Tuần 11. Luyện tập vận dụng kết hợp các thao tác lập luận phân tích và so sánh

Thế nào là thao tác lập luận phân tích?. LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ SO SÁNH.. Đoạn văn có sử dụng những thao tác lập luận phân tích và so sánh: Phân t

Thế nào là thao tác lập luận phân tích? Thế nào là thao tác lập luận so sánh?

LUYỆN TẬP VẬN DỤNG KẾT HỢP CÁC THAO TÁC LẬP LUẬN PHÂN TÍCH VÀ

SO SÁNH.

Tiết thứ: 43

I ÔN TẬP HAI THAO TÁC LẬP LUẬN:

1 Lập luận phân tích:

Chia nhỏ vấn đề ra theo một tiêu chí nào đó để làm sáng

tỏ vấn đề đang bàn luận

2 Lập luận so sánh:

Đặt đối tượng đang bàn luận trong tương quan với đối tượng khác để làm sáng tỏ đối tượng

II VẬN DỤNG HAI THAO TÁC:

1 Bài tập 1:

Đoạn văn có sử dụng

những thao tác nào? Chỉ ra

cụ thể?

“Chớ tự kiêu tự đại Tự kiêu tự đại là khờ dại Vì mình hay, còn nhiều người hay hơn mình Mình giỏi, còn nhiều người giỏi hơn mình Tự kiêu tự đại tức

là thoái bộ Sông to bể rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa được, vì độ

lượng của nó rộng và sâu Cái chén nhỏ, cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn, vì độ lượng nó hẹp nhỏ Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng như cái chén, cái đĩa cạn”

Đoạn văn

Đoạn văn có sử dụng những thao tác lập luận phân tích và so sánh:

Phân tích

+So sánh: Để thấy sự

nhỏ bé, vô nghĩa và đáng thương của thói

tự kiêu tự mãn đối với mỗi cá nhân trong tập thể hoặc cộng đồng

Thao tác phân tích đóng vai trò chủ đạo, thao tác so sánh có vai trò bổ trợ

Thao tác nào đóng vai

trò chủ yếu, thao tác

nào là bổ trợ?

hay, còn nhiều người hay hơn mình Mình giỏi, còn

nhiều người giỏi hơn mình Tự kiêu tự đại tức là thoái

bộ Sông to bể rộng thì bao nhiêu nước cũng chứa

được, vì độ lượng của nó rộng và sâu Cái chén nhỏ,

cái đĩa cạn thì một chút nước cũng đầy tràn, vì độ

lượng nó hẹp nhỏ Người mà tự kiêu tự mãn thì cũng

như cái chén, cái đĩa cạn”

Từ sự tìm hiểu trên ta rút ra kết luận gì về việc

sử dụng hai thao tác này trong khi viết văn?

-Phân tích nhằm giúp con người nhận thức bằng tư duy

trừu tượng, so sánh giúp con người nhận thức bằng tư

duy cụ thể

-Mỗi VB nghị luận thường có một thao tác lập luận chủ

đạo và một hoặc hơn một thao tác lập luận khác bổ trợ thì

văn bản mới sinh động, hấp dẫn

-Bài tập 2: Vận dụng kết hợp phân tích và so sánh, viết đoạn

văn bàn về vẻ đẹp một tác phẩm văn học, tác giả

-Chia thành 4 nhóm: trao đổi, thảo luận và đại diện nhóm trình

bày Nhận xét, rút kinh nghiệm

Gợi ý:

-Đoạn văn viết về vấn đề gì? Viết ra nhằm mục đích gì?

-Cần trình bày những luận điểm nào? Cần đưa ra những luận cứ nào

để làm sáng tỏ luận điểm?

-Sử dụng thao tác nào là chủ đạo?

“ Không phải đến Xuân Diệu, thơ Việt nam mới đụng đến thời gian Xưa Nguyễn

Du đã từng than: “Ngày vui ngắn chẳng tày gang” Gần chúng ta hơn, Tản Đà tặc lưỡi: “Trăm năm là ngắn, một ngày dài ghê !” Nhưng chỉ với Xuân Diệu, thời gian trở thành một nỗi ám ảnh Thời gian trong thơ ông không chỉ là cảm xúc, là thi hứng, mà còn là nhân tố kiến trúc của tác phẩm nghệ thuật Có thể nói, Xuân Diệu nhìn đời bằng con – mắt – thời – gian, “chất Xuân Diệu”, phong cách thơ của ông là ở đó

Xuân Diệu có hẳn một bài thơ trực tiếp trình bày quan niệm của ông về thời gian Ông ví thời gian như dòng nước chảy, đời người như con thuyền trôi

Dòng nước thời gian cứ trôi vô tình, không để ý đến tình cảm, ý chí của con

người đi trên thuyền (“Nước không vội vàng/ cũng không trễ tràng/ nước trôi vô tình”).Thời gian cũng như đời người “một đi không trở lại” (“Thuyền không trở

về / nước cũng mất luôn”).Nhưng thời gian mất là mất số tháng ngày hữu hạn trong cái quỹ “ba vạn sáu ngàn ngày là mấy” của đời người, còn thời gian,

khách quan thì tồn tại vĩnh viễn như trời đất Đời người, do vậy cũng trở nên thoáng chốc và quý giá”

Đoạn văn tham khảo:

“ Không phải đến Xuân Diệu, thơ Việt nam mới đụng đến

thời gian Xưa Nguyễn Du đã từng than: “Ngày vui ngắn

chẳng tày gang” Gần chúng ta hơn, Tản Đà tặc lưỡi:

“Trăm năm là ngắn, một ngày dài ghê !” Nhưng chỉ với

Xuân Diệu, thời gian trở thành một nỗi ám ảnh Thời gian

trong thơ ông không chỉ là cảm xúc, là thi hứng, mà còn

là nhân tố kiến trúc của tác phẩm nghệ thuật Có thể nói,

Xuân Diệu nhìn đời bằng con – mắt – thời – gian, “chất

Xuân Diệu”, phong cách thơ của ông là ở đó

Xuân Diệu có hẳn một bài thơ trực tiếp trình bày quan

niệm của ông về thời gian Ông ví thời gian như dòng

nước chảy, đời người như con thuyền trôi Dòng nước

thời gian cứ trôi vô tình, không để ý đến tình cảm, ý chí

của con người đi trên thuyền (“Nước không vội vàng/

cũng không trễ tràng/ nước trôi vô tình”).Thời gian cũng

như đời người “một đi không trở lại” (“Thuyền không trở

về / nước cũng mất luôn”).Nhưng thời gian mất là mất số

tháng ngày hữu hạn trong cái quỹ “ba vạn sáu ngàn ngày

là mấy” của đời người, còn thời gian, khách quan thì tồn

tại vĩnh viễn như trời đất Đời người, do vậy cũng trở nên

so sánh

Phân tích

Bài tập 3 Viết lại và hoàn thiện đoạn văn đã trình bày ở bài 2.