Giáo án môn khoa học lớp 4 tuần 1 18

mục tiêu - Đối với HS cả lớp: + Làm thí nghiệm để nhận ra không khí chuyển động tạothành gió.. * KL: Trong tự nhiên, dới a/s MT, các phần khác nhau + Phần hộp bên ống Akhông khí nóng lên

Trang 1

Tuần 19: tại sao có gió?

i mục tiêu

- Đối với HS cả lớp:

+ Làm thí nghiệm để nhận ra không khí chuyển động tạothành gió

+ Giải thích đợc nguyên nhân gây ra gió

- Đối với HSKG: Hiểu đợc nguyên nhân vì sao ban ngày gió từbiển thổi vào đất liền, ban đêm gió từ đất liền lại thổi rabiển

ii đồ dùng dạy học

- Chong chóng

- Hnìh minh họa SGK

iii Các hoạt động dạy học chủ yếu

Nd- tg Hoạt động của gv Hoạt động của hs

? Thành phần nào trongkhông khí quan trọngnhất đối với sự thở?

- Giới thiệu bài & ghi đềbài

- Y/c H dùng tay quaychong chóng

? Tại sao chong chóngquay?

? Tại sao khi chạy chongchóng quay nhanh hơn?

? Nếu trời hkông có giólàm thế nào cho chongchóng quay?

? Khi nào chong chóngquay nhanh, chậm?

* KL: Khi gió thổi chongchóng quay Không khí có

+ Khi có gió thổi mạnhchong chóng quaynhanh, khi gió nhẹchong chóng quaychậm

- Chú ý GV làm thínghiệm

Trang 2

- Làm thí nghiệm cho Hqs

? Phần nào của hộp cókhông khí nóng? Tại sao?

? Phần nào của hộp cókhông khí lạnh?

? Khói bay qua ống nào?

? Khói bay từ mẩu hơng

đi ra ống A mà chúng tanhìn thấy là do có gì tác

- Y/ c H qs hình 6, 7 SGK

? Hình vẽ khoảng thờigian nào trong ngày?

- Y/c H thảo luận N3

? Vì sao ban ngày gióthổi từ biển vào đất liềncòn ban đêm gió thổi từ

đất liền ra biển?

* KL: Trong tự nhiên, dới a/s

MT, các phần khác nhau

+ Phần hộp bên ống Akhông khí nóng lên là

do ngọn nến đangcháy đặt dới ống A

+ Phần hộp bên ống B

có không khí lạnh+ Khói từ mẩu hơngcháy bay vào ống A &bay lên

+ Khói từ mẩu hơng đi

ra ống A mà mắt tanhìn thấy là do khôngkhí chuyển động từ Bsang A

+ Sự chênh lệch nhiệt

độ trong không khí làcho không khí chuyển

động+ Không khí chuyển

động từ nơi lạnh đếnnơi nóng

+ Sự chuyển động củakhông khí tạo ra gió

- Qs hình minh hoạ+ H6: Vẽ ban ngày & h-ớng gió thổi từ biển vào

đất liền+ H7: Vẽ ban đêm & h-ớng gió thổi từ đất liềnvào biển

- Thảo luận N3+ Ban ngày không khítrong đất liền nóng,không khí ngoài biểnlạnh Do đó làm chokhông khí chuyển

động từ biển vào đấtliền tạo ra gió từ biểnthổi vào đất liền Ban

Trang 3

của TĐ không nóng lên nhnhau Phần đất liền nóngnhanh hơn phần nớc &

cũng nguội đi nhanh hơnphần nớc Sự chênh lệchnhiệt độ

? Tại sao có gió?

- Nhận xét tiết học, dặn

H về nhà đọc thuộc mụcBạn cần biết

đêm hkông khí trong

đất liền nguội lạnhnhanh hơn không khíngoài biển

+ Nêu đợc 1 số tác hại của bão: thiệt hại về ngời & của

+ Nêu cách phòng chóng: theo dõi bản tin thời tiết, cắt điện,tàu, thuyền không ra khơi, đến nơi trú ẩn an toàn

- Đối với HSKG: Các việc cần làm để phòng chóng bão ở trờnghọc

- Đối với HSKT: Nêu đợc 1 số thiệt hại do bão gây ra

ii Đồ dùng dạy học

- Tranh minh hoạ SGK

- Phiếu học tập

? Vì sao ban ngày gióthổi từ biển vào đất liền,ban đêm gió từ đất liềnthổi ra biển?

- Gọi 1 H đọc mục Bạncần biết tr76

? Em thờng nghe nói đếncác cấp độ của gió khi

- 2 H lên bảng trả lời

- Nhận xét, bổ sung

- 1 H đọc mục Bạn cầnbiết

+ Em thờng nghe nói

đến các cấp độ củagió trong chơng trình

Dự báo thời tiết

Trang 4

* KL: Gió có khi thổi mạnh

có khi thổi yếu Gió cànglớn càng gây thiệt hại chocon ngời

? Nêu những dấu hiệu khitrời có giông?

? Những dấu hiệu củabão?

? Tác hại do bảo gây ra?

? Cách phòng chống bão?

* KL: Các hiện tợng giôngbảo gây thiệt hại rấtnhiều về nhà cửa,con ng-

ời Bão càng lớn thiệt hạicàng nhiều

- Treo 4 tranh minh hoạ nhtr76 SGK, y/c H lên ghi ghichú

- Thảo luận N3+ Cấp 5: Gió khá mạnh+ Cấp 9: Gió dữ

+ Cấp 0: Không có gió+ Cấp 2: Gió nhẹ

+ Cấp 7: Gió to+ Cấp 12: Bão lớn

+ Có gió mạnh kèm theo

ma to

+ Gió mạnh liên tiếpkèm theo ma to, bầutrời đầy mây đen đôikhi có gió xoáy

- Thảo luận N2+ Làm đổ cây cối nhàcửa, gây thiệt hại vềmùa màng, ùn tắc giaothông

+ Xem bản tin thời tiết,bảo vệ nhà cửa, SX, khicần mọi ngời phải đếnnơi trú ẩn an toàn Phảicắt điện, không nên rakhơi vào lúc có gió to

- Nghe và xung phongtham gia cuộc chơi

- Tự chỉ vào hình vànói theo hiểu biết củamình

- Trả lời

Trang 5

? Từ cấp gió nào trở lên sẽgây thiệt hại về ngời vàcủa?

- N/x tiết học

- Dặn H đọc thuộc mụcBạn cần biết

Tuần 20:không khí bị ô nhiễm

i Mục tiêu

- Đối với HS cả lớp: Nêu đợc 1 số nguyên nhân gây ô nhiễm

không khí: khói, khí độc, các loại bụi, vi khuẩn…

- Đối với HSKG: Phân biệt đợc không khí sạch & không khí bị ônhiễm

- Hình minh hoạ SGK

? Nói về tác động củagió ở cấp 7, cấp 9 lên cácvật xq khi gió thổi qua?

? Nêu 1 số cách phòngchống bão?

? Nhận xét về bầu khôngkhí ở địa phơng?

? Tại sao em cho rằngbầu không khí của địaphơng sạch hay ônhiễm?

- Y/c H qs hình minh hoạ

- Qs, thảo luận

Trang 6

? Thế nào là không khísạch?

? Thế nào là hkông khí

bị ô nhiễm?

? Nguyên nhân gây ônhiễm không khí?

* KL: Có nhiều nguyênnhân làm không khí bị

ô nhiễm nhng chủ yếu là

do bụi tự nhiên, bụi núilửa sinh ra, bụi do hoạt

+ H1: Nơi có bầu khôngkhí bị ô nhiễm, cónhiều ống khói nhà máy

đang thỉa những đámkhói đen lên bầu trời &

lò phản ứng phản ứnghạt nhân đang thải khói

& lủa đỏ lên bầu trời.+ H2: Bầu không khísạch trời cao & xanh,cây cối xanh tơi, khônggian rộng thoáng đãng.+ H3: Bầu không khí bị

ô nhiễm Khói bay lên do

đốt chất thải trên đồngruộng ở nông thôn

+ H4: Bầu không khí bị

ô nhiễm đờng phố

đông đúc nhà của sansát, nhiều ô tô xe máy

đi lại

- Nhắc lại kiến thức

+ Là không khí hkông

có những thành phầngây hại cho con ngời+ Là không khí có chứanhiều bụi khói mùi hôithối của rác gây ảnh h-ởng đến ngời, đv, tv

- Thảo luận N3+ Do khí thải của nhàmáy

+ Khói, khí độc của cácphơng tiện gt

+ Mùi hôi thối, vi khuẩncủa rác thải thối rửa

+ Bụi, cát trên đờngtung lên khi có nhiều ph-

ơng tiện tham gia gt

Trang 7

? Không khí bị ô nhiễm

có tác hại gì đối với đ/scon ngời, động vật, thựcvật?

- Nhận xét tiết học,tuyên dơng những H cókiến thức thực tế

- Dặn H học thuộc mụcBạn cần biết

+ Khói nhóm bếpthan…

- Thảo luận N2+ Gây bệnh viêm phếquản mã tín

+ Gây bệnh ung thphổi

+ Bệnh về mắt+ Gây khó thở, làm cácloại cây hoa quả khônglớn đợc

* KT bài

cũ( 5p)

* Giới thiệu

? Nêu những nguyênnhân làm không khí bị

ô nhiễm?

- 2 H trả lời

Trang 8

? Gia đình, địa phơng,trờng học em đã làm gì

để BV bầu không khítrong lành?

* KL: Có nhiều biện pháp

để BV bầu không khítrong lành, chúng ta cầnnêu cao ý thức BV bầukhông khí nhất là ở tr-ờng học

- Thảo luận N2, qs hìnhminh hoạ

+ H1: Các bạn H đanglàm vệ sinh lớp học đểtránh bụi bẩn

+ H2: Thực hiện vứt rácvào thùng rác có nắp

đậy, để tránh rác thốirửa bốc ra mùi hôi & khí

độc+ H3: Nờu ăn bằng bếp

đun củi cải tiến, khói &khí thải theo ống bay lêncao tránh cho ngời đunbếp & những ngời xqhít phải

+ H4: Nhóm bếp than

tổ ong gay ra nhiều khí

đọc làm cho những ngờisống xq phải trực tiếphít

+ H5: Nhà VS ở trờnghọc có quy cách, giúp H

đại tiểu tiện đúng quy

định+ H6: Cô CN đang quétrác trên đờng làm cho

đờng phố sạch đẹp+ H7: Cánh rừng xanhtốt tạo không khí tronglành cho con ngời

+ Trồng nhiều cây xanh+ Không đun bếp tổong

+ Đổ rác đúng nơi quy

định+ Đại tiểu tiện đúng nơi

Trang 9

- Giúp đỡ H vẽ tranh

- Tổ chức cho H trng bàykq

- Tuyên dơng các nhóm

- Nhận xét tiết học

quy định+ Xử lý phân rác thải

đúng cách+ Vệ sinh trờng lớp…

- Hoạt động N3 theo y/c

- HS chuẩn bị giấy vụn, hộp bút lon sữa, sỏi…

Trang 10

+ Âm thanh đợc nghe vềban đêm

* KL: Xung quanh ta córất nhiều âm thanh,hàng ngày hàng giờ tai

ta đều nghe đợc những

âm thanh đó

?Hãy tìm cách để làmcho ác vật mà nhómmìh đa đi phát ra âmthanh

? Tại sao vật lại phát ra

âm thanh?

* KL: Chúng ta có rấtnhiều cách để làm chovật phát ra âm thanh

- Tiến hành thí nghiệmcho H quan sát

* Rắc 1 ít gạo lên mặttrống & gõ trống

? Khi rắc gạo lên mặttrống mà không gõ trốngmặt trống ntn?

tiếng khóc của trẻ em,tiếng động cơ, tiếngtrống, tiếng đàn…

+ Tiếng gà gáy, tiếng lợnkêu, tiếng gió thổi,tiếng chim hót…

+ Tiếng cời nói, tiếngchim hót, tiếng xe cộ….+ Tiếng dế kêu, tiếngchuột chạy, tiếng muỗikêu…

- Thảo luận N3, tìm racác cách để vật phát ra

âm thanh+ Bỏ những hòn sỏi vàolon sữa rồi dùng tay lắcmạnh

+ Dùng 2 hòn sỏi cọ vàonhau

+ Dùng kéo cắt 1 mẩugiấy

+ Thả cho hộp bút rơixuống bàn

+ Vật phát ra âm thamh

do con ngời tác động lên

nó, hoặc khi chúng vachạm với nhau

- Quan sát thí nghiệm

+ Khi rắc gạo lên mặttrống mà không gõ mặttrống không rung, các hạtgạo đứng yên

Trang 11

? Khi gõ mạnh hơn cáchạt gạo chuyển độngntn?

? Khi đặt tay lên mặttrống đang rung ta cócảm giác gì?

? Khi nói bỏ tay vào cổ

em có cảm giác gì?

* KL: Âm thanh do các vậtrung động phát ra Khirung động ngừng thì

âm thanh cũng mất đi

- Chia lớp thành 2 nhóm,dùng bất cứ vật gì đểphát ra âm thanh chonhóm khác đoán & ngợclại

- Nhận xét gìơ học

+ Khi rắc gạo lên mặttrống & gõ thì mặttrống rung động, các hạtgạo chuyển động nảylên & rơi xuống ở vị tríkhác & mặt trống kêu.+ Các hạt goạ chuyển

động mạnh hơn & trốngkêu to hơn

+ Khi đặt tay lên mặttrống đang rung thìmặt trống không rungnữa, trống không kêu+ Dây thanh quản runglên

- Lớp chia thành 2 nhómcùng chơi

Trang 12

? Tại sao khi gõ trống tai

ta nghe đợc tiếng trống?

- Y/c H đọc thí nghiệmtr84

? Vì sao tấm ni lôngrung lên?

? Giữa ống bơ & trống cógì tồn tại? Vì sao?

? Khi trống rung khôngkhí xung quanh ntn?

- Y/c H làm thí nghiệmbuộc chặt chiếc đồng

hồ đang đỗ chuôngbằng túi ni lông và thả

vào chậu nớc Đa ra kết

- 2 H trả lời

+ Tai ta nghe đợc tiếngtrống vì do khi gõ, mặttrống rung động tạo ra

âm thanh Âm thanh đólan truyền đến tai ta

- Đọc to trớc lớp, suy nghĩ

và đa ra dự đoán+ Khi đặt dới trống mộtcái ống bơ, miệng ốngbơ bọc ni lông, trên đórắc ít giấy vụn & gõtrống, ta thấy mẫu giấyvụn nãy lên, tai ta nghe

đợc tiếng trống Tấm nilông rung lên

+ Do âm thanh từ mặttrống rung động truyềntới

+ Có không khí vì nó ởkhắp mọi nơi, trong mọichỗ rổng của vật

+ Không khí cũng rung

động theo

- Làm thí nghiệm+ Ta vẫn nghe đợc tiếngchuông do tiếng chuônglan truyền qua túi nilông, qua nớc, qua thành

Trang 13

- Làm thí nghiệm: Gõtrống đi xung quanh lớp,

ra cửa lớp sau đó vào lạiphòng học

? Khi đi xa tiếng trốngntn?

chậu, lan truyền tới tai ta+ Cá có thể nghe tiếngbớc chân ngời đi trên bờhoặc dới nớc

+ Gõ thớc vào hộp búttrên mặt bàn

+ Bạn ngồi bên cạnh đọc

to hơn so với bạn ngồicuối lớp

+ Ngồi gần đài nghe rõhơn so với ngồi xa

- Đối với HSKG: Biết đánh giá, nhận xét về sở thích âm thanhcủa mình

Trang 14

- Vỏ chai nớc ngọt

* KL: Âm thanh rất quantrọng đối với cuộc sốngcủa con ngời

- Hớng dẫn H lấy 1 tờ giấychia thành 2 cột: thiách,không thích sau đó ghi

- 3 H trả lời

- Hoạt động N2

- QS hình minh hoạ SGKtrả lời

+ Âm thanh giúp cho conngời giao lu VHVN, trao

đổi tâm t tình cảm,chuyện trò với nhau, Hnghe đợc tiếng cô giáogiảng bài, cô giáo hiểu

đợc H đang nói gì

+ Âm thanh giúp con

ng-ời nghe đợc các tín hiệu:tiếng trống trờng, tiếngtàu xe, tiếng xe cấp cứu,tiếng kẻng…

+ Âm thanh giúp con

ng-ời th giản, yâu cuộcsống, nghe đợc tiếngchim hót, tiếng gió thổi,tiếng ma rơi, tiếng nhạcdìu dặt…

- Hoạt động các nhân+ Em thích nghe nhạcmỗi lúc rãnh vì tiếng

Trang 15

- Tổ chức cho H trìnhbày

- Nhận xét, tuyên dơngnhững H biết đành giá

âm thanh

* KL: Mỗi ngời có 1 sởthích âm thanh khácnhau Những âm thanhhay có y/n đối với tất cả

co ngời

? Em thích nghe bài hátnào? Vì sao? Lúc muốnnghe em làm ntn?

? Lợi ích của việc ghi lại

âm thanh?

? Cách gi lại âm thanh?

- Trò chơi nhạc công tàihoa với chai nhựa & nớc

nhạc làm cho em cảmthấy vui, thoải mái dễchịu

+ Em không thích nghetiếng ô tô vì nó chói tai,

ồn ào khó ngủ+ Em thích nghe tiếngchim hót vì làm cho em

có cảm giác bình yênvui vẻ

- Trả lời theo sở thích

+ Giúp ta nghe đợc cácbài hát, các đoạn nhạchay từ nhiều năm trớc+ Giúp ta không phải nói

đi nói lại nhiều lần 1

Trang 16

+ Nêu đợc VD về: Tác hại của tiếng ồn( tiếng ồn ảnh hởng vềsức khoẻ gây đau đầu, mắt ngủ, gây mất tập trung trongcông việc, học tập…) Một số biệp pháp chống tiếng ồn.

+ Thực hiện các quy định không gây tiếng ồn nơi công cộng+ Biết cách phòng chống tiếng ồn trong cuộc sống: bịt tai hkinghe âm thanh quá to, đóng của để ngăn cách tiếng ồn…

- Đối với HSKG: Nêu đợc 1 số biệp pháp phòng chống tiến ồn ở ờng em

tr Đối với HSKT: Biết thực hiện các quy định phòng chống tiếng

ồn ở trờng học

? Việc ghi lại âm thanh

đem lại lợi ích gì?

- Y/c H thảo luận N3, qshình minh hoạ SGK trả

lời câu hỏi:

? Tiếng ồn phát ra từ

đâu?

? Nơi em có những loạitiếng ồn nào?

? Theo em hầu hết cáctiếng ồn là do con ngờihay tự nhiên gây ra?

+ Tiếng xe cộ đi lại,tiếng học sinh nóichuyện, tiếng loa

đài…

+ Hầu hết các laọi tiếng

ồn đều do con ngời sinhra

- Thảo luận N3+ Tiếng ồn có tác hại:gây chói tai, nhức đầu,mất ngủ, suy nhợc thầnkinh, ảnh hởng tới tai

Trang 17

? Nêu những việc nên &

không nên làm đểphòng chống tiếng ồncho bản thân & nhữngngời xung quanh?

+ Các biện pháp: cónhững quy định chung

về không gây tiếng ồn

ở nơi công cộng, SD cácvật ngăn cách làm giảmtiếng ồn đến tai, trồngnhiều cây xanh…

- Thoả luận N2+ Những việc nên làm:trồng nhiều cây xanh,nhắc nhở mọi ngờ có ýthức gây nhiễm tiếng

ồn ở các công trờng XD,khu CN, nhà máy xínghiệp…

+ Mhững việc hkông nênlàm: nói to, cời lớn, cời

đùa nơi yên tĩnh, mởnhạc, yi vi quá to, nổ xemáy trong nhà, đêmkhuya…

Trang 18

- Đèn pin, nhựa trong, tấm bìa

- Y/c H thảo luận N3, qshình minh hoạ 1, 2 SGKtr90 viết tên những vật

tự phát sáng & vật đợcchiếu sáng

* KL: Ban ngày vật tựphát sáng duy nhất làMặt Trời còn tất cả

những vật khác đợc MặtTrời chiếu sáng

? Nhờ đâu ta có thểnhìn thấy vật?

* Vật tự phát sáng: MặtTrời

* Vật đợc chiếu sáng:bàn ghế, quần áo, sách

+ Ta có thể nhìn thấyvật là do vật đó tự phátsáng hoặc đợc chiếusáng

Trang 19

đ Tiếp tục y/c H đọc thínghiệm 1 SGK tr90:

? ánh sáng qua khe cóhình gì?

* KL; ánh sáng truyềntheo đờng thẳng

- Y/c H làm thí nghiệmtheo N6: Lần lợt đặt ởkhoảng giữa đèn & mắt

1 tấm bìa, 1 tấm thuỷtinh, 1 quyển sách, 1 thớc

kẻ mi- ca Sau đó bật đènpin Hãy cho biết những

đồ vật nào ta có thểnhìn thấy ánh sáng của

đèn pin?

- Đại diện các nhóm trìnhbày

? ƯD liên quan đến cácvật cho ánh sáng truyềnqua & những vật khôngcho ánh sáng truyền quangời ta đã làm gì?

* KL: ánh sáng truyềntheo đờng thẳng & cóthể truyền qua các lớpkhông khí, nớc, thuỷ tinh,nhựa trong không truyềnqua tấm bìa, quyểnsách…

? Mắt ta nhìn thấy vậtkhi nào?

- Đọc thí nghiệm+ Trả lời theo suy nghĩ

- Làm thí nghiệm theonhóm

* Vật cho ánh sánhtruyền qua: thớc kẻ bằngnhựa trong, tấm kínhthuỷ tinh…

* Vật không cho ánh sángtruyền qua: tấm bìa,quyển vở…

+ Làm các loại cửa bằngkính trong, kính mờhoặc làm cửa gỗ

+ Mắt nhìn thấy vậtkhi: Vật đó tự phát sáng,

có ánh sáng chiếu vàovật, không có gì chemắt ta, vật đó ở gầnmắt…

- Đọc to trớc lớp, qs thínghiệm

+ Khi đèn trong hộp chasáng ta không nhì thấyvật

+ Khi đèn sáng ta nhìn

Trang 20

- Y/c H đọc thí nghiệm 3tr91 SGK, tiến hành thínghiệm

? Mắt ta nhìn thấy vậtkhi nào?

thấy vật+ Chắn mắt bằng 1quyển vở ta không nhìnthấy vật

- Đèn pin, giấy, kéo, búp bê

- Mô tả thí nghiệm: Đặt

- 3 H trả lời

- Lắng nghe

Trang 21

đèn pin.

? Bóng tối sẽ xuất hiện ở

đâu?

? Bóng tối có hình dạngntn?

- Tiến hành thí nghiệm

để chứng minh nhữngnhận định của H

? ánh sáng có truyền quaquyển sách hay vỏ hộp

có 1 vùng không nhận đợca/s truyền tới đó chính

là bóng tối

? Theo em, hình dạng,kích thớc của bóng tối cóthay đổi không? Thay

đổi khi nào?

? Tại sao vào ban ngàykhi trời nắng, bóng của

+ Bóng tối xuất hiện ởphía sau quyển sách+ Bóng tối có hình dạnggiống hình quyển sách

- Qs & so sánh kết quảthí nghiệm với dự đoán + ánh sáng không thểtruyền qua vỏ hộp hayquyển sách đợc

+ Hình dạng, kích thớccủa bóng tối thay đổikhi vị trí của vật chiếusáng đối với vật thay

đổi

+ Trả lời theo hiểu biết

- Tiến hành thí nghiệm

Trang 22

* KL: Vào buổi tra, khi

MT chiếu sáng ở phơngthẳng đứng thì bóngtối ngắn lại & ở ngay dớivật Buổi sáng MT mọc ởPĐ nên bóng của vật sẽdài ra, ngã về phía Tâynên bóng của vật dài rangã về phía Đông

- Tiến hành thí nghiệmchiếu ánh đèn vào chiếcbút bi đợc dựng thẳngtrên mặt bìa: phía trên,bên phải, bên trái

? Bóng của vật thay đổikhi nào?

? Làm thế nào để bóngcủa vật to hơn?

* KL: Do a/s truyền theo

đờng thẳng nên bóngcủa vật phụ thuộc vàovật chiếu sáng hay vị trícủa vậ chiếu sáng

- Chia lớp thành 2 độichơi: SD tất cả những

đồ chơi đã chuẩn bị,dùng 1 tấm vải trắngcăng lên phía bảng, Hdùng đèn pin chiếu vào

- Chia thành 2 đội chơi,cùng đoán tên đồ chơi

- Lắng nghe

Trang 23

nghiệm cho tiết sau

- Đối với HSKG: Nêu đợc VD chứng tỏ mỗi loại thực vật có nhu cầu

về ánh sáng khác nhau

? Bóng tối xuất hiện ở

đâu? Khi nào? Có thểlàm bóng tối của vật thay

đổi bàng cách nào?

? Lấy VD chứng tỏ bóngcủa vật thay đổi khi vịtrí chiếu sáng đối với vật

về cách mọc của cây

đậu

? Cây có đủ ánh sáng sẽphát triển ntn?

? Cây sống ở nơi thiếu

đều hớng về phía có

ánh sáng Thân câyngiêng hẳn về phía có

ánh sáng

+ Cây phát triển bìnhthờng, lá xanh thẫm , cómàu tơi

+ Cây bị héo, lá úavàng bị chết

+ Thực vật sẽ khôngqung hợp đợc và sẽ bịchết

Trang 24

hấp, sinh sản…Không có

ánh sáng thực vật sẽ mauchống tàn lụi

- Cho H Qs hình2SGKtr94

? Tại sao những bông hoanày có tên là hoa hớng d-

ơng?

? Tại sao một số loài câychỉ sống đợc ở nhữngnơi rừng tha, cánh đồngthảo nguyên… đợc chiếusáng nhiều? Trong khi đólại có một số cây sống đ-

ợc trong bụi rậm hang

động?

? Hãy kể tên một số caycần nhiều ánh sáng vàmột số cây cần ít ánhsáng?

* KL: Mặt trời đem lại sựsống cho thực vật Thựcvật lại cung cấp thức ăn,không khí cho động vật

và con ngời Mỗi loài thựcvật có nhu cầu ánh sángkhác nhau, có loại a sáng

có loại a tối

? Tìm những biện pháp

- Qs hình minh hoạ+ Vì khi nở hoa quay

về phía mặt trời

- Hoạt động N4+ Vì nhu cầu ánh sángcủa mỗi loài cây là khácnhau Có những loàicây có nhu cầu ánhsáng mạnh nên sống ởrừng tha cánh đồngthảo nguyên Nếu sống

ở nơi ít ánh sáng, chúng

sẽ không phát triểnhoặc bị chết Ngợc lại,

có một số loài cần ít

ánh sáng nên chúng sống

đợc trong bụi rậm

+ Cây cần nhiều ánhsáng: lúa, ngô, khoai,sắn, ổi, đào, nhãn…+ Cây cần ít ánh sáng:Gừng, riềng, rong, lálốt…

- Thảo luận N2+ Khi trồng cây ăn quảcần đợc chiếu nhiều

ánh sáng, ngời ta chú ý

đến khoảng cách vừa

đủ để cho cây đủ ánh

Trang 25

sáng Phía dới ngời ta cóthể trồng: Gừng, giềng,lá lốt, ngải cứu

+ Ngời ta có thể trồngcây cao su, bên dớitrồng cây cà phê

+ Trồng cây đậu tơng

và cây ngô trên một thởruộng

+ Trồng cây khoai môndới bóng cây chuối…

- Lắng nghe, thực hiện

ánh sáng cần cho sự sống( tiếp)

i mục tiêu

- Đối với HS cả lớp: Nêu đợc vai trò của ánh sáng:

+ Đối với đời sống của con ngời: Có thức ăn, sởi ấm, sức khoẻ

+ Đối với động vật: Di chuyển, kiếm ăn, tránh kẻ thù

- Đối với HSKG: ƯD về ánh sáng cần cho cuộc sống của động vật

- Bảng phụ ghi câu hỏi

? ánh sáng cần thiết cho

sự sống của thực vậtntn?

- Y/c H hoạt động N3

? ánh sáng có vai trò đốivới sự sống của con ngời

- 2 H trả lời

-Hoạt động N3+ ánh sáng giúp ta:Nhìn thấy mọi vật,phân biệt đợc màu sắc,phân biệt đợc kẽ thù,phân biệt đợc các loại

Trang 26

? Cuộc sống của con

ng-ời sẽ ra sao nếu không

+ ánh sáng còn giúp conngời khoẻ mạnh, có thức

ăn, sởi ấm cơ thể

+ Nếu không có ánhsáng Mặt Trời, Trái Đất sẽ

đen tối nh mực, con

ng-ời sẽ không nhìn thấymọi vật, không tìm đợcthức ăn, nớc uống, độngvật sẽ tấn công, bệnhtật, con ngời sẽ yếu đuối

và có thể bị chết+ ánh sáng tác động lênmỗi chúng ta trong suốtcả cuộc đời Nó giúpchúng ta có thức ăn, sởi

ấm và cho ta sức khoẻ.Nhờ có ánh sáng Mặt Trời

mà chúng ta cảm nhận

đợc tất cả những vẻ đệpcủa thiên nhiên

- Thảo luận N4+ Một số loài động vật:Chim, báo, hổ, gà, chó…những con vật đó cần

ánh sáng để di c đi nơikhác để tránh rét, tránhnóng, tìm thức ăn, nớcuống, chạy trốn kẻ thù+ Động vật kiếm ăn vàoban đêm: Chó sói, mèo,chuột, rắn, ếch, nhái + Động vật kiếm ăn vào

Trang 27

*KL: Loài vật cần ánhsáng đễ di chuyển, tìmthức ăn, nớc uống, pháthiện ra những nguyhiểm cần tránh ánhsáng và thời gian chiếusáng còn ảnh hởng đến

sự sinh sản của một sốloại động vật

+ Ngời ta dùng ánh điện

đễ kéo dài thời gianchiếu sáng trong ngày,kích thích cho gà ăn đợcnhiều, chống tăng cân

+ Tránh đọc, viết dới ánh sáng quá yếu

- Đối với HSKG: Biết vận dụng kiến thức để bảo vệ đôi mắt

- Đèn pin

* KT bài

cũ( 5p) ? Em hãy nêu vai trò củaánh sáng đối với cuộc

sống của con ngời?

? Em hãy nêu vai trò của

- 2 H trả lời

Trang 28

? Em hãy nêu vai trò của

ánh sáng đối với cuộcsống của thực vật?

- Y/c H thảo luận N3, qshình minh hoạ SGK tr98,dựa vào kinh nghiệm củabản thân trả lời các câuhỏi sau:

? Tại sao chúng ta khôngnên nhìn trực tiếp vào

ánh sáng Mặt trời hoặc

ánh lửa hàn?

? Lấy VD về những trờnghợp ánh sáng quá mạnhcần tránh không đểchiếu vào mắt?

* KL: ánh sáng trực tiếpcủa Mặt Trời hay ánh lửahàn quá mạnh nếu nhìntrực tiếp sẽ có thể làmhỏng mắt Do vậy chúng

ta không nên để ánhsáng quá mạnh chiếu vàomắt

- Y/c h hoạt động N6, qshình minh hoạ 3, 4 SGKtr98 cùng nhau XD 1 vởkịch nói về những việc

- Thảo luận N3, qs hìnhminh hoạ trả lời câu hỏi

+ Vì ánh sáng đợc chiếutrực tiếp từ Mặt Trời rấtmạnh & có tia tử ngoạigây hại cho mắt, nhìntrực tiếp vào Mặt Trời tacảm thấy hoa mắt, chóimắt ánh lửa hàn cònchứa nhiều tạp chất độc

do quá trinh nóng chảycủa kim loại sinh ra nh:bụi sắt, gỉ sắt…có thểlàm hỏng mắt

+ Dùng đèn pin, đènlaze, ánh điện nê- ôngquá mạnh, đền pha

ôtô…

- Thảo luận N6, qs hìnhminh hoạ cùng nhau XD

vở kịch theo sở thíchcủa nhóm

Trang 29

* KL: Mắt của chúng ta

có 1 bộ phận tơng tự nhkính lúp Khi nhìn trựctiếp vào ánh sáng MặtTrời, ánh sáng tập trungvào đáy mắt, có thểlàm hỏng mắt

? Những trờng hợp nàocần tránh để đmr bảo

đủ ánh sáng khi đọc,viết? Tại sao?

* KL: Phải đảm bảo t thếkhi đọc, viết để không

bị ảnh hởng tối mắt

- Thảo luận N3+ H5: Nên ngồi học nhbạn nhỏ vì bạn học củabạn nhỏ kê cạnh cửa sổ,

đủ ánh sáng & ánh sángMặt Trời khhong thểchiếu trực tiếp vào mắt

đợc

+ H6: Không nên nhìnquá lâu vàomàn hìnhmáy vi tính Bạn nhỏdùng máy tính quá khuya

nh vậy sẽ ảnh hởng đếnsức khoả, có tác hại chomắt

+ H7: Không nên nằm

đọc sách sẽ tạo bóng tốilàm bóng tối các dòngchữ bị che bởi bóng tối

sẽ làm mỏi mắt, mắt cóthể bị cận thị

+ H8: Nên ngồi học nhbạn nhỏ Đèn ở phía bêntrái, thấp hơn đầu nên

đủ ánh sáng điện khôngtrực tiếp chiếu vào mắt,không tạo bóng tối khi

đọc viêt

- Lắng nghe, thực hiện

nóng, lạnh và nhiệt độ

Trang 30

- Nhiệt kế, nớc sôi, chậu nớc.

? Chúng ta nên & khôngnên làm gì để bảo vệ

đôi mắt?

? Kể tên những vật cónhiệt độ cao, những vật

có nhiệt độ thấp?

- Y/c H qs hình minh hoạ

1 & trả lời câu hỏi: Cốc anóng hơn cốc nào & lạnhhơn cóc nào? Vì sao?

? Trong hình 1 cốc nào

có nhiệt độ cao nhất,cốc nào có nhiệt độthấp nhấp?

* KL: Một vật đợc coi là

- 2 H trả lời

+ Vật nóng: Nớc sôi,bóng đèn, nền xi măngkhi trời nóng…

+ Vật lạnh: nớc đá, khengăn lạnh của tủ lạnh, đồtrong tủ lạnh…

+ Qs & trả lời

+ Cốc a nóng hơn cốc c

& lạnh hơn hơn cốc b vìcốc a là cốc nớc nguội,cốc b là cốc nớc nóng,cốc c là cốc nớc đá

+ Cốc nớc nóng là cốc cónhiệt độ cao nhất, cốcnớc đá là cốc có nhiệt

độ thấp nhất

Trang 31

- Tổ chức cho H làm thínghiệm.

+ Lờy 4 chiếc chậu đổnớc sạch vào các chậubằng nhau Đánh dấu A,

B, C, D đổ ít nớc sôivào chậu A, cho đá vàochậu D Y/c H nhúng tayvào chậu A, D sau đóchuyển nhanh sang chậu

? Nhiệt độ của hơi nớc

đang sôi là bao nhiêu

- Làm thí nghiệm theoy/c

+ Chậu nớc ở B lạnh hơnchậu nớc ở C vì do tay ởchậu A ấm nên chuyểnsang chậu B sẽ có cẩmgiác lạnh Còn tay ở chậu

D có nớc lạnh nên khichuyển sang chậu C sẽ

có cảm giác nóng hơn

- Qs lắng nghe

- Đọc nhiệt độ ở 2 nhiệtkế

+ 100 C+ O C

- Thực hiện theo y/c củaGV

- Thực hnàh theo nhóm

- Lắng nghe

Trang 32

- Cho H đo nhiệt độ củanớc sôi, nớc đá, nớc nguội

& đo nhiệt độ của cácthành viên trong nhóm

- Đối với HSKG: Giải thích đợc 1 số VD về vật nóng lên hoặc lạnh

? Nhiệt độ của hơi nớc

đang sôi, của nớc đá

đang tan là bao nhiêu

độ? Dấu hiệu nào chobiết cơ thể bị bệnh?

- Nêu thí nghiệm: Có 1chậu nớc, đặt cốc nớcnóng vào trong chậu nớc

- Dự đoán xem mức nónglạnh của cốc nớc có thay

đổi không? Nếu thay

- 2 H trả lời

- Nghe phổ biến thínghiệm, tiến hành cùng

đa ra nhận xét

+ Nhiệt độ của cốc nớcnóng giảm đi, nhiệt độcủa chậu nớc lạnh tănglên

+ Do sự truyền nhiệt từ

Trang 33

* KL: Do sự truyền nhiệt

từ vật nóng sang vật lạnhnên sau 1 thời gian nhiệt

độ của 1 vật sẽ bằngnhau

? Lấy các VD trong thực

tế về vật nóng lên haylạnh đi?

? Trong các VD trên vậtnào thu nhiệt, vật nàotoả nhiệt?

? Sau khi thu nhiệt & toả

nhiệt các vật ntn?

* KL: Các vật ở gần vậtnóng hơn thì htu nhiệt

sẽ nóng lên Các vật ở gầnlạnh hơn thì toả nhiệt sẽlạnh đi

- Y/c H đọc mục Bạn cầnbiết

- Tổ chức cho H làm thínghiệm: Đổ nớc nguộivào đầy lọ Đánh dấumực nớc Sau đó lần lợt

đặt lọ nớc vào các cốc

n-ớc lạnh, nóng sau đó đolại mức nớc

- Trình bày kết quả

cốc nớc nóng hơn sangchậu nớc lạnh

+ Vật nóng lên: rót nớcsôi vào cốc, múc nớccanh nóng vào bát, cắmbàn là vào ổ điện… + Vật lạnh đi: để rauquả trong tủ lạnh, cho đávào cốc nớc nguội, chờm

đá lên trán……

+ Vật htu nhiệt: Cái cốc, cái bát, quần áo…

+ Vật toả nhiệt: Nớc nóng, canh nóng, bàn là…

+ Vật thu nhiệt htì

nóng lên, vật toả nhiệt thì lạnh đi

- Đọc to trớc lớp

- Làm thí nghiệm

+ Mức nớc sau khi đặt lọvào nớc nóng tăng lên,mức nớc sau khi đặt lọvào nớc nguội giảm đi sovới mực nớc ban đầu.+ Nhúng nhiệt kế & đọckết quả

Trang 34

đổi khi ta nhúng nhiệt

kế vào các vật nóng lạnhkhác nhau?

? Chất lỏng thay đổi ntnkhi nóng lên & lạnh đi?

* KL: Khi dùng nhiệt kế

đo các vật nóg lạnh khácnhau chất lỏng trong ống

nở ra hoặc co lại Dựavào mực chất lỏng trongnhiệt kế ta biết đợcnhiệt độ của vật

? Tại sao khi đun nớckhông nên đổ đầy nớcvào ấm?

? Tại sao khi bị sốt ngời

ta chờm đá lên trán?

? Làm thế nào để làmnớc sôi nhanh chóngnguội đi?

+ Mức chất lỏng trongống nhiệt kế thay đổikhi ta nhúng bầu nhiệt

kế vào nớc có nhiệt độkhác nhau

+ Vì chất lỏng trongống nhiệt kế nở ra khi ởnhiệt độ cao co lại khinhiệt độ thấp

+ Chất lỏng nở ra khinóng lên, lạnh lại khi lạnh

đi

+ Vì nớc ở nhiệt độ cao

sẽ nở ra Nếu đổ đầyquá sẽ tràn ra ngoài gâytắt bếp

+ Vì túi nớc đá sẽ truyềnnhiệt sang cơ thể, làmgiảm nhiệt độ cơ thể.+ Rót nớc vào cốc rồi cho

Trang 35

+ Các kim loại( đồng, nhôm…) dẫn nhiệt tốt.

+ Không khí, các vật xốp nhu bông, len…dẫn nhiệt kém

- Đối với HSKG: Giải thích đợc 1 số hiện tợng đơn giản liên quan

đến tính dẫn nhiệt của vật liệu

- Cốc, thìa nhôm, thìa nhựa, nớc nóng, giấy báo củ, len, nhiệt

kế.

? Mô tả thí nghiệmchứng tỏ nớc và các chấtlỏng nở ra khi nóng lên colại khi lạnh đi?

- Y/c H đọc thí nghiệmSGK tr104 và dự đoánkết quả

- Gọi H trình bày kếtquả

- Cho H làm thí nghiệm

? Tại sao thìa nhôm lạinóng hơn

- Cho H qs xoong, nồi

? Xoong & quai xoong

- Làm thí nghiệm+ Khi cầm vào từng cánthìa, em thấy cán thìabằng nhôm nóng hơncán thìa bằng nhựa

Điều này cho thấy nhômdẫn nhiệt tốt hơn nhựa+ Do nhiệt độ từ nớcnóng truyền sang

- Qs đồ vật+ Xoong đợc làm bằngnhôm, gang, inốc đây

là những chất dẫn nhiệttốt Quai xoong đợc làmbằng nhựa đây là vật

Trang 36

? Tại sao khi chạm vàoghế gỗ tay ta không cócảm giác lạnh nh chạmvào ghế sắt?

- Cho H qs giỏ ấm

? Bên trong giỏ ấm thờng

đợc làm bằng gì? SD vậtliệu đó có ích lợi gì?

? Các chất liệu đó cónhiều chỗ rỗng không?

? Trong các chỗ rỗng đóchứa gì?

? Không khí là chất dẫnnhiệt tốt hay kém?

- Cho H làm thí nghiệm

- Y/c H đọc kỹ thínghiệm tr105 SGK

? Tại sao chúng ta phải

đổ nớc nóng nh nhau với

1 lợng bằng nhau?

? Tại sao phải đo nhiệt

độ của 2 cốc gần cùng 1lúc?

cách nhiệt để khi cầmkhông bị nóng

+ Vì do sắt dẫn nhiệttốt nên tay ta ấm đãtruyền nhiệt cho ghếsắt Ghế sắt là vật lạnhhơn, do đó tay ta cócảm giác lạnh

+ Vì gỗ là vật dẫn nhiệtkém nên tay ta không bịmất nhiệt nhanh nh khichạm vào sắt

- Qs+ Bên trong giỏ ấm th-ờng đợc làm bằng xốp,bông, len, dạ….đó lànhững vật dẫn nhiệtkém nên giữu cho nớctrong bình nóng lâuhơn

+ Có rất nhiều chỗ rỗng

+ Chứa không khí

+ Trả lời theo suy nghĩ

- Làm thí nghiệm+ Đọc SGK

+ Trình bày kết quả.+ Để đảm bảo nhiệt độcủa nớc ở 2 cốc bằngnhau Nếu nớc cùng cónhiệt độ bằng nhau nh-

ng cốc nào có lợng nớcnhiều hơn sẽ nóng lâuhơn

+ Vì nớc bốc hơi nhanh

sẽ làm cho nhiệt độ củanớc giảm đi Nếu không

Trang 37

? Giữa các khe nhăn của

tờ báo có chứa gì?

? Tại sao nớc trong cốcquấn giấy báo nhăn quấnlỏng còn nóng lâu hơn?

? Không khí là vật cáchnhiệt hay dẫn nhiệt?

- Chia lớp thành 2 độichơi, các đội đa ra câuhỏi để đội khác trả lời

về các vật dẫn nhiệt vàcác vật cách nhiệt

- Dặn H chuẩn bị bàisau

đo cùng 1 lúc thì nớctrong cốc đo sau sẽnguội hơn cốc đo trớc.+ Không khí

+ Vì giữa các lớp báoquấn lỏng có chứa rấtnhiều không khí nênnhiệt độ của nớc truyềnqua cốc, lớp giấy báo &truyền ra ngoài môi tr-ờng ít hơn, chậm hơnnên nó còn nóng lâuhơn

+ Kể tên & nêu đợc vai trò của 1 số nguồn nhiệt

+ Thực hiện đợc 1 số biện pháp an toàn, tiết kiệm khi SD cácnguồn nhiệt trong sinh hoạt VD theo dõi khi đun nấu, tắt bếpkhi đun xong…

- Đối với HSKG: Biết thực hiện những quy tắc đơn giản đểphòng tránh nguy hiểm rủi ro khi sử dụng các nguồn nhiệt

- Hộp diêm, nến, bàn là, kính lúp (nếu là trời nắng)

- Giấy khổ to kẻ sẳn

* KT bài cũ(

5p)

? Lờy ví dụ về vật cáchnhiệt, vật dẫn nhiệt và

- 2 H trả lời

Trang 38

- Y/c H thảo luận N3, qstranh minh hoạ & dựavào hiểu biết thực tế trả

lời câu hỏi

* KL: Có rất nhiều nguồnnhiệt nh: Mặt trời, ngọnlửa, khí biôga, bếp

điện, mỏ hàn điện, lòsởi điện

+ Mặt trời giúp mọi sinhvật sởi ấm, phơi thóckhô, nớc biển bốc hơinhanh tạo thành muối + Ngọn lửa của bếp gagiúp ta nấu chín thức

ăn, đun sôi nớc + Lò sởi điện làmkhông khí nóng lên khitrời lạnh giúp con ngời s-

ởi ấm+ Bàn là điện giúp talàm khô quần áo

+ Bóng đèn đang sángsởi ấm gà lợn vào mùa

đông+ Dùng vào việc đunnấu, sởi ấm

+ Khi cháy hết nguồnnhiệt sẽ tắt không cònnguồn nhiệt nữa

Định dạng
Số trang	77
Dung lượng	423,5 KB