Tuần 21. Đọc thêm: Hiền tài là nguyên khí của quốc gia tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập...
Trang 1Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba
Trang 2NƠI THỜ THÂN NHÂN TRUNG
Trang 3Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
I Giới thiệu
1 Tác giả: (1418 - 1499)
- Quê Việt Yên , tỉnh Bắc Giang
- Danh sĩ thời Lê: Đỗ tiến sĩ 1469
- Được vua Lê Thánh Tông cho hầu văn
bút, phó nguyên soái Tao đàn.
- Giữ chức thượng thư bộ lại, Đông các
đại học sĩ Quốc Tử Giám.
- Có sớ dâng vua “Chiêu nạp hiền tài”.
- Mở đầu cho một gia tộc khoa bảng: 3
đời liên tiếp có 4 vị tiến sĩ (2 con trai và cháu nội).
NƠI THỜ
THÂN NHÂN TRUNG
Trang 4Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
tại Văn Miếu, Hà Nội, được khắc bia năm 1484
+ Hoàn cảnh xã hội: Nhà Lê chú trọng
phát triển giáo dục, trọng dụng nhân tài
Năm 1439, đặt lệ xướng danh yết bảng,
đãi yến, vinh quy bái tổ
Năm 1484, Lê Thánh Tông cho dựng 12
tấm bia tiến sĩ: lần đầu tiên trong lịch sử khoa cử nước Việt, người
Trang 5
Văn Miếu được xây dựng vào tháng 10 - 1070, (đời vua Lý Thánh Tông).
Trang 6Văn Miếu thờ Khổng Tử, các bậc hiền triết của Nho giáo và Tư
nghiệp Quốc Tử Giám Chu Văn An, người thầy tiêu biểu về đạo cao, đức trọng của nền giáo dục Việt Nam
Văn Miếu thờ Khổng Tử, các bậc hiền triết của Nho giáo
Trang 7.Năm 1076, vua Lý Nhân Tông cho lập Quốc Tử Giám,
kề sau Văn Miếu, nơi học của các hoàng tử, các học trò giỏi trong nước
Trang 9Bia tiến sĩ ở Văn Miếu, Hà Nội là các bia đá ghi danh những người đỗ tiến sĩ các khoa thi thời Hậu Lê và thời Mạc (1442 - 1779) Bia bắt đầu được dựng
từ năm 1484 theo chủ trương của Lê Thánh Tông Hiện còn 82 văn bia, khắc tên 1304 tiến sĩ
(Ở Huế cũng có Văn Miếu dựng bia tiến
sĩ, gồm có 32 bia, từ khoa thi
1822-1919, chỉ ghi danh sách, không có văn
bia )
Các bia đá được UNESCO công nhận
là Di sản tư liệu thế giới vào ngày 9/3/2010, tại Ma Cao, Trung Quốc.
Trang 10Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
vua Lê tuy đã bồi dưỡng hiền
tài song chưa có điều kiện
Trang 11Tấm bia hiện đặt ở chính giữa khu bia phía đông Văn Miếu.
Trang 12* Vai trò và ý nghĩa của hiền tài đối với đất nước
* Thái độ của nhà nước phong kiến đối với hiền tài
* Ý nghĩa, tác dụng của việc dựng bia tiến sĩ
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
Trang 13Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
II Đọc hiểu
1 Vai trò và ý nghĩa của hiền tài đối với đất
nước
- Hiền tài: học rộng, tài cao, đức lớn (trí thức, quan
lại phong kiến)
- Hiền tài là yếu tố đầu tiên làm nên sự sống còn và
phát triển của đất nước => vai trò quan trọng bậc
nhất.
- Hiền tài có ảnh hưởng lớn đến sự thịnh suy của
đất nước
(Nếu hiền tài đem trọn sức lực, trí tuệ, nhiệt huyết
cống hiến=> đất nước giàu mạnh Ngươc lại, đất
nước sẽ nghèo khó, suy yếu)
=> Cách lập luận kiểu diễn dịch bằng so sánh đối
lập để nêu bật chân lý rõ ràng, hiển nhiên
Trang 14Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
II Đọc hiểu
2 Thái độ của nhà nước phong kiến đối
với hiền tài
- Đã từng trọng đãi: Đề cao danh tiếng;
phong chức tuớc cấp bậc; ghi tên bảng vàng, ban yến tiệc
(Triều đình mừng có người tài, đã trọng đãi đến mức
cao nhất)
- Mà cảm thấy vẫn chưa xứng với vai trò, vị trí của hiền tài, vì chỉ vang danh ngắn ngủi một thời lừng lẫy, không lưu truyền lâu dài
- Bởi vậy, mới có bia đá lưu danh muôn đời
Trang 15Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
II Đọc hiểu
3 Ý nghĩa, tác dụng của việc khắc bia tiến sĩ đối với
đương thời và hậu thế
- Khuyến khích hiền tài (kẻ sĩ trông vào
mà phấn chấn, rèn luyện danh tiết, gắng sức
giúp vua)
- Ngăn ngừa kẻ ác, khích lệ noi
gương hiền tài (ý xấu bị ngăn chặn, kẻ ác
lấy đó làm răn, người thiện xem đó mà cố
gắng)
- Góp phần làm cho hiền tài nảy nở,
đất nước hưng thịnh, bền vững dài
lâu
Răn dạy cách sống đối với các tiến sĩ mới thi đỗ và mọi
kẻ sĩ trong thiên hạ
Trang 16•khu Văn Miếu - Quốc Tử Giám (54.331 m2) bao gồm: Hồ Văn,
vườn Giám và nội tự được bao quanh bằng tường gạch vồ Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
III Tổng kết
-Văn bản có lập luận chặt
chẽ, giọng văn mạnh mẽ, thể hiện một tư tưởng lớn về
việc sử dụng nhân tài của đất nước.
- Văn bản không chỉ có ý
nghĩa đối với một thời đại, một quốc gia mà còn có ý nghĩa đối với mọi thời đại, mọi quốc gia.
Trang 17Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
Củng cố:
Bài học lịch sử được rút ra?
- Thời nào hiền tài cũng là nguyên khí của quốc gia Vai trò của hiền tài rất quan
trọng, nên các cấp chính quyền, các nhà nước đều phải có chính sách đặc biệt để khuyến khích, phát triển hiền tài
Trang 19- Triều đại Lê Thánh Tông biết quí trọng hiền tài và biết dùng nhân tài nên là triều đại hoàng kim nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam: Người đứng đầu là hiền tài và biết dùng hiền tài
- Quan điểm của Đảng ta và của chủ tịch Hồ Chí Minh là: Giáo dục là quốc sách hàng đầu; “một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”,
- Việc vinh danh việc học cần được bảo tồn để khuyến
khích cổ vũ sự cố gắng học hành của thế hệ trẻ VN
- Cần khắc phục dần tình
trạng chảy máu xám.
Trang 20Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
Trang 21Triều đại Lê Thánh Tông biết
quí trọng hiền tài và biết dùng nhân tài nên là triều đại hoàng kim nhất trong lịch sử phong kiến Việt Nam: Người đứng đầu là hiền tài và biết dùng hiền tài
Quan điểm của Đảng ta và của chủ tịch Hồ Chí Minh là: Giáo dục là quốc sách hàng đầu;
“một dân tộc dốt là một dân tộc yếu”,
Việc vinh danh việc học cần được bảo tồn để khuyến khích cổ vũ sự cố gắng học hành của thế hệ trẻ VN
Cần khắc phục dần tình trạng chảy máu xám.
Trang 22a/ Vai trò của hiền tài đối với quốc gia.
Trang 23Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
(Trích Bài kí đề danh tiến sĩ khoa Nhâm Tuất, niên hiệu Đại Bảo thứ ba)
Trang 25• 2.Nêu mục đích của việc dựng bia (công dụng, tác dụng của việc lập bia)(Vì đâu)
a Ý chính : Minh vương coi trọng việc bồi
dưỡng nhân tài, kén chọn kẻ sĩ, vun trồng nguyên khí(1) để họ phấn chấn, rèn luyện danh tiết, gắng sức giúp vua (2)
- ban khoa danh, cấp tước trật
- nêu tên ở tháp Nhạn –ban danh hiệu Long
hổ
- bày tiệc văn hỉ
- - dựng đá đề danh đặt ở cửa Hiền quan
B Cách lập luận : Lối diễn dịch, dễ hiểu
Trang 26-cho khoa danh,
đề cao tước
trật-nêu tên ở tháp Nhạn, ban danh hiệu Long hổ
Trang 28-bày tiệc văn hỉ
Trang 31•Tiến sĩ dạo phố cho dân chúng được chứng kiến
Trang 32•Tiến sĩ dạo phố cho dân
chúng được chứng kiến
Tiến sĩ được vua ban
mũ áo
Trang 33• 3 Cuối cùng răn dạy kẻ sĩ :
a Các tiến sĩ mới đỗ :
-về cách sống, cách làm việc, cách cư xử:Củng
cố vận mệnhđất nước
- về đạo lý, luân thường: tránh ác,làm thiện
a Mọi kẻ sĩ trong thiên hạ:
-về cách sống, cách làm việc, cách cư xử:
Đemkhả năng phục vụ ĐN,được tindùng
-về đạo lý, luân thường:không hư hỏng
(nhậnhối lộ, rơi vào nhóm gian ác )
*Cách lậpluận : Mạch lạc ,thuyết phục
Trang 34•"Hiền tài là nguyên khí của quốc gia
• nguyên khí thịnh thì thế nước mạnh rồi lên cao, nguyên
Văn bản có lập luận chặt chẽ,giọng văn mạnh mẽ, khẳng định vai trò quan trọng của nhân tài đối với đất nước.