Tuần 21. Đọc thêm: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia

I/ TÌM HIEÅU CHUNG• C/ / Chủ đề: • Bài kí nhấn mạnh tầm quan trọng của tri thức và người trí thức trong xã hội và có ý nghĩa lớn lao của việc tôn vinh người đỗ đạt cao qua việc khắc bia

BÀI GIẢNG NGỮ VĂN

HIỀN TÀI LÀ NGUYÊN KHÍ QUỐC GIA

(Trích: “ Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo

thứ ba) - Thân

Nhân Trung -

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TPHCM TRƯỜNG THPT NGUYỄN VĂN TĂNG

CHÂN LÝ

I/ TÌM HIỂU CHUNG

1/ Tác giả:

- Thân Nhân Trung (1418 - 1499)

- Tự là Hậu Phủ, người làng Yên Ninh, huyện Yên Dũng, tỉnh Bắc Giang.

- 1469: Ông đỗ tiến sĩ.

Câu hỏi

• Em hãy cho biết hoàn cảnh sáng tác của bài kí?

- Năm 1484, thời Hồng Đức, Thân Nhân Trung đã soạn Bài Đại Bảo tam niên Nhâm Tuất, khoa tiến

Câu hỏi

• Bố cục của Văn bản được chia làm mấy phần?

I/ TÌM HIEÅU CHUNG

- b/ Bố cục: 2 phần

- Phần 1: Từ đầu…vẫn cho là chưa đủ:

> khẳng định Vai trò quan trọng của hiền tài đối với quốc gia.

- Phần 2: Phần còn lại:

> Ý nghĩa, tác dụng của việc khắc bia ghi tên tiến sĩ.

Câu hỏi

• Em hãy cho biết Chủ đề của bài kí nói gì?

I/ TÌM HIEÅU CHUNG

• C/ / Chủ đề:

• Bài kí nhấn mạnh tầm quan trọng của tri thức

và người trí thức trong xã hội và có ý nghĩa lớn lao của việc tôn vinh người đỗ đạt cao qua việc khắc bia.

II/ ĐỌC - HIỂU TÁC PHẨM

Giải thích từ khó:

+ Hiền tài: Là người cĩ tài cao, cĩ đạo đức.

+ Nguyên khí: Khí chất làm nên sự sống cịn và phát triển của sự vật.

Lịch sử hình thành VMQTG

• Văn Miếu được xây dựng từ “tháng 8 năm Canh Tuất (1070)

• Năm 1076, Lý Nhân Tông cho lập trường Quốc Tử giám, có thể coi đây là trường đại học đầu tiên ở Việt Nam Ban đầu, trường chỉ dành riêng cho con vua và con các bậc đại quyền quý (nên gọi tên là Quốc Tử) Từ năm 1253, vua Trần Thái Tông cho mở rộng Quốc Tử giám và thu nhận cả con cái các nhà thường dân có sức học xuất sắc.

• Năm 1156, Lý Anh Tông cho sửa lại Văn Miếu

và chỉ thờ Khổng Tử

• Sang thời Hậu Lê, Nho giáo rất thịnh hành Vào năm 1484, Lê Thánh Tông cho dựng bia của những người thi đỗ tiến sĩ từ khóa thi 1442 trở đi

Lịch sử hình thành VMQTG

• Năm 1762, Lê Hiển Tông cho sửa lại là Quốc Tử Giám - cơ sở đào tạo và giáo dục cao cấp của triều đình

• Năm 1785 đổi thành nhà Thái học

Lịch sử hình thành VMQTG

• Đời nhà Nguyễn, Quốc Tử giám lập tại Huế Năm 1802, vua Gia Long ấn định đây là Văn Miếu - Hà Nội và cho xây thêm Khuê Văn Các Trường Giám cũ ở phía sau Văn Miếu lấy làm nhà Khải thánh để thờ cha mẹ Khổng Tử

Lịch sử hình thành VMQTG

Văn Miếu – Quốc Tử Gíam

Văn Miếu – Quốc Tử Gíam

Văn Miếu – Quốc Tử Gíam

BIA TiẾN SĨ

Ngày xưa

“Bia đá Văn Miếu ghi công trạng

các nhân tài đất nước thời xưa”

Ngày nay

Cầu may

Ông đồ cho chữ

THỜ KHỔNG TỬ

CHU VĂN AN

LÝ THÁI TỔ

TRỐNG

Một góc văn miếu nhìn trên cao

Câu hỏi

• Hiền tài khẳng định vai trò và tầm quan

trọng đối với đất nước như thế nào?

1/Bài kí khẳng định tầm quan trọng

Hiền tài đối với quốc gia

Hiền tài là nguyên khí của quốc gia.

Cố nhân dạy

• “Phi thương, bất phú”

• “Quốc gia hưng vong, thất phu hữu trách”

Có nghĩa là ngay cả người tầm thường cũng phải chịu trách nhiệm trước sự hưng vong của đất nước.

1/Bài kí khẳng định tầm quan trọng

Hiền tài đối với quốc gia

• - Đề cao, khẳng định vai trò của người có tài có đức Họ chính là trụ cột của nước nhà, có quan hệ lớn đến sự thịnh suy của đất nước.

- Nhà nước đã từng trọng đãi hiền tài, làm đến mức cao nhất để khích lệ nhân tài, đề cao danh

1/Bài kí khẳng định tầm quan trọng

Hiền tài đối với quốc gia

- Những việc đã làm chưa xứng với vai trò, vị trí của hiền tài vì vậy cần phải khắc bia tiến sĩ để lưu danh sử sách.

2/ Ý nghĩa,tác dụng của việc

khắc bia,ghi tên tiến sĩ

Đối với người đương thời

thiện theo đó

Làm cho nước nhà hưng thịnh bền vững lâu dài

Đối với người đời sau

Tôn vinh quá

khứ làm

gương cho thế

Tạo dựng truyền thống hiếu học của dân tộc

2/ Ý nghĩa,tác dụng của việc

khắc bia,ghi tên tiến sĩ

2/ Ý nghĩa,tác dụng của việc

khắc bia, ghi tên tiến sĩ

Niềm tự hào về truyền thống nghìn năm văn hiến của dân tộc ta

của quốc gia,

phải biết quý

• Hiền tài là trái tim sống còn đến sự thịnh, suy của đất nước

• Quan điểm của nhà nước ta là

“bồi dưỡng nhân tài, đầu tư cho giáo dục là quốc sách hàng đầu”

Câu hỏi

• Nghệ thuật bài kí đã sử dụng như thế nào?

4/Nghệ thuật

• Bài kí giàu chất hùng biện, có sức thuyết phục cao, lập luận mạch lạc, chặt chẽ, bút pháp rắn rỏi, cô đọng súc tích, lời văn trang trọng

Câu chuyện vui

Nhà báo Hữu Thọ có kể một câu chuyện vừa vui, vừa buồn và rất đáng để suy nghĩ: một người đã thành đạt nhưng không thể trở về đóng góp cho tỉnh nhà, anh ta than vãn với nhà báo

Câu chuyện vui

“ Ở dưới đó: giàu thì ghét, đói rét thì khinh, thông

minh thì diệt, em vừa giàu, lại vừa thông minh nên đáng chết đến hai lần, vậy làm sao có thể làm ăn

ở quê ñược”!

III/ TỔNG KẾT

Qua bài kí, tác giả đã khẳng định vai trò quan trọng của tri thức và người trí thức trong xã hội Đồng thời cho thấy được sự quan tâm đến giáo dục và trọng dụng nhân tài của nhà nước phong kiến đương thời.

TÓM TẮT NỘI DUNG BÀI

1/ Bài kí khẳng định hiền tài

là nguyên khí quốc gia

2/ ý nghĩa tác dụng của việc khắc

bia ghi tên tiến sĩ Đối với người đương thời Đối với người đừi sau 3/ Bài học lịch sử rút ra từ việc khắc bia ghi tên tiến sĩ

4/ nghệ thuật

III/ Tổng kết