cái khỏ Irưó-C liên là p h ỉi làm aầDg tỏ các căp độ nghĩ.i íron g thế II gi&i gắn với lịuà trln b Jjh.-'m licli tấc p h im nhưng không đưọ-c h 11 in.u đ i m il líiều cìimM anvỉ ần dẵu
Trang 1T ừ N H Ữ N G T I Ề N B Ề T ÍN H I Ệ U V À
H Ệ T H Ố N G C Ủ A NGỞN N G Ữ
NGUYỄN LAI
D 5i vởi nghiẻo cứ u văn học cái khỏ Irưó-C liên là p h ỉi làm aầDg tỏ các căp
độ nghĩ.i íron g thế II gi&i gắn với lịuà trln b Jjh.-'m licli tấc p h im nhưng không
đưọ-c h 11 in.u đ i m il líiều cìimM anvỉ ần dẵu lì OUtỉ lin h cụ tbè của thễ ','iỏi ngôn
Uiẻu này trực tiép lièn quan liến iihirn# _V II s ilượo ca i nh ư lù lể bảo nghía
c ủ a l ấ c <>hkm B ò n g t b ở i n ó c ỏ n l i ẻ n q u a n r ỉ đ e n n h ữ n g q u y m ổ v à b ệ t h ỗ n g
tồ chứ c ík'n kõl eảc té bào ng.ùa dã Iiéu Nliữitg mỏi liên bệ Dáy diễn ra (heo
ahirntf quy luật của bản thản ngôn h(ịữ vả hơn Ihỗ, còn tbeo những quy luật
S&D xa nhát cũa Un hiệu liọ c ('ro n fỊ V nghĩa tlíly đii nhát củ a tử này) Như v ịy
đ iỉu đậc bỉột cà n lư u ý â đày ■’ rt Is lả : r lìin h lo ại <[ '7 luật thử bai — vố n n ả II
ngữ một cảoii á;\n rộng, nhát là khi ngôn ngữ hỏa Ibân vào |Uỹ đạo của sự aáng
tạo v í n học.
Cấch đặt v í a đ ỉ tròn ít nbấl cQntf ẹiúp ta h l'u rỗ thêm, y ! »ao nhè ngrtn ngữ
bọc F.de S au vm re la u khi <ảc đ ịn h Un hiộii lá điềm đòng tâm cỏ» n h líu khoa
học ỏng cỏn ntafln mạnh tiế p ; a Sớ d ĩ U n đ ìu ti*n chúng lỗ i í n đ ịnh cho ngôn
Đgữ học mội Tị trí quan Irọ n g giữ a rá c khoa học l i vỉ chúng tôi đa gấn liẽn nó
VỚI khoa (In liif u h ọ c* ( i )
N é u s u ã l p h i ! ' ừ đ in h m ơíỉĩa q u e n th u ộ c vố n được: ch A p n h â n a n g ố n ĩìỊ Ịữ
là m ộ t l i ' t l.1 hit?I I » »hi t i n h i / u \:i l i t th ú n g h đ ;\y IrtrỚG h é t p h ẵ i h iề ỉi là
h a i m ặ t D.ỜOịỉ “ lí* 1 khỏH K t ỉ ỉ í I c h t u i r ú n c ơ c h • n ự ô n n g ử C h ủ n g n ằ m t r o n g
c h i ề u sA u v ã q u y đ ị n h p ỉ.iìrn • iiấ t nftii,; íỉọ n g :^ i d a i!ổi v f t i h o ạ t đ ộ n g c ủ a n g ô n
ngír T h t o Khúng í ‘Vi-, đô fùn jĩ lả i " lạ • ÌV" Ir<if!;{ :io ra cái bản I hê « riêng
tây » nhẩt th o i : ì * ôh M iiứ - •!.«>• Y > ' fc::i iu:*u tĩ.ưýi* coi như là một Ih ự c thề
t y c n y h ĩi !ố ! V 'Vi sAng lạọ v;V !.'<■ V.I lử đ ò da m uỏn du kh ổ n g , dếy củng l&
c o n ( l ư ờ I m à < :|iủ ỉ'jỊ ta kiiỏítfc i 3, fcíh« • ;f4 q u a n 'à m k l i i r a a r in t h ự c s ự * g i ẵ i m S »
qeé irií- s é rg ỉạ o *í'1 n l'ỌC.
T r ư *1' h é l , c h ú n g '» c a n !!•'• t ạ i B ifrn ji sâ u X.I n h á t c ủ a m ộ t v à i x u ă t
plỉải đ lỊii.in irọng,
í) p.-io s ISS'IU* u á.i Irinii Hỉíít’ fine í*JTiTit« M\li KHXIIi 197J, Ir.-II
7
Trang 2Di>ữ phải õi IA lin b xfi hội gán v ớ i y iu rầu giao liẽp nịn h hướng n<iT, Ir o a g
lin h h iộ n th ụ c c ủ a II khrtng lh ? k h A n g b at di'iu bẳn-,* sư ;n õ i g i a i c ủ a n h ữ n g
ểAii hiệu vộl u — tám li I);íu biéu u Ị I li vẽ i n ị l Ifaftng lin hoc la đ iêu ki>;n Irưởc
lié u cho người liẽ p nhận cỏ III? câm hiét Nhưng mặt kl)à néu dflu hiệu Irên
khơng gắn vởi yếu lỏ làm li thi Hull u ờ c lộ mang ý ligbĩa h ộ i — vtíii là tiền
dề lạo ra lin h nâng độn v i mặt nrti 'iu » 8 — khrtng Ih r X 11 r ’ộn N htr Nậy, rõ
r*ng jé u [f) tâm lí là đn-u kỉẽn lá rníit trải lạo n ín Ihữ Ỹđt ì I hu ti, liịệu ; hay
n ĩ i khác, chinh nĩ q u y định lln li hãn thê cún tin hiệu 1 Ii< II liiổu đáo <!ficlrưng
nãy, chúrỉìi la càng CÁ fit sỏ !.'• !i g;:i' ro hơn v ls a o k lii x;i>- ' !mh p hàm H iđt của
ti I h iệ u , Sau-ssu re t il I ú c jjiin u : >1Õ1I(Í nh á t v í n i i r - l ỉu ỉ iị- u i.' »à IƠ!I h r | 2 ) ,
Y ẵu lỗ tâm h t h ii ộ c VI' h ụi rạ o r a tic m r.in g cvr Ị K t i o ií n ộ i 'iu a g
t i II h i ệ u v ừ a n ê u t r ê n c o v n i i r ị V u c i i i i g q u a n I r ọ u y ủ ' : VÕI ự u a I r ỉ ỉ i ! I.IO n g h ĩ a
I r n n g u n f ị t ạ o v ả i i .‘|Ọ • I lu > 1» g q u : i «i •; - * i í n g ữ r i II lí v ừ i I l i ơ i i ị ỉ n K 'if v ừ : ‘ 1IIỎU I b u ã n
g i ữ a h a i m ậ l Ỹ đ o á n a c** • n a y (Cơ đ ộ n g ! ẳ \ V ~ I?I / r ! u n ỉ i c i i t l ẽ v à n g ư ợ c
l ạ : ) đ ả đ á I f i n h i ệ t : r ; i o I h ế l o i ::t i k l i ỏ n g t i i ^ k i l l i n g k " O tl>f*o p b ị i i i 1- h ỉ l c h ỉ n h
t ỉử lư ơ n g đ f‘t yiữ ti n ĩ i du n g r u lu n h I b iic fián vỡ ì <\u:- in n h Ino nghĩa Ihở n g qua
g ia o l i i p c ừ ỉiỊỊ\xờ J ‘iốp nìiận) T heo ch ủ ng tỗi !i <■*rí áè li V (chứ UÌIỎIV, lio yếu
l õ n à o k b a c ) c h i n h lu aiiA ii lĩ q u a n t r o n g đ ã lạ o ra n h A n I n n c c ơ VI* l i n h
đ u n v ị ( v a tư đ ĩ cả a J m rr rộ n g k h o n g tư g iả c vị k h á i n iệ m (la n v ị ) \ ổn cĩ U rn
quan Irự c liế;> đến các f|!iy m ơ lừ hẹp ’ ĩri rộng gân với tie p h im vùn học Như vậy nếu »ự xuảt hiện của lin hiệu bao gio eflnf» lá y tỉnh chỉnh til?
(khổng tách rở i giừa m ậ l biều dụt Tá m ậ l d u ợ c b tìu d ạ l) làm tiền đè, tbl đ ín lirợt m inh chinh ttnh c h ìn h t h ỉ này lạ i (lược «[uy định bời pịc đọ xă hội — lịi-b sú
lín h x ỉ hỏi sầu Sỉic nli.1l gằn với b in cbát tín hiệu học (vỗn chira đirợo ahiều
□gư ịi htèu đ ủn g mức từ Iriộ ỉ đị khai tbátí vừa n ẻ u / lh co chúDg tơỉ, n íu hiền
đúng mức VÃ triẽt đè khai thảe flA là c h iỉc ch ia kbõa ^iú|) cho nhả» liiửc* chúnn
ta cĩ đầỵ đủ ca sị vữ ng chảo lie liế p cậu khĩatị ch ỉ nội ilaneỉ hoặc b lnb thức
mả eịn cả cAi gỉ ch u n” han cư (lộ n g lio a cho vu a nội ih n iíĩtứ a binh Ih ử c ; kbrtng
c b í n g ồ n n g ừ m à c ỏ n CAĨ ự? c h u á g h o n c h o v ừ a n g ơ n n » ữ v ữ a v ă n h ọ c ; v ầ m ặ l
kbãc CŨDR như Tậy, khrtng chi lử phia người nảng lạo, mã cơn cả cai gi chustg
b o n Y ừ a c h o n g irở i S ỉing lạ o v u a c á c h o n g u ị i tiế p n h ậ n
Từ tinh hiện thực cíi;i nliữn;: :iao điềm trcB trưởc lién chúng ta l*ât huẠc
khỏng t h í kliốDí» nơi đ?n infit hệ ttifin y (trong tinh bán llic cù • nỏ), và lù xuẵt
phát di?m này nỏ đưực mờ 1‘vng sang chân Irị i tạo nghĩa ihi o lihững Ịíhằiĩi c h ít
vả sắc Ibấi khốr nhau.
DT nhiẻn cliiu ig ta cổ nhiều ịiỏc dọ hièu võ tinh h'‘> Ibồ iiịí- Từ quan đ iỉm
bao quẩl nnơn ngữ là mộ! liệ thốn/' lỉn hiệu n h u đ s nêu lliỉ liộ thống ờ 4ảỵ —
x ì phirưng d iệ r hân thp — xuSt liiện gírm v6 i sụ qway vịng tV*! đa các dăi hiơtt
v ậ i Ih ? s t o chc sự phAl I r iỉn n hicu mát vã hạn I'ù'1 n hãn thửo lư dnir ự írj
(2) Saussurr s d d ti n8,
?
Trang 3nỄu đa g iủ n tipp !»ỏp pliàn lu n Siing lò tliém : v l sao bản rliắ t tin n iệ u
mani? tinh võ đoán, và »uãt khác, qua 'ló la crt íliỄu kiện taiồu sản han v i sao theo PAplỐị) ngi>n ngử ch ĩ xtrâl hiện gAn V >1 hộ Ihổng tin hiệu Ihù h*í,
thỏng qua klià năaự Irừu tượng cìia ìiRirói và ch i if con ncười niAi có
k h a n -i!|í ta o r a n g ò n n g ữ B i c b i ệ l , t r u n g m rti liê n h ệ VỚI n h ữ n g l i ễ n d è
kh ách iịuan CHO sự xtiắl hiện tỉnh hộ Ihfmg vừa Iii-U trên, thi lín h hệ thống côn ậựi lên rnẠt nguvèn lắ c klíiVng kém phăn quan trọng : Đ6 là do yêu căn ( iị n i h ình ciia nội d ang mả những t;jp hỢỊ) mửi cùa h ln h tb ứ c xnẵt hiộn
v à đậ'< b iộ í v i y ẻ 'J c í u lin h lể v ả d a dụng e ii* n ộ i d u n g m à n h ũ n g d ẫu h iệ u
của |jhạin Irù binh tbửe (h a y binh Ihức — form e) không đ oa giản chỉ lầ
n h ũ n g dẫu hiịni vật thò (V<ri giủ irị ban đàn của nỏ) T rá i lạ 1 ò đay nỏ có
cả uiặt tiir.: lirựng thuộc vè cung cảch Ịìbàn l)ố cung rủeh sằp xếp \à lồ chức
giữa cầi- y é u tó vảt ttìe trong k lii những }'Í‘U lổ náy dược tập hợp lại (dưới những
quy ni ' khá.- nliau ) de nhộn Iđy nhữ iigch ử c nS»'jỊ luo nghĩa chung đổi vỏri chình thề cùa càu trú c rn->i Muối) cỏ cơ »ữ vữiig ch • d(' hiều tbẵu đảo yán đẽ này theo clnVng lỏ i chl'mg ỉa khỏng Ih ? khftng ỉsrI' Ỷ (Ì?!1 luận điòtn cũa Mảc VẾ nội dung hlub thái tưirng d ố i cùa giả I r ị sau dãv : M Nyười !a quỏn ràn g những vật
khốc nh:»u có Ihc đem so sánh VỄ ió lượng sau khi ilã dược quy thành đơn vị
chung C ìtí cố nhir IbẾ thi cá c vật đỏ mỡi có 111 à II só Chung v:i m ới cỏ the (to lưívii ' u ã n g m ộ i đơn v ị chung » (3) Luận đn‘ ,11 nãy cỏ liAii quan đ(*n lièn dì- thuỏc vồ nôi dun g và chứ c n:\nji đò chnng la niiận (lạng bệ (hống H ay khốc hơn
n ó ’ đ ía lin h ỉiệ lin in g ờ dăy là eb ủiig la khõnx? thê khỏng nổi đỉ-n lính ch ỉnh thề
lư ơ n g đ ổi '‘ ùa 1 đ ơ n v ị nào clố và k h ô n g Ihè khổng Hỏi đén «ự q u v đ ông già
t r ị I h à n h m ủ II s ỗ c h u n g , d ề l í r m à u Bổ c 'l i u n g t r i m t ư ợ n R n à v l a Cí' I h è á c đ ị n h
sự phim bõ lai ííiừíi chự c nang vã cííu trúc <!Ói ViVi tửng thành tổ đang lạo ra
hẶ thống.
T ử múi liê u hệ Irẽa (v à tlậ c biệt lie o h trở n Ị nhln bẫn tỉiễ ílổi vứỉ liiẻn tượng) thi ĩ inh h í iliổ n g ở ‘ ìủ y kh.ỏng pliàl lã tin hiõti nó khòng nân.1 trong h à n ch ấ ỉtín
hiệa r.r: chung 'Chực1 ru nỏ ch ỉ lõ mòt cõng ụ ‘!ầ'* lựp cùa tin hiệu, nó rộng
p liỉr u c iã l vá (|UV m ò hoạt độap củ-1 lin hũMi ịiro n g đỏ đặc biệt là Vi'fi tin hiệu
nỉ»ô;i ngừ ) Ilo ậ r cũng cố thè nhiin m ạnh dtfiff liìnị! Iron# thực tiên hoạt động, TỚI oliirc níỉng tín h iộ t củ a m inh, nếu kiionji ì» lá ; tlộng cùa áp ỉự c h? Ihóng ngỏn njjirsS k liô iiịỊ đ ịn h b inb T ĩa h nâng độiìi' tunnh inC của con ngưởỉ gắn YỚi
h ị c c a o l) á i v è m ạ t l ư d u y t U A n g < |)ia ĨIJJ n li ,.! ! ( t l i ư ờ n j Ị d ư ợ c g h i i à l i ệ I b Ỗ n ịỊ
tin h iộ u lb fr h a i > v ố n c ó q u a n !iẠ ch ụt ch õ liiMi p!iă>n c liă l l i ử i i c ủ a hộ
thfiug n ả y tà u g phứt: lạ p vố tin h v i hơn k h i r uing lử ngòn ngữ k h ú c xạ vủ o quá
trỉn h sang lạo những (ác pliôm văn ÌIỌG
Như víiv nghĩ cho củng, rh iu h lu; ihong là 6p lực phốt liuy năng dộng con Dguỏri trong việc Ihúc d ầy qua Irin h lạo ngi-.iu mới iử c«s« v giỂi trị ban đâu cùa nhĩrn g Itn h iịu íiã cho — trontí lliè liủn kết mởi - ílíco liộ mớ cùa nhiêu quy mô
C h illi) v | vạy Irong M ổ i liổ ii hê t u i vãn học ki)ông phải ngàu nhièn mà ngổn
( 3) K-VLr I ư bản ItiỊn, v*b Sự thật* 19G0 lạ;) I Ir."5
Trang 4t lẳ v , • Ịị-.‘ \ cù ng <Jư n h iõ ii r l i í i n g h iũ i I ư u đ ậ t c h ủ n g m ộ t r-tii h l õ > tt iú c v ả o
th - l i / n k*ẽ' < i u r j ' Itre Iv ' 11-11 * ẳ t i r c r g ti n « II ì v à i 1 J* I »«11 V " i q u ả
trlnl !-iộn<õ< tr»icli rliậ p ' »!' ' rt I Onj! n l.u XI > f ill! , ( ỉ n d ú ' 1 ' ’.ik:u
*iM ỉii h liíiit’ C’'S i l l ,v r K:ii'ị' r* v (i.i lạo I I'll SU'|' I’ :m!i I ho n il I 1 ';i i» « ũ a !
in : ng m ộ In c u h ii II í I ■' ■ ij I lin h !«'• • na ta c p liiim
Như vậy II II t 1 đ irụ • (•«; L<; :i bi; I rujjt, vũ ràng I r ':*■ ' ’ I - bng nén II h -• fh5 ig l.t v í t ! • O.ÌI2 toil 1 | \ i j I Ii ù n «» k lif i ệ
" n ' r ri • ;'« í ' 1 t • A i i i 'i ; ■ V à S ự m ừ r ộ n g <1 IV n ỏ I * ĩa 5 »
v ớ i v 'u <•’•« *í‘ ro <!■•.: ỉv IH àn iliirc Kỉiõng nh II rõ !if u Iré n 'i 1 • •• •' >'o
»'V 1 • Iili >n 1 1 »iĩ lia I ■) • lic í.iịỉ u l «»■ ệl u iro'ntf sà 11 lạo và n , 1 » hu l).
I h ô n g q u a li»?; t:i'V i , 4 ! ' ì lii’v U i i V i Ij i ii CH.U c ù a n - ;l> ộ 8 Ì T r o ì g li ỉi * I I H»Ễ
v ớ i tru- UÌVÍ 1 V ia In.-, li ih kỄl nẠ IhÓBiị ờ đ â v cỏ dặt đ iề m k'l- • : r ỉ cản
lưu V I I Ang !; i' I ' !Í1 Im'* tln'ipr nlnrpjt vò mủi trột tụ kbỗiỉậ : :BI1 I th è ,nó
kb 'II • lh'!.> h I I I n năm 'r'li: - kú t IÍ*P lièn ti.H' d ^ t n d ễ n h ặ iỉ III- ì iQ i.nố
đ u > • ; h I I !/ lu " 'MI' niiRU lurơng phả I lả:i nh au 'hnm ctil l*ị P' 1 quãng, thi^ư liu*' I :«'•:» itic cli.'it chẽ theo k h ò ii‘4 uian cua lá V i IU ’ '• p ỉlm vAn học, <inh eá'('b'uliỉ<i vậl liíỉu nhtr được t h ỉ lii«r*n m ỏi cái*h In II • r n theo
kliân p.iưr khi nhân d inD vá xãc lãp tinh liẠ íi.ố Ironfi lh<» c;) <>■ đây
in ụ ih hộ tiiônịỊ oh,‘ dè hinb tirợng, h m h u n b ử ư ọ c li^ n k '1 lại Iro iig Ihế Tửa
lin h vi rử a Irữ n tiriraR và r ấ l da Đ ỉ nhậu I I rh iiiig iifịoài việi- thãĩu n!i Ị' vầo í l i i i u sàu ngừ nghl'1 uổ i c*iing, đòi hòi ngưôi ngliiẻn cừ u đ i sâu vào (’àc
mạch liị' Ih >njí con lã <11 trang gian Irong quả trin h tạo nghĩa Và chinh ỉ> đâv,
ngAn ngữ Irử 'bãuh hiện thán chu nhWu Iiệ thống con, n liiè u mnch nj'Am lin h tè khủc nhau Nípôn ngữ ở l â r tnrở c ból diTỢt' mờ rộng lronfỊ thẽ liên kết mời vè BhữníỊ ăn lirợ níỉ >nởỉ nhữ nự cani giAc mõi Biêu niiì 1» gọi 1.1 ntịõn njjif a n iỊliíili nhộn ih ú c ỏ lây mrr rộng lhán!i ngôn ngit bộc Jõ C ù n ^ vf i«jui Irln!) CIUIVÌI I òi áy, đối khi tinh định d.;nli , bàn ánh sự ctiinh xảc cùa agửn I>gử mờ rộu^ tl.anh linlfc tưựng lrv ii|{, ưửc lệ hoặc khoa trư<rn{ị v v Thôn^Ị qua ngôn ngữ, nlũrng chi còn nguyên dạng là M thống ngftn ngữ bail đău N ói kliác n h ừ n/Ịsự ki- n h in h ẳnli những chát liộu hiện thực của cuộc sóng hi^n ra ớ đốv maÔD màu tmiồn vè — thông <jua tinh hiện thựi? trự c t iíp của ngốn ngiì chú ni' ta cô tbo lim lh;1y 'In h
K b rầ p lrc n e ổ : « Tron g aự vận dộng rủ a thực tổ văn học, cải dang hoạt 'lộ ng kh'ing phái u nhírag dám (inh vủn hỗn độn khổng d ịnh h liìh m à là có mẠl mửo dộ tinh
hệ th^Dg nội tại khá cao» (5).
Theo dõi một Jụ* thổng — cu t h ỉ chung hạn như hệ thống nhAn Tố' — uhận dạng cho được thực ciiẫl hệ thống â v ,(ll nbiẻn ta không Ibề lốch nỏ ra khôi nghĩa
( 4) v.l Lenin 0 KT1I t*p 2« (li#n« Việt) lr 'ÕO
( 5 ) M.B- K h a r a p trế-n c ồ Sil u lạ o I h u ỳ t —H iệ n lhự < — C o n t i g ư ò i N x í' K M X ' S f i l r 250>
10
Trang 5với I.girời ogbi**n cửu |>'iẵi 'i !! -• ^ •; : I • >; n l i n đ ịch vú * quy nạp vAn
lảm 11 • n dè ch ‘j :|>UIU inftl e&rh Ir It1 ị A i i\ fỉ n I C'i I <!<■ tư Urỏrn, khór.g phải
n^ẫu n iiiín đ')I nhập VÀO nbẠ'1 Iliirc 11 ■ sr*Vi I 1: I ;|( ạ! i.A:i, chính nliờ qna u ln h liế p cận nhân vàl V m V > ? iroro •* fjiinii J>iira riviuiji III- i|ĩ linh lù' lhÓnj4 m 4 dán ílăn
ta V I'n rc đượ>‘- eliú «1 Vả n*tưực lí.ii cflng III ilịn li hu Ang cuối CÙ! g rủ a
Phưc n I*h»njỉ Qẳ v.Vi rh ú :!<• »Ay mã ta r '1 <1 •; > II inti lrtgioli nhìn xuyén qua cu - v-ãp -lo <tè xá - lia h rỏ li‘M) inói lir-Miiỉ <1 li i liung CÙ.-I bệ th<in}7 hinh tượng N’hư vậv, khi X 1C <ỈỊtih hộ llion ; trong 11.nl fjuaii hệ vói rh ủ c năng vã cáu
t r ú ’- ờ Ii'ii trướng vàn học nghệ thuật, li all lini cti;i'U vừa diễn dịch vừa q u y
nạp 1»;6 1 luỏn, kéo theo sau nỏ tính hni cấp độ về mẠl n h ậ n th irc (rẵ ra linh và
II tin h }; chủng ohuy.'ii hóa lẫn nhau và lồm Iií*n fìi'- cho nhau đê chu râ n l:ic phân tirh hộ thóng, đạc hiệt lã đổi v«Vi tae p là m văn học nghệ ihuậl —
và nhái lá t h i la b.il đàu lir đơn v ị Iihò nliiíl cùa hệ Ihổng là lử N ổi khíic kh' « s iẵ i m 3 * một lốc phriin Ỹán ho::, nliiit lltiế! ta khổng thè khống
b it đàu từ n,'õti I1ÍỊI> (1 ' đ ỉli IẠ|) vh q u y nạp Vã hr k?t quả cỏ đirưc la lồy đố
làm chò đừng đ ỉ (tiền rlịeli là 'II sú ne lò ia I cho n«ùQ tử Như vậy, sự liên kết hỉru cơ cùa lé báo ngôn ngữ IIO.U' quv mu 011i.il i lilt của tảc phàm (dù đố
ch l lầ m òi lừ Ihậm rlũ lữ hư ) bao g iừ cũ n g - 6 -lịnh lnr.uii: châu lu ãn iheo hệ thõng
đ ối rủ i nyữ nghía cu ối cũ n g cua Iiộ i dung tác phàm Tử chò dửng nà V,CỎI? la cỏ
diều kiỹu hiẽu r6 ỉhèin rỏ «nhữnt' tnốc nối vỏ IẠII» rủa nghệ Ihuậl Irong m ối li*u
«M li V ilirợ c uiột lir bièu đạt rièuỊỊ bị rơi m.1 l Ỷ nghĩa của nỏ iiị giàm sũ lđ á a g
s ợ kiiỉ tách ra một minh Tà killing rò cốt m õc nôi nố đang ờ trong đó Cằn
có Iigưtri chi ra d irue cái vũ n^lũa Iroug việc tim lo i nliưng ỷ nghĩn lácb b iệl trong tác (ỉliàia nghệ liu iA i và I.lUÒng xuyún dirờnịỊ nhir ti i! dũa bạn dọc Irong cả i me CUI14 những mỏc uỉSi vù lậ n mả b áIIchãt nghệ thu;jl Iiàni trong dỏ vA tlieo n h ử n ( quv lu it lõ in c a sỏ cho những móc nối nầy» \(i).
Nil r vậv rõ ràng ràng \ í'»i lả c pliàm vân họ • Iitnh tirựng tinh trửn tưự'.(«
«ủỉi •U ỉẫtisó clmn^® IIIÙ la phái tiếp cận đê lAin«*in'i -lưa cho quá Ir ìn h li ỉ*iủinò, b*0 Rlừ cĩm g hiện ra muõíi inãn muôn vò, dòrt£ lluVi p liă n là n dưởi nh ièu quy mỏ
f 4 cáịM lộ trong sir 0 huy ôn hỏa lẳn nhau theo Iihũn,^ ƠII1DC nrtÌB liên két giữa loại
b ệ l h ú n | ( ( V ổ n đ ư < r c h ỉ n h I h à u h l l i u n u q u a đ c r i i v ị l ạ o II l i ĩ í i đ à u l i õ n l à ( ử ) C ả i
ran ti (.iõl cùa sir khiu: XI vảo nhnu ỉỉiửa li t i ; 111 vá cam (in h ò 1.1 ã V ktiỏDg phầi
l ú c n i u c ũ n g đ i r ợ c n g ư ứ i » ii)ị{ l ạ u l í o á n l o à ũ l i r JJI.IC n h ậ u b i é i Đ õ c b i n l i l ầ I r ạ n g
thái k iiõ khăn p h ú c lap nhẫt đối với ngưởi nuhicii ciru khi bọ niuón dửng lạ i ỏ nhữ ng niậoli nqàin cùa sự ch u vềii hôu trung gian v.ii'ra cào hệ thong dề lí g i i i
p h í r c l ạ p V* l i n h \ ẽ m á ' ỏ i k h i ờ d ó c ỏ n h f r i i K k l i i i u - v i k h ò J ị i ã i ( ị u y í t I r ự e l i ế p
đưrrc r«^ ráng tronfỊ tniĩi 1ÌP!J hệ vơi Iitíỏn ngữ — ni‘ u chinh nó dã dân người 1»
đ ín c ìô m n hò hỏa ngó'1 II ’ ữ agũn ngữ về vửi >(iả trị vỏ thirc một cách giả lạo Trườn* hợp nA y ch ĩ có Ihè xảv '8 npỏ.1 ngừ nãui iroDg quỹ đạo của sự sảng
(tì) MI.G IpiTin Văn 1 àn viVi tIX 'àoh lủ đổi ti'Ợ i>u cũa Iiíỉốn ngữ \l> KliKMi 87 ir«l43>
Trang 6tlião 4Ỡ phiẾn d iện, thiêu tinh khoa tiọc Iro n g sự pliản ánh rtạc III |J<> sá K tao
nãni'<!ộnj{ nhái Jõ i vờ i thC*Kiữi |;,ỎU *ữ njỉbệ thuẠl.
Tron g sáng lạ o cOnự 11'■ 11 [Iu /A n ; lliứ c tác phfim vđti l ọ ' I'llih Itrự rfi rè
m ộl plurcniịỊ d iện nào đ iiv quà 11 '»11 lift ừ la yéu lõ Ihiụn* Ví' hit'll Iliú r N liưng
đòng Ihời phải Inèu, >101 \ I'll (6 ltij.fl I lil’rc I blit* ra kliúng 1-hi iliri-.' lai 'à đỏng
kbuny ờ phạm vi njjiin njỉ' riic o nhiều nhũ Ir^h iin cửu, trội tỉi ■ I tì’ liín <jiở
c Q n u c ỏ h l n i i I h ừ c b / n n y ơ a i ( ý ù n ^ ĩ r , l»ó C l i o v a h i 1.1 - I r o n q i >■' c á u
x u r£ (lột ••íít IrnvỌn) 1.0 !)' rI -plan nil'rn I f i «*• t i!ề Im ’, - i u •! I ■ I gtiệ
thnậl khô.ic* ' VĨ lu 0.!.* «-i'i ! I M n iị ^ oũi mồ enn lã O i- ! ill : Iiri- I lã n
của linh tir »n.i ỉigli !!'■■(» Iii.tirc a i niiiit ngli? Ihuật gn <!: II ' khi
tác phìim kuỏi»4 gi: 1 , lin n ' I I I niiịn điệ I ) Theo lới à I ' ĩ < ũug
dù hiiih 11»ĩr-* bí* 51 ti*oi>iỊ tỉM V hỉnh Ih írc bèn ngoài, I t :'â k!tòn(j í lít* k ;:An# l.ât
d â n ' ử iiiỊM ii n i." 'r a k l i u t i y I h í ' l á y n g ỏ n I if ifr l ả m đ UI h i u Y á ti li l í õ là
h ln li t'uVr \<t) r o n -h iiy 1)111! i a ngoái, trong lliụ c 1! n vu I li' I »a tỏa
ạ j— !!!>•" ìiim e n 1:'»«! ĩ<11 u •» «• ':i II hiệu họ • — c Im $ í k! ( li ? : 11 sf ảcli ra
r o «4 !h.' l ĩ '• '.III lu tlòi V "I m i! d ư ợ c h iìit (tạt c.lilnh 'lo VÍIV rối •! (• phạm
v i lun!) tliừ — unư tạm \ a r tíịuli liê n — nếu ‘h rạ c khả I sảl tir <|ii:.n đ i III ilộ;»g
(lử iiL'irtri I ép nhận) !'ù ctrSi cũn 4 do lại la n liirn iĩ 1*1*»«» ll'* tIm V ■ 1 •' *J*.V mỏ
TS c.AI' <lọ f h ” v ỉ u Itita tiruny iltii, tron giAii giữa nội iJonji vii liin h la irc liià
n y ò n Itijtt d ii iiò a th ă n fdo !<• lạo njịi ĩa T in h H ùm biến vạn Itõíi à d I vàv
g i a o l i í ị ) — ■: íịi : b i ệ t i r o i i f i ' l õ c ó s i r i ư u ý ( i i i n y m ứ c i l ô n l l i ẽ Ị ị i ờ i c l ỉ ũ q u a n c ù a
chù ỉb ? !i •;> nhậu T iiiỂ u 1'hồ (ĩứnfỉ n.iv dù vò tinh — lhi’0 cliúMíỊ lô i— lroM'4 UÉp
e Ịn phu 111 VI nghiên CMU T.in lỌC liin a tuợnji, cliủ ng ía si; tm n^ hò.1 hrta phàm
chAi nAniỊ <lộngq<ian irọ n iỊ đâu ( ủa tliẽ ịỊiỏri tin tìiệu.
P h ải nói r?ing Iro n g !ảc -phỉỉm văn học nglu) thuật, m ọi i: i i l:a j Trt m ọi vè
d ẹ p ci'ia TiíỊôn n g ừ d í u x u ã l h iệ n k tiồ iiịi tá ch r ơ i t ở i Hự IIlì- hii.-n lin ti each và
l ồ hinh tirựiiịi nòi fliiin g Ti ling định hưmi.; Bĩ'iy m;i n^ôn ilư ạc n»i như lả
liề n đè Nỏ kliưi dạ)’ tiah nãi)^ đi)n^i « I)ù quan I ù;i i gtiVri đụ*: '!•' CHÓI liiig lãm
đ ịnh hln h uơi họ một hộ thỏiiH m il h in h lư ợ n g bầHỊí co n đ ư õ n ^ iihẠn Ih i'c x ú c
cỏm Bưởc chuT^n hỏa tưang đói Ị birc (ạ|) vu Iin li tổ nã?, tuy đirực li luận vản
nhàn biõt nliưr.g Ibự c ra chira C‘! sir li giai lliòn đanịỊ H av r ó i k i '1C n n n fli
quan Iftm phạm v i niilúẻti cửu nảy vẫn đari!ỉ cỏn (lửiiịỊ lại ừ tran g Ihài in iè t là
ohièii hơn li piải ThiỊm chi dù cỏ người xác d in h đ irọ c sự k h ú r \ạ Tào -.hau fùa
m õ n g ó n íìị iữ Ib à n h n ư ĩ M in h lư ợ n v ( Ih c o h irớ n R là '« m à H c ệ a * III&W 17 ) o liú n g
▼ă n chưa đirợc gợi ch ì ra <1àv (lù vớ i c a c li í nàn {ỉ đ ộ rg vốn cũ cún clu ìua :vả
▼ó n đaí.g gán chặt một cách lự nbiẻn vờ i phạm trù chủ quan nil'll cùn * bộ mảy
chế biếu nghía* lừ phia người câm Ih ụ Tăn ỉ ọc) T lie o ch ú ng lô i cM cỏ ẹu*
góc dộ khi.o *ãi nãy, ỉa m à i có ill* a k iệ n ti nil <Kn Ihó não iá b \ịu lụ c I i liu* cùa
giao tiép văn bọc C h in h ữ đàv (lieu mà la gọi lá « 'ác đỘD^ đối VỚ! xă hộip
phải but dâu lủ sự phản ưng cụ tliè của ch nhân lliỡng qua liếp IIbậu H.tv khủng
(") Cíi Dlnli 'lì- T u h r h IP liíiii Việt liiệi- li; <I|, n li I 76 Ir
Trang 7phán iiú n.'uyên l i e tin hi An h"c Il'ur >!(> I:'|V »1 '.ìn I * • :1 )■ (ihẠirt chi đỏi khi I 'in h
í f ó lai là t i ề n ‘ l í r i m S T p h ả n \ ó l ! ù y 1 1 ■ I) • I ! u đ á n g II l i 'i n m ạ li b ư n
n ữ a õ <1.i;r I * c ũ n # v ớ i i j u ả t r i lii 1 - lr iv Ị ' -1 n i i i r I r ò l l i ả n h y II l ố
g ia n t»«rj (lù n (lò |).I li Unv m ọi li«vm Hfiii i ir V tinh nAng 'lộ n g chủ qU:i 11 củ a
chù ill? lit*p nhận.
l ) ĩ I I vu V • |.!ifu MgTỜi liứp nliiỊn "I'.’I II ’4 :i !ii b i£l ină III 11 h íư ợ iií' 14 niS ma.i{4 ’« ih chù |U«n No elii xuát ỉ) I-.I tí <■■!>.' -j.il nhím của Ihế gi</i chủ
q u a n v ã c u ' i i I’ lW fi f h i n h n ỏ t l ử r i ỉ h ù i •« • • : » r g n u • c a o n l i ẵ l v á i c ả l l i ẻ l i ẽ p
nil 11), V p tiip in ; iliệ n <hảr Iliỉ tlâv 1:« I"HÍ 'II - ilirợ c hinh Ih ãn h hr nhẠn
I h ữ r XI) r a m — i n' 11 c h ú ; Ị> k h ò 'í» m a r g !| II i l u ả u : 1 i;■ *<- d u n g ồ n n f if t — l i t n đ ổ
gụi li ; It hi»li lh;'inh ' htiuf — 'ã võ ,'()'• • Cl 'j: ill'll lii-n hí* vởi lln li Vi'• 'hò).
H iíu ilirự r in A I lliu iiii rủ a qn:'i Ir.n li Cítnv n mã In rfrc hết là ln f ii tiăc lin h thuAr V b in ctnil cua lừng lotii ină rhu • in co cơ % ' d ‘ cảm nhận đày đù
t í n h n à 'K <1'>:ỉ|Ị c liù q u a n e ủ u COI1 n tn ro i T i l' A r q u a \ Vving l ố i đ a cAc dfiu liiộ u
▼ật tin* " :i '1‘ rtn I f jf r, h i n g ô n n g ữ liò íi I ' | A ; V i i i I m ,: > I l l IIh k h i l i é p c ũ n k h ă
u á n r l i t i ||U I V -Iiậ 1 l i o ạ t - l Ạ n g t u i ' i! ■ : r o n u « ju 4 I r i n l i : b u v i n
in # n A v 'n i’r’i n j j r ỏ (* Ịp f i ' p-1 r õ " "1 :in ' r o n g C < I | n ó i r ù a
N ị ỉ t i v ẽ i ! n i í h ứ n g q u I t á i l i I r u JÍ K 1 - u : <1 II T iH ỉỉ, I iiộ l litM iji («1 ti ồ n g , IIR r ờ i
c ir< f i I II 'l ỊtiK T i t r o n g k h »K t h ủ II t 1 0 'l ề ' '1 :n :i ! a a i t 'l l h ọ c k h ô n g
M ích r<»'i V I' 1 i:n !t :»(»(• v:'» đ ò n g thi.ri liu lì t ;.ọ • r õ ii l»ộc 1'» r 1 liu ’ in i:!Ô njỉ tíVm
c ù ii li; M I i g ư i : o , V.1 lụ n : VÃ *1 :■**« k < 1 » ■.<■ í» - n i i t r s I USNU1V d à l ú i ị
UI tn i' -.! 1! - -1liI• In <111 la II' •••! ỉi ti) ■ 'I ’ clíỏ luriỉ quá lri«:h lạo
U|!Ì ĩy ự IIA Irli.il ill* cỏ 111.- xá - IjntJ ■ lur !i Til ti ^ ll.m vừa I.ỊÚ ngl ĩa virí! c h i I't II :i”hĩit r i : 1 ’ n»1 vi Hố xây la ciia g lu r ĩ r <-:» rrhióu cổp '! < và Itiiicu
h i' I 1' '11 ■' ■' ' :<•»* lio ã n Mr c l.ũ qit-.i i:i, " ' lỊi a * |iù lliồ l i f p M iậ n
K !r J I d V;ĩII d 1 nã v iheo cliú ' I' nị !:i I'.'.JI ' UI <• pbftn h iệl
phiiin I I.i' >■ M i-1 'l ih i tli im • 7 vả ỉiin h I ‘1 H-.ÌIIỈI n ỳ ír«'ii ói li- a h«' với
tin 1 I 4 rim lỊUỉin cúlt d m thrf ' i ‘ Ị> ' ■ « • IềI• : 1:1 ^ ;;ilip 1 nil 'll I ' lr^ sn u
*i'u h ‘/ : j h ỉ II r h f t : i i i ĩ i i i i i n / n g I l i u m m ỹ ơ ; • \ ả o '* ị n í , II
rầnj^ ki hi' u lũnrn tin V* h ỉuu tượng 'h à i’.: ;t* ' ■ f I iỉi \ !UI pli’ l chun a.
c h l i 8 1 í'm j ' ’ «r«r»* l i n h h ì n h l ử t i i ? n đ ổ I > J K ; i > , I ' \ >.1 l á (II ( Ỉ '? ! ! I i : m ,
v ả c a ;j-M đ e I I i i a n x t i n h íĩ ợ Ĩ M l ủ u t h ; o n m v V Vi h ú ! 11•' I I ' , ’ i : h ặ n
T r o n ị ỉ ' h i «f«*» c l i ồ k h é c nii.HU c ù a c h ú n y I’ ; I I-:.I, ; : ỹ , l i i i h l u i - g
đ ộ n ^ c i i ũ C|U n c ù a c h ù t l i è l i ế p n h ậ n j í h ả t V I I ' <l.< ' ti H ẻ I• í<ũ ỉ ộ » f Ị 1,0
k b ^ n ^ Ci>n t r ự c t ỉ ' Ị> d i r a v á o d ẫ u hiịM i v ã ĩ t h \ I • ir í u I • fiỊỊ ’ tr • ỊỈ, l ì o ù n
dụ v.v cii i ngO-’ ngữ như ỏ- kl liiệu Ihần ỹ ■■ <!•*» '('• lỉ riô iiịỊ cua
q u.1 'r i i ù i i ir õ n K lur«.rnjr ^ ẳ n vc'*i l í n l i n f t ' fỉ l i II<* •' f • Ị ' :i' I n y l i i:« t ạ o r a
t h e g il'ji !:i l i h l ư ự i : ! h â m i n v n á y r à t n x e i’1 r li-.rn s i n g II i ạ i v a i ự
i h ã n n õ m a n g s ắ i- t h ả i p h à n u n y ' u n g h iT ị l ú p h i a ỉ• 4 1 M ' ' ả m I ụ ii!iir* u lu » n l à
n h ữ n g ỊỊi d i m e t r ự c t i ? f ỉ Ị ị Ọi r a ( l o s ự s ă n đ ị n h l n e o p ì n r ơ n ị ỉ ỉ i ử o ư ớ c lệ h o ậ c
t ư ọ n g t r ư n ị ị l ừ p l i l a Ị l g ủ n u p ĩ r M ộ t r i n b ẽ V!M h ■ : f ũ Hu’- li ã ' : d a • g á y l ạ i
ngay iọ c h ể l Iru yệ n Kiêu Nhưng v a i em chá • lAnsau ilù knõniỊ cố g lg ư iiỏ n hơn
n g o à i n h ' r n g h ì n h ả n h à : u h ọ c VỜI v ô H«) v ă n v á t ừ i l ư ự c g ỉ i O p l ạ i l ẳ i e o n h ữ n g
d ó n g n h f r n a t r í n ơ m ộ t c ồ c h h o à n l o à n TỐI t l i è T r u n g k l u ilr t, v á i I i ^ ư ớ i l ừ n g
>lrảl bọ 'lá biíTí nỗi oan k h u ít Tà băt hạnh n / i SŨ p'iận cnti ngưãi thi iri yện K iẻu —
Trang 8n ò i đ ó lã n ỗ i b u ồ n v a i o à n g i ậ n đ a n g đ í c h I b ự c s ổ n g d ã y m ỉ i n l i l i ệ l n o l a n h ( a
đ ir ọ - c a n h t a « l ỉ n h h i ệ u h ỏ a * b ẳ n g h ệ t h ố n g h ì n h lư ợ n > » V* ri l ư c á c h 1:1 n g ư ừ i
d õng sản g tạo c ủ n g N guvèn l)u <Je gửi gám v’ảo đỏ sức m ạnh nội lAm vủ tãt cẳ
sự lử n g Ir â i của c h in h riẻ n g m in li! (Ở rà o trạn g Ihãi hoạt đ ■>I»|Ị n ã y , Ihco chủng
tô l, n g u y ê n lâ c v ậ l l ỷ — tíiin II c ù a tin b iộ u h ọ c đ § x u y í-n v à o ủ ộ sAu v ã liẽ p c ậ n
v á n Ib e o b ư ớ n g b ẵ a thè mà M ố c lỉũ g iả n l iế p c h i ra : « 1’íià i v;io c õ i h u y ê n
ào của Ihế gU ii tỏn giáo niỡi có lliề lim Ibáv trong cài1 cõi â \ I‘ốc sâu ịíliỉìra
x ố c r i é n g b iệ l, liê n h ệ v ớ i rạ; ư ờ i la và g iữ a c h ủ n g v ở i n h a u » ('.!).
Vạch ra một cảch rõ co ché vãn đỗ Irón, thi'O chiing lồ i Irirũ c hếl — khi h iỉu
p liầ m c h ấ t h in h tirợ n g — c h ú iiR ta k h ổ n g lá c h rờ i qu á tr in h chuvcM i m ã (m ã /ìy đ n
n g ữ s a n g m ã I i ì n h t ư ợ n g ) T ớ i l u l l <lề c l i u x ề n h ỏ a g i i r a c ã i b i II đ ạ l v à c a i d ư ợ c
b l ĩ u (t ạ ị ; tro n g đổ cirỉu liiộ u v ậ l thè d â u liổ n c ù a c á i liiỄ u tlttt tttir d ã n ; ỏ đ ã y thao lá c t it p n h ậ n (từ ngirởi ■•ảm I h ụ) bit'll Ihãnh Itiao tác bậc lộ Cũng với quá
trinh nủy ihỏng lin lô gich Iij»ữ n^iliĩa ch u i èn Ihãuli Ihỏng tin tli&m m ỹ (vã chinh
n b ộ pviio n h au đồ tử ilâ y II1Ô rò n g c-liAll trù i fịặ|i põ' ^iữa nhân vặt, lác giả
vồ n gư ứ i đọc (;u £ i cùng, ch i cỏ qu-i n h ũ n g thao !.<••> iioAn, c liũ ỉìịỊ ta m ời
nb^n tlạng đư>7c viiu đ«! chuyền Hiă x u ă t liiẹ u n h ư thè nao ỉrm ig lliõ jỊino Bhnu
vá p h '.i hơp giừtt cấc hoại 'lộ n g lin hi«;u học, lôm h liọv, nyftn ngữ học thõng
tin hục lò J»ich học v.v Tb co chủng lò i, ch ỉ cỏ đứng (ử chù thi' liếp nhận, chúng
ta in ở i <-ỏ đ iề u k iệ n là m sả n g l ỏ — b an g m ột c o c h ế 101JJ* h ụ p — n h ữ n g t ă n đ ? thực
chát n b ũ tvà bo nv.it kliÀch quan IIhất cùa quá irln h chuvi-n m 3
ở (!ftv cQng căn nói théin răn g nêu vếu lố vừ :i-cft-nhíin-vửa-xS-hội-trong
trư ờ n g h ạ p n à y trư ớ c liế i p h á i g iin liè n v ô i c& n h â n v à b â l iIA u lử c ả n h ả n (vẽ
plila người sủng lạo), llii CŨI1/Í nbir vậy, yếu lữ vira-ríi-nliAiV vira-xã-líOi (VỄ phi*
n giròỉ tiế p nliận) tr ư ử c hết cfiufỉ pliài |»A II liền vú í củ tiliỉtn vả bíU (làu tử c4
n b ầ n V à liiỊc b iộ i, k h i q u a n l â m đ ẽ n liiỂ f»i >j c ả m MIC II ( lie líẫ l đ a u t ừ
c ẩ m x ú c c ù a c à n h ả n c u llíì* ‘• iiỉn h đA y lá h*r<Vc fjlii J iiiu i <0 i h è g i ú p ta liè n
dồ lliflin n h ập llu.rc Bự vào ii^ u \6n ly s;iu ũ&y ••lìa M a c : • D.ìc liit'in rièuK thuộc v ỉ sử c m ụ iìii của bấl cir con lU ĩirài lão Clin:’ c lii.'b Jã c ã i hàn Ci.iit
riẻ n g cùa liọ, v ỉ vậ y cfiatf líi cãvh tlurc nèv.'.’ l í lự mliiJi khách qiiHQ hỏa
Va như vậy kliòntí I li:"u ch i riốiií,* tr<iỉi)> lu vluy n.a cã Aiiịĩ cấ c Ijlnu quan,
con UIỊUỠI lôn i rõ r<t tr »ũ^ !iié ỉíi.M krtAcli q.mii » (itJ) I hi'O '-ftch nlún trèn t liiô dây cỏ lh? Iiỏi đuợ c 1-ẳng f riciiỊỉ s:in lkíu t''a thĩitiỉi ‘ìn c.hunjỉ cồng
k h a i q u a Iiííô n n fịữ lã I|u y lu ậ t d ijơ n Ịj n h ỗ n cr.-i «I u:I ( r in h sáu ' i:io n ơ i lố c
giẵ Vả b đAy, iir tiỏi' đ ộ rủa nhá V is n M 1*1 nh, 4.111 ỉ h »g cỉía Irệ
t h ổ n g ( lư ợ c (Ịiiy v ị t h à u l i L-ìi l iử IỊ4 ( :t51 \ s ;• , ’ít II C-ỈI r ín>> cii-i H ^ irù l
sống lốc) cững I hãi lị :a sự kỉiAti, |;h:i !ềộ :'i“ L! lử !ro iỉ'ị làl u;> cãc
d âng v é cún nỏ t ù m ọc/, câm Ih ụ n h à u cũw 11! ig iíiẽ n cứ a phé oln
V iộc DRảy <ản>» (li sáu váo rá rlôn.-' cụ the hU ìiịị tú c ii (l.'.o sảu VÁO thẽ tỉlứ i
thi pháp vá phong cách tiico những vồurf xoáv Irôiì óc II.ÓI Iro n g nghicn cửu đỉ\
( y ) K-.M arx s d d Ir.1 0 6
(1 0 ) M a rx v à E n g e l , Vì- v â n I|(_>C UỊỉhv t h u i i X I: S T , 1977 ! r 21
Trang 9h k u vậí li và t ìm l ỉ - đ ă tự m ả ra oho m inli khá năng chuyên hỏa nhiều mật
Tả nhiPu chiẽu giữa xả hội rà c4 nhấn, giữa cải riêng Y:\ cã i chun# giữa nội đung
và hlnh thức, c i RÌừâ tảc giả v i người lió p tiiiAn.Chinh từ những giao d ií‘m nấ y
o h u : ) g t a m ỏ ri c ỏ d ị p tr ỗ r v ô v ờ i n g u y ê n l ý s ; ì u x a n h ấ t c ủ a t i n h i ệ u b ọ c m ỉ S a u s
-• lire (người ilău lic n đã xem đó là (ỉiềm <!ÔIHỈ t:\rn cùa nb iẽu khoa học liỏa D^ẩnb)
đẵ Iihán m ạ n h : ec Tẫt cả cảc giả trị ưỏrc định đ ỉu UliỗMỊỊ trù n g làm m ội v ớ i dẫu
hiệu VỘI thí? (làu l i í n có thè cảm nhận (lược vốu lảm cbò dựa cho nỏ » ( 11).
N liln bao quái lá l cả những gl đă trinh !>àj Yl'ri tinh 'h àn g c i đần đil nêu chủng l:i cỏ thè nỏi đirợ c rống, khi hót lliAn vảo văn học, njjftn ngữ Ihực ra cũng
tự mở rộng cho m inh nhièu phạm v i (’ùa tinh giàu irờc lệ theo nguvén tắc t6i đ» của tiu hiộu liọc đễ tlỉâin nhập vào lẠn ciìnií các tế bào iởn nhỏ củ a lảc phỉlm
văn học (lược đinh talnh Ngổn ngữ ờ (IAy đưọc lao nghĩa băng aức mạnh của
cảm giác, cảm x ú c, fin tượng theo lút CẢ những cu ng bục nhộn Ih ử c phong phủ
vốn có oũa con Iigiiừi N iíỏii n£fữ ừ il'\y •iiiiỊị d irg c d ịnh liln li một cách cơ độnj* lir nhitMi gỏc độ của n liiề u cliù th ' khẳc ih a u : khi lầ oúa chính lốc g ii,
n g irừ i i!ọ c 1'ro n g q u a I r la h làm đ ịn h h in li những k ếl hợp đặc ngữ rà n hữ n g
hinh ảnh giàu tinh bièu cồm a đ àv la thãy ratili yiở i Riữa v õ đoán Tà không vỗ đoán của những tin hiệu m ỏi này xich U i g in nhau hơn ; vủ ờ đáy, tinh Iruyèn thóng cộng đòng văn hỏa văn m in h cùng v ù i tinh dàn tộc liiỏn lên như lỉ> một qny luậl chu ng mả quii trinh (íịnh hinh m ã h ìn h tư ợn q lừ mũ ngồn n g ữ đă bao
q u ả t l l ỵ n ỏ V i niỊÔn n g tr trong lá o p h àm v ã n bọ c bao gỉờ c ũ n g b iế n hõ a thành n g ữ
n ghĩa cuối cùng thòng 1 ua binb tượng — b.mjỉ Ibế hai c h iỉu cùa con đưừng vừ a
X1ÌC c ả m v ừ a l i t r i — n ô n n g ô n n g ữ v ă n l i ọ c v ừ a t i n h l ỉ l ạ i T Ũ a n u n g t i n h l i ỏ n
k é l Ifing I lie n il m ạnli so vứi ngôn ngữ" iiất cử ỏ loại lilnh khỏng biều cẴm nùo
Hộ tilin g cliuntf ven lifrng đ ạc điềm cảa Iigỏn ngữ VÍB học (lã lự giới thiộu v(Vi
chú n g la VI sao khi là lế b*o nằm trong m ỏi Irirừ n g tạ o Iiị»hĩa (gần v ớ i hin h lirụ n g )
nỏ Irỗ- thảnh rnộl Ihứ Un hiệu năng độog nhâl đòng thởl vữa là m ội loại « mă » lãm lý xã hội vừ a giàu tinh truyền thống vữa giàu lin h hiện đại nbát Khảo »AI ngòn ngữ trong m ồi li('n hệ v ã i văn học lừ tiỄn đỗ tin hiệu Tả hệ thống, nhtr vây thực r* cflng k liôn iỉ đtrn fiiàii klii’io sáỉ vấn dè lu lìr hoặc kỹ
x io sir dụng ngftn lừ M:\ (lây l:\ kháo sát lừ Irong chiều «âu của Bự pbầl lri? n
ngôn ngiY fịẫn vớ i con người, trong lliẽ con uyirởt ngày cán g nghệ t ĩ h ơ n và t r i thứ c hơn, và đúc biột, cảu hỏi đật ra cho ầự khảo sát 14: trường xủc cảm con ngưòi n Ịiá y cà n g nghệ s i h ơ n ấy đ ịnh hinh từ liên đí- ngôn ngữ ▼* trồr lạ i lAm cho
ngỏn ngữ y iiii có hơn, tinb v i hơn đa (lạiiị{ liơn theo những phầm c h ít Tà quy
ỉ u ậ t n à o c ủ a t i n h i ệ u V* h ệ l h 6 n g
<11) S a u s s u r c lr 2 0 6