Tuần 20. Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh

Tính chuẩn xác và một số biện pháp đảm bảo tính chuẩn xác của văn bản thuyết minh - Khái niệm: Tính chuẩn xác trong văn bản thuyết minh là những tri thức về đối t ợng thuyết minh nêu

Trang 2

Kiểm tra bài cũ

Một học sinh đã thuyết minh về tác phẩm “Bình

Ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi nh sau:

Văn bản 1:

Sau cuộc kháng chiến chống

quân Mông - Nguyên thắng lợi,

Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi

soạn thảo “Bình Ngô đại

cáo” Bài cáo viết ra nhằm tố

cáo tội ác của kẻ thù xâm l ợc,

ngợi ca cuộc khởi nghĩa Tây

Sơn và tuyên bố nền thái bình

của dân tộc Ng ời viết đã vận

dụng nghệ thuật tả cảnh ngụ

Văn bản trên đã cung cấp những thông tin về hoàn cảnh

ra đời, giá trị nội dung và nghệ thuật của tác phẩm

“Bình Ngô đại cáo”.

Tìm lỗi sai và sửa lỗi trong văn bản thuyết minh trên?

Văn bản 2:

Sau cuộc kháng chiến chống quân Minh thắng lợi, Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi soạn thảo “Bình Ngô đại cáo”

Bài cáo viết ra nhằm tố cáo tội ác của kẻ thù xâm l ợc, ngợi

ca cuộc khởi nghĩa Lam Sơn

và tuyên bố nền thái bình của dân tộc Ng ời viết đã vận dụng nghệ thuật viết văn chính luận tài tình và qua đó thể hiện t t ởng nhân nghĩa sâu sắc Vì những lẽ trên, bài cáo xứng đáng đ ợc coi là bản tuyên ngôn độc lập, một áng

“thiên cổ hùng văn”.

Trang 3

TÝnh chuÈn x¸c, hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh

Ngµy 20/ 01/2010

TuÇn 21

TiÕt 61:

Trang 4

Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản

thuyết minh

I Tính chuẩn xác trong văn bản thuyết minh

1 Tính chuẩn xác và một số biện pháp đảm

bảo tính chuẩn xác của văn bản thuyết minh

- Khái niệm: Tính chuẩn xác trong văn bản thuyết

minh là những tri thức về đối t ợng thuyết minh nêu ra phải đúng, phù hợp với chân lí, với chuẩn mực và

khách quan, khoa học.

- Vai trò: Tính chuẩn xác là yêu cầu đầu tiên và quan trọng nhất của mọi văn bản thuyết minh.

Sau cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên

thắng lợi, Nguyễn Trãi đã thừa lệnh Lê Lợi soạn thảo

“Bình Ngô đại cáo” Bài cáo viết ra nhằm tố cáo tội ác của kẻ thù xâm l ợc, ngợi ca cuộc khởi nghĩa Tây Sơn và tuyên bố nền thái bình của dân tộc Ng ời viết đã vận dụng nghệ thuật tả cảnh ngụ tình và qua đó thể

hiện t t ởng nhân nghĩa sâu sắc Vì những lẽ trên, bài cáo xứng đáng đ ợc coi là bản tuyên ngôn độc lập, một

áng “thiên cổ hùng văn”.

Tính chuẩn xác trong văn bản thuyết minh là gì?

Tính chuẩn xác có vai trò nh thế nào trong văn bản

thuyết minh?

Trang 5

1 Tính chuẩn xác và một số biện pháp đảm bảo tính chuẩn xác của văn bản thuyết minh

- Biện pháp:

Ví dụ 1: Nhà thờ Ngọc Đồng

nằm trên địa bàn xã Ngọc Thanh – Kim Động, tỉnh H

ng Yên đ ợc thiết kế theo lối kiến trúc Gôma nguy nga, đồ sộ, hình dáng nh một con tàu biển h ớng về phía địa phận Phát Diệm – trung tâm đạo thiên chúa Việt Nam Hai bên mái giống

nh hai bên boong tàu, có nhiều cửa, tạo ánh sáng tự nhiên Nhà thờ có chiều dài 70m, rộng 20m, tháp cao

33m, chia thành hai tầng

Ngữ liệu

+ Tìm hiểu thấu

đáo về đối t ợng.

+ Thu thập tài liệu

tham khảo (tài liệu

thuyết minh

Đối với đối t ợng thuyết minh có sự biến động theo thời gian, chúng ta cần l u

ý điều gì khi đọc tài liệu?

Trang 6

Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn bản thuyết minh

2 Luyện tập:

Phiếu học tập số 1Câu a (SGK – 24)

Em hãy đọc kĩ câu văn thuyết minh sau và trả lời các câu hỏi:

“ở lớp trung học phổ thông, học sinh chỉ đ ợc học văn học dân gian

(ca dao, tục ngữ, câu đố)”.

(1) Câu văn thuyết minh trên:

- Thiếu thông tin nào?

+ có phải chỉ đ ợc học văn học dân gian hay còn học phần

nào nữa?

+ có phải chỉ đ ợc học ca dao, tục ngữ của văn học dân

gian ? (còn đ ợc học thể loại nào

Trang 7

Phiếu học tập số 2

Câu b (SGK – 25)

Em hãy đọc kĩ câu văn thuyết minh sau và trả lời các câu hỏi:

Gọi “Đại cáo bình Ngô” là áng thiên cổ hùng văn vì đó là bài văn

hùng tráng đã đ ợc viết ra từ nghìn năm tr ớc.

(1) Câu văn trên có điểm nào ch a chuẩn xác?

- Ng ời viết giải nghĩa cụm từ “thiên cổ hùng văn” đúng hay

Trang 8

Phiếu học tập số 3 Câu c (SGK – 25)

Đọc kĩ đoạn văn thuyết minh trong SGK- 25 và trả lời các

câu hỏi sau:

(1)Văn bản thuyết minh vấn đề nào về nhà thơ Nguyễn Bỉnh

Khiêm?

- Muốn thuyết minh về Nguyễn Bỉnh Khiêm với t cách nhà thơ

thì vấn đề chính cần phải tập trung thuyết minh là

Trang 9

đủ (không thừa, không thiếu)

“Thiên cổ hùng văn”

+ Sai: áng văn viết cách

đây 1000 năm

+ Đúng: áng hùng văn của nghìn đời

Dùng từ ngữ, diễn đạt chính xác

+ Vấn đề thuyết minh: tiểu

sử của Nguyễn Bỉnh Khiêm không thuyết minh về

Nguyễn Bỉnh Khiêm với t cách nhà thơ

Nội dung thuyết minh phải phù hợp yêu cầu đề bài hoặc đối t ợng thuyết minh

thuyết minh

Trang 10

II Tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh

1 Tính hấp dẫn và một số biện pháp tạo tính

hấp dẫn của văn bản thuyết minh

Văn bản 1

Văn bản 2

nhất Mỗi bông sen

lớn cho nhiều gạo

sen.

ở n ớc ta, không biết cây sen có tự bao giờ Chỉ biết đâu đâu cũng thấy bạt ngàn hoa sen Từ miền núi, trung du đến đồng bằng, nhiều nhất là ở

Đồng Tháp M ời, vùng đồng trũng Hà Nam, H ng Yên, Hải Phòng Song tuyệt nhất vẫn là sen Hồ Tây Bông sen nơi đây rất lớn, h ơng thơm ngát, mỗi bông cho từ 90 – 100g gạo sen Những hạt gạo sen trắng tinh nằm trên

những tua hoa thanh mảnh màu vàng rực.

thuyết minh

Trang 11

là sự lôi cuốn, gây đ ợc sự chú ý và hứng thú của ng ời nghe (ng ời đọc) đối với đối t ợng thuyết minh.

- Vai trò: Tính hấp dẫn đóng vai trò quan trọng, tạo ý nghĩa thực tiễn của văn bản thuyết minh

Tính chuẩn xác, hấp dẫn của văn

bản thuyết minh

Tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh là gì?

Tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh có vai trò nh thế nào?

Trang 12

II Tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh.

+ Phối hợp nhiều loại kiến thức.

ở n ớc ta, không biết cây sen có tự bao giờ Chỉ biết đâu đâu cũng thấy bạt ngàn hoa sen Từ miền núi, trung du đến đồng bằng, nhiều nhất là ở Đồng Tháp M ời, vùng đồng trũng Hà Nam, H ng Yên, Hải

nơi đây rất lớn , h ơng thơm ngát , mỗi bông cho từ

trên những tua hoa thanh mảnh màu vàng rực.

thuyết minh

Trang 13

ở n ớc ta, không biết cây sen có tự bao

giờ Chỉ biết đâu đâu cũng thấy bạt ngàn hoa

sen Từ miền núi, trung du đến đồng bằng,

nhiều nhất là ở Đồng Tháp M ời, vùng đồng

trũng Hà Nam, H ng Yên, Hải Phòng Song tuyệt

lớn, h ơng thơm ngát, mỗi bông cho từ 90 – 100g

những tua hoa thanh mảnh màu vàng rực.

II Tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh.

- Biện pháp:

Trang 14

hấp dẫn

2 Luyện tập: Câu 1 (SGK – 26):

Ng ời viết đã sử dụng những biện pháp nào để văn bản

thuyết minh trở nên cụ thể, dễ hiểu, hấp dẫn?

A Nêu ví dụ cụ thể, giàu hình ảnh, so sánh.

B Đ a con số chính xác, nêu ví dụ cụ thể, so sánh.

C Phối hợp nhiều loại kiến thức, đ a con số chính xác, giàu hình ảnh.

D So sánh, nêu ví dụ, giàu hình ảnh.

thuyết minh

Trang 15

TÝnh chuÈn x¸c, hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh

I TÝnh chuÈn x¸c trong v¨n b¶n thuyÕt minh

II TÝnh hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh

1 TÝnh hÊp dÉn vµ mét sè biÖn ph¸p t¹o tÝnh

Trang 16

* Ghi nhớ: (SGK – 27)

* Văn bản thuyết minh cần phải chuẩn xác

Để đảm bảo yêu cầu này, những tri thức

trong văn bản phải có tính khách quan,

khoa học, đáng tin cậy Có thế mới thực sự

có ích cho ng ời đọc, ng ời nghe.

* Văn bản thuyết minh cần phải hấp dẫn để

thu hút sự chú ý của ng ời đọc, ng ời nghe

Muốn thế cần sử dụng nhiều hình t ợng

sinh động, nhiều so sánh cụ thể, và câu

văn phải biến hóa linh hoạt Những sự

Trang 17

Củng cố kiến thức

* Yêu cầu:

- Nắm vững hai đơn vị kiến thức: Tính chuẩn xác

và tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh (khái niệm, vai trò, biện pháp).

- ứng dụng làm bài tập.

- Vận dụng vào việc viết bài văn thuyết minh đảm bảo tính chuẩn xác và có tính hấp dẫn (bài viết số 5).

Trang 18

I TÝnh chuÈn x¸c trong v¨n b¶n thuyÕt minh

II TÝnh hÊp dÉn cña v¨n b¶n thuyÕt minh

Trang 19

Hệ thống kiến thức bài học

1 Tính chuẩn xác và một số biện pháp đảm bảo tính chuẩn xác

của văn bản thuyết minh

- Khái niệm: tính chuẩn xác là

- Tầm quan trọng: yêu cầu đầu tiên

- Biện pháp: tìm hiểu thấu đáo

2 Luyện tập

1 Tính hấp dẫn và một số biện pháp tạo tính hấp dẫn của văn bản

thuyết minh

- Khái niệm: tính hấp dẫn là

- Tầm quan trọng: tạo ý nghĩa thiết thực

- Biện pháp: đ a chi tiết cụ thể

2 Luyện tập

III Luyện tập

Trang 20

Câu hỏi nhận thức

Câu 1: Biện pháp nào không phải là biện pháp cơ bản

nhằm bảo đảm tính chuẩn xác của văn bản thuyết

minh:

A Phải thu thập tài liệu tham khảo về vấn đề cần thuyết minh.

B Phải xem phim, ảnh về vấn đề cần thuyết minh.

C Chú ý đến thời điểm xuất bản tài liệu để cập

C Tên tác phẩm, hoàn cảnh ra đời, đặc sắc về nội dung, nghệ thuật.

D Tên tác phẩm, cốt truyện, nhân vật, sự việc

chính, giá trị nội dung.

Trang 21

Câu 3: Câu nào sau đây nêu đúng về tính hấp dẫn của

Câu 4: Dòng nào sau đây không phải là biện pháp cơ

bản tạo nên tính hấp dẫn của văn bản thuyết minh?

A Sử dụng nhiều hình t ợng sinh động.

B Câu văn phải biến hóa, linh hoạt.

C Kết hợp với các sự tích, truyền thuyết thích hợp.

D Khách quan, khoa học.

Định dạng
Số trang	22
Dung lượng	6,48 MB