DSpace at VNU: Góp phần đổi mới công tác đào tạo của khoa triết học ĐH tổng hợp Hà Nội

D Ạ I w r v - t £ > N G HOrp HÀ NỘI

G Ó P PHẰN ĐỒI M Ớ I CÔNG TÁC ĐÀO TẠO CỦA K H O A T R I Ế T H Ọ C ĐH T ồ N G H Ợ P HÀ NỘI

P H Ạ M N G Ọ C T H A N H +

Đ ồ ỉ m ớ ỉ c ô n g tác đ à o tạo sinh v ỉ ên triết đang là vẩn đề c ấ p thiết N h ư n g đồl m ới

n h ư t b ế n ào và bái đầu từ đâu ? T h e o c h ủ n g tôi, chứng ta phải bắt đầu t ừ v i ệ c x á c đi nh Ịạỉ m ụ c tiêu đ à o tạo.

Đ ẽ s áng t ạo đ ư ợ c , n g ư ờ i ta phải hiỄu biết cặn ké lịch sử xả hội và lịch s ử t ư t ư ờ n g ,

n g ư ờ i ta phải hỉẼu bỉ ết sâu s ác xă hộl hi ện đạỉ và các trào l ưu tư t ư ở n g hỉộn đại, cần c ố

m ộ t n ỉ n t ả n g t r i t h ứ c p h o n g p h ú , c ầ n c ố p h ư ơ n g p h á p n g h ỉ ẽ n c ứ u k h o a h ọ c và m ộ t s ự s ay

mồ n g h ê n g hi ệ p Vậ y nhà t r ư ờ n g , khoa Tr ỉ ết học đá cung c ấ p đ ư ợ c c h o sinh v i ê n n h ữ o g cál đ ổ c h ư a ? Tất nhi ên là c ố n h ư n g c ò n t hiế u quá nhiẽu và d o vậy bạn c h í khả Băng s áng

t ạ o c ủ a c á c c h u y ê n gỉa t ư ơ n g lai

X ấ h ội V i ệ t N a m v ậ o đ ộ n g p h á ỉ t ri Èn t h e o n h ữ n g q u i l u ậ t c h u n g vầ n h ữ n g q u y l u ậ t

đ ặ c ỉhừ của nố Vì thố, s ự s a o c h é p chưcrng trìoh đ ào t ạo, g ỉ á o trình vầ p h ư ơ n g t h ứ c đ ào

t ạ o c ủa CẮC n ư ớ c là k hô n g thề c h ấ p nhận d ư ợ c Cần phải nhấn mạnh rằng, c h ứ ng ta đ ào

t ạo n h ữ n g c án bộ triết h ọ c c ủa đất n ư ớ c Vi ệt Na m đáp ứ ng t r ư ớ c hết n h ữ n g yêu c âu của

n ư ớ c ỉa N í u khô n g hiKu đ ì y đủ l ịc h s ử dân tộc Vi ệt Nam, b ao g ồ m c i lịch s ử t ư t ư ờ n g ,

n í u khAng b ỉ ể ỉ con đ ư ờ n g c hú ng dẫ đi, đ a ng đl à sẽ b ư ớ c ỉ ớ l thì c h ứn g ta k h ô n g t h ỉ đ à o

tặO đ ư ợ c c á c c huy ên gia t r ỉ í t h ọ c V i ệ t N a m c ó khá nâng luận gỉảỉ c á c v ấn đ ĩ mà xả hộl

V l ộ t N a m đ a n g đ ặ t r a B ấ t c h ư ớ c c á c h l u ậ n gỉảỉ c ủ a c á c n h à t r l í t h ọ c n ư ớ c n g o à i đ í giAl

qu yế t vẫn đ ỉ cụ t h ỉ c ủa Vi ệt N a m s ẽ dẫn t ới sai lầm v ĩ lý luận và t h í t bại t r o n g t h ự c tiên.

N h ư n g thật là saỉ l ỉ m n ế u n h ư c h ú n g ta tuyệt đ ối hóa n h ữ n g d ặ c đ l ỉ t n dân t ộ c mà lậl

l ò n g cbẵy d ư ợ c r i n g chi c ó t i ế p thu k í chừa t í t cả n hữ n g thành t ựu cửa th£ gt ớl thỉ

IrỀết h ọ c V i $ t N a m m ờ ì c ố thẾ phát triẾn đây đỏ đ ư ợ c ; chi c ó đ ốn bắt đ ư ợ c n h ữ n g t hành

t ự u m ớ i n h ấ t c ủ a t r i ế t h ọ c hỉỆQ đại c h ứ n g ta m ớ i cố t h ỉ t h ự c hiện d ư ợ c b ư ớ c n h ả y vọt kỳ

dl £u n h ư c h ú n g ta m o n g m u6n Vì vậy trẳỂt h ọ c Vi ệt Na m p h i ỉ t h ự c s ự là một b ộ phận

t í c h c ự c c ủ a t r ỉ í t h ọ c t h í g i ớ i ; c á n b ộ t r i ế t h ọ c Vl ột N a m , t r o n g khỉ m a n g n h ữ n g đ ặ c t b ừ

V i ệ t N a m v i n phải đ á p ứ n g n h ữ n g y ê u c ì u phát trỉỈD bỉộn nay của t r ỉ í t h ọ c t h í g i ớ ỉ hiộn đạl Đ l ĩ u đ ố phảỉ quán trỉệt t rong t oà n b ộ q u i trìoh đ à o tạo sinh vi ên t r i í t học Đ ề t h ự c

( + ) Khoa Trtểt 'ĐHTH Hà Nội

h ỉ ( n đ ư ợ c đ ỉ ĩ u đ ỏ căn nám v ửng n h ữn g đặc đièm của IhtVI đại t rong giai đ o ạ n hl ộn nay,

c ì n n g h i ê n c ứ u đ ầ y đ ủ c á c d ò n g t r i ế i h ụ c hi ộn đạ ỉ c ủ a i h ế g i ở ỉ , xác đ ị n h đ ư ợ c v| t rí c ủ a

n h ữ n g t ư t ư ờ n g triết họ c Viột nam t ro ng lịch s ử t ư lưíVng triết h ọ c t h í g i ới Xả h ộ i V l ( t

N a m hỉ ộn nay căn b a o nhi êu ngưíYi gỉ ảng dạy triết họ c và cần b a o nhỉêu n g ư ờ i nghỉÊn

c ứ u t r i í t h ọ c ? Căn bám sát yêu cầu của xã hội Vỉột Nam hỉộn nay, không chỉ là g i ả n g dạy

t rỉ ết h ọ c t r o n g c á c t r ư ờ n g và ng hi ên c ứu (V các vỉộn n ghi ê n c ứu triết học, mà p h ụ c vụ c h í

y ê u c ầ u s ả n x u ấ t , p h á t t r i ề n kỉ nh t ế, vă n h ó a và xả hộ i T r i ế t h ọ c k h ô n g Ihề l à m t h a y c á c

k h o a h ọ c c ụ thề n h ư n g nó c ũ ng khô ng thề chi là s ự luận bàn trừu t ư ợ n g v ỉ t h ế g i ở l q ua n

và p h ư ơ n g p h á p luận, đả đ ế n lúc triết học phảỉ lẻn t i ế n g trả l ời n hữ ng câu hỏỉ t h ự c tiên

c ụ t hề h ơ n Và cỏ n h ư vậy con n g ư ớ i m ớ i thực s ự cần d ế n t ri ế t họ c và t r i ế t họ c m ớ i c ố

ỉý d o t ò n t ại và p h á t t ri ền.

Đ i ỉ u q u a n t r ọ n g là p h à i xác đ ị n h đ ư ợ c nhu cầu thực t í vẽ c á n bộ trỉỄt h ọ c hiỆn nay

V à n h u c ầ u đ ố t r ê n t h ự c t ế là l oại c á n b ộ t r i ế t h ọ c n à o ? T r o n g khỉ s ự p h â n c h i a c á c

c h u y ẽ n b a n của c h ú n g ỉa hằu như khô n g c ó, cán b ộ triết hợc do c h ún g ta đ à o t ạ o ra rcri

v à o t ì n h t rạ n g v ừ a t hừa mà lại vừa thiếu Th ừa là vì n h ữn g n g ư ờ i chi dạy t ri ết học

M á c - L ê n i n thôi d o nhi ều ng uồ n đ à o t ạo khác nhau thì đã quá nhiỀu mà c h ú n g ta lại tập

t r u n g đ à o t ạo chủ y ế u loại này (tất nhiên chất l ư ợ n g c ũ n g c òn phảỉ xem x é t ỉ ) t r o n g khi

đ ố n h i ê u t r ư ờ n g , n hi ề u c ơ quan căn n g ư ờ i dạy lịch s ử triết h ọ c , trỉết h ọ c p h ư ơ n g Đ ô n g

v à l ị c h s ử t ư t ư ờ n g t r i ế t h ọ c Vi ệt n a m , l ôgic h ọ c , t r i ế t h ọ c k ỉ n h t ế, t r i ế t h ọ c p h á p l u ậ t ,

t r i ế t h ọ c t ự n h i ê n t hì c h ú n g ta lạỉ k h ô n g đ à o ỉ ạ o đ ư ợ c V ớ i 15 n ả m t h à n h l ặ p , k h o a

T r l í t c ồ n n h i ề u c ô n g vỉ ộc c h ư a I hề g á n h v á c đ ư ợ c h ế t , đ ố là đi Ễu dỄ hỉỄu N h ư n g đ à o t ạ o

c á n b ộ t r i ế t h ọ c V i ệ t N a m đ â u c ố p h ả ỉ là c ô n g vi ệc c ủ a r ỉ ê n g k h o a T r i ế t h ọ c S ự n g h i ệ p

d à o t ạ o c á n b ộ t r i ế t h ọ c p h ả i trỏr t h à n h c ô n g vi ệc c h u n g c ủ a t o à n g i ới t r ỉ ế t h ọ c V i ộ t N a m ,

n í u k h ô n g c h ú n g t a sẽ k h ô n g t hề đ ạ t đ ư ợ c m ụ c t i ê u đ à o t ạ o sẽ đ ặ t ra

N h ư n g c ũ n g cần nhấn mạnh rằng, c h ún g ta k hố n g nên rơi v ào ảo tưtVng c h o ràng c ó

t h ỉ l àm đ ư ợ c tất cả m ọỉ cáỉ bất c h ấ p n h ữ n g đi êu kiện khách quan Xã hội mà c h ú n g ta

đ a n g s ố n g c ỏ n h ử n g quỉ đi nh ngặt n g h è o nằm ngoài ý m u ố n của c húng ta N h ữ n g đi êu

ki ộn vật c h ấ t - k ỹ thuật, kỉnh phí c h o p h é p đế n đâu, c h ẽ đ ộ l ư ơ n g và chí nh s á c h đ ố i v ới

c á n b ộ k h o a h ọ c , t ì n h h ì n h xả hội n ól c h u n g cẫt c ả n h ử n g cál đ ố c ố m ộ t ý n g h ĩ a q u y Ễ t

đ ị n h đ ổ l v ớ i s ự phát t r i ỉ n c ô n g tác đ à o Cạo triết học C h ú n g ta phảỉ cố g áng hốt s ứ c t r o n g

k h u ô n k h ồ c ù a n h ữ n g q u ỉ đ ị n h k h á c h q u a n đ ỏ C h ú n g t a c ă n p h ả i xác đ ị n h m ột m ụ c t ỉ ẽ u

Cố t í n h c h ấ t q u á đ ộ d ê c h u y ỉ n sang mục tỉôu đà o l ạ o c ó tính chẫt làu dài n g a n g l ă m V(VỈ

s ự p h á t I r i i n c ủ a t h ờ i đ ạ i h i ệ n nay M ụ c t i ê u đ à o t ạ o c ố t í n h c h ấ t q u á đ ộ n à y là m ụ c l i ê u

m a n g t ính hỉ ện t h ự c c ỏ t h ỉ t h ự c hỉện đ ư ợ c ngay t ro ng giai đ oạ n hiện nay và là c h i ế c cầu

n ổ i đ í t h ự c h i ệ n n h ữ n g y êu c ẵ u c a o hi rn <v gỉaỉ đ o ạ n s a u Và c h í n h (V đ â y c ủ n g d ồ i h(Si

c h ủ n g t a p h ả i đ à o t ạ o đ ư ợ c n h ữ n g c á n h ộ t r i ế t h ọ c c ỏ n ă n g l ự c s á n g ị ‘ậo. T r o n g n h ữ n g

đ i í u ki ện hi ện nay, chỉ c ỏ n h ữn g cán hộ triết học c ỏ một nhân cách sáng l ạ o m ớ i c ỏ iHT

h o ạ t đ ộ n g một c á c h c ố hi ệu quả t h ự c sự Và c ủng chi c ỏ n h ữn g cán hộ đ ó m<Vi c ỏ khả

n â n g t h í c h nghi đ ư ợ c v ới n h ử n g yêu cầu của giai đ o ạ n c a o hơn.

Đ è t ránh tình trạng v ừ a t hừa vừa thiếu nối ư ô n , cần diồu c hỉ nh lại c ư c ảu c h u y ê n

b a n, đật t r ọ n g tâm v ào n h ữ n g c h u y ê n han mà xã hội d a n g c ỏ nhu cáu c a o N h ư n g đ ỏ n g

t h ờ i p h ải t ính đ ế n nhu cằu của xả hộỉ sau nảiĩì 2 0 0 0 đè c ó s ự c h uằ n bi c ho c á c c h u y ê n gia

t ri ế t h ọ c tưcrng lai c ố thề (hích nghỉ d ư ự c N h ư vậy dâu ra phải c6 t h u y ê n m ô n sát

n h ư n g lạỉ phải hết s ứ c m ềm d ẻ o , c 6 khả nâng di c h u y ề n t rong n h ữ n g phụm vỉ c h o | ) h é ?

phù h ựp với n h ữ n g đ ỉ ẽ u kiOn cùa th<Vĩ đại m<VỈ

C h ú n g ta trỏr lại m ục tiêu đ à o t ạo của khoa triết họ c nhữn g năm t r ư ớ c đây là đ à o t ạo

c ấn hộ g i ảng dạy và nghi ên c ứu triết h ọ c ( chủ yếu là triết hợc M á c - L ê n i n ) mà p hạ m vi cAng tác cùa h ọ là (V c á c ỉrưởnỊ* đạl học, c ao đảng, t r ư ờ n g đảng và một s ổ v ỉện n g h i ê n

c ứ u Căn thấy rằng, đ ó là đố i t ư ọ n g chủ yếu, s ong cồn bỉết ba o ngành và c ơ q u a n khá c

cầ n (tôn cán b ộ triết h ọ c mà c h ú n g ta c h ư a quan tâm tới ( V í dụ: Đ à i phá i thanh, Đ à i

t ru y ền hình, c á c báo, t h ô n g (án xfi r h à xuất bản, một s ố đ ơ n vị kỉnh tế, c á c đ o à n t h è , l ực

l ư ợ n g vO t r a n g .) Cần làm c h o đău ra của quá trình đ à o tạo thích nghỉ đ ư ợ c v ớ i n h ữ n g

mỏ i t n r ờ n g c ô n g tác đó.

C h ư ơ n g trình đ à o tạo sỉnh vi ên trỉết hợc phải thỏa mản yêu cău là: kết h ợ p đ ư ợ c

v i ệ c t r a n g bị k ỉ ế n t hức c ơ S(V r ộng, t o à n di ện v ớ i đ à o t ạ o n g h i c h u y ê n s â u , n h ằ m t ạ o ra

sản phằ m t h ỏ a mãn y ê u câu của xá hộỉ Kết cấu c h ư ơ n g trình căn làm rỗ hal giai đ oạ n : giai đ o ạ n mộ t là gỉai đ o ạ n c ư sỏr; giaỉ đ o ạ n haỉ ià giaỉ đo ạn c huy ên sâu, n h ư n g k h ô n g t ạo

ra ranh g i ó i t uy ệt đố i g i ữ a hal gỉaỉ đ o ạn này, b(Vi vì cần đ ưa một s ố mỏn c h u y ê n s âu v à o

n g a y từ năm t h ứ nhất và năm t hứ haỉ c ó tính c h ấl nhập môn đỀ g ỉủp sinh vỉ ên làm q u e n

v ớ i c h u y ê n m ô n , s ớ m hì nh thành ý t h ứ c n gh ỉ ên cứu khoa h ọc v ớ i c á c bài tập n hò d o t hày

g i á o h ư ớ n g dẫ n.

D o đó, m ụ c tỉêu đ à o tạo b a o g ồ m mục tỉêu của c ác gỉai đoạn M ụ c tiêu c ùa g i a i đ o ạ n

m ộ t là c u n g c ẩ p đ ư ợ c n h ữ n g kỉến t h ứ c c ơ bản và c ơ s<v căn thiết c h o sinh vi ên tri ết h ọ c

M ụ c t iều c ù a g i a i d o ạ n hai là t rự c t i ế p đl vào đ à o t ạo n g h ỉ , tạo ra bản lĩnh n gh ề nghẳệp

và n h ân c á ch s á n g t ạo c ủa n g ư ờ i c án b ộ triết học Gỉaỉ đ o ạn một iằ nền m ó n g c h o s ự phát Irỉẽn c ủ a g i ai đ o ạ n haỉ Kẽt thúc gỉaỉ d o # n hal cũng là đạt t ới mục t iê u đ à o t ạo, c h o ra

l ả n p h ằ m v à p h ả ỉ đ ạ t đ ư ợ c c á c m ụ c t i ê u c ụ t h ề là:

1 C ó k i ế n ( h ứ c c ơ bản và c ơ s ở v ữ n g vàng cân thiết c h o v i ệc n g h i ê n c ứ u và g ỉ ả n g

dạy tri ết h ọ c t r o n g giai đ o ạn hiện nay.

2 Cò k i ế n t h ứ c c h u y ê n sâu VỄ mộ t bộ môn, đủ khả năng c ổ n g tác đ ộ c lập.

3 S ử d ụ n g tốt một ngoại n g ữ ( đ ọ c đ ư ợ c s ác h c h uy ê n m ô n)

4 C ỏ phưorng p há p nghi ên c u u và g i ả n g dạy triết h ọc CỐI phù h ợ p v ớ ỉ gi aỉ đ o ạ n hỉ ộn

5 Đ ả m b ả o n h ứ n g t iêu c bu ăn vẽ s ư c khỏ e , phầm c hất c hí nh tri, đ ặ c biệt là bả n lĩnh :hính tri s ự s ay mẻ khoa học.

T r ê n đ â y là như n^ ý k i í n g6p v à o v ỉ ộc đồỉ mớỉ c ô n g tác đ à o t ạo sinh v i ên t r ỉ í t h ọ c

ạỉ k ho a Tri ết h ọ c ĐI ỉ l <*>ng h ợ p Hà N ội Khỉ thế g i ớ i b ư ớ c v à o th'? kỷ X X I , c h á c c h ắ n

ằ ng c ô n g t á c đ à o tụt* Ni-ih vicn ỉrỉ ẽi liọc đá c ố nh ữn g c ơ sỏr đẾ v ư ơ n lổn n g a n g t âm vớ ỉ

ự phát triền c ủ a các Ui họ c trỉẽí h ọ c hi £n đại trên t h í g iớỉ và g ó p phầ n x ứ n g đ á n g v à o

i h ử n g đftỉ t h a y ỉ ớ n l a «> c II.» ‘tfĩ! n ư ở c