Tuần 13. Chí Phèo

• Lần đầu tiên, Chí hoàn toàn tỉnh táo và cảm nhận được âm thanh quen thuộc của cuộc sống xung quanh: tiếng chim hót, tiếng cười nói của những người đi chợ về, tiếng anh thuyền chài gõ m

I Trước khi gặp Thị Nở:

- Chí Phèo là một tên lưu manh,

chuyên đi rạch mặt ăn vạ

- Là “con quỷ dữ” của làng Vũ Đại

→ Gần như đánh mất cả nhân hình lẫn nhân tính.

II Sau khi gặp Thị Nở:

2 Nhân vật Thị Nở:

- Xấu xí đến mức “ma chê quỷ hờn”

- Ngẩn ngơ, ế chồng

- Nghèo, thuộc dòng giống mả hủi

→ Tập trung những gì xấu nhất của một người phụ nữ, là sự mỉa mai của tạo hóa

3 Diễn biến tâm trạng của Chí Phèo: a) Sau đêm ở bên Thị Nở

Tỉnh rượu:

*) Sự thay đổi về cơ thể: miệng đắng, người bủn rủn,

chân tay không buồn nhấc, đặc biệt là CP sợ rượu

*) Sự thay đổi về tâm lý:

- Hắn nhận ra rằng cuộc sống xung quanh mình thật

tươi đẹp biết bao:

• Hắn cảm nhận được không gian xung quanh với “cái lều ẩm thấp mới chỉ lờ mờ”.

• Lần đầu tiên, Chí hoàn toàn tỉnh táo và cảm nhận được

âm thanh quen thuộc của cuộc sống xung quanh: tiếng chim hót, tiếng cười nói của những người đi chợ về, tiếng anh thuyền chài gõ mái chèo …

→ Đối với Chí lúc này, những âm thanh ấy chính là

tiếng gọi thiết tha của cuộc sống

 Tỉnh ngộ:

• Chí tỉnh, hồi tưởng về quá khứ:

*) Chí nhớ mình từng là người lương thiện, có ước

mơ bình dị: muốn sống hạnh phúc bằng sức lao

động của mình “ Hình như có một thời hắn đã ao ước có một gia đình nho nhỏ Chồng cuốc

mướn cày thuê, vợ dệt vải Chúng lại bỏ một

con lợn nuôi để làm vốn liếng Khá giả thì mua dăm ba sào ruộng làm ”

→ Ước mơ bình dị của anh canh điền nhưng vẫn còn

dang dở

 Tỉnh ngộ:

•Ý thức hiện tại: già, cô độc, cơ thể hư hỏng

nhiều

•Ý thức về tương lai: Chí thấy “ lòng bâng

khuâng ”, “ mơ hồ buồn ”: “ hình như đã trông trước thấy tuổi già của hắn, đói rét và ốm đau,

và cô độc, cái này còn đáng sợ hơn đói rét và

ốm đau ”

→ Một tương lai bất hạnh.

→ Lần đầu tiên, Chí tỉnh táo để ý thức về thân phận

mình và sự chảy trôi về thời gian

→ Lần đầu tiên, Chí nhận ra sự hiện hữu của mình, đối mặt với chính mình

→ Lần đầu tiên, Chí nhận ra tình trạng bế tắc, tuyệt

vọng của hiện tại cũng như tương lai đối với thân phận mình

 Ý thức của một con người đã thức dậy trong Chí

•NT: Miêu tả trực tiếp, gián tiếp

Quá khứ, hiện tại, tương lai Lời văn nửa trực tiếp, ngôn ngữ độc thoại nội tâm

3 Diễn biến tâm trạng của Chí:

b) Sau khi ăn bát cháo hành

• Chí ngạc nhiên

• Chí xúc động

• Chí bâng khuâng

• Chí vừa vui, vừa buồn

*) Ý nghĩa của bát cháo hành:

- Cảm nhận được hương thơm và vị ngon của bát cháo

-Chí muốn lòng thành trẻ con, làm nũng Thị như mẹ

- Chí muốn có thêm lương thiện, làm hòa với mọi người

- Khao khát hạnh phúc gia đình

- Cảm nhận được tình yêu, hạnh phúc lứa đôi

- Giúp Chí ý thức về nhân phẩm

(CHỐT LẠI)

NGHĨA ĐEN: Cháo hành là liều thuốc dân gian chữa

lành cơn cảm sốt bất thành của Chí.

NGHĨA BÓNG: Là liều thuốc tinh thần chữa lành tâm hồn

băng hoại của Chí, khơi dậy nơi sâu thẳm trong Chí nỗi khao khát yêu thương, khao khát mái ấm gia đình mà đi quá nửa cuộc đời, Chí chưa bao giờ được hưởng và trên hết là khao khát lương thiện.

 Đó là hương vị mộc mạc mà ngọt ngào pha lẫn đắng cay của hạnh phúc và tình người

cảm động mà Chí Phèo chưa bao giờ được

hưởng

 Nam Cao gửi gắm giá trị nhân đạo sâu sắc:

thiên lương trong sáng, khao khát hướng thiện trong con người không thể bị dập tắt, bất chấp hoàn cảnh khắc nghiệt nhất, nó vẫn luôn tiềm

ẩn và sẽ bùng lên mãnh liệt khi có cơ hội

*) Vai trò của Thị Nở

- Phẩm chất:

 Một trái tim người giàu tình yêu thương

 Sống có tình nghĩa

- Khơi dậy tính người, phần người trong Chí

- Cây cầu nối đưa Chí trở về với xã hội “loài người”.

→ TN là niềm tin, là tia hi vọng duy nhất của Chí.

3 Diễn biến tâm trạng của Chí:

c) Sau khi bị Thị từ chối

- Nguyên nhân:

+ Trực tiếp: do sự ngăn cản của bà cô

+ Sâu xa: do sống trong XH cạn kiệt tình người-Diễn biến tâm trạng:

+) Chí ngẩn người

+) Chí hít thấy hơi cháo hành

+) Chí đuổi theo, ngã xuống đất

+) Chí uống rượu

+) Chí ôm mặt khóc

Cụ thể trong 2 ý cuối:

•Chí thấm thía sâu sắc bi kịch tinh thần của con người:

Sinh ra làm người, nhưng lại không được sống như một con người

• Trong nỗi đau đớn, tuyệt vọng ấy, Chí đã tìm đến

rượu Nhưng hôm nay “hắn càng uống lại càng tỉnh ra”

• Ý thức được nỗi đau thân phận nên Chí “ôm mặt khóc rưng rức” và cứ “thoang thoảng thấy hơi cháo hành”

→ Con đường giải quyết bi kịch:

 Trở về với cuộc sống lương thiện: Không được – vì

Thị Nở đã cắt đứt mối tình

 Trở về với cuộc sống quỷ dữ trước kia: Chí không

muốn – vì đã ý thức được nỗi đau của mình

+ “Không được! Ai cho tao lương thiện…Biết không?”

→ Sử dụng đa dạng các kiểu câu cảm thán, câu hỏi, câu đặc biệt

→ Thể hiện nỗi đau đớn, dằn vặt, phẫn uất của Chí khi ý thức được hiện tại

4) Hành động giết Bá Kiến

-Phản ánh tình trạng xung đột giai cấp ở

nông thôn Việt Nam là hết sức gay gắt và

đã đến lúc giai cấp thống trị đen tội

-Đây là hành động lấy máu rửa thù của

người nông dân một khi họ đã thức tỉnh về quyền sống (dù chỉ là manh động , tự phát )

5) Hành động tự kết liễu đời mình:

- Đó là cái chết thê thảm, thể hiện sự ăn năn, hối hận khi Chí Phèo ý thức rõ tội ác mà mình gây ra.

- Nợ máu phải trả bằng máu Chí không muốn sống cũng vì khi linh hồn trở về, Chí không thể tiếp tục cam chịu kiếp sống thú vật

→ Cái chết của Chí chứng tỏ khát khao trở về với cuộc sống lương thiện, với xã hội loài người

là vô cùng mãnh liệt

 Để được công nhận là một con người, Chí chỉ còn một cách đó là phải chết.

 Ý nghĩa cái chết của Chí:

- Cái chết của Chí là một minh chứng cho sức

mạnh phản kháng của người nông dân khi họ bị đẩy vào đường cùng

- Cái chết của Chí Phèo tố cáo cả một xã hội thực dân nửa phong kiến: không chỉ đẩy người nông dân vào con đường bần cùng hóa, lưu manh hóa

mà còn dồn nén đến cùng, không cho người nông dân quay lại xã hội ấy nữa.

→ Giá trị hiện thực sâu sắc của tác phẩm

The bye bye song See you tomorrow Bye, bye

Bye, bye

See you tomorrow.

Bye, bye

See you tomorrow.