là hữu hạn, buồn vì phải tha h ơng) Dẫu cảnh có đẹp thì lòng ng ời nhớ quê h ơng cứ vời vợi nhất là cảnh lúc chiều tối.
Trang 13Câu hỏi 10: Có ng ời cho rằng: “Bài
thơ 56 chữ thì cả 56 chữ đều là b
ớc chuẩn bị cho một chữ “sầu” đậu
xuống kết đọng trong tâm”, em
suy nghĩ gì về ý kiến này?
Trả lời:
ý kiến này đúng và sâu sắc Vì cái hồn của bài thơ là những suy nghĩ chân thành sâu sắc gợi cảm giác buồn về thân phận con ng ời Còn có nỗi sầu, nỗi buồn nào hơn khi phải xa quê h ơng Ng ời ta buồn nhớ quê h ơng lúc chiều tà buông xuống, ta mới
hiểu vì sao chiều hôm nhớ nhà là tình
huống xuất hiện rất phổ biến trong thơ ca nhiều n ớc ph ơng Đông.
Trang 14Ghi nhớ
Bài thơ “Hoàng Hạc lâu” thể hiện tâm trạng hoài niệm quá khứ, ngậm ngùi tr ớc thực tại và tình cảm
th ơng nhơ quê h ơng của Thôi Hiệu thông qua kết cấu độc đáo của một bài thơ Đ ờng luật
Trang 15Luyện tập
Câu hỏi: Em hãy tìm một câu thơ của một nhà
thơ Việt Nam có ý gần với câu cuối bài thơ
“Hoàng Hạc lâu”:
“Yên ba giang th ợng sử nhân sầu”?
Trả lời: Câu cuối trong bài thơ “Tràng giang”
nổi tiếng của Huy Cận:
“Không khói hoàng hôn cũng nhớ nhà”.
Theo Huy Cận khi sáng tác “Tràng giang” ông nhớ tới “Hoàng Hạc lâu” của Thôi Hiệu và nảy sinh ý thơ đặc sắc này.
Trang 16Bài tập về nhà
Câu hỏi: Em hãy nhớ lại và thử so sánh: cách thể
hiện nỗi buồn trong Hoàng Hạc lâu của Thôi Hiệu
có gì khác với các tác giả văn học mà em biết, Nguyễn Du trong tác phẩm “Truyện Kiều” chẳng hạn?
Gợi ý:
- Nỗi sầu theo cách thể hiện của Thôi Hiệu là
đi từ thiên nhiên (khách thể) tác động đến con ng
ời (chủ thể) còn Nguyễn Du thì ng ợc lại trong
“Truyện Kiều” ông viết: “Ng ời buồn cảnh có vui
đâu bao giờ”