bai 38: các nhan to anh huong den sinh truong va phat trien o dv( 11NC)

 Quá trình sinh trưởng và phát triển ở động vật chịu ảnh hưởng của những nhân tố nào?Nhân tố bên trong Nhân tố bên ngoài GIỚI TÍNH HOOCMÔN THỨC ĂN M ÔI TRƯỜNG... Giới tính:  Hãy so sá

Câu 1- Nêu điểm khác nhau giữa sinh trưởng và phát triển ? Cho ví dụ? Nêu các kiểu phát triển của động vật ? Cho ví dụ

Câu 2: Phân biệt các hình thức phát triển ở động vật

 Quá trình sinh trưởng và phát triển ở động vật chịu ảnh hưởng của những nhân tố nào?

Nhân tố bên trong Nhân tố bên ngoài

GIỚI TÍNH

HOOCMÔN

THỨC ĂN

M ÔI TRƯỜNG

I Ảnh hưởng của các nhân tố bên trong

1 Giới tính:

 Hãy so sánh kích thước và khối

lượng, tuổi thọ, tốc độ lớn của các

động vật giới đực và giới cái cùng

ko có khả năng sinh sản

Cùng một loài, thường thì con cái có kích thước, khối lượng, tốc độ lớn nhanh, sống lâu hơn con đực, nhưng ngừng lớn sớm hơn.

a Hoocmôn điều hoà sinh trưởng

 Hoocmon quan trọng nhất trong sự điều hòa sinh trưởng ở người là hoocmon sinh trưởng (GH) và tiroxin

* Hoocmon sinh trưởng (GH)

Hooc môn GH được tiết ra từ đ â u c ó vai trò gì trong sự sinh trưởng của ĐV ?

Nguồn gốc : Được sinh ra từ thùy trước tuyến yên

Vai trò : - Kích thích phân chia tế bào và tăng kích thước của tế bào qua tăng tổng hợp protein

Qua hình ảnh hãy cho biết nếu lượng HM GH ti ết

ra quá nhiều và ít có biểu hiện gì?

BỆNH TO ĐẦU XƯƠNG CHI (Thừa HGH ở người lớn)

 Hãy giải thích vì sao ở giai đoạn trẻ em, nếu thừa

GH sẽ dẫn đến bệnh khổng lồ (trong đó khi thiếu GH lại gây ra bệnh lùn) Nếu muốn chữa bệnh lùn thì cần

tiêm GH ở giai đoạn nào? Tại sao?

Hooc môn Tiroxin do tuyến nào tiết ra ?

có tác dụng như thế nào ?

-Vai trò : Kích thích chuyển hoá ở tế bào

-Kích thích quá trình sinh trưởng v à phát triển bình thường của cơ thể

* Hoocmon Tiroxin

Đần độn Bướu cổ

Biểu hiện thiếu tiroxin

Bệnh bướu basedow

Chậm lớn, bộ phận sinh dục

Bệnh niêm thủng

b.Hoocmôn điều hoà sự phát triển

* Điều hòa sự biến thái

 Biến thái ở ếch nhái được điều hòa bởi hoocmôn

nào?

Tirôxin : biến đổi nòng nọc  ếch

Ở sâu bọ: Sự biến thái được điều hoà bởi 2 loại hoocmôn Ecđixơn và Juvenin.

Biến thái không hoàn toàn

tuỳ thuộc vào mức độ tác động khác nhau của

2 loại HM này có thể gây biến thái hoàn toàn ở bướm, ở bọ cánh cứng hoặc gây biến thái ko hoàn toàn ở châu chấu

BIẾN THÁI HOÀN TOÀN

* Điều hòa sự tạo thành các tính trạng sinh dục thứ sinh

Thế nào là tính trạng sinh dục thứ sinh?

Là những tính trạng hình thái hoặc tập tính khác nhau gữa con đực và con cái (VD hươu đực có sừng, sư tử đực

có bờm, đàn ông có râu….) những đặc điểm này chỉ hình thành khi cơ thể trưởng thành sinh dục

 Các tính trạng sinh dục thứ sinh được

điều hòa bởi hoocmôn nào?

* Đ ược điều ho à bởi 2 hooc môn sinh dục Ơstrogen ,Testostêrôn:

Ơstrogen và Testosteron do tuyến nào tiết ra?

Có vai trò gì?

 Ơstrogen : Ở con cái, do buồng

trứng tiết ra

 Testosteron: Ở con đực, do tinh

hoàn tiết ra

phát triển mạnh ở giai đoạn dậy thì nhờ: tăng ph át triển xương, kích thích phân ho á tế bào để hình thành các đặc điểm sinh dục thứ cấp

- Riêng testosteron còn làm tăng mạnh tổng hợp protêin, phát triển cơ bắp

* Điều hòa chu kì kinh nguyệt

 Đến tuổi trưởng thành sinh dục thì có khả năng sinh sản biểu hiện

ở chu kì sinh sản (Đv gọi là chu kì động dục, ở người gọi là chu kì kinh nguyệt

 Tuổi dậy thì có do tác động của những hoocmôn nào

và có những đặc điểm gì?

Được điều hoà bởi nhiều loại hoocmôn như FSH, LH, ơstrôgen, prôgestêron, HCG Chúng phối hợp tác động theo mối liên hệ ngược, bảo đảm cho chu kì kinh nguyệt cũng như chức năng sinh sản diễn ra bình thường

Nam Nữ

Tinh hoàn, dương vật

to ra Buồng trứng, dạ con, âm hộ to ra

Bắt đầu sản sinh tinh

trùng Bắt đầu rụng trứng, có kinh nguyệt

Mọc lông nách, mọc

lông mu, mọc râu Mọc lông nách, mọc lông mu

Thanh quản nở rộng,

giọng trầm Ngực phát triển, mông to ra Giọng thanh

Thay đổi về tâm sinh lí Thay đổi về tâm sinh lí

Đặc điểm tuổi dậy thì ở người

Prôgestêron FSH LH

Niêm mạc dạ con dày lên chuẩn bị cho

sự làm tổ của phôi trong

dạ con

Tuyến yên

Trứng đựợc thụ tinh

Trứng không

thụ tinh

Thể vàng tiêu biến

Kinh nguyệt

Giảm tiết Prôgestêrôn

* Điều hoà chu kì kinh nguyệt

Nang trứng

Thể vàng

ức chế tiết FSH, LH

Ostrogen

 Ghép các ý ở cột 1 và cột 2 và ghi kết quả vào cột 3

B Do tinh hoàn tiết ra Làm tăng mạnh tổng hợp prôtêin, phát triển cơ bắp

4 Hoocmôn

sinh dục

testostêron

D Do tuyến yên tiết ra Kích thích phân chia

tế bào và tăng kích thước tế bào Kích thích xương phát triển

1 D

2 C

3 A

4 B

Hướng dẫn về nhà

-Soạn bài 39 “Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh

trưởng và phát triển ở động vật” tiếp theo

- Trả lời các câu hỏi sgk trang 152