Tuần 32. Một số thể loại văn học: kịch, nghị luận

Tuần 32. Một số thể loại văn học: kịch, nghị luận tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn v...

Nhiệt liệt chào mừng

các thầy - cô giáo

-Hai đứa trẻ (Thạch Lam) ->

-Vĩnh biệt Cửu Trùng Đài (Trích “Vũ Như

Tô”-Nguyễn Huy Tưởng) ->

-Một thời đại trong thơ ca-(Hoài Thanh) ->

Em hãy cho biết những

tác phẩm sau thuộc thể loại nào?

TIẾT 108 – 109: LÝ LUẬN VĂN HỌC

Thạch Thất, ngày 10/04/2013

Cấu trúc bài học

đọc kịch

Khái lược về văn nghị luận

Yêu cầu về đọc văn nghị luận

Tiết 108 – 109

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC

KỊCH, NGHỊ LUẬN

I KỊCH

1 Khái lược về kịch

Một vở kịch để trình diễn trên sân khấu kịch, cần có những yếu tố sau:Kịch bản, diễn viên, đạo diễn,

âm thanh, ánh sáng, hóa trang,

Một vở kịch trình diễn trên sân khấu cần có những yếu tố nào?

cơ bản nào?

Vở kịch Hồn Trương Ba, da hàng thịt

b Một số đặc trưng của kịch

* Đối tượng và đặc trưng phản ánh của

kịch là những mâu thuẫn xung đột

trong đời sống, xã hội và con người

Kịch có những đặc trưng cơ bản nào?

b Một số đặc trưng của kịch

* Xung độ kịch:là những mâu thuẫn

xung đột trong đời sống xã hội và

con người được tái hiện trong tác phẩm kịch

- Xung đột là cơ sở của kịch

- Xung đột kịch mang tính lịch sử cụ

thể

-Xung đột kịch tạo nên kịch tính, sự hấp

dẫn của vở kịch

Thế nào là xung đột kịch?

Xung đột kịch có những đặc điểm gì?

Mâu thuẫn, xung đột của đoạn trích Vĩnh biệt Cửu Trùng đài là gì?

b Một số đặc trưng của kịch

*Xung đột kịch: Có 2 loại xung đột chính

xen kẽ, song song và kết hợp với nhau+ Xung đột bên ngoài: giữa nhân vật

này với nhân vật khác, giữa nhân vật với gia đình, dòng họ, xã hội,

thời đại…(Rômeo và Giuliet)

+ Xung đột bên trong: xung đột nội

em biết?

- Là sự tổ chức cốt truyện với các tình

tiết, sự kiện, biến cố theo một diễn biến lôgíc, chặt chẽ, nhất quán

- Do nhân vật kịch thể hiện ,là sự cụ thể

hóa của xung đột kịch.

Hành động kịch có đặc điểm gì? Nêu ví dụ?

+ Nhân vật chính diện, phản diện

- Nhân vật thông qua lời thoại và

hành động thể hiện tính cách, xung đột kịch, qua đó thể hiện chủ đề của

vở kịch

Nêu đặc điểm của nhân vật kịch?Ví dụ.

Nhân vật chính

Nhân vật phụ

• Nhân vật chính diện • Nhân vật phản diện

b Một số đặc trưng của kịch

* Ngôn ngữ kịch: chủ yếu là ngôn ngữ

nhân vật được thể hiện trong những lời thoại

- Đặc điểm của ngôn ngữ kịch: mang

tính hành động và tính khẩu ngữ cao (lời nói thường ngày)

- Có 3 kiểu lời thoại:

+ Lời đối thoại: giữa các nhân vật với

nhau+ Lời độc thoại: nhân vật nói một mình,

với mình, có thể nói thành tiếng, có thể nghĩ trong đầu

+ Lời bàng thoại: lời nhân vật nói riêng

với khán giả

Ngôn ngữ kịch được phân thành mấy loại?

Phân tích ngôn ngữ kịch trong đoạn Tình yêu và

thù hận ( Rômeo-Giuliet)

ví

dụ :a, Giu-li-et : Người là ai , mà khuất trong đêm tối ,

chợt biết được điều tôi ấp ủ trong lòng.

Rô-mê-ô :Tôi không biết xưng danh cùng em thế nào.Nàng tiên yêu quý cuả tôi ơi , tôi thù ghét cái

tên tôi , vì nó là kẻ thù của em Nếu chính tay tôi

đã viết tên đó , thì tôi xé nát nó ra.

Lời đối thoại giữa các nhân vật với nhau

b Giu-li-et : Ôi, ô ! Sao chàng lại là

Rô-mê-ô nhỉ ? Chàng hãy khước từ cha chàng và từ chối dòng họ của chàng đi ; hoặc nếu không thì chàng hãy thề là yêu em đi,và sẽ không còn là con cháu

nhân vật được nói lên rất to

c Tiếng vọng lên : Mầu ơi ,thế nhà mày có

mấy chị em ?

Thị Mầu : Nhà tao có chín chị em , có mỗi

tao là … chín chắn nhất thôi!

Lời bàng thoại : Lời nhân vật nói riêng với khán

giả ( Những tiếng đế , lời giao đãi mở đầu giới

thiệu nhân vật trong các vở kịch truyền thống )

b Một số đặc trưng của kịch

* Cốt truyện kịch: phát triển theo sự

phát triển của xung đột kịch

vở kịch?

Tóm lại: Đặc trưng chủ yếu của kịch

* Kịch tập trung miêu tả xung đột trong

đời sống

*Hành động kịch được tổ chức qua cốt

truyện, được thực hiện bởi các nhân vật

* Ngôn ngữ kịch mang tính hành động

và tính khẩu ngữ cao

Hãy khái quát những đặc trưng chủ yếu của kịch ?

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN

HỌC KỊCH, NGHỊ LUẬN

+ Bi kịch: xung đột giữa cái cao cả-thấp

hèn, mới-cũ; kết thúc bi thảm

(Hăm-lét…)

+ Hài kịch: dùng tiếng cười hài hước

châm biếm để xây dựng và kết thúc

xung đột (Trưởng giả học làm

sang, Nghêu sò ốc hến…)

+ Chính kịch: phản ánh xung đột trong

cuộc sống hằng ngày, vui buồn lẫn

lộn (Tôi và chúng ta…)

Nêu các kiểu loại kịch và đặc điểm của mỗi kiểu loại?

+ Kịch hát múa (chèo, tuồng, cải

lương…)

+ Kịch thơ+ Kịch rối+ Kịch câm

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC

KỊCH, NGHỊ LUẬN

I KỊCH

1.Khái lược về kịch

a.Một số đặc trưng của

- Xét theo tính truyền thống hay hiện

đại, có tác giả hay sáng tác tập thể:+ Kịch truyền thống dân gian (chèo,

tuồng, kịch rối, hí kịch, kinh kịch…)

+ Kịch cổ điển (trước thế kỉ XX)+ Kịch hiện đại (từ thế kỉ XX)

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC : KỊCH , NGHỊ LUẬN

I.KỊCH

1.Khái lược về kịch

2.Yêu cầu về đọc kịch bản văn học

Các em gặp những khó khăn gì trong quá trình đọc – hiểu kịch bản văn học trong nhà

trường ?

Các em học sinh chỉ học kịch bản văn học ở

một vài đoạn trích với một vài màn, cảnh, không có điều kiện để tìm hiểu toàn bộ vở kịch hay xem trực tiếp trên sân khấu

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC

KỊCH, NGHỊ LUẬN

I KỊCH

1 Khái lược về kịch

2 Yêu cầu về đọc kịch bản

văn học

- Bước 1: tìm hiểu xuất xứ

Đọc - hiểu kịch bản văn học có 4 bước

• Bước 1: tìm hiểu xuất xứ: đọc lời

giới thiệu, tiểu dẫn để có hiểu biết chung về tác giả, hoàn cảnh sáng tác, chủ đề vở kịch, đặc biệt là tóm tắt nội dung cốt truyện kịch, vị trí của đoạn trích trong mối liên hệ với các sự kiện và nhân vật trước và sau đó

Đọc văn bản kịch cần

tuân thủ

theo những yêu cầu

nào?

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN

HỌC KỊCH, NGHỊ LUẬN

I KỊCH

1 Khái lược về kịch

2 Yêu cầu về đọc

• Bước 2: Cảm nhận lời thoại của

các nhân vật: đọc kĩ các lời thoại trong đoạn trích để phát hiện nét riêng trong giọng điệu, lời lẽ, từ ngữ của từng nhân vật đã thể hiện tính cách, thể hiện xung đột và chủ đề của kịch như thế nào Tìm hiểu các kiểu thoại, nhất là các câu thoại nội tâm, độc thoại… kết hợp các lời chỉ dẫn của tác giả kịch bản

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN

HỌC KỊCH, NGHỊ LUẬN

I KỊCH

1 Khái lược về kịch

2 Yêu cầu về đọc kịch

• Bước 3: phân tích hành động kịch: thể

hiện mâu thuẫn, xung đột trong đoạn trích Trả lời các câu hỏi sau:

- Nhân vật đã làm gì? Làm như thế

nào? Để làm gì? Vì sao lại thế?

- Hành động của nhân vật đã thể hiện

tính cách gì của nó?

- Hành động của nhân vật thể hiện mâu

thuẫn, xung đột gì, của ai với ai trong đoạn trích? Xung đột ấy đang ở mức

độ thế nào? Có khả năng diễn tiến ra sao?

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC

KỊCH, NGHỊ LUẬN

I KỊCH

1 Khái lược về kịch

2 Yêu cầu về đọc

Bước 4: khái quát chủ

đề tư tưởng

c Các bước đọc - hiểu kịch bản văn học

Đọc - hiểu kịch bản văn học có 4 bước

• Bước 4: khái quát chủ đề tư tưởng,

đánh giá giá trị của đoạn trích và toàn bộ vở kịch

Yêu cầu về đọc kịch bản văn học

1 : Đọc tìm hiểu xuất xứ :tiểu dẫn, lời giới thiệu , chủ đề vở kịch,

tóm tắt nội dung cốt truyện kịch, vị trí của đoạn trích

2.Đọc kĩ các lời thoại để cảm nhận phát hiện :

Hành động, nội tâm,

tính cách nhân vật

Kịch tính của tác phẩm

Tính triết lí trong các lời thoại đặc biệt

3 Phân tích hành động kịch:Phát hiện, phân tích xung đột kịch,

tính chất bi, hài của các xung đột đó 4.Khái quát chủ đề tư tưởng, nghệ thuật đặc sắc của tác phẩm

Đoạn trích: “Vĩnh biệt cửu Trùng Đài”

(trích Vũ Như Tô) - Nguyễn Huy Tưởng Lớp kịch II (gồm:Nguyễn Vũ,Vũ Như Tô, Đan Thiềm)

Nguyễn Vũ (lật đật và xộc xệch) - Kìa, thầy Cả.

Vũ Như Tô - Lạy cụ lớn.

Nguyễn Vũ -Thầy có biết việc gì không ?

Vũ Như Tô -Bẩm cụ lớn, không Duy có bà Đan Thiềm đây vừa mới bảo với chúng tôi rằng Nguyên Quận công làm phản

Nguyễn Vũ (hất hàm hỏi Đam Thiềm) -Thế nào?

Đan Thiềm - Chúng tôi cũng không rõ Nghe như Quận Công làm phản.Cụ lớn có biết tin gì không?

…

Vũ Như Tô (sẵng) - Bà để mặc tôi.Tôi tự có cách khu xử.

Đan Thiềm – Đây, tiếng reo mỗi lúc mỗi lúc một gần Kìa, thái giám, chắc có

tin gì? Nội giám hoảng hốt vào.

• Câu hỏi: Chỉ rõ những đặc trưng của thể loại kịch biểu hiện

trong đoạn trích trên

(Xung đột kịch Ngôn ngữ kịch Phân loại kịch… )

 Nhận xét:

- Xung đột kịch : Quận công Trịnh Duy Sản - Kẻ cầm đầu phe đối

lập,làm phản > < Giết chết Vũ Như Tô, và đập phá cửu Trùng Đài

(biểu tượng của cái đẹp )

- Ngôn ngữ kịch : Đối thoại (lời của các nhân vật nói với nhau) còn

độc thoại và bàng thoại thì chưa xuất hiện ở đọan trích.

- Đoạn trích tuy ngắn nhưng đã thể hiện được tính chất cơ bản của

kịch bản văn học (có nhân vật kịch, ngôn ngữ kịch, có xung đột

kịch).

- Phân loại kịch :Xét theo nội dung, ý nghĩa của xung đột kịch thì đoạn trích trên thuộc loại bi kịch lịch sử.

MỘT SỐ THỂ LOẠI VĂN HỌC KỊCH – NGHỊ LUẬN

+ Yêu cầu đọc hiểu văn bản nghị luận

+ Xem lại các văn bản nghị luận đã học trong chương

trình PT