Tuần 20. Đại cáo bình Ngô (Bình Ngô đại cáo - tiếp theo)

Tuần 20. Đại cáo bình Ngô (Bình Ngô đại cáo - tiếp theo) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tậ...

Thpt Nguyễn Du ( Quận 10- TPHCM)

Thực hiện bởi Học sinh Trường

• Xuất thân trong gia đình có truyền thống : ông ngoại là

Tể tướng, cha là Tiến sĩ Nguyễn Ứng Long (Nguyễn Phi Khanh) và bà Trần Thị Thái

Chân dung Nguyễn

Trãi

• Hoàn cảnh sáng tác

_ Sau khi quân ta giành thắng lợi trong cuộc chiến

chống quân Minh xâm lược, Nguyễn Trãi đã thừa lệnh của Lê Lợi viết bài cáo để tuyên bố nền độc lập của dân tộc ta

• Thể loại : Cáo

• Ý nghĩa nhan đề

_ Bài cáo lớn tuyên bố về việc dẹp yên giặc Ngô

• Bố cục: 4 phần

Tư tưởng yêu nước gắn liền với việc bảo vệ chủ quyền đất nước

“Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo”

• Nhân nghĩa là tinh thần vì dân, là chính

nghĩa của nhân dân, mang bản sắc dân tộc

• Nhân nghĩa ở đây không phải là lòng

thương người một cách chung chung, mà

nhân nghĩa là để an dân, trừ bạo ngược để

cứu nước,cứu dân

• = > Nguyễn Trãi đã biết chắc lọc hạt nhân cơ bản nhất, tích cực nhất trong tư tưởng nhân nghĩa chân chính

KHẲNG ĐỊNH CHỦ QUYỀN ĐẤT

NƯỚC

Như nước Đại Việt ta từ trước,

Vốn xưng nền văn hiến đã lâu ->Truyền thống văn hóa lâu đời

Núi sông bờ cõi đã chia, -> Lãnh Thổ riêng biệt

Phong tục Bắc Nam cũng khác.-> Văn hóa riêng biệt

Từ Triệu, Đinh, Lí, Trần bao đời gây nền độc lập,

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên mỗi bên xưng đế một phương -> Triều đại riêng biệt

Song hào kiệt đời nào cũng có -> Nhân tài hào kiệt

một cách toàn diện và sâu sắc

 Đoạn mở đầu có ý nghĩa như một bản tuyên

ngôn độc

• Giặc Minh muốn cướp nước ta nhưng rất xảo quyệt, thủ đoạn: núp dưới chiêu bài bịp bợm giúp dân ta Phù Trần diệt Hồ

=>Tác giả đã vạch trần bộ mặt giả nhân giả nghĩa của bọn giặc thâm độc và tham lam

• Khủng bố, tàn sát man rợ người dân vô tội

“Nướng dân đen trên ngọn lửa hung tàn,

Vùi con đỏ xuống dưới hầm tai vạ.”

• Nhũng nhiễu, ức hiếp không để người dân sống yên ổn:

“Dối trời lừa dân đủ muôn ngàn kế,

Gây binh kết oán trải hai mươi năm”

“Nặng nề những núi phu phen,

Tan tác cả nghề canh cửi.”

• Bốc lột sức lao động con người tới cạn kiệt thiệt hại cả tính mạng

“Người bị ép xuống biển dòng lưng mò ngọc, ngán thay cá mập thuồng luồng.

Kẻ bị đem vào núi đãi cát tìm vàng, khốn nỗi rừng sâu, nước độc.”

*Vơ vét tới tận cùng tài nguyên sản vật

“Nặng thuế khoá sạch không đầm núi “

“Vét sản vật, bắt chim trả, chốn chốn lưới chăng,

Nhiễu nhân dân, bẫy hươu đen, nơi nơi cạm đặt “

*Hủy hoại cả môi trường sống

“Tàn hại cả giống côn trùng cây cỏ, “

=> Chính sách cai trị phản nhân đạo

-> Lấy cái vô hạn của trúc Nam Sơn, nước Đông Hải để nói đến cái vô hạn của tội ác,

sự nhơ bẩn của kẻ thù -> Để lại ấn tượng sâu sắc về tội ác của giặc và lòng căm

phẫn và khinh bỉ của dân ta

=> Đại cáo bình Ngô có ý nghĩa của một

bản tuyên ngôn độc lập

• Giọng văn vừa nghẹn ngào, thống thiết vừa sôi trào phẫn uất.

“Độc ác thay, trúc Nam Sơn không ghi hết tội,

Dơ bẩn thay, nước Đông Hải không rửa sạch mùi “

• Trận chiến ác liệt ở Bồ Đằng và Trà Lân

• Hai trận có ý nghĩa chiến lược và diễn

ra ác liệt là trận Ninh Kiều và trận Tốt Động

• “ Ninh Kiều máu chảy thành sông, tanh trôi vạn

dặm

Tuỵ Động thây chất đầy nội, nhơ để ngàn năm.

Phúc tâm quân giặc Trần Hiệp đã phải bêu đầu

Mọt gian kẻ thù Lý Lượng cũng đành bỏ mạng.”

-> Giặc thì huy động lục sống chết cố thủ, ta thì quyết chiến quyết thắng

=> Cuộc chiến dữ dội hơn

• Chiến dịch Chi Lăng – Xương Giang, bản hùng ca vang dội nhất của cuộc kháng

chiến

“ Đinh mùi tháng chín, Liễu Thăng đem binh từ Khâu

Ôn kéo lại

Năm ấy tháng mười, Mộc Thạnh chia đường từ Vân Nam tiến sang.

Ta trước đã điều binh thủ hiểm, chặt mũi tiên phong Sau lại sai tướng chẹn đường, tuyệt nguồn lương thực”

 Giặc Minh bản chất ngoan cố,

cử viện binh tiến xuống Đại Việt

• Những đòn đánh cấp tập của nghĩa quân

• "Ngày mười tám, trận Chi Lăng, Liễu Thăng thất thế

Ngày hai mươi, trận Mã Yên, Liễu Thăng cụt đầu

Ngày hăm lăm, bá tước Lương Minh đại bại tử vong Ngày hăm tám, thượng thư Lý Khánh cùng kế tự vẫn.”

-> Những chiến thắng dồn dập

• Khí thế áp đảo của quân ta

• “Sĩ tốt kén người hùng hổ

Bề tôi chọn kẻ vuốt nanh Gươm mài đá, đá núi cũng mòn Voi uống nước, nước sông phải cạn Đánh một trận, sạch không kình ngạc Đánh hai trận tan tác chim muông.

Cơn gió to trút sạch lá khô,

Tổ kiến hổng sụt toang đê vỡ.”

• Hình ảnh ta hoành tráng bao nhiêu thì quân

địch thảm hại bấy nhiêu:

“Thần Vũ chẳng giết hại, thể lòng trời ta mở đường hiếu sinh

Mã Kỳ, Phương Chính, cấp cho năm trăm chiếc thuyền, ra đến biển mà vẫn hồn bay phách lạc,

Vương Thông, Mã Anh, phát cho vài nghìn cỗ ngựa, về

đến nước mà vẫn tim đập chân run.”

Từ nghênh ngang ngạo nghễ trở nên

=> Qua hình ảnh của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn cho thấy lòng yêu nước và tinh thần sẵn sàng chống giặc ngoại xâm, bảo vệ biên