Tuần 27. Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Tuần 27. Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tấ...

Trường THPT Bùi Thị Xuân- Đà Lạt

Chào mừng quý thầy cơ giáo

và các em học sinh

GV:Nguyễn Thị Sang

Lớp GD: 10A2

Trường THPT Bùi Thị Xuân- Đà Lạt

Bản diễn Nôm: Đoàn Thị Điểm

2 Tác phẩm Chinh phụ ngâm:

- Hoàn cảnh lịch sử: thời Lê Hiển Tông có nhiều cuộc khởi nghĩa nông dân -> nhiều trai tráng phải giã

từ người thân ra trận

=>Hiện thực khơi nguồn cảm hứng: cảm động trước nỗi đau khổ của người vợ lính trong chiến tranh

- Nguyên tác: chữ Hán,478 câu thơ trường đoản cú

- Thể loại ngâm khúc

- Dịch Nôm: 408 câu thơ song thất lục bát

- Nội dung: Oán ghét chiến tranh phi nghĩa, đặc biệt thể hiện tâm trạng khát khao tình yêu, hạnh phúc lứa đôi -> tinh thần nhân đạo của tác giả

I TÌM HIỂU CHUNG:

Chinh phụ ngâm

Bản diễn Nôm

- Gồm 408 câu thơ

- Theo thể song thất lục bát (mỗi khổ có 4 câu: 2 câu 7 chữ, câu 6 và câu 8 chữ)

- Là tác phẩm tiêu biểu cho thể ngâm khúc, góp phần phát triển thơ ca tiếng Việt

Nguyên tác chữ Hán

- Gồm 478 câu thơ

- Theo thể trường đoản cú

(câu thơ dài ngắn không

đều nhau)

- Là một trong những tác

phẩm xuất sắc của văn

học chữ Hán

Chinh phụ ngâm- khúc ngâm của một mối

tâm tình

3 Đoạn trích

+ Vị trí:từ câu193- câu

216

+ Nội dung:

Viết về tình cảnh và

tâm trạng người chinh phụ phải sống cô đơn, buồn tủi trong thời gian dài người chồng đi đánh trận, không có tin tức, không rõ ngày trở về

I TÌM HIỂU CHUNG:

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

*Tìm hiểu văn bản:

*Đọc- Tìm hiểu nghĩa của từ:

1.Tám câu đầu:

Nỗi cô đơn,lẻ bóng của người chinh phụ.

•Dạo hiên vắng

•Rủ thác đòi phen

Hành động lặp đi,lặp lại,

vô nghĩa Tâm trạng bồn chồn, lo lắng, khắc khoải, mong ngóng, chờ đợi trong tù túng, bế tắc, da diết.

-Thước chẳng mách tin:trông tin lành → trách móc.

-Câu hỏi tu từ; điệp ngữ bắc

cầu:đèn biết chăng?đèn có biết- đèn chẳng biết

-Thời gian: đêm khuya

-Ngọn đèn : người bạn duy nhất,

vô tri giác, không chia sẻ được gì với nỗi lòng của nàng; tâm tình với ngọn đèn → với cái bóng của mình

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

1.Tám câu đầu:

Độc thoại nội tâm

Nỗi cô đơn, buồn

khổ khôn nguôi

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN1.Tám câu đầu:

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

- Tiếng gà eo óc.

- Tiếng trống cầm canh

 không gian vắng vẻ, tịch mịch  tăng

thêm cảm giác cô đơn, trống vắng.

- Bóng hòe trong đêm: càng gợi cảm giác hoang

vắng, cô liêu tận cùng.

Khắc giờ = niên

Mối sầu = biển xa

Đằng đẵng, dằng dặc: lâu, dài vô tận.

- So sánh:

2 Tám câu tiếp:

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

2 Tám câu tiếp:

=>Nỗi buồn nhớ và cô đơn mênh mông, khắc khoải, thấm đượm cả không gian và thời gian

Trong phòng khuê, người chinh phụ đã làm gì để

mong thoát khỏi nỗi cô đơn?Và thật sự nàng có bớt

cô đơn không?

Đốt hươngSoi gươngGảy đàn

Hồn mê mải

Lệ châu chanĐứt phím loan

Những thú vui tao nhã, những thói quen điểm trang bây giờ tiến hành miễn cưỡng,

gượng gạo, chán chường.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

Gượng

2 Tám câu tiếp:

Trao đổi nhanh

hiện tâm trạng buồn,

cô đơn, trống trải của

người chinh phụ, thấm

đượm trong không

gian và thời gian

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

thương đến chồng-Gió Đông ( gió xuân);Non Yên ( ước lệ);

bằng trời (so sánh) không gian cao rộng,

vô tận

-Từ láy: thăm thẳm( độ sâu, dài,không giới hạn triền miên, không dứt); đau đáu

( trăn trở,dày vò,vướng vít) Nỗi nhớ vô

cùng, khoảng cách thăm thẳm giữa hai

người  Nỗi nhớ vô hạn của người chinh phụ

- Tứ thơ chuyển

đổi:

II ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

3.Tám câu cuối:

Nỗi nhớ thương đau đáu của người chinh phụ:

-Âm điệu, nhạc điệu

của thể thơ song thất

“Cảnh buồn người thiết tha lòng

Cành cây sương đượm tiếng trùng mưa phun”

- Ý thơ chuyển từ tình sang cảnh: Bức tranh hiện tại chân thực, không gian buồn, lạnh, vắng (giọt sương, tiếng trùng, mưa phun)

 Bức tranh tâm trạng của người chinh phụ cũng hoang vắng và hiu hắt như thế

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

3.Tám câu cuối:

Nỗi nhớ thương đau đáu của người chinh phụ:

*Lời thơ chuyển

từ giọng kể sang độc thoại nội tâm thể hiện nỗi lòng thương nhớ của người chinh phụ, thiết tha,da diết, khắc khoải.

II ĐỌC- HIỂU VĂN BẢN

-Nghệ thuật miêu tả nội tâm với các thủ

pháp tả cảnh ngụ tình, điệp ngữ, từ láy, so sánh…

-Ngôn từ chọn lọc

- Thể thơ song thất lục bát giàu nhạc điệu

đã diễn tả thành công tâm trạng người

chinh phụ

2 Ý nghĩa văn bản:

Ghi lại nỗi cô đơn, buồn khổ của người

chinh phụ trong tình cảnh chia lìa; đề cao hạnh phúc lứa đôi và tiếng nói tố cáo chiến tranh phong kiến

III TỔNG KẾT:

1 Nghệ thuật:

IV HƯỚNG DẪN TỰ HỌC:

- Học thuộc lòng đoạn trích

- Tìm và phân tích tác dụng của các từ láy trong đoạn trích

Xin chân thành cảm ơn quý thầy cô cùng toàn thể các em

học sinh!