Tuần 9. Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám 1945

Tuần 9. Khái quát văn học Việt Nam từ đầu thế kỉ XX đến Cách mạng tháng Tám 1945 tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn...

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM

Dương Thị Thanh Nguyễn Thị Hồng Thanh

MỤC ĐÍCH-YÊU CẦU.

Qua bài dạy giúp cho hs:

- Nắm được bối cảnh lịch sử XHVN từ thế kỉ XX-1945 Từ đó để thấy được

sự ảnh hưởng của nó đối với sự phát triển của VHVN.

- Hiểu được những đặc điểm cơ bản

và những thành tựu của văn học từ thế kỉ XX-1945.

KIEÅM TRA BÀI CŨ

• Em cho biết giai đoạn văn học từ thế kỉ X đến hết thế kỉ XIX có đặc điểm gì nổi bật?

• Nêu một số tác gia tiêu biểu trong giai đoạn văn học này?

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Bối cảnh lịch sử việt nam

1 Nền văn học được hiện đại hoá

• 1.1 Khái niệm hiện đại hoá

• 1.2 Quá trình hiện đại hoá: gồm 3 giai đoạn

Giai đoạn 1: đầu TK XX- 1920 Giai đoạn 2: 1920-1930

Giai đoạn 3: 1930-1945

2 Nhịp độ phát triển đặc biệt mau lẹ

2.1 Nhịp độ phát triển

2.2 Nguyên nhân phát triển

3 Sự phân hoá phức tạp thành nhiều xu hướng văn học

3.1 Bộ phận văn học phát triển hợp pháp

3.2 Bộ phận văn học phát triển bất hợp pháp và nửa hợp pháp

III Thành tựu VHVN đầu TK XX-1945

1 Về nội dung tư tưởng

2 Về hình thức thể loại và ngôn ngữ văn học

BỐI CẢNH LỊCH SỬ VIỆT NAM

- 1858 – TK XIX: bọn thực dân chủ yếu hoạt động

về quân sự.

- Đầu thế kỷ XX: tiến hành khai thác thuộc địa.

2 Văn hĩa xã hội :

- Nhiều tầng lớp xã hội mới ra đời TS, TTS (viên

chức, học sinh, những người buơn bán hay sản xuất nhỏ, cơng nhân , dân nghèo thành thị)

- Nhân vật trung tâm trong đời sống văn hĩa thời

3 Kinh tế :

Nhiều ngành nghề phát triển mạnh: nghề in, nghề xuất bản, nghề làm báo theo kỹ thuật hiện đại

=> Những điều kiện về kinh tế - chính trị

- văn hóa - xã hội đã ảnh hưởng tới nền văn học buộc nó phải nhanh chóng hiện đại hóa Đây là một đòi hỏi tất yếu, khách quan của lịch sử văn học dân tộc

ta trong thời đại mới

Phim tư liệu

Quảng trường Ba Đình 2/9/1945

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA NỀN VHVN

ĐẦU TK XX - CMT8 1945

NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA NỀN VHVN

ĐẦU TK XX - CMT8 1945

Văn học VN đầu XX - CMT8 1945 có 3 đặc điểm:

Hiện đại hóa

Nhịp độ phát triển mau lẹ

Phân hóa phức tạp thành nhiều xu hướng

• I Nền văn học được hiện đại hố

1 Hiện đại hĩa :

- Văn học thời kỳ này thốt khỏi hệ thống thi pháp của VHTĐ và

đổi mới theo hình thức văn học phương tây.

2 Quá trình hiện đại hĩa:

Giai đoạn 1: đầu XX – 1920 đây là bước chuẩn bị cho cơng cuộc hiện đại hố

- Chữ quốc ngữ phổ biến ngày càng rộng rãi.

- Báo chí dịch thuật phát triển.

- Thành tựu HĐH trong sáng tác chỉ mới giới hạn ở một số

Theo em, VHVN thế kỉ XX-1945 cĩ những đặc điểm cơ bản nào?

Ý kiến của em như thế nào về cụm từ

“hiện đại hĩa” đ ược sử dụng ở đây?

Quá trình hiện đại hố VHVN diễn ra như thế nào?

Giai đoạn 2: 1920-1930 ( giai đoạn quá độ)

- Quá trình hiện đại hóa đạt được những

thành tựu vang dội: tiểu thuyết của Hồ

Biểu Chánh, Hoàng Ngọc Phách,truyện

ngắn Phạm Duy Tốn, NGuyễn Bá

Học,Thơ Tản Đà

- Đặc biệt là truyện ký hiện đại của Nguyễn

Ái Quốc Các sáng tác có xu hướng HĐH tuy nhiên có những yếu tố của thời kỳ văn học cổ

Giai đoạn 3:1930-1945

Các thể loại được cách tân sâu sắc đặc biệt là tiểu thuyết truyện ngắn và thơ

- Sự ra đời phong trào thơ mới

- Hai thể văn mới ra đời với nhiều cây bút tài năng như phóng sự và phê bình văn học

Văn học VN thực sự hiện đại

II NHỊP ĐỘ PHÁT TRIỂN MAU LẸ

I Nhịp đơ phát triển: Nhịp đơ phát triển ở nước ta một

năm đã cĩ thể kể như 3 năm của người.

- Số lượng.

- Nhịp đơ cách tân.

- Nhịp độ trưởng thành.

II Nguyên nhân phát triển:

- Yêu cầu thúc bách của thời đại.

- Tiềm lực chủ quan của nền văn học dân tộc.

+ Dân tộc ta cĩ sức sống mãnh liệt, giàu lịng yêu nước tinh thần dân tộc.

+ Tiếng Việt và văn chương Việt là phương tiện biểu hiện sức sống của dân tộc.

+ Vai trị của tầng lớp tây học.

- Thời kỳ 1900 – 1945 : Văn chương trở thành một thứ hàng

Theo em, vì sao lại cho rằng VHVN TK XX-1945 cĩ một nhịp độ phát triển mau lẹ? (hãy) nêu những dẫn chứng để chứng minh

Cĩ những nguyên nhân nào dẫn đến

sư phát triển mau lẹ đĩ?

III SỰ PHÂN HÓA PHỨC TẠP THÀNH

NHIỀU XU HƯỚNG VĂN HỌC

I.Bộ phận văn học phát triển hợp pháp:

- Gồm những sáng tác được đăng tải

và xuất bản công khai Không có được

ý thức cách mạng và tinh thần chống đối trực tiếp chế độ thực dân.

- Có điều kiện đầu tư công sức vào nghệ thuật.

- Có sự phân hóa phức tạp: nổi lên 2 xu hướng chính.

Dựa vào SGK, em có thể cho biết VHVN TK XX-1945 có sự phân hóa phức tạp như thế nào?

Những đặc điểm chính của bộ phận văn h c ọc hợp pháp là gì?

thời phát huy cao độ trí

tưởng tựơng để diễn tả

- Xu hướng hiện thực chủ nghĩa

+ Chú trọng diễn tả và phân tích lý giải một cách chân thực chính xác quá trình khách quan của hiện thực xã hội thông qua những hiện tượng điển hình.

- Thể văn thích hợp tiểu thuyết truyện ngắn phóng

sự.

- Một số tác giả tiêu biểu : Hồ Biểu Chánh, Bửu

Đình, Phạm Duy Tốn, Nam Cao…

 Giữa 2 xu hướng có sự tác động qua lại lẫn nhau Một số tác giả tiêu biểu Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh, Huỳnh Thúc Kháng, Sóng Hồng…

II BỘ PHẬN VĂN HỌC PHÁT TRIỂN BẤT HỢP PHÁP

VÀ NỬA HỢP PHÁP

- Là sản phẩm của những nhà văn chiến sĩ, họ coi thơ văn là vũ khí chiến đấu là phương tiện vận động tuyên truyền cách mạng.

Ba tấc lưỡi mà gươm mà súng Nhà cầm quyền trông gió cũng oai ghê Nay ở trong thơ nên có thép

Nhà thơ cũng phải biết xung phong

- Thể hiện xúc động hình tượng người chiến sĩ - người con tiên tiến của thời đại những mũi nhọn nóng bỏng của cuộc đấu tranh yêu nước của cách mạng.

- Hạn chế: không có điều kiện gọt dũa nhiều về nghệ

Bộ phận văn học nửa hợp pháp

và bất hợp pháp có những đặc

điểm nào đáng lưu ý?

THÀNH TỰU VĂN HỌC VN

ĐẦU XX - 1945

THÀNH TỰU VĂN HỌC VN

ĐẦU XX - 1945

I Về nội dung tư tưởng :

Phát huy và làm phong phú sâu sắc nhiều truyền thống yêu nước.

- Lòng yêu nước thể hiện qua tình yêu tiếng việt.

- Tinh thần dân chủ : đối tượng chủ yếu của văn học

thời kỳ này là những con người bình thường trong

xã hội.

- Chủ nghĩa nhân đạo với sự thức tỉnh về ý thức cá

nhân của người cầm bút.

- Chủ nghĩa anh hùng: gắn liền lí tưởng cộng sản và

kết hợp chủ nghĩa yêu nước với tinh thần quốc tế vô sản.

Thơ ca CM có Phan Bội Châu, Phan Châu Trinh, Hồ Chí

Minh…

II Về hình thức thể loại và ngôn ngữ văn

học

- Tiểu thuyết văn xuôi quốc

ngữ ra đời - dấu hiệu của

công cuộc HĐH văn học đạt

được nhiều thành tựu với

những cây bút tiêu biểu: Hồ

Biểu Chánh, Nhất Linh, Khái

Hưng,…

- Truyện ngắn: với hàng loạt

phong cách độc đáo với

những cây bút nổi tiếng:

Phạm Duy Tốn, Nguyễn Công

Hoan, Thạch Lam, Thanh

Tịch, Tô Hoài, Nam Cao

- Kịch nói: số lượng chưa nhiều tác

phẩm chưa cao Nổi bật có: Ông Tây

An Nam của Nam Xương, Kim Tiều

của Vi Huyền Đắc.

phạm chặt chẽ và hệ thống ước lệ

trung đại, thơ phát triển đỉnh cao với

phong trào thơ Mới: Xuân Diệu, Thế

Hồ Chí Minh & tập “Nhật kí trong tù”

Tố Hữu

KẾT LUẬN.

Thời kì văn học từ đầu thế kỉ XX-1945 có một vị trí quan trọng trong toàn bộ tiến trình lịch sử văn học Việt Nam.

Nó đã thừa kế tinh hoa của truyền thống văn học dân tộc, khép lại sau lưng mình cả 9 thế kỉ văn học để mở ra phía trước một thời

kì mới với những thành tựu và kinh nghiệm

sẽ còn ảnh hưởng lâu dài trong tương lai: thời kì văn học hiện đại trong quan hệ rộng rãi với nhiều nền văn hóa trên thế giới.

Củng cố

• Nêu những đặc điểm cơ bản của

VHVN từ đầu thế kỉ XX - cách mạng tháng tám 1945?

• Nêu những thành tựu nổi bật của

văn học thời kì đầu XX - cách mạng tháng tám 1945?

• Đánh giá vai trò, vị trí của thời kì

văn học này trong toàn bộ tiến trình lịch sử VHVN?

Dặn dò

Tìm hiểu bài học : lập luận phân tích

+ Đọc sách giáo khoa, gạch bút chì những từ, câu mà em cho là quan trọng.

+Tìm ra các nội dung của từng đề mục.

+Định nghĩa, mục đích yêu cầu, đặc điểm vai trò , một số cách phân tích cụ thể.