VE NOI HAM VA DÀC TRUNG CÙA NÈN HÀNH CHÌNH PHUC VU Nguyén Trong Bình Trong bdi cành mdi hién nay, de quàn ly cdng vugt qua duge Ihàch thùc va thire hién tòt su ménh cùa nd, ddi bdi phà
Trang 1VE NOI HAM VA DÀC TRUNG CÙA NÈN HÀNH CHÌNH PHUC VU
Nguyén Trong Bình
Trong bdi cành mdi hién nay, de quàn ly cdng vugt qua duge Ihàch thùc va thire hién tòt su ménh cùa nd, ddi bdi phài giài quyét nhiéu vàn de, trong dd, theo tàc già, Ihàm nhuàn tu tudng Lio Chi Minh ve dàn chù va vai trd, tàm quan trgng cùa phàt huy dàn ehù, dya vào phuong thùc dàn chù de xày dyng va ddi mdi thiét che quàn ly cdng ehinh là mdi noi dung cdt Idi va quan trgng nhàt Chinh d day, xày
dyng nin hành chinh phuc vw' (HCPV) ed thè xem là "diém gap g a " giùa phàt huy
dàn chù vdi cài càch nèn hành ehinh theo hudng nèn HCPV Xày dyng nén HCPV
là mdi vàn de Idn, ddi bdi càn giài quyét nhiéu vàn de cà ve phuong dién ly luàn va Ihyc lién Bài vièt này chi gidi han vào viéc: fim hiéu noi barn va ehi ra càc dàc trung cùa nèn HCPV ma khdng phài là de càp Idi tal cà càc phuong dién cà ve ly luàn va Ihyc lién trong xày dyng nén CHPV
1 Noi hàm ciia nen hành chinh phuc vu
Cd thè quan niém, nén hành chinh phyc vu là nén hành chinh trén co sd lày cdng dàn là góc va trong khudn khò ve trình ly dàn ehù cùa xà hdi, thdng qua trình
ly phàp djnh va càn cu vào y chi cdng dàn de hình thành, xày dyng mot nén hành ehinh lày phyc vu cdng dàn làm tdn chi, ddng thdi dàm nhàn Idi tràch nhiém phuc v\i dd Cd thè ehi ra mot so phuong dién thuge nói hàm cùa nén HCPV nhu sau:
* NCS ThS., Hgc vién Quàn ly cóng, Dai hoc Nhàn dàn Trung Quóc
1 Trén co sd ké thùa nhùng thành qua nghién cùu d trong va ngoài nuóc, hgc già Trung Quóc
Zhang Kangzhi trong tàc phàm: ''Luàn ly hgc quàn ly cdng' dà cho ràng, co thè phàn chia ba
mó thùe ve nèn hành chinh tu khi xuàt hién nhà nuóc cho dén nay: 1) Nén hành chinh thòng tri (trong xà bòi nòng nghiép); 2) Nèn hành chinh quàn ly hoàc quàn che (tu thdi ky càn dai dén nay, eùng eó thè ggi day là mó thùc gàn lièn vdi xà bòi cóng nghiép); 3) Nèn hành ehinh
phuc vu (gàn vdi xà bòi hàu cóng nghiép) Xem Ihém: Zhang Kangzhi, 2003, Luàn ly hgc quàn ly cdng, NXB Dai hoc Nhàn dàn Trung Quóc, Bàc Kinh, (tiéng Trung) Trong bài viét
này, tàe già dira vào càch phàn chia này khi lién hành so sành, dói chiéu su khàc nhau giCra càc mó thùc cùa nén hành chinh
Trang 2VIÉT NAM HQC - KY YÉU H Q I T H À Ò QUÒC TÉ LÀN THlT TU
1.1 Nén hành chinh phuc vu là nen hành chinh lày còng dàn là goc
Day là noi hàm quan trgng nhàt cùa nèn HCPV, eùng là dàc trung bàn chat cùa nén HCPV Nèn hành chinh lày cdng dàn là góc ed nghìa là, trong quàn ly cdng, diéu dàu lién ma nén hành chinh càn xem xét là Igi ieh cùa còng dàn Nói càch khàc, tói da bòa Igi ieh cùa còng dàn là già tri dàu lién ma nèn hành chinh phài theo duòi va thye hién Trong quàn ly cóng, de bào dàm Ihyc hién tói da bòa Igi ieh cóng diln Ihì dja
vj mang tinh quyét djnh cùa y chi cóng dàn phài duge dàm bào Nói mot càch cu thè, còng dàn là góc va y chi cóng dàn trong quàn ly còng giù dja vj mang tinh quyét djnh chù yéu duge thè hién ó mot so khia canh sau:
Thù nhàt, chinh sàch cóng là su phàn ành y chi cùa cóng dàn Còng dàn là góc
va y ehi cóng dàn trong quàn ly cóng giù dja vj mang tinh quyét djnh thè hién rò nel nhàt trong quyét sàch còng So dì nhu vày là vi: 1) DÓi vói qua fiình quàn ly cóng, quyét sàch khòng chi là sy khói diém ma con là yéu tó quyét djnh phuong hiróng vàn hành cùa bò mày quàn ly còng Quyét sàch là mài khàu quan trgng nhàt cùa loàn bò qua trình quàn ly còng; 2) Quyét sàch là ehùc nang chù yéu va là trgng tàm boat dòng
cùa nén hành chinh trong tuong lai Nèu cóng dàn là góc va tinh quyét djnh cùa S/ chi
còng dàn trong quyét sàch cùa chinh phù duge dàm bào Ibi eùng eó nghìa y ehi dò eùng duge thè hién trong loàn bg boat dòng cùa nèn hành chinh
Khi y chi còng dàn nam ò dja vj mang tinh quyét djnh thì vói tu càch mot quyén ca bàn, sy tham già cùa còng dàn phài that sy duge dàm bào thòng qua phàp luàt va càc quy djnh eó lién quan Nén hành chinh càn phài thòng qua viéc che djnh càc quy tàe, tao lap mòi trudng va sy ùng ho cùa nò de dàm bào sy tham già cùa còng dàn trong qua trình che djnh chinh sàch Còng dàn hoac càc tó ehùc dai dién cùa còng dàn tham già vào qua trình quyét sàch là mot mài khàu khòng thè tiiiéu, néu khòng, quyét sàch cùa chinh phù se khòng eó finh hgp phàp Vai trd cùa chinh
phù, cùa nèn hành chinh phàn nhiéu duge thè hién d chd long hgp y kién cùa còng
dan va lya ehgn phuang àn ehinh sàch phù hgp vói y nguycn cùa dai da so còng dàn Viéc lya ehgn duge phuong àn chinh sàch dàm bào sy "hai long" cùa cóng dàn
là mot diéu kién de chinh sàch duge thye thi mot càch thuàn lai, bòi le, viéc ihyc hién bài cu mot quyét sàch nào eùng dèu càn dén sy hgp tàc, ùng ho cùa còng dan Chi trong trudng hgp còng dàn "bài long" vói quyét sàch dò, thì qua trình thye Ibi mai eó thè nhàn duge sy ùng hg cùa cóng dàn
Thù hai, cóng dàn tham già thuc hién chinh sàch còng Qua trình thye thi
chinh sàch còng, néu khòng eó sy tham già cùa còng dàn thì sy linh boat va quyén
ty chù rat de din dén viéc nén hành chinh xàm hai hoàc vi pham quyén Igi cùa còng dan Vi thè, trong qua trình thye hién ehinh sàch còng, sy tham già cùa còng dàn là mot dói bòi khàch quan Sy tham già cùa còng dàn trong qua trình thye Ibi chinh
Trang 3VE NÓI HÀM VA DÀC TRUNG CÙA NÈN HÀNH CHINH
sàch cdng bao gdm hai phuang dién sau: 1) Cóng dàn vài tu càch là mot trong
nhung chù thè true tlep thuc thi chinh sàch cóng Diéu này eùng ddng nhàt vdi tu
tudng "eùng quàn trj", "eùng quàn ly" ma ly luàn Quàn trj tot da de ra Trong md thùe eùng quàn trj cùa nèn HCPV, nèn hành ehinh san sé quyén lye va phdi hgp vdi càc chù thè khàc de thye thi ehinh sàch Nd thdng qua phuang thùc lành dao mdi nhu quan tàm, thùc day, thda hiép va vai trd ngudi trung gian de thye hién vai trd quan trgng cùa minh, ma khdng phài là su dyng phuong thùe lành dao truyèn thdng nhu thdng qua cuòng che va ménh lénh de thùe day viéc thye hién ehinh sàch 2)
Nen hành chinh thóng qua phàp lugt va càc quy dlnh eó lién quan de dàm bào su tham già glàm sàt, dành già cùa cóng dàn dól vài viéc thuc thi ehinh sàch cóng 0
day, viéc thdng qua nhùng phuang thùc nhàt djnh de cdng khai vdi dàn mot càch loàn dién va kjp thdi ve tinh hình trién khai ehinh sàch, eùng nhu nhùng thuàn Igi
va khd khan trong qua trình thye thi ehinh sàch ed y nghìa rat quan trgng Bdi vi, dà
là chinh sàch cdng thì nò tal yéu lién quan tói Igi ieh cùa dòng dào còng dàn, vi thè, néu khòng eó sy tiép nhàn cùa dòng dào còng dàn thì ehinh sàch rat khò eó thè phàt huy duge tàe dyng cùa nò trong thye té
Thù ba, su hai long hay khòng hai long cùa cóng dàn là tléu chuàn cuòi eùng dành già hléu sudi cùa nén hành chinh Nèn HCPV vói tu càch là nén hành chinh
"lày còng dàn là góc", mgi boat dòng cùa nò dèu là phuc vy còng dàn, vi thè, trong viéc thye hién càc loai hình phuc vu, viéc eó làm cho còng dàn bài long hay khòng
dà irò thành tièu chuàn chù yéu dành già higu suàt, chat lugng boat dòng cùa nèn hành ehinh Khi nèn hành ehinh thye hién sy phuc vy thóa man nhu càu cùa còng dàn Ibi nén hành chinh boat dòng eó chat lugng va dal hiéu suàt tòt; con khi nén hành ehinh ma sy phuc vu cùa nò khòng làm còng dàn hai long, thì khi dò khòng thè ggi là nèn hành ehinh boat dòng eó chat lugng va hiéu suàt Tièu chuàn ve sy bài long cùa còng dàn eùng là sy thè hién tryc quan nhàt ve tinh quyét djnh cùa y ehi còng dàn trong quàn ly còng
Tu sy phàn fich nhu trén eó thè nói ràng, còng dàn là ngudi sd hùu duy nhàt quyén lye cdng, nèn hành ehinh vdi tu càch là ngudi nhàn sy ùy nhiém cùa cdng dàn, ddi hdi phài phyc tùng y chi cùa cóng dàn, phyc vu lai ieh cùa còng dàn De bào dàm nèn hành chinh that sy phyc tùng y chi cùa cóng dàn, phàp luàt càn tao làp duge co che khà thi va thuàn Igi nhàt de còng dàn tham già vào loàn bò qua tìrình quàn ly cùa nèn hành ehinh - qua fiình hoach djnh quyét sàch, qua trình thye hign quyét sàch va qua
trình dành già quyét sàch Tu dò eùng cho thày, dàn chù là bàn chat cùa nén HCPV
1.2 Nén hành chinh phuc vii là nén hành chinh lày phuc vu làm tòn chi
Chùe nàng phyc vy cùa nèn HCPV eùng do tinh chat cùa bang bòa va djch vy còng quyét djnh Vè mal ly luàn ma nói, do dàc diém ve tinh khòng thè loai trù va
Trang 4VIĨT NAM HQC - KY YĨU HQI THẰ QUÒC TĨ LĂN THÙ TlT
tinh khòng canh tranh cùa bang bòa còng, nĩn viĩc thóa man nhu cău cùa còng dăn dói vói bang bòa cóng khòng thỉ giăi quyĩt thòng qua thj trudng, ma chi ed thỉ do nhă nude dùng ra eung ùng Hiĩn nhiĩn, dói vdi mot so bang hda cdng cdng khdng thuăn tùy, căc tó ehùc xă boi ed thỉ tham giă eung ùng, nhung nỉn hănh ehinh eùng phăi ed trăch nhiĩm trong viĩc tó ehùc va quăn ly boat ddng năy Nỉn HCPV vdi tu căch lă nĩn hănh ehinh lăy cdng dăn lă góc va y ehi cdng dăn giù dja vj mang tinh quyĩt djnh trong quăn ly cdng nĩn tal yĩu ddi hdi căc co quan hănh ehinh va ddi ngù cdng ehùc phăi quăn triĩt quan niĩm hănh ehinh phuc vy Ndi mdt căch cii thỉ, noi dung phuc vu cùa nĩn HCPV liĩn quan Idi măy phuang diĩn sau day:
Mot lă, dăm băo trai tu Nhiĩm vii phuc vy dău liĩn cùa nỉn HCPV ehinh lă
dăm băo mdt trai ty xă boi va indi trudng òn djnh, cdng bang cho sy phăt triĩn kinh
tĩ - xa boi Trai ty lă liĩn de cùa phăt triĩn, khdng ed trai ly thì khdng thỉ nói dĩn sy phăt Uiỉn kinh tĩ - xă bòi Vi thỉ, trai ly lă liỉn de co băn cùa mgi boat dòng co tó ehùc, va băi cu nĩn hănh chinh năo eùng dỉu căn thye hiĩn ó mùe dò nhăt djnh viĩc dăm băo mot mòi trudng ón djnh, trai ty cho sy phăt triĩn kinh tĩ - xă boi, nỉn HCPV eùng khdng ngoai le Trăt ty ma nỉn hănh chinh phyc vu băo dăm lă mot trai
ty dn djnh, cóng bang, vi: 1) Day lă mot trai ty òn djnh va an loăn, tue trai ly năy lăm cho mòi còng dăn dỉu co căm giăe an loăn, ma khòng he lo ngai viĩc quyĩn Igi hgp phăp cùa minh eó thỉ bj de dga; dòng thdi, mòi còng dăn dỉu eó thỉ dy kiĩn duge mot căch r5 răng hănh vi cùa chinh minh; 2) Day lă mot trai ly còng bang, lue mòi mot ngudi ed tu căch cdng dăn dỉu ed sy bình dăng trong vice hudng thy căc quyĩn vỉ chinh trj, kinh tĩ va xa boi, eùng nhu ed sy bình dăng vỉ co boi de hudng thu căc quyĩn Igi ndi trĩn; dòng thdi, mdi ngudi dỉu ed thỉ nhăn duge sy phiic vu mdt căch bình dăng cùa nỉn hănh ehinh De duy trì mot trai ty xa hdi òn djnh, cdng bang, nĩn hănh chinh eùng căn su dung dĩn hiĩn phăp mang tinh cuòng che dói vdi nhùng phăn tu ed nhùng hănh vi phi phăp lăm ănh hudng hoăc de dga Idi trai ly năy Cùng xuăt phăt tu y nghìa năy, nỉn HCPV eùng căn dĩn viĩc kiĩm sodi va quăn che
Hai lă, thlĩt lăp quy dlnh va quy tăe Viĩc duy trì trăt tu xă hdi ddi hdi phăi
duge băo dăm bòi mot loai quy djnh va quy tăe Trong nỉn HCPV, nhùng quy djnh
va quy tăe lă sy thỉ hiĩn y ehi cùa cóng dăn, lă còng cu de nỉn HCPV Ihyc hiĩn irăeh nhiĩm phuc vu dói vói còng dăn va xă bòi Diĩu năy yĩu cău viĩc xăy dyng va thiĩt lăp căc quy djnh va quy tăe cùa nỉn HCPV khòng thỉ lă kĩt qua cùa mot qua trình khĩp kin cùa cùa băn thăn nĩn hănh chinh, ma dói bòi phăi lă kĩt qua cùa sy nhăt tri va dòng thuăn dya trĩn co so co sy tham giă ròng răi cùa cóng dăn
Ba lă, eung căp thóng tln Do nĩn hănh chinh vùa ehù thỉ tao ra nguòn thòng
tin cóng còng lón nhăt, vùa lă chù thỉ năm giù thòng tin cóng còng lón nhăt, nĩn
Trang 5VE NOI HAM VA DÀC TRLTNG CÙA NÈN HÀNH CHINH
viéc nén hành ehinh eung càp thòng tin mot càch day dù cho còng dàn là mot diéu kién mang linh quyét djnh de cóng dàn nàm duge thóng tin day dù Mal khàc, vice còng dàn co thè nàm duge thòng fin mot càch day dù lai là fièn de mang tinh quyét djnh de phàt huy vai Irò mang linh quyét djnh minh trong quàn ly còng Néu chùng la thùa nhàn ràng, nén LICPV là nén hành ehinh "lày cóng dàn là góc" va y ehi cdng dàn giù dja vj mang linh quyét djnh trong quàn ly cdng, thì diéu dd cùng
ed nghìa là, qua trình boat ddng cùa nèn HCPV duge biéu hién là mdt qua trình
Irao ddi giùa quyén lye vdi cdng dàn, quyén lye vdi xà hdi Cdng dàn muòn ed quyén ly chù trong viéc tham già quàn ly càc vàn de cdng cdng, dòng thdi phàt huy duge vai trd mang tinh quyét djnh cùa minh trong quàn ly cdng thì hg ddi hdi phài nàm duge thdng fin mot càch day dù Han nùa, eùng vdi sy phàt trién cùa xà bòi hién dai, lugng thóng tin ngày càng lón va mùe dò phùe lap cùa thòng fin ngày eàng cao, nén mòi cà nhàn còng dàn rat khó dya vào còng ey ma minh eó de thu thàp duge lugng thóng tin day dù Chinh trong bòi cành này, dói bòi nèn hành chinh phài xem viéc eung càp thòng tin (nhu mot loai bang bòa còng) cho còng dàn là tràch nhiém cùa minh
1.3 Nén hành chinh phuc vu là nén hành chinh phàp quyen
Khài niém "phàp quyén" thòng thudng ehi hai nghìa cùa mdt noi dung: mot là,
phàp luàt ed dja vj cao nhàt, tal cà càc hành vi cùa cà nhàn va phàp nhàn dèu phài
duge lién hành dya trén phàp luàt Ò day, sy che uac cùa phàp luàt khdng chi là dói
vói cdng dàn, ma con là dói vói nèn hành chinh va dòi ngù càn bo, còng ehùc Han mìa, trong mòi quan he giùa nén hành ehinh, càn bò cóng ehùc vói còng dàn, do nàm trong tay quyén lye cóng nén dà tao nén dja vj uu thè cùa nèn hành chinh va dgi ngù càn bò, còng ehùc trong mòi quan he vói còng dàn Vi thè, càng phài quan tàm va coi trong sy che uóe cùa phàp luàt dòi vói hành vi cùa nèn hành chinh va dòi ngù càn bò, còng ehùc, do nguói su dung quyén lye thuòng de lam dyng quyén lye
Hàm ngliìa thù hai cùa phàp quyén ehinh là ehi phàp luàt trong nén hành chinh
phàp quyén phài là phàp luàt chinh nghìa, phàp luàt vi con ngudi va bào ve con ngudi Do khài niém phàp quyén bao hàm hai phuong dién nhu trén, nén ed thè cho ràng, nén HCPV eùng là nén hành chinh phàp quyén Sd dì nhu vày là vi:
Thù nhàt, nèn hành chinh phuc vu là nén hành chinh ma quyén lue cùa nò duge giài han va klèm soàt, bao gdm hai phuong dién: Mot là, sy hình thành cùa
nèn hành chinh là dya vào y ehi cdng dàn va càn cu vào trình ty do phàp luàt quy djnh Vi thè, hành vi thye thi quyén lye cùa nèn hành chinh chju sy diéu chinh cùa phàp luàt; va viéc thye thi quyén lye cùa nén hành chinh bài bude phài phù hgp vdi
càc quy djnh cùa phàp luàt va muc dich ùy quyén Hai là, quyén lye cùa nèn hành
chinh khòng phài là vò han, eó nghìa là nén hành ehinh eó nhùng quyén han nào
Trang 6VIĨT NAM HOC - KY YĨU HÓI THẰ QUÒC TĨ LĂN THII TU
dỉu do phăp luăt quy djnh; hănh vi cùa nỉn hănh chinh băi buòe phăi năm trong pham vi dă duge phăp luăt quy djnh, khòng duge tùy liĩn mó ròng pham vi quyĩn lye cùa minh
Thù hai, nĩn hănh chinh phuc vu lă nỉn hănh chinh nỉu vi pham phăp luăt băt bug e phăi bi xù ly John Adams dă tùng nói: phăp quyĩn eó nghìa lă trong mot nhă
nuóc "tal că mgi ngudi, ngudi giău va ngudi nghỉo, ngudi quăn ly va ngudi bj quăn
ly, quan ehùc va quăn chùng, chù nhăn va ngudi day td dỉu bình dăng phuc tùng phăp luăt"', ed nghìa lă căn phăi băo dăm sy bình dăng Irudc phăp luăt giùa ngudi vdi ngudi, bao gòm ngudi năm giù quyĩn lye cdng va cdng dăn, ma mdt biĩu hiĩn
quan trgng thỉ hiĩn sy bình dăng a day ehinh lă hănh vi vi pham phăp luăt băi bude
phăi bj xù ly theo phăp luăt, băi kĩ ngudi dd lă ai Vdi tu căch lă nĩn hănh ehinh lăy cdng dăn lă gdc, nĩn HCPV ma edn băi bude nĩn hănh chinh căn ehù dòng dăm nhăn trăch nhiĩm bdi thudng khi hănh vi cùa nd xăm hai Idi Igi ieh hgp phăp cùa cdng dăn
Thù ba, phăp ludi trong nỉn hănh chinh phuc vu lă phăp luăt that 5// băo ve quyĩn cóng dăn Nĩn HCPV Idi tu căch lă nĩn hănh ehinh lăy cdng dăn lă góc, y chi
cdng dăn giù dja vj mang linh quyĩt djnh dă băo dăm răng, phăp luăt trong nĩn hănh chinh phuc vu tal yĩu lă sy thỉ hiĩn y ehi cùa cdng dăn, vi thỉ cùng lă phăp luăt that sy băo ve Igi ich cùa cdng dăn
1.4 Nĩn hănh chinh phuc vu lă nĩn hănh chinh trăch nhi^m
Nĩn HCPV lă mdt nĩn hănh ehinh trăch nhiĩm, thỉ hiĩn d nhùng phuang diĩn sau:
Thù nhăt, viĩc xdc lăp trăch nhiĩm phuc vu cùa nĩn HCPV da quyet dinh răng
nò tdtyĩu lă mot nỉn hănh chinh trăch nhiĩm Tòn ehi phuc vu cùa nĩn HCPV dă
quyĩt djnh răng, xuăt phăt diĩm va muc dich cuòi cùng trong mgi boat dòng cùa nò dĩu lă thye hiĩn sy phuc vy hiĩu qua cao, chat lugng tòt dòi vói còng chùng; thye hiĩn Igi ieh còng chinh lă giă trj cao nhăt ma nĩn HCPV theo duòi
Thù hai, su xăc lăp yĩu cău vỉ tiĩu chuăn nghỉ nghiĩp va hănh vi cùa nĩn HCPV dòi vai dal ngù căn bò cóng chùe cùng lă mot băo dăm quan trgng de riỉn HCPV tra thănh mot nĩn hănh chinh trăch nhlỉm Nĩn HCPV yĩu cău dòi ngù căn
bò, còng ehùc băt buòe phăi co tinh thăn va y thùc cóng còng, dòng thdi yĩu cău ddi ngù năy coi viĩc thye hiĩn Igi ieh cdng cdng lă con dudng Idi uu de thye hiĩn giă trj cùa minh Vi thỉ, nĩn HCPV yĩu cău dòi ngù căn bò, còng ehùc coi viĩc thye hiĩn
1 Dan theo Tang Shiqi, 2002, Lich su tu tuòng chinh tri phuang Tăy, NXB Dai hgc Băc Kinh,
trang 266, (tiĩng Trung)
Trang 7VÈ NÓI HÀM VA DÀC TRUNG CÙA NÈN HÀNH CHfNH
Igi ieh còng còng là mot tràch nhiém ehù yéu cùa minh, va day eùng ehinh là bào dàm cuoi eùng de nén hành ehinh thye hién duge tràch nhiém cùa nò Nhu hgc già Daniel ITiederich dà tùng nói: "Trong he thòng nén hành ehinh quy mó lón, phùe lap, thdng qua sy che ude tu ben ngoài khdng phài là con dudng ed hiéu qua de bào dàm thye hién tràch nhiém khàch quan, hon nùa thye tè cho thày, trong phàn nhiéu thdi gian, dai da sd quan chùe hành chinh dang thye hién tràch nhiém theo dao due chù quan".' Tu y nghìa này ed thè ndi, do nhàn manh hon Idi viéc chuyén hda tràch nhiém khàch quan thành tràch nhiém ehù quan cùa ddi ngù càn bg, cdng chùe nén nén HCPV là mdt nén hành ehinh tràch nhiém
Thir ba, ca che truy cùu tràch nhiém cùng là mot yéu tó quan trgng barn dàm nèn hành chinh phuc vu là nèn hành chinh tràch nhiém Trong nén HCPV, nén hành
ehinh eó thye sy tràch nhiém hay khdng, diéu này khdng edn là do nén hành ehinh
ty minh xàc nhàn, ma là do cdng dàn dành già Tiéu chuàn de cdng dàn dành già tinh tràch nhiém cùa nén hành ehinh là d chd: nén hành chinh ed kjp thdi dàp ùng nhu càu cùa cdng dàn hay khdng; ed thye hién duge sy phuc vy làm cdng dàn bài Idng hay khdng Khi cdng dàn khdng bài Idng vdi sy phuc vu cùa nén hành ehinh, diéu này cùng ed nghìa là nén hành chinh chua thye hién tdt tràch nhiém cùa minh,
vi thè, nén hành ehinh phài chju sy truy cùu tràch nhiém
Khàc vdi càc loai hình cùa nén hành chinh trude day, tràch nhiém ma nén
HCPV dàm nhàn là mdt he thóng tràch nhiém Hgc già Denhardl dà néu lén ba vàn
de quan trong thuge vè tràch nhigm cùa nèn hành chinh, dd là: Ddi ngù quan chùe hành ehinh chju tràch nhiém vi cài gì? Hg chju tràch nhiém ddi vdi ai? Phuong thùe thye hign tràch nhiém là gì?^ De thye hién Igi ieh cdng, nén LICPV phài chju tràch nhiem phu tràch trude cdng dàn; phuang thùc thye hién tràch nhiém cùa nd chinh là thye hién sy phuc vy hiéu qua cao, chat lugng tdt ddi vdi cdng dàn Do thye hién co che cdng dàn là chù thè dành già tràch nhiém cùa nén hành ehinh, ddng thdi nhàn manh idi Igi ieh cdng nén nèn HCPV eùng là nén hành chinh ed tinh hgp phàp
Hon nùa, trong co che tràch nhiém này, nén HCPV dàm nhàn he thdng tràch nhiém rdng rài, "bao gòm Igi ieh cdng cdng, hién phàp va phàp luàt thành vàn, truyèn thdng dai chùng, tiéu chuàn nghè nghiép, tiéu chuàn va quan diém già trj cùa cdng dòng, nhàn tó linh huòng, tiéu chuàn dàn ehù, duong nhién edn bao gdm cdng dàn Trén thye té, hg càn quan tàm Idi tal cà tiéu chuàn, già trj va sy uu lièn cùa he
1 Dan theo Zhang Chengfu, 2002, Bàn vi nén hành chinh tràch nhiém Hoc bào Dai hgc Nhàn
dàn Trung Quóc, ky thù 2
2 Janet V.Denhardt - Robert B.Denhardl, 2010, Phuc vu cdng mai: phuc vu, ma khdng phài là
càm lai, Ding Huang djch, NXB Dai hoc Nhàn dàn Trung Quóc, Bàc Kinh, trang 121, (tiéng
Trung)
Trang 8VIÉT NAM HOC - KY YÉU HQI THÀO QUÒC TÉ LÀN THÙ TU
thóng quàn trj vón phùe lap cùa chùng la Nhùng bién so này ed sy chèng chéo nhau, ed lue là màu thuàn va han nùa là khdng ngùng phàt trién"'
2 Dac trung cùa nèn hành chinh phuc vu
Nén HCPV là nén hành ehinh lày cdng dàn là góc, cho nén càc dàc trung cùa
nd trén phuong dién nhu quan niém hành chinh, co càu lo chùe, phuang thùc hành
vi, md thùc quyét sàch, sy xàc làp vè vai trd cùa ddi ngù càn bg, cdng chùe va cdng dàn eùng thè hién rd diéu này Cd thè thày, nèn HCPV ed nhùng dàc trung co ban nhu sau:
2.1 Quan niém hành chinh: phuc vu ma khòng phài là quàn che
Cd y kién dà chi ra ràng, Uiét hgc hành ehinh thè ky XX xem muc dich Idn nhàt cùa hành ehinh cdng là d chd thye hién sy phuc vy cdng Chinh phù là "co quan phiic
vu cdng", linh chat quan trgng nhàt cùa hành ehinh cdng cùng là phuc vu, linh thàn phuc vu eó nghìa là sy quàn trj cùa chinh phù thóng nhàt vói nguyén vgng cùa còng dàn; nén hành ehinh va dòi ngù cóng ehùc eung càp bang bòa va djch vu còng dàm bào
cà vè so lugng va chat lugng cho còng dàn Trong nèn HCPV, phuc vu ehirJi là quim niém già In còl Idi nhàt Biéu hién cu thè nhu sau:
Thù nhàt, eó thuc hién duac su phuc vu dàp ùng duge nhu càu cùa cóng dàn hay khòng là mot càn cu dành già tràch nhiém cùa nén hành chinh Tu "tràch nhicni"
thdng thudng chi hai nghìa: nghìa thù nhàt là chi do dàm nhàn mot vai Irò, mot vj tri
nào dò ma tó chùe hoac ngudi nào dò càn phài Ihyc hién tòt nhùng nhiém vu tucnig
ùng Nghìa thù hai là chi do khòng thirc hién tòt nhiém vu (tuong ùng vói vai Irò va
vj fii) nào dò theo quy djnh ma phài gành chju tràch nhiém Diéu này eó nghìa là, eung càp sy phuc vu cho còng dàn khòng chi là tràch nhiém cùa nèn hành chinh, ma con eó nghìa là néu nèn hành chinh khòng thye hién duge sy phuc vu mot eàch co hiéu qua ddi vdi còng dàn thì càn phài chiù sy truy cùu tràch nhiém lutmg ùng
Thù hai, thuc hièn su phuc vu dàp ùng duge nhu càu cùa cóng dàn là càn cu dàm bào tinh hgp phàp cùa nèn hành ehinh Cài ggi là tinh hgp phàp cùa nèn hành
chinh ehù yéu bao gòm hai phuong dién: Mot là, finh hgp phàp hình thùc, tue nèn hành chinh duge thiét lap phù hgp vdi Uình ty do phàp luàt quy djnh; Hai là, tinh
hgp phàp thye chat, tire là sy thùa nhàn va khàng djnh cùa cdng dàn dói vdi viéc nàm giù quyén lye cdng cùa nèn hành ehinh Trong xà hdi hién dai, ngudi ta ngày càng quan tàm Idi linh hgp phàp Ihyc chat cùa nèn hành ehinh Khi nèn hành ehinh
Janet V.Denhardt - Robert B.Denhardl, 2010, Phuc vu cóng mai: phuc vu, ma khòng
phdi là càm lai, Ding Huang djch, NXB Dai hoc Nhàn dàn Trung Quóc, Bàc Kinh, trang
114, (tiéng Trung)
Trang 9VÈ NÓI HÀM VA DÀC TRUNG CÙA NÈN HÀNH CHl'NH
eung càp sy phyc vu làm cdng dàn bài Idng, thda man nhu càu cùa cdng dàn thì cdng dàn sé thùa nhàn vide nàm va su dung quyén lye cùa chinh phù, va dd là nén hành ehinh dd ed linh hgp phàp; néu khdng, cdng dàn sé khdng thùa nhàn viéc nàm va su diing quyén lye cùa chinh phù, nén hành ehinh dd sé khdng ed tinh hgp phàp nùa
Thù ba, thuc hién su phuc vu dói vài cóng dàn cùng là nói dung eòi 151 vè dao dire nghè nghiép cùa cóng ehùc Nén HCPV yéu càu ddi ngù càn bg, cdng chùe bài
bude phài ed linh thàn cdng cdng, cdng hién cho Igi ieh cdng; ddng thdi coi thye hién Igi ieh cdng là phuang thùc Idi nhàt de thye hién già trj cùa bàn thàn Trong loai hình nén hành chinh này, quyén lye trong tay cùa nén hành chinh va ddi ngù cdng chùe ehi eó thè duge su dung vào viéc phyc vu Igi ieh cóng dàn, ma khòng thè
su eung vào viéc lìm kiém bàt ky Igi ieh tu nào Lgi ieh cóng còng là Igi ieh phù hgp vói y ehi cùa dai da so cóng dàn, de thye hién lgi ieh cóng còng, dòi bòi boat dòng quàn ly cùa dòi ngù càn bò, cóng chùe càn phài dya vào y chi cùa dai da so còng ilàn làm co so, ma khòng thè là dya vào y chi ehù quan cùa minh
Thù tu, chat lugng phuc vu là mot tléu chuàn chù yéu dành già hléu suàt va chat lugng boat dòng cùa nin hành chinh Nén HCPV vói tu càch nén hành ehinh
lày phuc vu làm lièn de cho sy tòn lai cùa nò thì tiéu chuàn ehù yéu nhàt de do ludag hiéu suàt, chat lugng boat ddng rd ràng là chat lugng phuc vu do nd thye
hién Cd y kién dà néu lén mot so ehi tiéu de do ludng chat lugng phuc vii cùa nén hành ehinh, theo Carlson va Schwarz: 1) Tinh thuàn tièn: dành già mùe do de dàng trong tiép nhàn sy phiic vu tu nèn hành chinh cùa còng dàn; 2) Tinh an toàn: dành già vè mùe do tin cày va càm giàc an toàn khi cdng dàn nhàn duge sy phyc vu; 3)
Tini tin cày: dành già mùe dd ve tinh kjp thdi va ehinh xàc trong boat ddng phuc vy
cùa nèn hành chinh; 4) Mùe dò quan tàm dói vài ed nhàn: dành già mùe dd quan tàrr va dàp ùng cùa cdng chùe ddi vdi nhu càu cùa cdng dàn; 5) Càch thùc giài
quyét vàn di: dành già mùe do eung càp thdng tin cho cdng dàn va mùe dd cdng
chCc cùng làm viéc vdi cdng dàn de dàp ùng nhu càu cùa cdng dàn; 6) Cóng bang:
dành già mùe do tin tudng cùa cdng dàn vè tinh cdng bang trong phuang thùe phuc
vu ;ùa nén hành chinh ddi vdi mgi ngudi; 7) Tràch nhiém tal ehinh: dành già mùe
do :in tudng cùa cdng dàn ve tinh tràch nhiém trong su dung lai ehinh de eung càp
sy ohuc vy cùa co quan hành ehinh; 8) Su ành hudng cóng dàn: dành già mùe dd
ành hu('mg cùa còng dàn dòi vói chat lugng phyc vu cùa chinh quyén dja phuang
Kb thiét ké nhijng chi tièu này, càn tinh dén sy tham già va dành già cùa cóùg dàn; nel khdng, viéc dành già chat lugng phuc vy cùa nén hành ehinh khdng thè khàch qucU va chinh xàc
Thù nàm, su phuc vu cùa nén hành chinh càn phài thóa man ba dàc tinh thóng thuàng cùa phuc vu, dò là tinh chi phòl, tinh tu nguyén va tinh duge lgi Diéu này
Trang 10VIĨT NAM HOC - KY YĨU HÓI THẰ QUÒC TĨ LĂN THÙ^ TU
ed nghìa trong quan he phuc vu cùa nỉn HCPV, cdng dăn năm d vj tri ed tinh chi phdi, lue nỉn hănh ehinh eung căp sy phuc vy năo, eung căp sy phuc vu nhu thỉ năo lă do y ehi cdng dăn quyĩt djnh, ma khdng phăi lă do nỉn hănh chinh quyĩt djnh (linh ehi phdi); cdng dăn su dyng san phăm va djch vy do nỉn hănh ehinh eung căp lă ty nguyĩn, ma khdng phăi lă cuòng che (linh ly nguyĩn); thdng qua viĩc nhăn
duge su phuc vu tu nỉn hănh chinh, cdng dăn căm thăy băi Idng va duge lgi (linh
duge lgi)
2.2 Tu chù, hgp tăc, tinh gian, linh hogt va thuăn tien cho dăn lă due trung
ve ca cău tò chùe cùa nĩn hănh chinh phuc vu
De chuyĩn nĩn hănh chinh tu mot nỉn hănh chinh vdi chùe năng chù yĩu lă quăn che sang mot nỉn HCPV, thye hiĩn dăn chù hănh ehinh, căn phăi dói indi mot eăch căn băn co cău tó chùe cùa che dd quan liĩu Vỉ co cău tò chùe, nỉn HCPV căn thỉ hiĩn mdt sd nguyĩn tăe sau:
Thù nhăt, nguyĩn toc tu chù Theo quan diĩm cùa David Held, "ty chù ed
nghìa lă năng lye ty quyĩt djnh, ty phăn finh va ty giăe suy nghì cùa con ngudi Nd bao gòm sy suy nghì, phăn doăn va năng lye căn eù văo nhùng khă năng khăc nhau
de lya ehgn hănh dòng cùa con nguói că trong ddi song tu va ddi song cdng cdng' Trong nĩn HCPV, viĩc thiĩt kĩ co cău tó ehùc phăi dăm băo thỉ hiĩn nguyĩn tăc ly
chù, thỉ hiĩn d hai phuang diĩn: Mot lă, vi quan he giùa nỉn hănh chinh va cóng
dăn Thudng thì nhùng viĩc hoăc văn de ma că nhăn va xa bòi eó thỉ ly ehù giăi
quyĩt Ibi khòng căn sy can Ihiĩp cùa nỉn hănh chinh, do dò co quan hănh căn tùng buóe "rùt lui"; dòng thdi, căn ed co che de bỉi dudng năng lye ty ehù cùa xa hdi
Hai lă, ve quan he giùa chinh phù trung irang va chinh quyen dia phuang Tliudng
thì nhùng cdng viĩc hoac văn de ma chinh quyĩn dia phuang ed thỉ giăi q-ayĩt thì ehinh phù trung uong khòng ean Ihiĩp Hiĩn nay, sy ngăy căng md rdng vỉ chùe nang cùa ehinh quyỉn dia phuang lă mot xu thỉ mang linh toăn cău Nĩu nhu Irudc day, ehùc nang chù yĩu ma chinh quyỉn dja phuong thye hiĩn lă thu thuĩ va trj an, Ibi nay chùe năng cùa nd duge md rdng hoăc tăp trung nhiĩu hon văo viĩc thye hiĩn ehùc năng xă hdi lă quăn ly va phuc vu Quăn ly xă hdi, quăn ly kinh tĩ va eung căp
sy phuc vu cho cdng dăn trd thănh bg phăn chinh thuge ehùc năng cùa ehùih quyỉn dja phuong De chinh quyĩn dja phuong quăn ly tòt hon căc văn de d dja phmmg,
ed nhiĩu quyĩn ty chù hon, co cău Id ehùc cùa chinh quyỉn dja phuang phăn nhiỉu cùng căn duge thiĩt kĩ theo hudng, co cău năy do cdng dăn thdng qua co quan dăn
eù d dja phuong quy djnh Quan he giùa căp trĩn va căp dudi trong tò ehùc hănh chinh lă mdi quan he hgp tăe, phăn quyĩt, ehi dao va phói hgp
1 David Held, 1998, Md thùc cùa dăn chù, Yan Jirong dich, NXB Biĩn djch Trung uang
Trung Quóc, Băc Kinh, trang 380, (tiĩng Trung)