Dữ dội và dịu êm Ồn ào và lặng lẽ Sông không hiểu nổi mình Sóng tìm ra tận bể Ôi con sóng ngày xưa Và ngày sau vẫn thế Nỗi khát vọng tình yêu Bồi hồi trong ngực trẻ Trước muôn trùng sóng
Trang 1Xuân Quỳnh
Trang 2-I Tìm hiểu chung:
Tác giả: (1942 - 1988)
- Tên khai sinh: Nguyễn Thị Xuân Quỳnh
- Quê quán: La Khê, Hà Đông
- Mồ côi mẹ từ nhỏ, sống với bà nội
→ khao khát tình yêu thương.
Từng làm diễn viên múa; biên tập viên báo Văn nghệ, nhà xuất bản Tác phẩm mới.
Mất đột ngột trong một tai nạn giao thông.
Trang 4I Tìm hiểu chung:
Tác giả: (1942 - 1988)
- Một trong số những gương mặt thơ
trẻ tiêu biểu thời chống Mĩ.
+ Tác phẩm chính : Hoa dọc chiến
hào; Gió lào cát trắng; Lời ru trên
mặt đất; Tự hát; Hoa cỏ may; Sân ga
chiều em đi; Bầu trời trong quả
trứng…
+ Thơ Xuân Quỳnh là tiếng lòng của
một tâm hồn phụ nữ nhiều trắc ẩn,
vừa hồn nhiên, tươi tắn, vừa chân
thành, đằm thắm và luôn da diết
trong khát vọng hạnh phúc đời
thường.
+ Giải thưởng Nhà nước về VHNT (2011)
Trang 5Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh - một phương
Ở ngoài kia đại dương Trăm nghìn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ Biển Diêm Điền, 29-12-1967
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Sóng
Trang 6I Tìm hiểu chung:
2 Tác phẩm:
a Xuất xứ và hoàn cảnh sáng tác:
Năm 1967 trong chuyến đi thực tế ở vùng biển Diêm Điền (Thái Bình)
In trong tập Hoa dọc chiến hào (1968).
b Cảm hứng sáng tác :
- Cảm hứng trữ tình tình yêu và cũng là cảm hứng nhân văn.
- Bài thơ thể hiện những cung bậc, sắc màu tâm trạng của người phụ
nữ đang yêu.
Trang 7II Đọc- hiểu văn bản:
1 Hình tượng nghệ thuật
a. Hình tượng Sóng :
- dữ dội, dịu êm, ồn ào, lặng lẽ, dưới lòng sâu, trên mặt nước…
→những từ ngữ diễn tả đặc điểm, trạng thái
- Âm điệu dào dạt, nhịp nhàng, lúc sôi nổi trào dâng, lúc thầm thì sâu lắng
(được tạo nên từ thể thơ năm chữ, từ phương thức tổ chức ngôn từ, hình ảnh)
→ mô phỏng âm hưởng của những con sóng lúc miên man dịu dàng, lúc cuồn cuộn vỗ bờ, lúc trào dâng bạc đầu, lúc lặng chìm đáy nước biển khơi…
Trang 8II Đọc- hiểu văn bản:
1 Hình tượng nghệ thuật
a Hình tượng Sóng :
- Ý nghĩa :
+ Ý nghĩa tả thực :
miêu tả chân thực, sinh động hình ảnh của sóng ngoài biển khơi Sóng có tính cách, tâm trạng, tâm hồn.
+ ý nghĩa biểu tượng :
tính cách, tâm trạng và khát vọng của nhân vật trữ tình em Sóng là hình
tượng ẩn dụ, hóa thân của cái tôi trữ tình nhà thơ.
→ âm điệu bài thơ cũng là nhịp sóng lòng của em, là dòng tâm tình của
người phụ nữ đang yêu được khơi nguồn khi đứng trước biển cả, đối diện với những con sóng vô hạn vô hồi.
Trang 9II Đọc- hiểu văn bản:
1 Hình tượng nghệ thuật
a Hình tượng Sóng :
b Hình tượng «em »
-Xuất hiện song hành với sóng.
+ Có lúc hòa nhập làm một
(Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể…)
+ có lúc phân đôi để soi chiếu vào nhau
(Ôi con sóng nhớ bờ
………
Lòng em nhớ đến anh)
→ biểu đạt một cách trọn vẹn thế giới tâm tình người phụ nữ đang yêu
Tâm hồn người phụ nữ đang yêu soi vào sóng để hiểu tận đáy lòng mình và nhờ
con sóng biển mà biểu hiện những trạng thái tâm hồn mình trong tình yêu.
Trang 10Dữ dội và dịu êm
Ồn ào và lặng lẽ
Sông không hiểu nổi mình
Sóng tìm ra tận bể
Ôi con sóng ngày xưa
Và ngày sau vẫn thế
Nỗi khát vọng tình yêu
Bồi hồi trong ngực trẻ
Trước muôn trùng sóng bể
Em nghĩ về anh, em
Em nghĩ về biển lớn
Từ nơi nào sóng lên?
Sóng bắt đầu từ gió
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa
Khi nào ta yêu nhau
Con sóng dưới lòng sâu
Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ
Ngày đêm không ngủ được
Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức
Dẫu xuôi về phương bắc Dẫu ngược về phương nam Nơi nào em cũng nghĩ Hướng về anh - một phương
Ở ngoài kia đại dương Trăm nghìn con sóng đó Con nào chẳng tới bờ
Dù muôn vời cách trở Cuộc đời tuy dài thế Năm tháng vẫn đi qua Như biển kia dẫu rộng Mây vẫn bay về xa Làm sao được tan ra Thành trăm con sóng nhỏ Giữa biển lớn tình yêu
Để ngàn năm còn vỗ Biển Diêm Điền, 29-12-1967
Gió bắt đầu từ đâu?
Em cũng không biết nữa Khi nào ta yêu nhau Con sóng dưới lòng sâu Con sóng trên mặt nước
Ôi con sóng nhớ bờ Ngày đêm không ngủ được Lòng em nhớ đến anh
Cả trong mơ còn thức Sóng