Bài tập 1: Nhận xét về nhịp điệu, sự phối hợp âm thanh cùng với các phép lặp cú pháp, lặp từ ngữ nhằm tạo ra âm hưởng hùng hồn, đanh thép cho lời tuyên ngôn trong ví dụ SGK.. Chú ý: sự p
Trang 2Bài tập 1: Nhận xét về
nhịp điệu, sự phối hợp
âm thanh (cùng với các
phép lặp cú pháp, lặp
từ ngữ) nhằm tạo ra
âm hưởng hùng hồn,
đanh thép cho lời
tuyên ngôn trong ví dụ
SGK Chú ý: sự phối
hợp nhịp ngắn – dài,
sự thay đồi thanh
bằng – trắc cuối mỗi
nhịp, tính chất mở hay
đóng của âm tiết kết
thúc mỗi nhịp
Bài tập 2: Phân tích tác dụng của âm thanh, nhịp điệu (có
sự phối hợp với phép lặp từ ngữ và kết cấu cú pháp) trong việc tạo nên sắc thái hùng hồn, thiêng liêng của lời kêu gọi cứu nước trong đoạn trích SGK (chú ý vần, sự
ngắt nhịp và đối xứng)
Bài tập 3: Nhịp
điệu trong đoạn
văn thích hợp với việc khẳng định, ngợi ca sức mạnh
và ý chí kiên cường của cây tre, hình ảnh tượng trưng cho con người Việt Nam Hãy phân tích để làm sáng tỏ điều đó
Học sinh hoạt động theo nhóm:
Chú ý: mỗi nhóm thực hiện bài tập trong vòng 7 phút
Trang 3Bài 1
- Nhịp điệu:
+ Hai vế đầu dài-dàn trải(17 âm tiết: 1 vế) Biểu hiện cuộc đấu tranh trường kì của dân tộc
+ Vế sau:ngắn,dồn dập(7 âm tiết) khẳng định hùng hồn độc lập
- Về phối hợp thanh:
+ Câu 1:tiếng cuối vế 1,2,3:B (do: âm mở )
+ Câu 2:tiếng cuối :T(lập: tính chất đóng)
- Phép điệp từ ngữ: Một dân tộc đã gan góc(2 lần),dân tộc đó
phải được(2 lần)
Bài 2
- Vần: câu văn có gieo vần
+ Câu 1: bà-già
+ Câu 2:súng,gươm,cuốc-thuổng
- Nhịp điệu:
+ Vế đầu câu 1,câu 2,câu 3:nhịp ngắn
+ Vế cuối câu 1,câu 4:nhịp dài
- Đối xứng:
+ Số tiếng:4/2-4/2
+ Nhịp:3/2-3/2
+ Kiểu câu:ai có …dùng-ai có…dùng
âm hưởng mạnh mẽ,dứt khoát khẳng định độc lập
}
Bài 3
-Nhịp: ngắn-dài:2/9-6/2-3/2/4/4-1/4-1/4âm hưởng du dương,nhấn mạnh vai trò của tre con người Việt Nam
tạo âm hưởng lúc dồn dập,lúc khoan thaithích hợp lời kêu gọi cứu nước
}
Trang 5Bài tập 1: Phân tích tác
dụng tạo hình tượng
của việc điệp âm đầu
trong các câu thơ trong
SGK?
Bài tập 2: Trong đoạn thơ Tiếng hát sang xuân của Tố Hữu SGK, vần nào được lặp lại nhiều nhất? Nêu tác dụng biểu hiện sắc thái ý nghĩa của phép điệp vần đó?
Bài tập 3: Đoạn thơ Tây Tiến của Quang Dũng trong SGK gợi được khung cảnh hiểm trở của rừng núi … là nhờ có sự đóng góp của nhiều yếu tố (cả những yếu tố không thuộc ngữ âm) Hãy phân tích: nhịp điệu,
sự phối hợp giữa các
thanh T – B ở 3 dòng đầu và cách dùng toàn thanh B ở dòng cuối,
các yếu từ ngữ, phép lặp cú pháp, …
Học sinh hoạt động theo nhóm:
Chú ý: mỗi nhóm thực hiện bài tập trong vòng 7 phút
Trang 6Bài 1
a Điệp âm đầu: lửa-lựu-lập-lòe trạng thái ẩn hiện của hoa lựu (như những đóm lửa)
b Điệp âm đầu:làn-lóng-lánh-loe trạng thái của ánh trăng chiếu trên mặt nước
Bài 2
- Điệp vần: ang (7 lần) âm hưởng rộng mở mênh mang cảm xúc mùa đông đang tiếp diễn,còn kéo dài vậy mà có những lời gọi mùa xuân
Bài 3
- Thanh
+ 3 câu đầu: nhiều thanh trắc sự hiểm trở,hùng tráng
+ Câu 4: toàn thanh bằng vẻ thơ mộng,thoáng đãng khi vượt qua con đường gian lao
- Từ láy gợi hình:khúc khuỷu,heo hút
- Phép đối: ngàn thước lên cao-ngàn thước xuống
- Điệp từ: dốc, ngàn thước
- Nhân hóa: súng ngửi trời
- Điệp cú pháp: câu 1-câu 3
Trang 7Câu 1: Câu thơ sau sử dụng biện pháp tu từ ngữ âm nào: “Nhà ai Pha Luông mưa xa khơi?”
Bài tập củng cố
Câu 2: Tìm biện pháp tu từ ngữ âm trong câu thơ: “Đưa người
ta không đưa qua sông”
a.Điệp âm
b Điệp vần
c Điệp thanh
d Điệp từ
b.Điệp âm
d Điệp vần
a Điệp thanh
c Điệp từ