Tuần 27. Tình cảnh lẻ loi của người chinh phụ

Giá trị nội dung – nghệ thuật Nội dung Nghệ thuật - Tác phẩm tập trung miêu tả tâm trạng nhớ nhung, buồn, cô đơn của người chinh phụ có chồng đi chinh chiến nơi xa... phần Đoạn 2

NhiÖt liÖt chµo mõng

QUÝ THẦY, CÔ GIÁO VÀ CÁC EM HỌC SINH THAM DỰ TIẾT DẠY HỘI GIẢNG NGỮ VĂN

LỚP 10A2 - TRƯỜNG THPT CẨM PHẢ

Giáo viên: Hoàng Thị Ngọc An

Thứ 4, ngày 12 tháng 02 năm 2014

Ở chương trình Trung học cơ sở, em đã được học văn bản nào của tác giả Đặng Trần Côn, dịch giả Đoàn Thị Điểm?

KIỂM TRA BÀI CŨ

Hot Tip

that will apply to all the other slides?

– On the [View] menu, point to [Master], and then click [Slide Master] or [Notes Master] Change images to the one you like, then it will apply to all the other slides

[ Image information in product ]

 Image : www.openas.com

 Note to customers : This image has been licensed to be used within this PowerPoint template only

You may not extract the image for any other use

Nguyên tác chữ Hán: Đặng Trần Côn

(Trích Chinh phụ ngâm)

Tiết 79: Đọc – Hiểu văn bản

Bản diễn Nôm: Đoàn Thị Điểm

CẤU TRÚC BÀI HỌC

[ Image information in product ]

 Image : www.openas.com

 Note to customers : This image has been licensed to be used within this PowerPoint template only

You may not extract the image for any other use

- Ông sống vào khoảng nửa đầu thế kỉ XVIII Bản thân

là người hiếu học và tài hoa nhưng tính tình phóng

túng không muốn ràng buộc vào chuyện thi cử.

-Tác phẩm tiêu biểu: Chinh phụ ngâm.

- Ngoài ra còn có:

+ Bài phú " Trương Hàn Tư Thần Đô".

[ Image information in product ]

 Image : www.openas.com

 Note to customers : This image has been licensed to be used within this PowerPoint template only

You may not extract the image for any other use

- Đỗ Tiến sĩ năm 26 tuổi

- Tác phẩm tiêu biểu: “ Dụ

Am văn tập”, “Dụ Am ngâm lục”

- Quê ở làng Giai Phạm,

huyện Văn Giang, trấn

Kinh Bắc (Hưng Yên)

- Bà xuất thân trong một

[ Image information in product ]

 Image : www.openas.com

 Note to customers : This image has been licensed to be used within this PowerPoint template only

You may not extract the image for any other use

- Sáng tác vào khoảng năm

lịch sử: Những cuộc tranh

giành quyền lực của các tập

đoàn phong kiến.

- Nhiều cuộc khởi nghĩa nông

dân nổ ra, nhiều trai tráng phải

giã từ người thân ra trận.

- Đoàn Thị Điểm sau khi cưới chồng(1741) Về nhà chồng được một tháng, bà phải xa chồng suốt ba năm, vì ông Nguyễn Kiều phải đi Bắc sứ Thời gian cô đơn này, bà đã

dịch “Chinh phụ ngâm”.

[ Image information in product ]

 Image : www.openas.com

 Note to customers : This image has been licensed to be used within this PowerPoint template only

You may not extract the image for any other use

Bản dịch Nôm Nguyên tác chữ Hán

- Thể thơ: Trường đoản

cú

-Song thất lục bát với

phép đối và cả vần chân, vần lưng tạo âm điệu dồi

dào phù hợp với diễn tả nội tâm Thể ngâm khúc

( sự kiên, tình tiết, tâm trạng)

- Lối thơ ngắn chen lối

thơ dài, chuyển hình biến

Mối sầu dằng dặc tựa miền biển xa.”

(Câu 5 - 64)

Chương III: Chàng ngoài chân mây

(Câu 65,- 112)

d Giá trị nội dung – Nghệ thuật

Chương IV: Thiếp trong cánh cửa

(Câu 113- 372)

Chương V: Khải - ca

(Câu 373- 412)

[ Image information in product ]

 Image : www.openas.com

 Note to customers : This image has been licensed to be used within this PowerPoint template only

You may not extract the image for any other use

(Trích Chinh phụ ngâm)

I TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả và dịch giả:

2 Tác phẩm:

d Giá trị nội dung – nghệ thuật

Nội dung Nghệ thuật

- Tác phẩm tập trung miêu tả

tâm trạng nhớ nhung, buồn,

cô đơn của người chinh phụ

có chồng đi chinh chiến nơi

xa.

- Qua đó, lên án chiến tranh

phong kiến phi nghĩa, nó

đòi quyền sống, đòi hạnh

CẢNH HÁT NGÂM “CHINH PHỤ NGÂM”

3 Đoạn trích: Từ câu 193- 216 ( gồm 24 câu )

- Câu 1 - 8: Nỗi bồn chồn, ngóng trông trong tình cảnh lẻ loi, cô đơn của người chinh phụ.

-Câu 9 - 12: Cảm giác về thời gian chờ đợi mỏi mòn của người chinh phụ

Câu 13 - 16: Nỗi gắng gượng để thoát khỏi sự bủa vây của cảm giác cô đơn.

-Câu 17 – 24: Niềm mong ước giử tấm lòng thương nhớ của người chinh phụ đến cho chồng.

phần Đoạn 2: Còn lại: niềm nhớ

thương và mong ước gửi tấm lòng thương nhớ của người chinh

Đoạn 1: 16 câu đầu: nỗi cô đơn

của chinh phụ của chinh phụ trong cảnh một mình, một bóng bên đèn, ngoài hiên

a) Tám câu đầu: ngoại cảnh và tâm trạng bộc lộ nỗi nhớ thương, buồn tủi.

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen

- Nghệ thuật tả tâm trạng qua hành động.

- Nhấn mạnh hoàn cảnh đơn chiếc, không có người đồng cảnh, đồng tình để chia sẻ nỗi buồn, nỗi nhớ của người chinh phụ.

Hình ảnh ước lệ

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước,

Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Người chinh phụ với những

hành động lặp đi lặp lại,

không có mục đích rõ ràng,

thể hiện tâm trạng bồn

chồn, cô đơn.

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

3 Phân tích: 3.1 Đoạn 1: a) Tám câu đầu:

Ngoài rèm thước chẳng mách tin,

Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?

Trông tin thước (hướng ra ngoài)

 hi vọng được tin chồng, nhưng

thất vọng “ chẳng mách tin”

“rèm”, sự kín đáo chung tình, ranh…

- Ngoài không tin tức, trong thao thức…

tĩnh - “vắng” + động -

“thầm”

= nỗi niềm cô phụ.

(Trích Chinh phụ ngâm)

I TÌM HIỂU CHUNG

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

3 Phân tích: 3.1 Đoạn 1: a) Tám câu đầu:

Ngoài rèm thước chẳng mách tin,

Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?

Tôn thêm vẻ vắng lặng, đơn côi,

một mình chinh phụ đối diện với

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

3 Phân tích: 3.1 Đoạn 1: a) Tám câu đầu:

Đèn có biết dường bằng chẳng biết,

Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi

- Hướng về ngọn đèn (bên trong

phòng): tâm sự, tìm sự đồng cảm

- Thời gian về đêm: nỗi thao thức

+ câu hỏi tu từ: (đèn biết chăng?)

tự trả lời: (đèn chẳng biết) vì đèn vô

tri vô giác Xưng hô “ thiếp” , ngôi 1

Người chinh phụ tự ý thức được

cảnh ngộ cô đơn của mình

Trong rèm dường đã có đèn biết chăng ? (câu 4)

Đèn có biết dường bằng chẳng biết (câu 5)

“đèn” lặp 3 lần; câu hỏi tu từ, điệp bắc cầu…

(Trích Chinh phụ ngâm)

I TÌM HIỂU CHUNG

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

3 Phân tích: 3.1 Đoạn 1: a) Tám câu đầu:

Nhân vật trữ tình đâ chuyển giọng tự nhiấn từ lời kể bên

ngoai thành lời tự độc thoại nội tâm da diết, tự dằn vặt rất

 Nỗi cô đơn, buồn triền miên kéo dài lê thê

trong không gian, thời gian, vô vọng khắc khoải.

=> Lời kể thành lời độc thoại tha thiết, dằn vặt.

Đèn có biết dường bằng chẳng biết

Lòng thiếp riêng bi thiết mà thôi

Buồn rầu nói chẳng nên lời,

Hoa đèn kia với bóng người khá thương (dịch từ câu thơ Hán)

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

3 Phân tích: 3.1 Đoạn 1: a) Tám câu đầu:

Người chinh phụ hướng về bóng mình (chính lòng mình) , nỗi

cô đơn không ai chia sẻ

Cách diễn đạt gián tiếp, tạo sự hình dung và khích động

(Trích Chinh phụ ngâm)

I TÌM HIỂU CHUNG

II ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN

3 Phân tích: 3.1 Đoạn 1: a) Tám câu đầu:

Hình ảnh ngọn đèn - nhằm tả không

gian mênh mông và sự cô đơn của

con người

- Ngọn đèn soi bóng ấy từng xuất

hiện trong nỗi nhớ của ca dao:

"Đèn thương nhớ ai

Mà đèn không tắt"

rồi da diết, khắc khoải trong tâm trạng

cô lẻ của thúy kiều:

Thể thơ song thất lục bát, sử dụng các

từ ngữ giàu hình ảnh gợi tả góp phần

biểu hiện phong phú tâm trạng nhân vật

Nỗi niềm của người thiếu phụ trẻ bị

chiến tranh chia rẽ tình yêu, cướp đi hạnh phúc uyên ương, bị đẩy vào muôn vàn lo lắng, cô đơn, sầu muộn

Triều đình Lê - Trịnh phát động các cuộc hành quân đánh dẹp các cuộc nổi dậy ở tứ trấn quanh Thăng Long công việc hành dịch này đem lại nhiều đau khổ cho các thần dân, dùng giọng của người chinh phụ vô danh lên án các cuộc chiến

đó

Tóm lại:

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Dạo hiên vắng thầm gieo từng bước, Ngồi rèm thưa rủ thác đòi phen.

Ngoài rèm thước chẳng mách tin,

Trong rèm, dường đã có đèn biết chăng?

Có thể được hiểu là:

A Hành động đi đi lại lại trong hiên vắng của người chinh phụ

B Hành động rủ rèm, cuốn rèm của người chinh phụ

C Trạng thái mệt mỏi của chinh phụ trong cảnh đợi chờ người chồng xa cách biền biệt

D Cả a, b, c đều đúng

BÀI TẬP CỦNG CỐ

Câu hỏi: Những tư tưởng nào dưới đây được thể hiện trong tác phẩm Chinh phụ ngâm ?

A.Oán ghét chiến tranh phong kiến phi nghĩa.

B.Khao khát tình yêu, hạnh phúc lứa đôi.

C.Ca ngợi sự đảm đang chung thủy của người chinh phụ.

D Cả a và b