Tuần 4. Bài ca ngắn đi trên bãi cát (Sa hành đoản ca)

Tuần 4. Bài ca ngắn đi trên bãi cát (Sa hành đoản ca) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập l...

GVTH: NGUYỄN THỊ THÙY

Bài ca ngắn đi trên bãi cát

(Sa hành đoản ca)

Cao Bá Quát

I Tìm hiểu chung

1 Tác giả

Cao Bá Quát (1809?-1855)

Con người thông minh, tài hoa, có chí lớn, giàu tâm huyết với đời

Cuộc đời gặp nhiều lận đận, trắc trở, nhất

là đường công

danh

Tính cách cương trực, mạnh mẽ phóng túng

Để lại dấu ấn đậm nét

trong thơ văn

Sự nghiệp

- Khoảng

1400 bài thơ

- Trên 20 bài văn xuôi

- Một số bài phú, hát nói câu đối…

-Tình cảm tha thiết với quê hương, xứ sở, với con người -Phê phán chế độ phong kiến bảo thủ, trì trệ

-Chứa đựng tư tưởng khai sáng, phản ánh nhu cầu đổi mới

Người đời suy tôn ông là “Thánh Quát”

(Trong “Thần Siêu Thánh Quát”)

Thủ bút của Cao Bá Quát

Một số ấn bản tác phẩm của Cao Bá Quát

Một số công trình nghiên cứu về

Cao Bá Quát và thơ văn của ông

2.Tác phẩm “Bài ca ngắn đi trên bãi cát”

Hoàn cảnh sáng tác

Bài thơ được hình thành

trong những lần Cao Bá

Quát đi thi Hội qua những

tỉnh miền Trung

đầy cát trắng.

+ Chế độ phong kiến nhà

Nguyễn khủng hoảng, xã hội trì trệ

+ Chế độ khoa cử dưới triều Nguyễn rất nghiệt ngã, nhiều bất công

Hoàn cảnh trực tiếp: Bối cảnh lịch sử, thời đại:

Thể loại:

Thể hành

Có nguồn gốc từ Trung Quốc.

Khá tự do, phóng túng, không

bị gò bó bởi niêm luật.

Lấy việc điệp vần bằng trắc làm nguyên tắc, kết cấu đầu cuối hô ứng với nhau.

Có khả năng biểu đạt phong phú

II Đọc - hiểu văn bản

1 Hình tượng bãi cát – con đường cùng

Bãi cát

Xuất hiện xuyên suốt bài thơ

Dài

Nối tiếp vô tận

Kết cấu đầu cuối hô ứng

Nghệ thuật trùng điệp

Ấn tượng không gian bãi cát mịt mờ,

vô định, mênh mông.

Ám ảnh về sự bủa vây của bãi cát hoang vắng, rợn ngợp;

mở ra con đường xa tắp, bất tận, nhiều trắc trở, khó nhọc.

Bãi cát

dài

Tả thực

Những bãi cát, cồn cát trải dài bao la của thiên nhiên miền Trung khắc nghiệt

Biểu tượng

-Con đường công danh xa xôi, mịt mù cát bụi

-Con đường đời nhiều gập ghềnh, trắc trở trong xã hội phong kiến o bế, trì trệ

Hình tượng nghệ thuật sáng tạo mới mẻ, độc đáo của nhà thơ

2 Hình tượng người đi trên bãi cát

Hoàn

cảnh

Không gian

Thời gian

Tình thế

Bãi cát dài bất tận

Mặt trời đã lặn

- trời bắt đầu tối

- Đi một bước như lùi một bước

- Không dừng được

- Đi trên cát chân bị

lún xuống như lùi lại.

- Trạng thái mệt mỏi, kiệt sức, đầy lo âu buồn nản.

-Tâm thế cô đơn,

lạc lõng, hoang mang

trạng Buồn đau, phẫn uất

Tự trách bản thân, khao khát được giải thoát khỏi con đường danh lợi

Hoang mang

bế tắc, tuyệt vọng

Trăn trở, suy tư

về danh lợi,

về kẻ sĩ đương thời

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

Câu hỏi kết lại bài thơ

Anh đứng làm chi trên bãi cát?

Hỏi cuộc đời Hỏi thời đại,

xã hội

Hỏi chính bản thân

- Xoáy sâu vào những nỗi niềm đớn đau, day dứt, giằng xé nội tâm của nhân vật trữ tình

- Lời thức tỉnh, giục giã bản thân của người đi

trên cát phải quyết định dứt khoát, tìm con đường

đi mới cho cuộc đời

Đại từ

nhân xưng

Khách –

người khách (Ngôi 3 số ít)

Quân – anh, ông

(Ngôi 2 số ít )

Ngã – tôi, ta

(Ngôi 1 số ít)

Người

đi trên cát

Tác giả

-Tác giả tự phân thân ở nhiều vị trí để đối thoại với

chính mình – Độc thoại đa chiều

- Chiều sâu tâm sự và suy tư của tác giả

- Vẻ đẹp nhân cách, tâm hồn Cao Bá Quát

Tổng kết

Nội dung

- Thể thơ cổ phong khá tự do

về kết cấu, vần, nhịp

- Xây dựng hình tượng nghệ thuật độc đáo

- Kết cấu đầu cuối hô ứng, nghệ thuật trùng điệp, đối, sử dụng đại từ nhân xưng, điển

cố tinh tế trong hình thức một bài ca

Nghệ thuật

Khúc bi ca mang đậm tính nhân

Văn của một con người cô đơn,

tuyệt vọng trên đường đời, thể

hiện qua hình ảnh bãi cát dài,

con đường cùng và hình ảnh

người đi đường.

Xin chân thành cảm ơn quý thày cô và các em học sinh

đã chú ý theo dõi bài giảng!