Tuần 18. Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh

- Giới thiệu với ng ời đọc về nét đẹp trong sinh hoạt văn hoá cổ truyền của nguời dân VN.. thi - Theo trình tự lôgic thời gian, địa điểm, điẽn biến, ý nghĩa của hội thi.. - Loại b ởi c

C¸c h×nh thøc kÕt cÊu cña

v¨n b¶n thuyÕt minh

I KÕt cÊu cña v¨n b¶n thuyÕt

minh

2 C¸c h×nh thøc kÕt cÊu cña v¨n b¶n

thuyÕt minh

a T×m hiÓu c¸c v¨n

b¶n

1 Kh¸i niÖm vÒ kÕt cÊu cña

v¨n b¶n.

Th¶o luËn

nhãm

+ Nhãm 1+2: t×m hiÓu v¨n b¶n 1 + Nhãm 3 + 4: t×m hiÓu v¨n b¶n 2

Thêi gian th¶o luËn: 7 phót C¸c nhãm ghi kÕt qu¶ trªn phiªó häc tËp

Văn bản 1 Văn bản 2

- Đối t ợng

TM

- Mục

đích TM

Các ý

chính

Cách sắp

xếp các ý

- Hội thi thổi cơm ở làng ĐV, xã

- Giới thiệu với ng ời đọc

về nét đẹp trong sinh hoạt văn hoá cổ truyền của nguời dân VN

- Thời gian, địa điểm diễn ra lễ hội.

- Diễn biến của lễ hội (các công đoạn thổi cơm,

chấm thi.)

- ý nghĩa của lễ hội

- Theo trình tự thời gian (thủ tục bắt đầu -> quá

trình nấu cơm -> chấm

thi)

- Theo trình tự lôgic (thời gian, địa điểm, điẽn

biến, ý nghĩa của hội thi)

- Loại b ởi của vùng đất

PT ở Hà Tĩnh

- Giới thiệu với ng ời

đọc về sản vật ngon của một vùng đất

- Hình dáng bên ngoài của BPT

- H ơng vị đặc sắc của BPT.

- Sự hấp dẫn và bổ d ỡng của BPT.

- Danh tiếng của BPT

- Theo trình tự không gian (từ ngoài vào

trong).

- Theo trình tự lôgic (đẹp, ngon -> hấp dẫn,

bổ d ỡng -> nổi tiếng) (nhân - quả)

b Kết luận

Khi viết bài văn thuyết minh, có thể lựa

chọn nhiều hình thức kết cấu khác nhau:

- Theo trình tự thời gian: trình bày sự vật theo quá trình hình thành, vận động và phát triển.

- Theo trình tự không gian: trình bày sự vật theo tổ chức vốn có của nó (bên trên - bên d ới, bên trong – bên ngoài, trình tự

quan sát)

- Theo trình tự lôgic: trình bày sự vật

theo các mối quan hệ khác nhau (nhân - quả, chung – riêng, liệt kê các mặt, các ph

ơng diện…)

- Theo trình tự hỗn hợp: trình bày sự vật với sự kết hợp nhiều trình tự khác nhau

II Luyện tập

* Bài 1 – Cách thuyết minh bài thơ

“Tỏ lòng” của Phạm Ngũ Lão.

- Giới thiệu chung về bài thơ: tác giả, thể loại, nội dung chính…

- Thuyết minh về giá trị nội dung của bài thơ:

+ Hào khí, sức mạnh của quân đội thời Trần (hai câu đầu)

+ Chí làm trai theo tinh thần Nho giáo

(hai câu cuối).

- Thuyết minh về giá trị nghệ thuật của bài thơ:

+ Sự cô đọng, đạt tới độ súc tích cao

+ Tính kì vĩ về thời gian, không gian, con ng ời.

=> Kết cấu theo trình tự lôgic

Bµi häc kÕt thóc

Đoạn trích 1: Chu Văn An tên chữ là Linh

Triệt, tên hiệu là Tiều ẩn, ng ời làng Văn Thôn, xã Quang Liệt, huyện Thanh Đàm (nay là huyện

Thanh Trì, Hà Nội), sinh năm 1292 và mất năm

1370

Chu Văn An từ hồi còn trẻ đã nổi tiếng là c

ơng trực, sửa mình trong sạch, không cầu danh lợi, chỉ ở nhà đọc sách Sau khi thi đỗ Thái học

sinh, ông không ra làm quan mà trở về mở tr ờng dạy học ở quê nhà Học trò nhiều nơi tìm đến

theo học rất đông Trong số môn đệ của ông có rất nhiều ng ời thành đạt Tính nghiêm nghị, t

cách thanh cao và học vấn sâu rộng làm cho

danh tiếng của ông ngày càng lan xa, học trò

đến theo học ngày càng nhiều và có đủ các loại

T ơng truyền trong số đó có cả thần n ớc theo

học, sau giúp dân trừ hạn hán

mẫu mực”)

Đoạn trích 2: Đà Lạt quanh năm có hoa, nh ng tiết trời càng trở lạnh thì những trại hoa càng rực rỡ là th ờng: hồng, cúc, th ợc d ợc, mẫu đơn,

lay ơn, oóc-tăng-xi-a, mi-mô-da, anh đào, đỗ quyên, hồng tràm, liễu tràm, sen núi, từ các loài hoa đẹp xứ lạnh cho dến đào thắm mai vàng của đất n ớc ta Ng ời trồng hoa cũng nh ng ời

trồng rau đều đến từ các làng hoa, làng rau

nổi tiếng khắp n ớc lên đây…; đến đây có

thể nghe giọng nói đủ các miền

Đi dạo trên những con đ ờng Đà Lạt mà nhìn

xuống các thung lũng, thì chỉ thấy toàn

những luống rau, vồng hoa mọc lên từ đất đỏ t

ơi, nh đi giữa một v ờn hoa lá mênh mông Đà

Lạt, “thành phố hoa”, thật lắm thứ hoa quý

không mấy nơi bằng…