Tuần 16. Chữa lỗi lập luận trong văn nghị luận tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về t...
Trang 1Trường THPT Mỹ Hội
Đông
Giáo viên giảng dạy : Võ Đức Hồng Nghiệp
Trang 2CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
luận
B Là những dẫn chứng được đưa ra trong bài văn nghị luận
C Là những ý kiến quan điểm đưa ra để triển khai vấn đề nghị luận
D Là các ý chính được nêu ra trong bài văn
nghị luận
Câu 1: Luận
điểm là gì ?
Trang 3CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
đúng về yêu
cầu của luận
điểm trong bài
văn nghị
luận ?
Trang 4CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
B Các dẫn chứng đưa
ra để triển khai luận điểm
C Bao gồm lí lẽ và dẫn chứng để triển khai luận điểm
D Vấn đề bao trùm trong bài văn nghị luận
Câu 3: Luận cứ
là gì ?
Trang 5CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 6CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
A.ÔN LẠI KIẾN
THỨC : A.Vấn đề bao trùm
cần được làm sáng tỏ trong bài văn nghị
luận
B Những ý kiến, quan điểm chính được đưa ra trong bài văn nghị
luận
C Các lí lẽ và dẫn chứng được đưa ra trong bài văn nghị luận
D Sự tổ chức các lí lẽ và dẫn chứng nhằm làm sáng tỏ vấn đề
Câu 5: Lập luận
trong bài văn
nghị luận là gì ?
Trang 7CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
A.ÔN LẠI KIẾN
THỨC :
A Phương pháp quy nạp
B Phương pháp thuyết minh
C Phương pháp diễn dịch
D Phương pháp nêu phản đề
Trang 8CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
Trang 9Thảo Luận
*Tìm lỗi liên quan đến việc nêu luận điểm, luận cứ và
cách lập luận :
*Nhóm 1,2 : Lỗi liên quan đến
Trang 10CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
A.ÔN LẠI KIẾN
THỨC : Cảnh vật trong
bài thơ Thu điếu của
Nguyễn Khuyến thật là vắng vẻ Ngõ trúc quanh co, sóng nước gợn tí, lá vàng đưa vèo, chiếc thuyền bé tẻo teo Cảnh vật dường như ngưng đọng, im lìm Bởi vậy, nét bút của Nguyễn Khuyến đã tạo dựng thành công cảnh sắc im ắng ấy.
B.NỘI DUNG BÀI
HỌC :
I/.Lỗi liên
quan đến việc
nêu luận điểm : 1) Đoạn văn a
:
Trang 11Cảnh vật trong bài thơ Thu điếu của Nguyễn Khuyến thật là
vắng vẻ Ngõ trúc
quanh co , sóng nước gợn
tí , lá vàng đưa vèo , chiếc thuyền bé tẻo teo Cảnh vật dường như ngưng đọng, im lìm Bởi vậy, nét bút của Nguyễn Khuyến đã tạo dựng thành công cảnh sắc im ắng ấy.
Trang 12*Cách sửa : Thay từ
vắng vẻ bằng từ khác thích hợp hơn VD : vắng vẻ
=> tĩnh lặng.
*Lỗi sai : Luận điểm
“ Cảnh vật trong bài thơ
Thu điếu của Nguyễn
Khuyến thật là vắng vẻ ” không lôgic với luận cứ nêu ra
Trang 13Cảnh vật trong bài thơ
Thu điếu của Nguyễn
Khuyến thật là tĩnh lặng Ngõ trúc quanh
co , sóng nước gợn tí , lá vàng đưa vèo , chiếc thuyền bé tẻo teo Cảnh vật dường như
ngưng đọng, im lìm Bởi vậy, nét bút của Nguyễn Khuyến đã tạo dựng thành công cảnh sắc im ắng ấy.
Trang 14CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm : 1) Đoạn văn a
:
2 ) Đoạn văn c
:
Trang 15Văn học dân gian ra đời từ thời xa xưa nhưng đến nay vẫn tiếp tục phát triển Nhắc đến nó, người ta hình dung ngay ra một cuốn sách bách khoa về cuộc sống Tiếp nhận văn học dân gian là tiếp nhận tri thức hữu ích từ cuộc sống Không cần lí lẽ, hình ảnh quá trừu tượng mà chính là kinh nghiệm từ đời sống phong phú sinh động đã khiến văn học dân gian có sức hấp dẫn Ví như câu tục ngữ : ”Cơn đằng đông vừa trông vừa chạy – Cơn đằng nam vừa làm vừa chơi” Câu tục ngữ đã đúc kết được kinh nghiệm từ thực tế : Cơn mưa từ đông kéo tới thì mưa rất nhanh Trái lại, cơn mưa đằng nam kéo đến thì rất lâu mới có mưa Câu tục ngữ này đã giúp ích rất nhiều cho bà con nông dân.
Trang 16Văn học dân gian ra đời từ thời xa xưa nhưng đến nay vẫn tiếp tục phát triển Nhắc đến nó, người ta hình dung ngay ra một cuốn sách bách khoa về cuộc sống Tiếp nhận văn học dân gian là tiếp nhận tri thức hữu ích từ cuộc sống Không cần lí lẽ, hình ảnh quá trừu tượng mà chính là kinh nghiệm từ đời sống phong phú sinh động đã khiến văn học dân gian có sức hấp dẫn Ví như câu tục ngữ : ”Cơn đằng đông vừa trông vừa chạy – Cơn đằng nam vừa làm vừa chơi” Câu tục ngữ đã đúc kết được kinh nghiệm từ thực tế : Cơn mưa từ đông kéo tới thì mưa rất nhanh Trái lại, cơn mưa đằng nam kéo đến thì rất lâu mới có mưa Câu tục ngữ này đã
giúp ích rất nhiều cho bà con nông dân.
Trang 17*Cách sửa : sửa lại nội dung luận điểm cho phù hợp với luận cứ.
*Lỗi sai : giữa luận điểm “ Văn học dân gian ra đời từ thời xa xưa nhưng đến nay vẫn tiếp tục phát
tiếp theo không có sự liên kết về nội dung
Trang 18Văn học dân gian là kho tàng kinh nghiệm của cha ông được đúc kết từ xưa Nhắc đến nó, người ta hình dung ngay ra một cuốn sách bách khoa về cuộc sống Tiếp nhận văn học dân gian là tiếp nhận tri thức hữu ích từ cuộc sống Không cần lí lẽ, hình ảnh quá trừu tượng mà chính là kinh nghiệm từ đời sống phong phú sinh động đã khiến văn học dân gian có sức hấp dẫn Ví như câu tục ngữ : ”Cơn đằng đông vừa trông vừa chạy – Cơn đằng nam vừa làm vừa chơi” Câu tục ngữ đã đúc kết được kinh nghiệm từ thực tế : Cơn mưa từ đông kéo tới thì mưa rất nhanh Trái lại, cơn mưa đằng nam kéo đến thì rất lâu mới có mưa Câu tục ngữ này đã
giúp ích rất nhiều cho bà con nông dân.
Trang 19CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm : 1) Đoạn văn a
:
2 ) Đoạn văn c
:
*Những lỗi nêu luận điểm thường gặp :
Nêu luận điểm
không phù hợp với bản chất của vấn đề cần giải quyết.
*Ghi nhớ :
Trang 20CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm :
Trang 21“Nắng xuống, trời lên xanh bát
ngát Sông dài, trời rộng, bến cô
liêu.”
Thường khi nắng chiều đã xuống thì bầu trời trở nên xanh mênh mông bát ngát, cảnh đẹp của quê hương cũng không lấp được nỗi mênh mông trống trải cô đơn trong lòng người.
Trang 22“Nắng xuống, trời lên xanh bát
ngát Sông dài, trời rộng, bến cô
liêu.”
Thường khi nắng chiều đã xuống thì bầu trời trở nên xanh mênh mông bát ngát , cảnh đẹp của quê hương cũng không lấp được nỗi mênh mông trống trải cô đơn trong lòng người.
Trang 23*Cách sửa : sửa lại dẫn chứng, bổ sung lí lẽ phân tích.
*Lỗi sai : dẫn chứng không chính xác “ Nắng xuống trời lên xanh bát
không đầy đủ, thiếu thuyết phục
Trang 24Bức tranh vô biên của “Tràng
giang” đã đạt đến tận cùng là ở hai câu thơ tiếp theo :
“Nắng xuống trời lên sâu chót vót Sông dài, trời rộng, bến cô liêu.”
Câu thơ thứ nhất là sự vô biên được mở về chiều cao Câu thơ thứ
hai là sự vô biên về cả bề rộng và chiều dài Có một khoảng không
gian đang giãn nở ra trong cụm từ
“nắng xuống, trời lên” Hai động từ ngược hướng “lên” và “xuống” đem
lại một cảm giác chuyển động rất
rõ rệt Và nó được hoàn tất bởi
cụm từ “sâu chót vót”.Trong áp lực
của cái nhìn xa hút, sông như dài ra, trời như rộng thêm và bến bỗng
chốc trở nên cô liêu… Cảnh tuy đẹp nhưng buồn, càng làm tăng thêm nỗi trống trải cô đơn trong lòng người.
Trang 25CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm :
Trang 26Trong lịch sử chống ngoại xâm, chúng ta thấy dân tộc ta anh hùng hào kiệt thời nào cũng có.
Hai Bà Trưng phất ngọn cờ hồng khởi nghĩa đánh tan Thái thú Tô Định, buộc hắn phải trốn vào đám loạn quân chạy về nước Đất nước sau hơn hai thế
kỉ bị phong kiến nước ngoài đô hộ đã giành được thắng lợi hoàn toàn.
Trang 27Trong lịch sử chống ngoại xâm, chúng ta thấy dân tộc ta anh hùng hào kiệt thời nào cũng có.
Hai Bà Trưng phất ngọn cờ hồng khởi nghĩa đánh tan Thái thú Tô Định, buộc hắn phải trốn vào đám loạn quân chạy về nước Đất nước sau hơn hai thế
kỉ bị phong kiến nước ngoài đô hộ đã giành được thắng lợi hoàn toàn.
Trang 28*Cách sửa : bổ sung thêm luận cứ.
*Lỗi sai : luận cứ không phù hợp với luận điểm (Chỉ có một luận cứ “ Hai Bà Trưng phất ngọn cờ hồng khởi nghĩa đánh tan Thái thú Tô Định, buộc hắn phải trốn vào đám
luận điểm : “Trong lịch sử chống ngoại xâm, chúng ta thấy dân tộc ta anh hùng hào kiệt thời nào cũng có” ).
Trang 29Trong lịch sử chống ngoại xâm, chúng ta thấy dân tộc ta anh hùng hào kiệt thời nào cũng có Hai Bà Trưng phất ngọn cờ hồng khởi nghĩa đánh tan thái thú Tô Định; Ngô Quyền phá quân Nam Hán trên sông Bạch Đằng; Lí Thường Kiệt dẹp tan quân Tống trên sông Như Nguyệt; Trần Quốc Tuấn đại thắng giặc Nguyên Mông; Lê Lợi cùng nghĩa quân Lam Sơn đánh đuổi giặc Minh ra khỏi bờ cõi Đất nước sau nhiều thế kỉ
bị phong kiến phương Bắc đô hộ đã giành thắng lợi hoàn toàn.
Trang 30CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm :
Trang 31CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm :
Trang 32Từ xưa, vẻ đẹp và số phận người phụ nữ luôn là một đề tài chủ đạo trong thơ văn Trong nền văn học trung đại Việt Nam, nhiều tác giả đã viết về đề tài này như Hồ Xuân Hương, Nguyễn Khuyến, Nguyễn Dữ, Đặng Trần Côn,…Nhưng người đã phản ánh một cách sâu sắc nhất bi kịch của người phụ nữ chính là Nguyễn Du.
Trang 33Từ xưa, vẻ đẹp và số phận người phụ nữ luôn là
một đề tài chủ đạo trong thơ văn Trong nền văn học trung đại Việt Nam, nhiều tác giả đã viết về đề tài này như Hồ Xuân Hương,
Nguyễn Khuyến , Nguyễn Dữ,
người đã phản ánh một cách sâu sắc nhất bi kịch của người phụ nữ chính là Nguyễn Du.
Trang 34*Cách sửa : sửa lại luận cứ và cách lập luận.
*Lỗi sai : trình bày luận cứ thiếu lôgic, lộn xộn, thiếu chính xác Lập luận chưa chặt chẽ
Trang 35Từ xưa, vẻ đẹp và số phận người phụ nữ luôn là một trong những đề tài chủ đạo trong thơ văn Trong nền văn học trung đại Việt Nam, nhiều tác giả đã viết về đề tài này như Nguyễn Dữ, Đặng Trần Côn, Hồ Xuân Hương,…Nhưng người đã phản ánh một cách sâu sắc nhất bi kịch của người phụ nữ chính là Nguyễn Du.
Trang 36CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm :
Trang 37Nam Cao viết nhiều về nông thôn Lão Hạc ăn bả chó tự tử để tránh đói Anh cu Phúc chết lặng trong xó nhà ẩm ướt, trước những đôi mắt “dại đi vì đói” của hai đứa con Bà cái
đĩ chết vì một bữa no, tức là một kiểu chết
vì quá đói Lại có cảnh đám cưới, nhưng cưới để chạy đói.
Trang 38Nam Cao viết nhiều về nông thôn Lão Hạc ăn bả chó tự tử để
tránh đói Anh cu Phúc chết lặng trong xó nhà ẩm ướt, trước những
của hai đứa con Bà cái
đĩ chết vì một bữa no, tức là một kiểu chết
vì quá đói Lại có cảnh
để chạy đói
Trang 39*Cách sửa : sửa lại luận điểm và cách lập luận.
*Lỗi sai : luận điểm và luận cứ chưa gắn kết về nội dung Luận điểm nêu :” Nam Cao viết nhiều về nông thôn ” trong khi luận cứ đều nói về cái đói
Trang 40Nam Cao viết nhiều về
Lão Hạc- trước nạn đói - phải ăn bả chó tự tử để dành mảnh vườn lại cho con Anh cu Phúc chết lặng trong xó nhà ẩm ướt, trước những đôi mắt “ dại
đi vì đói ” của hai đứa con Bà cái đĩ chết vì một bữa no, tức là một kiểu
cảnh đám cưới, nhưng
Trang 41CHỮA LỖI LẬP LUẬN TRONG VĂN NGHỊ LUẬN
quan đến việc
nêu luận điểm :
Lập luận mâu
không phù hợp với luận điểm.
Trang 42Củng cố
1/Bài tập 1 : Sắp xếp luận
điểm và các luận cứ trong đoạn văn sau theo một trình tự lập luận phù hợp.
Ø Đoạn văn cảm nhận về hai câu thơ
trong bài thơ “Tây Tiến” của Quang
Dũng :
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi !
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi.”
Trang 43Mượn dòng sông Mã như một đối tượng để tâm tình, nhà
thơ gọi về Tây Tiến như gọi về
tâm hồn mình, đánh thức nỗi
nhớ của mình : “nhớ chơi vơi”.
Một nỗi nhớ không có hình,
không có ảnh, không cân đong
đo đếm được, nó lâng lâng mà
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi !
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi.”
Bài thơ được mở đầu bằng một nỗi nhớ thiết tha, mênh
mang, rợn ngợp khôn nguôi trong tâm hồn nhà thơ.
(Bài
làm của học sinh)
Trang 44Bài thơ được mở đầu bằng một nỗi nhớ thiết tha, mênh
mang, rợn ngợp khôn nguôi trong tâm hồn nhà thơ :
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi !
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi.”
Mượn dòng sông Mã như một đối tượng để tâm tình, nhà
thơ gọi về Tây Tiến như gọi về
tâm hồn mình, đánh thức nỗi
nhớ của mình : “nhớ chơi vơi”
Một nỗi nhớ không có hình,
không có ảnh, không cân đong
đo đếm được, nó lâng lâng mà sâu nặng vô cùng.
Trang 45*Bài học : thuộc phần ghi nhớ, biết
cách tránh các lỗi về lập luận