Tuần 1. Từ ngôn ngữ chung đến lời nói cá nhân

Mối quan hệ giữa ngụn ngữ chung và lời núi cỏ nhõn: 1.. Cậu Vàng của ụng ngoan lắm!. ễng để cậu Vàng ụng nuụi.. Nhận xétGiữa ngôn ngữ của cộng đồng xã hội và lời nói cá nhân có quan hệ 2

III Mối quan hệ giữa ngụn ngữ chung và lời núi cỏ

nhõn:

1 Xột vớ dụ

Thấy lóo sừng sộ quỏ, con chú vừa vẫy đuụi, vừa chực lảng Nhưng lóo vội nắm lấy nú, ụm đầu nú, đập nhố nhẹ vào lưng nú vào đầu dớ :

- À khụng! à khụng! Khụng giết cậu Vàng đõu nhỉ! Cậu Vàng của ụng ngoan lắm! ễng khụng cho giết ễng để cậu Vàng ụng nuụi

Lặn lội thân cò khi quãng vắng

Eo sèo mặt n ướ c buổi đò đông

2 Nhận xét

Giữa ngôn ngữ của cộng đồng xã hội và lời nói cá nhân có quan hệ 2 chiều:

+ Ngôn ngữ chung là cơ sở để mỗi cá nhân sản sinh ra những lời nói cụ thể

của mình đồng thời lĩnh hội được lời

nói của cá nhân khác.

+ Lời nói cá nhân là thực tế sinh

động, hiện thực hoá những yếu tố

chung, những quy tắc và ph ương thức chung

Hơn nữa cá nhân có thể sáng tạo trong việc sử dụng ngôn ngữ góp phần làm

V LuyÖn

tËp

Bµi tËp 1:

Từ “nách”:

- NghÜa ®en: mÆt d ưới chç c¸nh tay nèi víi ngùc.

- Trong c©u th¬ cña NguyÔn Du chØ gãc tư êng  §©y lµ nghÜa chuyÓn chØ cã trong lêi th¬

NguyÔn Du, nhưng ® ưîc t¹o ra theo ph ư

¬ng thøc chuyÓn nghÜa chung cña tiÕng

ViÖt - ph ư¬ng thøc Èn dô.

Bài tập

2

+ chỉ mùa xuân

+ chỉ tuổi trẻ của con ng ời

+ chỉ sức sống và nhu cầu tình cảm của

- Trong cõu thơ của Nguyễn Khuyến, từ xuân:

+ chỉ chất men say nồng của r ượu ngon

+ chỉ tình cảm dạt dào, thắm thiết của

tình bạn.

- Trong câu thơ của Nguyễn Du, từ xuân

trong cành xuân để chỉ vẻ đẹp ng ời con

gái trẻ.

nghĩa gốc, chỉ mùa đầu tiên trong năm Từ

Bài tập 4

Trong câu a, từ “mọn mằn” đ ược cá nhân tạo ra

khi dựa vào:

- Tiếng “mọn” với nghĩa “nhỏ đến mức không

đáng kể” (như trong từ ghép: nhỏ mọn).

- Những quy tắc cấu tạo chung như sau:

+ Quy tắc tạo từ láy hai tiếng, lặp lại phụ âm

đầu (âm m)

+ Trong hai tiếng, tiếng gốc (mọn) đặt trư ớc,

tiếng láy đặt sau.

+ Tiếng láy lặp lại âm đầu, nhưng đổi vần

thành vần ăn.

-> Từ mọn mằn có nghĩa là nhỏ nhặt, tầm thư

ờng, không đáng kể

- Trong câu c, từ nội soi đ ợc tạo ra từ

chính phụ có tiếng chính chỉ hoạt

động (đi sau) và tiếng phụ bổ sung

xâm, ngoại nhập

Xin tr©n träng c¸m ¬n

c¸c thÇy c« gi¸o

vµ c¸c em häc sinh!