Tuần 20. Đại cáo bình Ngô (Bình Ngô đại cáo - tiếp theo)

Tuần 20. Đại cáo bình Ngô (Bình Ngô đại cáo - tiếp theo) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tậ...

Chào mừng cô và các bạn đến với bài thuyết trình của nhóm

Bánh trôi nước

1 Nguyễn Thị Thùy Linh

Câu 1 Câu 2

Câu 1: Cuộc khởi nghĩa nào đánh đuổi quân

Minh vào đầu TK XV?

Câu 1: Cuộc khởi nghĩa nào đánh đuổi quân

Minh vào đầu TK XV?

A Khởi nghĩa Tây Sơn B Khởi nghĩa Lam Sơn

C Khởi nghĩa Ba Đình D Khởi nghĩa Yên Thế

A Lê Đại Hành B Lê Tương Dực

Câu 2: Vị vua đầu tiên của nhà Hậu Lê là ai?

A Nguyễn Du B Nguyễn Tất Thành

C Nguyễn Bỉnh Khiêm D Nguyễn Trãi

Câu 3: Năm 1980 ai là người được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới?

Câu 3: Năm 1980 ai là người được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới?

A Bình Ngô Đại Cáo B Nam Quốc Sơn Hà

C Quốc âm thi tập D Hịch tướng sĩ

Câu 4: Tác phẩm nào được coi là bản tuyên

ngôn độc lập thứ hai của nước ta?

Câu 4: Tác phẩm nào được coi là bản tuyên

ngôn độc lập thứ hai của nước ta?

Chủ đề:

Phân tích Bình Ngô Đại Cáo theo

đặc điểm thể loại

 Tìm hiểu chung

Đọc hiểu văn bản

Tác giảTác phẩm

Hoàn cảnh ra đời

Thể cáo

Bố cụcnêu luận đề chính nghĩa

vạch rõ tội ác kẻ thù

kể lại quá trình chinh phạt gian khổ và tất thắng của cuộc khởi nghĩa

tuyên bố chiến quả, khẳng định sự nghiệp chính nghĩa

A Tìm hiểu chung

I Tác giả

- Nguyễn Trãi (1380 – 1442) hiệu là Ức Trai, quê

ở Chí Linh, tỉnh Hải Dương

- Ông từng thi đỗ Thái

học sinh năm 1400, làm

quan dưới triều Hồ,

nhà Minh xâm lược,

cha ông là Nguyễn Phi

Khanh bị chúng đưa

sang Trung Quốc Sau

đó ông tìm về Lam Sơn

theo Lê Lợi tham gia

khởi nghĩa

Lê Lợi

- Năm 1442, toàn thể gia đình Nguyễn Trãi bị tru

di tam tộc trong vụ án Lệ Chi Viên Năm 1464, vua Lê Thánh Tông xuống chiếu giải oan cho

ông

- Nguyễn Trãi là một nhà văn hoá lớn, có đóng góp to lớn vào sự phát triển của văn học và tư tưởng Việt Nam Năm 1980 ông được UNESCO công nhận là danh nhân văn hóa thế giới

II Tác phẩm

a, Hoàn cảnh ra đời

- Bình Ngô Đại Cáo ( 1428) sau khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn giành được thắng lợi, Nguyễn Trãi thừa lệnh Lê Lợi viết Bình Ngô Đại Cáo để công bố rộng khắp về việc dẹp yên giặc Ngô

có vần hoặc không có vần Cũng như thể hịch

cáo là thể văn hùng biện lời lẽ đanh thép lý luận sắc bén kết cấu chặt chẽ, mạch lạc

c, Bố cục

- Bốn phần: + nêu luận đề chính nghĩa

+ vạch rõ tội ác kẻ thù

+ kể lại quá trình chinh phạt gian

khổ và tất thắng của cuộc khởi nghĩa

+ tuyên bố chiến quả, khẳng định sự nghiệp chính nghĩa

B Đọc hiểu văn bản

1 Nêu luận đề chính nghĩa

- Nêu nguyên lý chính nghĩa làm chỗ dựa, làm căn cứ chính xác để triển khai toàn bộ nội dung bài cáo:

+ đạo lý “nhân nghĩa”

+ tuyên ngôn về nền độc lập, chủ quyền dân tộc

• Cương vực lãnh thổ

• Phong tục tập quán

• Nền văn hiến lâu đời

• Lịch sử, chế độ riêng

+ đạo lý “nhân nghĩa”

Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân, Quân điếu phạt trước lo trừ bạo;

+ tuyên ngôn về nền độc lập, chủ quyền dân tộc

• Cương vực lãnh thổ

• Phong tục tập quán

• Nền văn hiến lâu đời

• Lịch sử, chế độ riêng

• Nền văn hiến lâu đời

Như nước Đại Việt ta từ trước, Vốn xưng nền văn hiến đã lâu,

• Cương vực lãnh thổ

Núi sông bờ cỏi đã chia,

• Phong tục tập quán

Phong tục Bắc Nam cũng khác;

• Lịch sử, chế độ riêng

Từ Triệu, Đinh, Lý, Trần bao đời xây nền độc lập

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên hùng cứ một phương;

Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau,

Song hào kiệt thời nào cũng có

Cho nên:

Lưu Cung tham công nên thất bại;

Triệu Tiết thích lớn phải tiêu vong;

Cửa Hàm tử bắt sống Toa Đô

Sông Bạch Đằng giết tươi Ô Mã

Việc xưa xem xét, chứng cứ còn ghi

2 vạch rõ tội ác kẻ thù

• Chỉ rõ âm mưu cướp nước ta

Nhân họ Hồ chính sự phiền hà

Để trong nước lòng dân oán hận Quân cuồng Minh thưà cơ gây hoạ Bọn gian tà còn bán nước cầu vinh

• Những chủ trương cai trị tàn bạo hủy hoại cuộc sống con người và môi trường sống

Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ

Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế

Gây thù kết oán trải mấy mươi năm

Bại nhân nghĩa nát cả đất trời

Nặng thuế khoá sạch không đầm núi

Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập thuồng luồng

Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu nước độc

Vét sản vật, bắt dò chim sả, chốn chốn lưới chăng

Nhiễu nhân dân, bắt bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt

Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ,

Nheo nhóc thay kẻ goá bụa khốn cùng

Thằng há miệng, đứa nhe răng, máu mỡ bấy no

nê chưa chán,

• Câu kết đầy hình tượng

Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi

!

3 kể lại quá trình chinh phạt gian khổ và tất thắng của cuộc khởi nghĩa

Đại Cáo Bình Ngô là bản tổng kết hào hùng về cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.

+ Giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa được tập trung khắc họa vào hình tượng người anh hùng

Lê Lợi

+ Giai đoạn 2 được tái hiện bằng bức tranh toàn cảnh đậm chất sử thi

- Giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa được tập

trung khắc họa vào hình tượng người anh hùng

Lê Lợi

+ tái hiện tất cả diễn biến giai đoạn đầu của cuộc khởi nghĩa

+ Hình tượng Lê Lợi có sự thống nhất giữa con người bình thường và lãnh tụ khởi nghĩa.

Chốn hoang dã nương mình.

Ngẫm thù lớn há độ trời chung,

Căm giặc nước thề không cùng sống

Đau lòng nhức óc, chốc đà mười mấy năm trời;Nếm mật nằm gai, há phải một hai sớm tối

Quên ăn vì giận, sách lược thao suy xét đã tinh;Ngẫm trước đến nay, lẽ hung phế đắn đo càng kỹ

+ Gian khổ khởi nghĩa được phác họa qua hai sự kiện có tính chất tiêu biểu

Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần,

Khi Khôi Huyện quân không một đội

- Giai đoạn thứ hai của cuộc khởi nghĩa được tái hiện bằng bức tranh đậm chất sử thi.

+ từ giai đoạn đầu gian khổ khó khăn chuyển

sang giai đoạn phản công giành được thắng lợi.+ khắc họa quá trình phản công thắng lợi của

cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

* Đánh viện binh giặc

Thằng nhãi con Tuyên Đức động binh không ngừng

Đồ nhút nhát Thạnh, Thăng đem dầu chữa cháy

Đinh mùi tháng chín, Liễu Thăng đem binh từ Khâu Ôn kéo lại Năm ấy tháng mười, Mộc Thạnh chia đường từ Vân Nam tiến sang

Ta trước đã điều binh thủ hiểm, chặt mũi tiên phong

Sau lại sai tướng chẹn đường, tuyệt nguồn lương thực

Ngày mười tháng tám, trận Chi Lăng Liễu Thăng thất thế

Ngày hai mươi, trận Mã Yên Liễu Thăng cụt đầu

Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vong

Ngày hăm tám, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự vẫn

Sĩ tốt kén người hùng hổ

Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh

Gươm mài đá, đá núi cũng mòn

Voi uống nước, nước sông phải cạn.Đánh một trận, sạch không kình ngạc Đánh hai trận tan tác chim muông Nổi gió to trút sạch lá khô,

Thông tổ kiến hổng phá toang đê vỡ

Cứu binh hai đạo tan tành, quay gót chẳng kịp,

Quân giặc các thành khốn đốn, cởi giáp ra hàng

Tướng giặc bị cầm tù, như hổ đói vẫy đuôi xin cứu mạng; Thần Vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh.

Mã Kì, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiến thuyền, ra đến bể mà vẫn hồn bay phách lạc;

Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài nghìn cỗ ngựa, về

đến nước mà vân tim đập chân run.

Họ đã tham sống sợ chết, mà hòa hiếu thực lòng;

Ta lấy toàn quân là hơn, để nhân dân nghỉ sức.

Chẳng những mưu kế kì diệu,

Cũng là chưa thấy xưa nay.

4 tuyên bố chiến quả, khẳng định sự nghiệp chính nghĩa

- Khẳng định kỷ nguyên mới đang mở ra

bằng việc nêu lên bài học lịch sử

Xã tắc từ đây vững bền

Giang sơn từ đây đổi mới

Càn khôn bĩ rồi lại thái

Nhật nguyệt hối rồi lại minh

Ngàn năm vết nhục nhã sạch làu

Muôn thuở nền thái bình vững chắc

Âu cũng nhờ trời đất tổ tông linh thiêng đã lặng thầm phù trợ;

Than ôi!

Một cỗ nhung y chiến thắng,

nên công oanh liệt ngàn năm

Bốn phương biển cả thanh bình,

ban chiếu duy tân khắp chốn