Tuần 11. Thực hành một số phép tu từ ngữ âm

Tuần 11. Thực hành một số phép tu từ ngữ âm tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất...

1

I.TÌM HIỂU CHUNG

-Tu từ: là lựa chọn, sử dụng các phương tiện ngôn ngữ để làm cho lời văn hay

hơn.

- Ngữ âm:là toàn bộ âm thanh, vần,

điệu, cách kết hợp âm thanh và giọng điệu của ngôn ngữ.

-Tu từ ngữ âm:là những cách phối hợp,

sử dụng khéo léo các âm thanh, vần,

điệu, đem đến những màu sắc biểu cảm

II/ Tạo nhịp điệu và âm hưởng cho câu

1 Bài tập 1:

Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay , một dân tộc đa gan góc đứng về Đồng minh chống phát xít mấy năm nay , dân tộc đó phải được tự do ! Dân tộc đó phải được độc lập !

Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc đa gan góc đứng về Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc đó phải được tự do! Dân tộc đó phải được độc lập!

1 Bài tập 1:

II/ Tạo nhịp điệu và âm hưởng cho câu

-Hai vế câu đầu: dài- nhịp dàn trải thể

hiện cuộc đấu tranh trường kì của dân tộc

- Hai vế sau: ngắn- dồn dập mạnh mẽ,

khẳng định quyền độc lập.

-Thay đổi linh hoạt các thanh bằng trắc.

- Phối hợp nhịp điệu, thanh điệu, kết hợp

biện pháp tu từ từ vựng, cú pháp.

2 Bài tập 2:

Bất kì đàn ông, đàn bà , bất kì người già , người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái,

hễ là người Việt Nam thì phải đánh thực dân Pháp để cứu Tổ Quốc Ai có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc Ai

cũng phải ra sức chống thực dân Pháp để cứu nước.

Bất kì đàn ông, đàn bà, bất kì người già, người trẻ, không chia tôn giáo, đảng phái,

hễ là người Việt Nam thì phải đánh thực dân Pháp để cứu Tổ Quốc Ai có súng dùng súng Ai có gươm dùng gươm, không có gươm thì dùng cuốc, thuổng, gậy gộc Ai cũng phải ra sức chống thực dân Pháp để cứu nước.

2 Bài tập 2:

Đoạn văn lời kêu gọi cứu nước phối hợp nhiều yếu tố.

- Phép điệp, phép đối: (từ ngữ, kết cấu ngữ pháp), nhịp điệu, …

- Sử dụng vần điệu

=> Tạo nên sắc thái hùng hồn, thiêng liêng.

3 Bài tập 3

Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hy sinh để bảo vệ con người Tre, anh hùng lao động Tre, anh hùng chiến đấu.

Gậy tre, chông tre chống lại sắt thép của quân thù Tre xung phong vào xe tăng, đại bác Tre giữ làng, giữ nước, giữ mái nhà tranh, giữ đồng lúa chín Tre hy sinh để bảo vệ con người Tre, anh hùng lao động Tre, anh hùng chiến đấu.

3 Bài tập 3

Kết hợp sử dụng phép tu từ nhân hoá , các động từ với các yếu tố ngữ âm

- Ngắt nhịp (liệt kê)

- Xen kẽ nhịp ngắn dài

- Ngắt nhịp giữa chủ ngữ, vị ngữ.

- (không dùng từ là), tạo nên âm

hưởng mạnh mẽ, ý nghĩa khẳng định.

THỰC HÀNH MỘT SỐ PHÉP TU TỪ NGỮ

ÂM

 Ở đây cũng có sự phối hợp

của các phụ âm đầu l (4 lần)

trong một câu thơ Diễn tả

được trạng thái của ánh

trăng phản chiếu trên mặt

nước ao: ánh trăng như phát

tán rộng hơn, loang ra và

choán lấy khắp bề mặt

không gian trên mặt ao.

b Làn ao lóng lánh bóng trăng loe

III Điệp âm, điệp vần, điệp thanh

1 Bài tập 1

a Dưới trăng quyên đã gọi hè

Đầu tường lửa lựu lập loè

đâm bông.

 Lặp lại và phối hợp phụ âm“l”

“lửa lựu lập loè” – trạng thái ẩn hiện

trên một diện rộng của hoa lựu (đỏ

như lửa và lấp ló trên cành như như

đốm lửa lúc ẩn lúc hiện, lúc lóe lên,

a Dưới trăng quyên đã gọi hè

Đầu tường lửa lựu lập loè

đâm bông.

THỰC HÀNH MỘT SỐ PHÉP TU TỪ

NGỮ ÂM

2 Bài tập 2

Lá bàng đang đỏ ngọn cây Sếu sang mang lạnh

đang bay ngang trời Mùa

đông còn hết em ơi

Mà con én đã gọi người

sang xuân!

Đoạn thơ lặp nhiều lần vần “ang”

 õm hưởng rộng mở kộo dài Nú

phự hợp với cảm xỳc: mựa đông tiếp diễn với nhiều dấu hiệu đặc trưng.

Lá bàng đang đỏ ngọn cây Sếu sang mang lạnh

đang bay ngang trời Mùa

đông còn hết em ơi

Mà con én đã gọi người

sang xuân!

THỰC HÀNH MỘT SỐ PHÉP TU TỪ

NGỮ ÂM

3 Bài tập 3

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi

trời Ngàn thước lên

cao, ngàn thước xuống Nhà ai

Pha Luông mưa xa khơi.

- Nhịp điệu.

- Phối hợp các thanh trắc - bằng.

- Từ láy gợi hình, phép đối từ ngữ, lặp từ ngữ.

Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm

Heo hút cồn mây súng ngửi

trời Ngàn thước lên

cao, ngàn thước xuống Nhà ai

Pha Luông mưa xa khơi.

IV/ Củng cố: Tìm các phép tu từ ngữ âm được sử dụng trong các ngữ liệu sau:

1 Tạo nhịp điệu và âm hưởng

Lại như quãng mặt ghềnh Hát Loóng, dài hàng cây số nước xô đá,

đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn

luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng đòi nợ xuýt bất cứ người lái

đò nào ….qua đấy Quãng này mà

khinh suất tay lái thì cũng dễ lật

ngửa bụng thuyền ra.

THỰC HÀNH MỘT SỐ PHÉP TU TỪ NGỮ

ÂM

2 Điệp âm, điệp vần, điệp thanh

- Tìm và phân tích tác dụng của hiện

tượng điệp âm trong câu thơ sau

của Tố Hữu:

Nỗi niềm chi rứa Huế ơi

Mà mưa xối xả trắng trời Thừa Thiờn.

Lặp phụ âm đầu: Nỗi niềm, Mà mưa,

xối xả trắng trời, Thừa Thiên

liên tiếp; bộc lộ cảm xúc nhớ thương

Nỗi niềm chi rứa Huế ơi

Mà mưa xối xả trắng trời Thừa Thiên.

1 Tạo nhịp điệu và âm hưởng

Lại như quãng mặt ghềnh hát lóong, dài hàng cây số nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn

luồng gió gùn ghè suốt năm như lúc nào cũng

đòi nợ xuýt bất cứ người lái đò nào … qua đấy

Quóng này mà khinh suất tay lỏi thỡ cũng dễ

lật ngửa bụng thuyền ra.

Nhịp điệu dồn dập phối hợp với phé điệp từ ngữ

và điệp cú pháp: “…Nước xô đá, đá xô sóng, sóng

xô gió, cuồn cuộn lồng gió gùn ghè …”

Dùng từ tạo âm thanh, hình ảnh: gùn ghè – Gợi

nét tính cách hung dữ của Sông Đà như một con mãnh thú.

Sử dụng từ ngữ có tính hình tượng và biểu cảm:

cuồn cuộn đòi nợ xuýt…

LOẠI

ÂM

TIẾT

nguyên âm chính (ta, to, tô, )

NỬA

tắc:p,t,k.( tập, tạc, tác, )

NỬA