Tuần 27. Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Tuần 27. Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tấ...

Tiết 76 ,77

Đọc văn

Nguyên tác chữ Hán: Đặng Trần Côn Bản diễn Nôm: Đoàn Thị Điểm (Trích “Chinh phụ ngâm”)

I Tìm hiểu

chung:

1 Tác giả – dịch giả:

- Tác giả:

- Dịch giả:

Đặng Trần Côn- nhân tài nửa đầu TKXVIII

+ Đoàn Thị Điểm (1705- 1748): một nữ sĩ tài hoa,

bất hạnh.

+ Phan Huy Ích (1750 – 1822): một danh sĩ tài hoa

đương thời

I Tìm hiểu chung:

2 Tác phẩm “Chinh phụ ngâm”:

- Hoàn cảnh sáng tác :

Khoảng 1741- 1742 (Đầu đời Lê Hiển Tông): Nội chiến

liên miên

- Nội dung:

+ Sự oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa

+Tâm trạng khao khát tình yêu, hạnh phúc lứa đôi.

- Hình thức:

+Nguyên tác: Thể loại ngâm khúc, thể thơ trường đoản cú + Bản Nôm: Thể loại ngâm khúc, thể thơ song thất lục bát

Trang bìa bản Chinh phụ

ngâm thời Gia Long được

Nguyễn Văn Xuân tìm thấy ở Huế

Tranh vẽ minh họa người chinh phụ trong bài

bình về Chinh phụ ngâm của Viện Văn học

Giáp mặt rồi

phút bỗng chia tay

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen

Vắng chàng điểm phấn trang hồng với ai ?

3 Đoạn trích:

I Tìm hiểu chung:

a Vị trí: Từ câu 193 đến 216 (Tương ứng: câu 228 đến 252

trong nguyên tác)

b Đọc văn bản:

c Bố cục:

- 16 câu đầu: Nỗi cô đơn, sầu muộn của người chinh phụ trong cảnh xa chồng

- 8 câu cuối: Mong ước gửi đến chồng lòng thương nhớ

Dạo hiên vắng thầm gieo từng b ớc Ngồi rèm th a rủ thác đòi phen Ngoài rèm th ớc chẳng mách tin,

Trong rèm, d ờng đã có đèn biết

chăng?

II Đọc – hiểu đoạn trích:

1 16 cõu đõ̀u: Nụ̃i cụ đơn, sõ̀u muụ̣n:

* Cõu 1-8 :

- Hành đụ̣ng lặp đi lặp lại mụ̣t cách vụ

thức, khụng mục đích, ý nghĩa.

- Trách chim Thước “chẳng mách tin”

- Không gian:

Hiờn vắng, rèm thưa Trống

vắng, hiu quạnh

Ngoài rèm / trong rèm

Nghợ̀ thuọ̃t đối: sự mong ngóng tin tức dù hướng ra ngoài hay vào trong cũng chỉ là sự im lặng.

-Thời gian: Ngày - đêm -> dài

dằng dặc

Tõm trạng bụ̀n chụ̀n, khắc khoải mong chờ.

Đèn có biết d ờng bằng chẳng biết, Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi

Buồn rầu nói chẳng nên lời,

Hoa đèn kia / với bóng ng ời / khá th

ơng

- Hỡnh ảnh “ngọn đèn”:

+ Cõu hỏi tu tư

Đèn có biờ́t chẳng biờ́t

+ Điợ̀p ngữ bắc cõ̀u:

Đèn biết

chăng?

Đèn có biết

Lời than thở trong khắc khoải

chờ đợi, hy vọng, day dứt

khụng yờn.

- Hoa đèn kia >< bóng ng ời:

Nụ̃i cụ đơn, lẻ bóng của người chinh phụ trong đờm dài hiu hắt Nụ̃i lòng khụng biờ́t san sẻ cùng ai nờn càng héo hon sõ̀u thảm -> Khát khao hạnh phúc mãnh liợ̀t.

- Nghợ̀ thuọ̃t:

+ Sự nối dòng liờn tiờ́p (lặp đõ̀u cuối) -> xoáy sõu vào tõm trạng cụ đơn, khụng lối thoát của người chinh phụ

+ Giọng chọ̃m, buụ̀n -> nụ̃i buụ̀n,

sõ̀u triờ̀n miờn

Đ oạn thơ khắc họa tâm trạng của một con ng ời sống trong nỗi cô

đơn buồn khổ đến héo hon, sầu thảm Trong cảnh ngộ ấy nàng vẫn luôn khao khát đ ợc sống trong tình yêu và hạnh phúc lứa đôi

Tóm lại:

Củng cố

+ Ở 8 câu đầu những yếu tố ngoại

cảnh nào tác động đến tâm trạng

người chinh phụ?

+ Theo em nghệ thuật đặc sắc nhất của bản dịch nôm là gì ?

Thành cụng của bản dịch

tộc Có âm điệu: triền miên, tha

trạng.

Sầu tựa hải Khắc giờ đằng đẵng nh

niên

Khắc nh niên Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa

So sánh so sánh+từ láy

Trời thăm thẳm xa vời khôn thấu, Nỗi nhớ chàng đau đáu nàoxong.

Cảnh buồn ng ời thiết tha lòng, Cành cây s ơng đ ợm tiếng trùng m

a phun”

Gà eo óc gáy s ơng năm trống,

Hòe phất phơ rủ bóng bốn bên.

Khắc giờ đằng đẵng nh niên,

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa

H ơng g ợng đốt hồn đà mê mải,

G ơng g ợng soi lệ lại châu chan.

Sắt cầm g ợng gảy ngón đàn, Dây uyên kinh đứt, phím loan ngại chùng,

Dạo hiên vắng, thầm gieo từng b ớc.

Ngồi rèm th a rủ thác đòi phen.

Ngoài rèm th ớc chẳng mách tin,

Trong rèm, d ờng đã có đèn biết

chăng?

Đèn có biết d ờng bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi.

Buồn rầu nói chẳng nên lời,

Hoa đèn kia với bóng ng ời khá th ơng,

Lòng này gửi gió đông có tiện, Nghìn vàng xin gửi đến non Yên, Non Yên dù chẳng tới miền.

Nhớ chàng đằng thăm thẳm lên bằng trời

Trông ngóng

Bi thiết buồn rầu

Sầu muộn

Nghẹn ngào ,lo sợ

Gửi nỗi nhớ nhung da diết

Đau khổ, bế tắc

Sơ đồ Diễn biến tâm trạng Nhân vật trữ tình