Tuần 31. Thực hành các phép tu từ: phép điệp và phép đối.

Thực hành phép tu từ :Phép điệp và phép đối Trèo lên cây bưởi hái hoa, Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân.. Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá mắc câu.. Luyện tập về phép

Trang 1

Tuần 27 Tiết 95-96

Trang 2

Thực hành phép tu từ :Phép điệp và phép đối

Trèo lên cây bưởi hái hoa,

Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân.

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc,

Em có chồng rời anh tiếc lắm thay.

Ba đờng mợt mớ trầu cay, Sao anh khơng hỏi những ngày còn khơng?

Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá mắc câu.

Cá mắc câu biết đâu mà gỡ, Chim vào lồng biết th nào ra ưở nào ra.

( ca dao)

I Luyện tập về

phép điệp (điệp

ngữ)

1 Luyện tập :

a Ngữ liệu 1:

Trang 3

- Bớn câu thơ đầu:

Trèo lên cây bưởi hái hoa,

Bước xuống vườn cà hái nụ tầm xuân.

Nụ tầm xuân nở ra xanh biếc,

Em có chồng rời anh tiếc lắm thay…

 Lặp “nụ tầm xuân”.

 Nhấn mạnh ý nghĩa: hình ảnh người

con gái đẹp, ở đợ tuởi trăng tròn.

 Tạo cảm xúc : tiếc nuới.

ngữ)

a Ngữ liệu 1:

Trang 4

- Bớn câu thơ cuới:

…“Bây giờ em đã có chồng, Như chim vào lồng như cá mắc câu.

Cá mắc câu biết đâu mà gỡ, Chim vào lồng biết thuở nào ra.”

 Lặp “cá mắc câu, chim vào lờng”.

 Nhấn mạnh ý nghĩa: hoàn cảnh cơ gái

quẩn quanh, bế tắc, khơng lới thoát.

 Tạo cảm xúc: buờn, xót xa.

 Các ngữ Các ngữ “Nụ tầm xuân, chim vào lờng,

cá mắc câu” là phép điệp tu từ.

ngữ)

Trang 5

- Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng

- Có công mài sắt có ngày nên kim

- Bà con vì tổ vì tiên không phải vì tiền vì gạo.

(Tục ngữ )

- Lặp “gần, thì” : khẳng định mơi trường sớng có thể ảnh hưởng đến con người.

- Lặp “có” : khẳng định sự kiên trì thì có ngày thành cơng.

- Lặp “vì” : khẳng định về đạo lí làm người

Các từ được lặp lại “ gần, thì, có, vì ” có tác dụng để khẳng định hay so sánh nội dung hai vế,

khơng nhấn mạnh ý nghĩa, khơng gợi hình ảnh và biểu cảm.

 Các từ “gần, thì, có, vì” là Các từ “gần, thì, có, vì” l lặp từ , khơng phải là

phép điệp tu từ.

ngữ)

b Ngữ liệu 2:

Trang 6

ngữ)

c Khái niệm :

 Phép điệp là biện pháp tu từ lặp lại một yếu tố diễn đạt (từ, ngữ, câu ) nhằm để nhấn mạnh ý nghĩa, biểu đạt cảm xúc và gợi hình tượng nghệ thuật.

Trang 7

ngữ)

1 Như chim vào lồng như cá mắc câu.

Cá mắc câu biết đâu mà gỡ, Chim vào lồng biết thưở nào ra.

2 Giật mình mình lại thương mình xót xa.

3 Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy, Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu.

Ngàn dâu xanh ngắt một màu, Tình chàng ý thiếp ai sầu hơn ai ?

Trang 8

ngữ)

 Phép điệp là biện pháp tu từ lặp lại một yếu tố diễn đạt (từ, ngữ, câu ) nhằm để nhấn mạnh ý nghĩa, biểu đạt cảm xúc và gợi hình tượng nghệ thuật.

 Phép điệp có các dạng :

- Điệp ngữ nối tiếp.

- Điệp ngữ chuyển tiếp (Điệp ngữ vòng, điệp ngữ bắc cầu).

Trang 9

ngữ)

2 Thực hành :

Trong văn bản dưới đây có phép điệp tu từ không ? Nếu có thì phép điệp ở dạng nào ? Nêu ý nghĩa mà tác giả muốn nhấn mạnh ? Biểu hiện cảm xúc gì ?

Câu 1 :

Thương em, thương em, thương em biết mấy.

(Phạm Tiến Duật)

- Có phép điệp tu từ (thương em).

- Dạng điệp ngữ nối tiếp.

- Nhấn mạnh ý nghĩa : thương thật nhiều.

- Biểu hiện cảm xúc : nhớ thương.

Trang 10

ngữ)

Câu 2 :

Những lúc say sưa cũng muốn chừa, Muốn chừa nhưng tính lại hay ưa.

Hay ưa nên nỗi không chừa được, Chừa được nhưng mà cũng chẳng chừa.

(Nguyễn Khuyến)

- Dạng điệp ngữ chuyển tiếp

- Nhấn mạnh ý nghĩa : loay hoay mãi giữa ý chí và ham muốn

- Biểu hiện cảm xúc : tự trào trước ý chí của mình

Trang 11

ngữ)

Câu 3 :

Này chồng, này vợ, này cha, Này là em ruột, này là em dâu.

(Ca dao)

- “ Này ” là lặp từ.

- Không có phép điệp tu từ.

- Không nhấn mạnh ý nghĩa gì.

- Không biểu hiện cảm xúc.

Trang 12

ngữ)

Câu 4 :

Khi sao phong gấm rủ là, Giờ sao tan tác như hoa giữa đường.

Mặt sao dày gió dạn sương, Thân sao bướm chán ong chường bấy thân !

(Truyện Kiều)

- Dạng điệp ngữ cách quãng

- Nhấn mạnh ý nghĩa : quá bất ngờ, đau đớn trước số phận trớ trêu của mình

- Biểu hiện cảm xúc : xót xa thân phận

Trang 13

ngữ)

Câu 1 :

Tìm ba ví dụ có điệp từ, điệp câu nhưng không có giá trị tu từ.

Câu 2 :

Tìm ba ví dụ trong những bài văn đã học có phép điệp.

Câu 3 :

Viết một đoạn văn có phép điệp theo nội dung tự chọn.

(SGK trang 125)

3 Bài tập ở nhà :

Trang 14

ngữ)

3 Bài tập ở nhà :

4 Củng cố :

2 Phép điệp có các dạng nào ?

a Cách quãng, nối tiếp, trực tiếp

b Ngắt quãng, bắc cầu, chuyển tiếp

c Chuyển tiếp, nối tiếp, cách quãng

d Bắc cầu, vòng, chuyển tiếp

Phép điệp là biện pháp tu từ một yếu tố diễn đạt (từ, ngữ, câu ) nhằm để , biểu đạt cảm xúc và gợi hình tượng nghệ thuật.

1 Điền các từ ngữ thích hợp vào chỗ trống :

Phép điệp là biện pháp tu từ lặp lại một yếu tố diễn đạt (từ, ngữ, câu ) nhằm để

gợi hình tượng nghệ thuật.

2 Phép điệp có các dạng nào ?

a Cách quãng, nối tiếp, trực tiếp

b Ngắt quãng, bắc cầu, chuyển tiếp

c Chuyển tiếp, nối tiếp, cách quãng

d Bắc cầu, vòng, chuyển tiếp

Trang 15

Chân thành cảm ơn quý Thầy cô

Và các em học viên.

Định dạng
Số trang	15
Dung lượng	5,32 MB