Nguyễn Đình Chiểu viết truyện Lục Vân Tiên tr ớc nh ng trong bài viết tác giả lại nói tới sau; Truyện Lục Vân Tiên đ ợc đánh giá là “một tác phẩm lớn”, nh ng phần viết về cuốn truyện
Trang 3NguyÔn §×nh
ChiÓu- mét
nhµ th¬ yªu n
íc
Th¬ v¨n NguyÔn §×nh ChiÓu- tÊm g ¬ng ph¶n chiÕu phong trµo kh¸ng Ph¸p oanh liÖt vµ bÒn
bØ cña nh©n d©n Nam Bé
Lôc V©n Tiªn, t¸c phÈm lín nhÊt cña NguyÔn §×nh ChiÓu rÊt phæ biÕn trong d©n gian, nhÊt lµ ë miÒn Nam.
Trang 4- Bài viết không kết cấu theo trật tự thời
gian Nguyễn Đình Chiểu viết truyện Lục
Vân Tiên tr ớc nh ng trong bài viết tác giả lại
nói tới sau; Truyện Lục Vân Tiên đ ợc đánh giá
là “một tác phẩm lớn”, nh ng phần viết về
cuốn truyện thơ lại không kĩ càng bằng phần viết về thơ văn yêu n ớc chống ngoại xâm
- Trong bài nghị luận, mục đích nghị luận quyết định cách sắp xếp luận điểm và mức
độ nặng nhẹ của từng luận điểm
Trang 5- Đánh giá khái quát giá trị thơ văn của NĐC Cách
đánh giá khá mới mẻ và đặc sắc:
+ Sử dụng so sánh liên t ởng
+ Phê phán cái nhìn thiên lệch về giá trị thơ văn NĐC
+ Khẳng định giá trị thơ văn của một nhà thơ
chân chính
Định h ớng cách tìm hiểu đánh giá thơ văn NĐC
“Ngôi sao Nguyễn Đình Chiểu, một nhà thơ lớn của
n ớc ta, đáng lẽ phải sáng tỏ hơn nữa trong bầu trời văn nghệ của dân tộc nhất là trong lúc này”
Trang 6Luận điểm 1 đ ợc tác giả triển khai
nh thế nào?
- Khí tiết: Đất n ớc và cảnh ngộ riêng càng long
đong thì khí tiết càng cao: Sự đời thà khuất…
một tấm g ơng!
- Quan niệm văn ch ơng: Học theo ngòi
bút….Xuân thu!; Chở bao nhiêu… bút chẳng tà.
- Thái độ đối với những kẻ lợi dụng văn ch ơng: Thấy
nay cũng nhóm …khôn l ờmg thực h !
Nhận xét những đặc sắc trong cách triển
khai luận điểm 1? Điều đáng quý trọng nhất trong quan niệm văn ch ơng của Nguyễn Đình Chiểu là gì?
- Luận điểm mang tính khái quát, kết hợp giữa luận
cứ với lí lẽ, dẫn chứng làm sáng tỏ tấm g ơng sáng
chói về lòng yêu n ớc và tinh thần căm thù giặc sâu sắc
- Quan điểm thơ văn của NĐC đáng kính trọng ở chỗ ông dùng nó làm vũ khí chiến đấu, đồng thời cũng cho thấy đ ợc sự thống nhất giữa con ng ời và quan điểm văn ch ơng ở NĐC
Trang 7Giải thích tại sao mở đầu phần này, tác giả lại tái
hiện lịch sử suốt 20 m ơi năm trời sau thời điểm
1860?
- Đây là giai đoạn lịch sử khổ nhục nh ng vĩ
đại Tác phẩm của Nguyễn Đình Chiểu đã ra
đời trên cái nền lịch sử ấy, làm sống lại phong trào kháng Pháp bền bỉ và oanh liệt của
nhân dân Nam Bộ Giúp ng ời đọc hiểu hơn
giá trị của thơ văn NĐC, NĐC xứng đáng là ngôi sao sáng trong văn nghệ của dân tộc.
Tại sao tác giả nhấn mạnh đến thơ văn của NĐC
phần lớn là những bài văn tế và đặc biệt nhấn
mạnh đến bài Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc?
-Văn thơ NĐC chính là tấm g ơng phản chiếu
“một thời khổ nhục nh ng vĩ đại”, ca ngợi
những anh hùng tận trung với n ớc, khóc than
cho những anh hùng thất thế đã hi sinh vì dân
vì n ớc…
- Văn tế NSCG đã làm mọi ng ời rung động tr ớc
hình t ợng ng ời nghĩa sĩ sống cũng đánh
giặc, thác cũng đánh giặc, giữ trọn khí tiết cho dù chiến bại.
Sự liên t ởng của Phạm Văn Đồng với Đại cáo bình
Ngô có giá trị gì trong lập luận?
-So sánh với bài Đại cáo bình Ngô nhằm khẳng
định giá trị to lớn của bài Văn tế NSCG bởi nó
đã ghi lại một giai đoạn bi hùng trong lịch sử
chống ngoại xâm của dân tộc và xây dụng đ ợc một hình t ợng độc đáo: nông dân – nghĩa sĩ.
- Khẳng định thơ văn yêu n ớc của NĐC đ ợc viết
ra từ một bầu nhiệt huyết của nhà thơ: Ngòi
bút, nghĩa là tâm hồn trung nghĩa của NĐC.
Trang 8Tác giả nhắc tới một số những nhà thơ, nhà văn lúc đó đã tạo hiệu quả gì trong lập luận?
- Khẳng định Nguyễn Đình Chiểu là lá cờ
đầu, là ngôi sao sáng nhất trong bầu trời văn nghệ của n ớc ta lúc đó và cả trong lúc này.
Nhận xét cách triển khai luận điểm trong
phần này?
- Sử dụng nhiều thao tác khác nhau làm sáng tỏ luận
điểm chính
- Đặt trong mối t ơng đồng về lịch sử x a – nay để khẳng định thơ văn yêu n ớc của NĐC càng có giá trị, càng sáng hơn trong thời đại ngày nay
- Thể hiện sự cảm phục, ngợi ca và thấu hiểu giá trị thơ văn NĐC, những giá trị khiến thơ văn NĐC càng nhìn càng thấy sáng
Trang 9Phạm Văn Đồng đã căn cứ vào nội dung nào của tác phẩm để khẳng định truyện Lục Vân Tiên là tác phẩm lớn nhất của Nguyễn
Đình Chiểu? Cách triển khai các luận điểm?
- Tác phẩm ca ngợi chính nghĩa, những đạo
đức đáng quý trọng ở đời, ca ngợi những ng
ời trung nghĩa Những đạo nghĩa đ ợc đề cao trong Lục Vân Tiên gần với đạo lí nhân dân
- Nhân vật mang những đặc tr ng Nam Bộ rất sống động gần gũi.
- Lối kể truyện nôm na dễ hiểu, dễ nhớ, dễ thuộc, dễ truyền bá trong dân gian
Trang 10- Thừa nhận và chỉ ra những chỗ đã lỗi thời
về t t ởng đạo lí, những hạn chế về hình
thức nghệ thuật
- Bác bỏ những ý kiến hiểu ch a đúng về tác
phẩm Lục Vân Tiên.
Nhận xét cách triển khai luận điểm thứ ba? Những đặc sắc trong cách lập luận?
- Tác giả đã đặt LVT trong mối quan hệ với
đời sống của nhân dân để chứng tỏ tác
phẩm Lục Vân Tiên của Nguyễn Đình Chiểu là một tác phẩm lớn.
- Cách lập luận đặc sắc: Nêu những hạn chế
tr ớc sau đó mới khẳng định nâng cao Đây là cách lập luận theo theo lối đòn bẩy.
Trang 11Hãy nêu những nội dung chính của phần
kết? Chỉ ra đâu là luận điểm của phần
kết bài?
+ Khẳng định vai trò của ng ời chiến sĩ trên mặt trận t t ởng.
+ Vai trò to lớn của văn học đối với đời sống + T ởng nhớ đến một con ng ời, ngôi sao sáng trong văn nghệ dân tộc.
- Luận điểm: Đời sống và sự nghiệp của NĐC là
một tấm g ơng sáng, nêu cao địa vị và tác dụng của văn học, nghệ thuật, nêu cao sứ mạng của ng ời chiến sĩ trên mặt trận văn hoá t t ởng.
Trang 12Ngôi sao NĐC đã toả sáng trong bầu trời văn
nghệ của dân tộc Qua bài viết này, ta thấy
ngôi sao NĐC lại sáng hơn nữa ở những khía
cạnh nào?
- Qua sự đối chiếu giữa hoàn cảnh lịch sử x a – nay
- Tinh thần yêu n ớc cháy bỏng, lòng căm thù
giặc sâu sắc.
- Qua thơ ca yêu n ớc và thơ ca ca ngợi những
đạo lí ở đời
Chỉ ra tính biểu cảm của bài văn? Nét đặc
sắc trong qúa trình nghị luận?
- Tác giả dùng nhiều từ ngữ, hình ảnh, những cách diễn đạt độc đáo, sâu sắc để ca ngợi
NĐC và bộc lộ trực tiếp cảm xúc của mình: “
Trên trời…cũng vậy”; “Ngòi bút, nghĩa là
tâm hồn….cứu n ớc”; “Nhân kỉ niệm ngày
mất…dân tộc!”
-Nghệ thuật nghị luận với bố cục chặt chẽ,
luận điểm và cách lập luận sáng rõ đạt hiệu
quả thuyết phục cao, làm sáng tỏ hơn nữa
ngôi sao NĐC trong thời đại đánh Mĩ.