Giáo trình mô đun Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống di chuyển

Giáo trình mô đun Bảo dưỡng và sửa chữa hệ thống di chuyển.Chương trình trung cấp nghềPhát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại hệ thống treoGiải thích được cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các bộ phận chính trong hệ thống treoTháo lắp, nhận dạng và kiểm tra, bảo dưỡng sửa chữa được các chi tiết, cụm trong hệ thống đúng yêu cầu kỹ thuật

t r × n h ® é ® µ o t ¹ o

Trôc tay l¸i

Trôc tay l¸i

Gi¸o tr×nh

a)

b) c)

Hµ néi – 2004

HÖ thèng di chuyÓn

Mục lục

đề mục Trang

1 Lời tựa 3

2 Mục lục 4

3 Giới thiệu về mô đun 5

4 Sơ đồ quan hệ theo trình tự học nghề 6

5 Các hình thức học tập chính trong mô đun 7

6 Bài 1 - Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống treo phụ thuộc 10

- Thực tập sửa chữa hệ thống treo phụ thuộc 16

7 Bài 2 - Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống treo độc lập 22

- Thực tập sửa chữa hệ thống cấu treo độc lập 28

8 Bài 3 - Sửa chữa và bảo dỡng bộ giảm chấn 33

- Thực tập sửa chữa và bảo dỡng bộ giảm chấn 38

9 Bài 4 - Sửa chữa và bảo dỡng khung xe 43

- Thực tập sửa chữa khung xe 47

10 Bài 5 - Sửa chữa và bảo dỡng vỏ xe 51

- Thực tập sửa chữa vỏ xe 56

13 Đáp án các câu hỏi và bài tập 61

14 Các thuật ngữ chuyên môn 63

15 Tài liệu tham khảo 64

Giới thiệu về mô đun

Vị trí, ý nghĩa, vai trò mô đun:

Hệ thống di chuyển (hệ thống treo và khung vỏ xe) ô tô là cụm chi tiết của gầm xe,

dùng để nối đàn hồi và truyền lực giữa khung vỏ xe với cầu xe và lắp (treo) các bộ phận,

hệ thống của ô tô, đảm bảo mối liên hệ hình học chính xác giữa khung vỏ xe và các bánh

xe Hệ thống di chuyển bao gồm: hệ thống treo, khung xe và vỏ xe

Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống di chuyển là một công việc có tính thờng xuyên và quantrọng đối với nghề sửa chữa ô tô, nhằm nâng cao tuổi thọ ô tô và đáp ứng cảm giác êm,

an toàn của ngời lái xe và hành khách đi trên xe Do đó công việc sửa chữa hệ thống dichuyển không chỉ cần những kiến thức cơ học ứng dụng và kỹ năng sửa chữa cơ khí, mà

nó còn đòi hỏi tinh thần trách nhiệm cao và sự yêu nghề của ngời thợ sửa chữa ô tô

Mục tiêu của mô đun:

Nhằm đào tạo cho học viên có đầy đủ kiến thức về cấu tạo, nhiệm vụ và nguyên tắchoạt động của các bộ phận của hệ thống di chuyển ô tô Đồng thời có đủ kỹ năng phân

định để tiến hành bảo dỡng và kiểm tra, sửa chữa các h hỏng của các bộ phận của hệthống di chuyển ô tô Với việc sử dụng đúng và hợp lý các trang thiết bị, dụng cụ đảm bảo

đúng quy trình yêu cầu kỹ thuật, an toàn và năng suất cao

Mục tiêu thực hiện của mô đun:

1 Trình bày đầy đủ các yêu cầu, nhiệm vụ, phân loại của hệ thống di chuyển ô tô

2 Trình bày đợc cấu tạo và nguyên lý hoạt động của các bộ phận: hệ thống treo và khung

vỏ xe

3 Giải thích đúng những hiện tợng, nguyên nhân h hỏng các bộ phận: hệ thống treo vàkhung vỏ xe

4 Trình bày đợc các phơng pháp kiểm tra, sữa chữa và bảo dỡng những h hỏng của các

bộ phận: hệ thống treo và khung vỏ xe

5 Tháo lắp, kiểm tra, bảo dỡng và sửa chữa các chi tiết của các bộ phận: hệ thống treo vàkhung vỏ xe đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêu chuẩn kỹ thuật trong sửa chữa

6 Sử dụng đúng, hợp lý các dụng cụ kiểm tra, bảo dỡng và sửa chữa đảm bảo chính xác

và an toàn

Nội dung chính của mô đun:

1 Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại của hệ thống treo và khung vỏ xe ô tô

2 Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của: Hệ thống treo và khung vỏ xe

3 Hiện tợng, nguyên nhân h hỏng và phơng pháp bảo dỡng, kiểm tra, sửa chữa các chitiết, bộ phận của: hệ thống treo và khung vỏ xe

4 Bảo dỡng, tháo lắp, kiểm tra và sửa chữa các bộ phận: Hệ thống treo và khung vỏ xe

Bài Danh mục các bài học Lý

thuyết

Thực hành

Bài 2 Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống treo độc lập 4 16

Bài 3 Sửa chữa và bảo dỡng bộ giảm chấn 2 8

HAR 01 11 Dung sai

HAR 01 20 SC- BD phần c/động động cơ

HAR 01 21 SC-BD Cơ cấu phân phối khí

HAR 01 22 SC-BD Hệ thống bôi trơn

HAR 01 23 SC-BD Hệ thống làm mát

HAR 01 24 SC-BD Hệ thống nhiên liệu xăng

HAR 01 25 SC-BD Hệ thống nhiên liệu diêden

HAR 01 26 SC-BD Hệ thống khởi động

HAR 01 27 SC-BD Hệ thống

đánh lửa

HAR 01 28 SC-BD Trang thiết

bị điện ô tô

HAR 01 29 SC-BD Hệ thống truyền lực

HAR 01 30 SC-BD Cầu chủ động SC-BD Hệ thống HAR 01 31

di chuyển

HAR 01 32 SC-BD Hệ thống lái

HAR 01 33 SC-BD Hệ thống phanh

HAR 01 35

SC Pan ô tô

HAR 01 34 K.tra tình trạng kỹ thuật đ/cơ và ô tô

HAR 01 36 nâng cao hiệu quả công việc

HAR 02 08

Vẽ Auto CAD

HAR 02 19

Tổ chức quản lý và sản xuất

Chứng chỉ bậc cao

HAR 02 11

Chẩn đoán

động cơ

HAR 02 12 Chẩn đoán

HT truyền

động ô tô

đoán hệ thống truyền

HAR 02 14 SC-BD bộ tăng áp

HAR 02 15 SC-BD Hệ thống phun xăng điện tử

HAR 02 16 SC-BD BCA điều khiển bằng điện tử

HAR 02 17 SC-BD HT

đ/khiển bằng khí nén

Bằng

bậc cao

Chứng chỉ nghề

HAR 01 09 Cơ

kỹ thuật

HAR 02 13 Công nghệ phục hồi chi tiết trong s/chữa

HAR 02 09 Công nghệ khí nén

và thủy lực

HAR 02 10 Nhiệt

kỹ thuật

HAR 02 18 SC-BD Biến mô men thủy lực

Các hình thức học tập chính trong mô đun

1 Học trên lớp về:

- Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại các bộ phân: hệ thống treo, khung và vỏ xe

- Cấu tạo, nguyên tắc hoạt động của: hệ thống treo, khung và vỏ xe

2 Học tại phòng học chuyên môn hoá về:

- Hiện tợng, nguyên nhân h hỏng của: hệ thống treo, khung và vỏ xe

- Quy trình bảo dỡng và tháo lắp: hệ thống treo, khung và vỏ xe

- Phơng pháp kiểm tra, sửa chữa và bảo dỡng các bộ phận của: hệ thống treo, khung và

vỏ xe

3 Thực tập tại xởng trờng về

- Thực hành tháo lắp, bảo dỡng, kiểm tra và sửa chữa các bộ phận: hệ thống treo, khung

và vỏ xe trong các xởng sửa chữa ô tô

4 Tham quan thực tế về:

- Bảo dỡng và sửa chữa hệ thống treo, khung và vỏ xe trong cơ sở sửa chữa ô tô hiện

đại

5 Tự nghiên cứu và làm bài tập về:

- Các tài liệu tham khảo về bộ phận của hệ thống di chuyển ô tô

- Vẽ sơ đồ cấu tạo, trình bày đợc nhiệm vụ, yêu cầu, phân loại và nguyên tắc hoạt độngcủa cơ hệ thống treo, khung và vỏ xe

Yêu cầu về đánh giá hoàn thành mô đun

1 Kiến thức:

- Trình bày đợc đầy đủ các nhiệm vụ, yêu cầu, cấu tạo và nguyên tắc hoạt động

các bộ phận của hệ thống treo, khung và vỏ xe

- Giải thích đúng những hiện tợng, nguyên nhân h hỏng và phơng pháp bảo

d-ỡng, kiểm tra, sữa chữa các bộ phận của hệ thống treo, khung và vỏ xe

2 Kỹ năng:

- Tháo lắp, kiểm tra và bảo dỡng, sửa chữa đợc các h hỏng chi tiết, bộ phậncủa hệ thống treo, khung và vỏ xe đúng quy trình, quy phạm và đúng các tiêuchuẩn kỹ thuật trong sửa chữa

- Sử dụng đúng, hợp lý các dụng cụ kiểm tra, bảo dỡng và sửa chữa đảm bảochính xác và an toàn

- Chuẩn bị, bố trí và sắp xếp nơi làm việc vệ sinh, an toàn và hợp lý

Bài 1

Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống treo phụ thuộc

M bài: HAR 01 31 01ã bài: HAR 01 31 01

Giới thiệu:

Hệ thống treo phụ thuộc là một bộ phận của hệ thống di chuyển ô tô Hệ thống treo

đ-ợc lắp nối giữa cầu xe và khung xe, dùng để truyền lực, nối đàn hồi, giảm các tải trọng

động, dập tắt các dao động giữa cầu xe và khung xe và đảm bảo mối liên hệ hình họcchính xác giữa khung vỏ xe và các bánh xe

- Hệ thống treo phụ thuộc (là hệ thống treo, khi một bên bánh xe của một cầu xe bị ảnhhởng, thì bánh xe kia cũng bị ảnh hởng và phụ thuộc theo) bao gồm các bộ phận chính: lò

xo lá (nhíp), giảm chấn và các chi tiết lắp ráp

Điều kiện làm việc của hệ thống treo luôn chịu các lực lớn và nhiệt độ cao của các bềmặt ma sát nên các chi tiết dễ bị h hỏng cần đợc tiến hành kiểm tra, bảo dỡng thờngxuyên và sửa chữa kịp thời để đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật về chức năng truyền lực, nối

êm dịu và nâng cao tuổi thọ của hệ thống treo ô tô

Mục tiêu thực hiện:

1 Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại của hệ thống treo

2 Giải thích đợc cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống treo phụ thuộc

3 Trình bày đúng các hiện tợng, nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo phụ thuộc

4 Giải thích đợc các phơng pháp kiểm tra bảo dỡng, sửa chữa hệ thống treo phụ thuộc

5 Tháo lắp, bảo dỡng và sửa chữa đợc hệ thống treo phụ thuộc đúng yêu cầu kỹ thuật

Nội dung chính:

1 Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống treo

2 Cấu tạo và hoạt động của hệ thống treo phụ thuộc

3 Hiện tợng, nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo phụ thuộc

4 Phơng pháp kiểm tra bảo dỡng, sửa chữa hệ thống treo phụ thuộc

5.Tháo lắp, bảo dỡng và sửa chữa hệ thống treo phụ thuộc

học tại phòng học chuyên môn hoá

I Giới thiệu chung về hệ thống treo

II Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống treo

1 Nhiệm vụ

Hệ thống treo dùng để nối đàn hồi giữa khung xe với cầu xe, giảm các tải trọng động

và dập tắt nhanh các dao động thẳng đứng của khung vỏ xe do ảnh hởng của mặt đờng không bằng phẳng

2 Yêu cầu

- Tiện nghi và sử dụng êm.

- Dập tắt nhanh các dao động từ bánh xe lên khung xe

- Đảm bảo tính điều khiển và ổn định chuyển động của ô tô ở tốc độ cao

- Cấu tạo đơn giản và có độ bền cao

3 Phân loại

a) Theo sơ đồ bố trí bộ phận dẫn hớng

- Hệ thống treo phụ thuộc lắp với dầm cầu liền

- Hệ thống treo độc lập lắp với dầm cầu rời (dùng cho cầu trớc ô tô du lịch)

Hình 1-1: Sơ đồ cấu tạo chung hệ thống treo của ô tô

a) Hệ thống treo phụ thuộc b) Hệ thống treo độc lập

III Cấu tạo và hoạt động của hệ thống treo phụ thuộc

1 Cấu tạo bộ nhíp (hình 1-2 )

Bộ nhíp chính đợc lắp từ nhiều lá nhíp (lò xo lá) có chiều dài khác nhau nhờ các ốpnhíp và bulông định tâm, trong đó có từ một đến hai lá nhíp chính đợc uốn tai nhíp để lắpvới chốt và bạc chốt nhíp

Bộ nhíp phụ (không có lá nhíp chính), dùng để lắp phía trên bộ nhíp chính trên các ô tôtải lớn Khi tải nhỏ chỉ có bộ nhíp chính làm việc, khi tải lớn cả nhíp chính và nhíp phụ cùnglàm việc

a) Lá nhíp chính (lá nhíp cái)

- Lá nhíp chính làm bằng thép lò xo, mặt cắt hình thang và có chiều dài, độ cong khácnhau tuỳ theo từng loại xe, hai đầu (hoặc một đầu) đợc uốn cong tạo thành tai nhíp để lắpbạc và chốt nhíp trên giá nhíp ở khung xe

b) Chốt nhíp, bạc chốt nhíp, giá lắp nhíp và các vấu cao su

- Chốt và bạc chốt nhíp làm bằng thép tốt, dùng để lắp bộ nhíp vào khớp nhíp ở khung

xe, chốt có khoan lỗ để bơm mỡ bôi trơn

- Giá nhíp cố định đợc tán chặt vào khung xe dùng để lắp chốt nhíp, dẫn hớng và truyền

Hình 1-2 Sơ đồ cấu tạo hệ thống treo phụ thuộc (loại nhíp)

Giảm chấn Giá nhíp di động

Lá nhíp chính xo lá

Quang nhíp

Chốt và bạc nhíp

Dầm cầu

ốp nhíp

c) Lá nhíp phụ

- Lá nhíp phụ có cấu tạo nh lá nhíp chính, có chiều dài ngắn hơn lá nhíp chính và các lánhíp phụ ngắn dần và có độ cong lớn hơn lá phía trên để tạo sự cọ xát ma sát dập tắtnhanh sự dao động và giảm độ cứng của bộ nhíp

Khi lắp các lá nhíp trên mặt các lá nhíp đợc bôi một lớp mỡ phấn chì để giảm ma sát

- Quang nhíp có ren, đai ốc hã bài: HAR 01 31 01m và các tấm đệm, dùng lắp chặt bộ nhíp vào dầm cầu

- Bu lông định vị dùng để lắp và định vị các lá nhíp của bộ nhíp có nhiều lá với nhau,tránh bị xô lệch trong quá trình chịu lực Đối với bộ nhíp có bulông định tâm, các lá nhíp cókhoan một lỗ ở giữa lá nhíp

Ngày nay hệ thống treo phụ thuộc loại nhíp (lò xo lá) đợc sử dụng rộng rải Vì có u

điểm: có độ cứng vững, định vị cầu xe chính xác, không cần sử dụng các thanh nối, cấutạo đơn giản, đàn hồi giảm chấn êm dễ bảo dỡng nhng có khối lợng lớn, chiếm diện tíchlắp đặt lớn Riêng đối với hệ thống lò xo hình trụ còn sử dụng trên một số ô tô con, do cócấu tạo diện tích lắp đặt nhỏ, gọn

- Do hai bánh xe cùng lắp trên dầm cầu liền, nên chuyển động và các dao động từ mặt

đờng của các bánh xe có ảnh hởng (phụ thuộc) lẫn nhau gọi là treo phụ thuộc Vì có khốilợng lớn, chiếm diện tích lắp đặt lớn, nên đối với hệ thống treo phụ thuộc loại lò xo hình trụcòn sử dụng trên một số ô tô con, do có cấu tạo diện tích lắp đặt nhỏ, gọn

- Đối với các xe tải lớn đợc lắp thêm các vấu cao su lắp chặt trên khung xe, dùng đểhạn chế hành trình đàn hồi và tăng độ cứng của các lá nhíp khi qua tải

IV Hiện tợng và nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo

- Giá lắp nhíp, quang nhíp nứt, gã bài: HAR 01 31 01y

- Giảm chấn khô dầu

- Gía lắp nhíp, quang nhíp gã bài: HAR 01 31 01y đứt

- Các lá nhíp gã bài: HAR 01 31 01y hoặc giảm độ đàn hồi

- ốp nhíp, bulông định vị: gã bài: HAR 01 31 01y, đứt làm các lá nhíp xô lệch

B kiểm tra hệ thống treo phụ thuộc

1 Kiểm tra khi vận hành

Khi vận hành ô tô chú ý nghe ồn khác thờng ở cụm hệ thống treo, nếu có tiếng ồnkhác thờng và xe vận hành không ổn định cần phaỉ kiểm tra và sửa chữa kịp thời

2 Kiểm tra bên ngoài hệ thống treo

- Kiểm tra sự gã bài: HAR 01 31 01y, lỏng của các ốp nhíp, quang nhíp và giá lắp nhíp

- Dùng kính phóng đại để quan sát các vết nứt, sự xô lệch và sệ bên ngoài các bộ nhíp

V nội dung bảo dỡng hệ thống treo

1 Làm sạch bên ngoài các bộ phận.

2 Tháo rời các bộ phận nhíp và và làm sạch

3 Kiểm tra h hỏng chi tiết

4 Thay thế chi tiết theo định kỳ ( đệm và các ốp nhíp)

5 Tra mỡ và lắp các chi tiết và bộ phận

6 Thay dầu giảm chấn

7 Kiểm tra hệ thống treo

VI Câu hỏi và bài tập

1 Trình bày các nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo làm cho ô tô không ổn định ?

2 Nhiệm vụ và u nhợc điểm của hệ thống treo phụ thuộc ?

3 (Bài tập) Trình bày cấu tạo các loại bộ nhíp dùng trên các loại ô tô.

tHựC tập sửa chữa và bảo dỡng hệ thống treo phụ thuộc

I tổ chức chuẩn bị nơi làm việc

- Sử dụng dụng cụ hợp lý, chính xác

- Đảm bảo an toàn trong quá trình tháo, lắp hệ thống treo

- Tổ chức nơi làm việc khoa học, ngăn nắp, gọn gàng

3 Chuẩn bị:

a) Dụng cụ:

- Dụng cụ tháo lắp hệ thống treo

- Khay đựng dụng cụ, chi tiết

- Giá nâng cầu xe, kích nâng và gỗ chèn kê lốp xe

II tháo lắp hệ thống treo

A quy trình Tháo hệ thống treo

1.Chuẩn bị dụng cụ và nơi làm việc

- Bộ dụng cụ tay nghề tháo lắp

- Kích nâng, giá kê chèn lốp xe

2 Làm sạch bên ngoài cụm hệ hệ thống treo và cầu xe

- Dùng bơm nớc áp suất cao và phun nớc rửa sạch các cặn bẩn bên ngoài gầm ô tô

- Dùng bơm hơi và thổi khí nén làm sạch cặn bẩn và nớc bám bên ngoài cụm hệ thống treo

Hình 1-4 Sơ đồ cấu tạo hệ thống treo phụ thuộc (loại nhíp)

3 Tháo bộ nhíp từ xe ô tô (hình 1-5)

- Kích kê khung xe và cầu xe

- Tháo các quang nhíp

- Tháo chốt, bạc nhíp và giá lắp nhíp

4 Tháo rời bộ nhíp (hình 1-6)

- Làm sạch bộ nhíp

- Tháo chốt và bạc nhíp

- Tháo rời các lá nhíp

a) b) c)

Hình 1 -5: Tháo bộ nhíp từ xe ôtô

a) Kích, kê khung xe và cầu xe b) Tháo quang nhíp

c) Tháo chốt và bạc chốt nhíp

Chốt, bạc nhíp

Khung xe

Nhíp xe

Giảm chấn Cầu xe

Quang nhíp

Giá lắp nhíp nhíp Chốt nhíp

Bộ nhíp

Bu lông quang nhíp

- Tháo bulông định vị.

- Tháo các ốp nhíp

b

Quy trình lắp

 Ngợc lại quy trình tháo (sau khi sửa chữa và thay thế các chi tiết h hỏng)

 Các chú ý

- Kê kích và chèn lốp xe an toàn khi làm việc dới gầm xe

- Tra mỡ bôi trơn các chi tiết: bạc và chốt nhíp, bề mặt các lá nhíp

- Thay thế các chi tiết theo định kỳ bảo dỡng

a) b)

c) d)

Hình 1 -6 Tháo rời bộ nhíp a) Tháo chốt nhíp; b) Tháo rời các lá nhíp;

c) Tháo bu lông định vị; d) Tháo ốp nhíp

Chôt và bạc nhíp

Bộ nhíp

ốp nhíp

Đột chốt nhíp

Khoan đinh tán

Bu lông định vi

nhíp

III Bảo dỡng hệ thống treo

1 Chuẩn bị dụng cụ và nơi làm việc

- Bộ dụng cụ tay tháo lắp hệ thống treo và các bộ vam, cảo chuyên dùng

- Kính phóng đại

- Mỡ bôi trơn và dung dịch rửa

2 Tháo và làm sạch các chi tiết

- Tháo hệ thống treo từ ô tô

- Tháo rời bộ nhíp

- Dùng dung dịch rửa, bơm hơi, giẻ sạch để làm sạch, khô bên ngoài các chi tiết

3 Kiểm tra bên chi tiết

- Kiểm tra bên ngoài các chi tiết: các lá nhíp, chốt và bạc chốt nhíp

4 Lắp và bôi trơn các chi tiết

6 Kiểm tra tổng hợp và vệ sinh công nghiệp

- Vệ sinh dụng cụ và nơi bảo dỡng sạch sẽ, gọn gàng

 Các chú ý

- Kê kích khung xe và chèn lốp xe an toàn

- Kiểm tra và quan sát kỹ các chi tiết bị nứt và chờn hỏng ren

- Sử dụng dụng cụ đúng loại và vặn chặt đủ lực quy định

- Thay thế các chi tiết theo định kỳ và bị h hỏng

- Chốt và nhíp mòn quá giới hạn cho phép có thể hàn đắp gia công lại kích thớc ban

đầu, bị nứt phải thay thế

- Giá lắp nhíp nứt, mòn cần phải thay thế

Dùng kính phóng đại để quan sát các vết nứt bên ngoài lá nhíp và các quang nhíp, ốp nhíp.

b) Sửa chữa

- Các lá nhíp mòn, nứt đều đợc thay thế đúng loại

- Thay thế các quang nhíp và bulông định vị chờn hỏng ren hoặc nứt gã bài: HAR 01 31 01y

- Các ốp nhíp sau mỗi lần tháo rời bộ nhíp đều phải thay thế

- Giảm chấn mòn hỏng phải thay thế đúng loại

- Giảm chấn khô dầu phải thay dầu đúng loại

Các bài tập mở rộng và nâng cao

i Tên bài tập

Trình bày đợc cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của:

1 Hệ thống treo phụ thuộc

2 Lập bảng kiểm tra, phân loại chi tiết hệ thống treo phụ thuộc của xe TOYOTA.

Bảng kiểm tra phân loại chi tiết

- Ngày kiểm tra: Ngày tháng năm 200

- Nhóm ( ngời) kiểm tra:

- Tên chi tiết, bộ phận: Hệ thống treo Loại ô tô: TOYOTA

Đủ, thiếu

Kích thớc mòn

Tình trạng KT

Thay thế

Sửa chữa

Phòng kỹ thuật Ngời kiểm tra

II Yêu cầu

1 Trình bày đợc cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống treo phụ thuộc

2 Lập bảng kiểm tra chi tiết của hệ thống treo đầy đủ và chính xác

III Thời gian

- Sau 2 tuần nộp đủ các bài tập

Bài 2 Sửa chữa và bảo dỡng hệ thống treo độc lập

- M bài: HAR.01 31 02ã bài: HAR 01 31 01

Giới thiệu:

Hệ thống treo độc lập là một phần của hệ thống di chuyển ô tô Hệ thống treo này đợc

bố trí độc lập giữa từng bánh xe với khung vỏ ô tô lắp nối giữa cầu xe và khung vỏ xe ,dùng để nối đàn hồi, giảm các tải trọng động, dập tắt nhanh các dao động giữa cầu xe vớikhung vỏ xe và đảm bảo mối liên hệ hình học chính xác giữa khung vỏ xe và các bánh xe

- Hệ thống treo độc lập bao gồm các bộ phận chính: lò xo xoắn hình trụ, giảm chấn, các

đòn và khớp cầu

- Đặc điểm làm việc của hệ thống treo là liên tục chịu lực lớn và nhiệt độ cao của các bềmặt ma sát nên các chi tiết dễ bị h hỏng cần đợc tiến hành kiểm tra, điều chỉnh thờng

xuyên và bảo dỡng, sửa chữa kịp thời để đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật về chức năngtruyền lực, nối êm dịu và nâng cao tuổi thọ của hệ thống treo ô tô.

Mục tiêu thực hiện:

1 Phát biểu đúng yêu cầu, nhiệm vụ và phân loại của hệ thống treo độc lập

2 Giải thích đợc cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống treo độc lập

3 Trình bày đúng các hiện tợng, nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo độc lập

4 Giải thích đợc các phơng pháp kiểm tra bảo dỡng, sửa chữa hệ thống treo độc lập

5 Tháo lắp, nhận dạng, bảo dỡng và sửa chữa đợc hệ thống treo độc lập đúng yêu cầu

kỹ thuật

Nội dung chính:

1 Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống treo độc lập

2 Cấu tạo và hoạt động của hệ thống treo độc lập

3 Hiện tợng, nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo độc lập

4 Phơng pháp kiểm tra bảo dỡng, sửa chữa hệ thống treo độc lập

5 Nhận dạng, tháo lắp, bảo dỡng và sửa chữa hệ thống treo độc lập

học taị phòng học chuyên môn hoá

I Giới thiệu chung về hệ thống treo

II Nhiệm vụ, yêu cầu và phân loại hệ thống treo độc lập

1 Nhiệm vụ

- Hệ thống treo độc lập dùng để nối đàn hồi và dẫn hớng giữa cầu xe với khung vỏ ô tôcon, giảm các tải trọng động và dập tắt các dao động thẳng đứng của khung vỏ xe do ảnhhởng của mặt đờng không bằng phẳng

2 Yêu cầu

- Dập tắt nhanh các dao động từ bánh xe lên khung vỏ xe

- Đảm bảo tính điều khiển, ổn định và chuyển động êm của ô tô ở tốc độ cao

- Cấu tạo đơn giản và có độ bền cao

3 Phân loại

- Hệ thống treo độc lập đòn ngang (loại một đòn và loại hai đòn)

- Hệ thống treo độc lập loại đòn dọc và đòn dọc có thanh ngang liên kết

- Hệ thống treo độc lập loại đòn chéo

* Ưu điểm của hệ thống treo độc lập: do hệ thống treo của từng bánh xe độc lập với

nhau, có khối lợng treo nhỏ và có chuyển động tơng đối với khung vỏ xe thông qua các

đòn, nên hạ thấp trọng tâm xe, giảm lực ly tâm nâng cao tính ổn định và êm của ô tô khivận hành tốc độ cao và đi trên đờng gồ ghề

- Nhợc điểm: cấu tạo phức tạp, chịu lực, tải trọng động nhỏ và đa dạng nên thờng dùng

cho cầu trớc xe con

III Cấu tạo và hoạt động của hệ thống treo độc lập

1 Cấu tạo (hình 2-2 )

Hệ thống treo độc lập bao gồm các bộ phận chính: một lò xo xoắn hình trụ, một giảmchấn và các đòn ngang, đòn đứng liên kết với nhau bằng các khớp cầu

a) Các đòn liên kết

Các đòn liên kết dùng để lắp bánh xe dẫn hớng và cố định một đầu lò xo và giảm chấn

- Đòn ngang một đầu lắp trên khung vỏ xe bằng chốt xoay và một đầu lắp với đòn đứngbằng chốt cầu

Hình 2-1: Sơ đồ cấu tạo cơ cấu treo độc lập

- Đòn đứng lắp với các đòn ngang bằng các chốt cầu, có mặt bích dùng để lắp trục bánh

xe, đòn đứng có tác dụng xoay dẫn hớng bánh xe

b) Lò xo xoắn hình trụ

- Lò xo xoắn hình trụ làm bằng thép lò xo, có chiều dài và đờng kính tuỳ thuộc từng loại

xe, hai đầu có đế định vị lắp với đòn ngang và lắp với khung vỏ xe Do lò xo không có sựcản lực ngang và không có nội ma sát nh lá nhíp nên lò xo không tự kiểm soát sự dao

động của bản thân, nên cần phải sử dụng giảm chấn lắp cùng với lò xo

- Lò xo có thể làm có đờng kính khác nhau, hai đầu nhỏ hơn giữa, hoặc bớc không đều,hoặc lò xo hình côn để làm tăng tính mềm và êm khi chịu tải nhỏ

d)Giảmchấn -Giảmchấndùngtrên

ô tôlàloạigiảmchấn thuỷ lực, dùng để hấp thụ nhanh năng lợng cơ học giữa bánh xe và khung vỏ xe đảmbảo cho ô tô vận hành êm trên đờng

e) Thanh ổn định, thanh xoắn và vấu cao su

Do đặc điểm lò xo không có sự cản lực ngang, nên cần các thanh ổn định và thanhxoắn để đỡ cầu xe và nâng cao tính ổn định, dẫn hớng của ô tô

- Thanh ổn định có dạng hình chữ U, hai đầu nối với bánh xe và khung nối với khung vỏ

xe nhờ các ổ đỡ bằng cao su Thanh ổn định có tác dụng san đều tải trọng thẳng đứngcủa bánh xe, giảm độ nghiêng và mô men lật làm tăng tính ổn định của ô tô khi vào đờngvòng hoặc đi trên đờng xấu

- Giảm chấn (giảm dao động) nhờ quá trình chất lỏng lu thông bị nén qua các lỗ van nhỏlàm giảm và dập tắt các va đập từ mặt đờng và bánh xe truyền lên khung vỏ xe.

IV Hiện tợng và nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo

- Lò xo gã bài: HAR 01 31 01y, các đòn liên kết nứt hoặc cong

- Chốt cầu, chốt xoay và bạc mòn, khô mỡ bôi trơn

- Thanh ổn định cong gã bài: HAR 01 31 01y hoặc lỏng các mối lắp nối

- Giảm chấn thiếu dầu

- Thanh ổn định hoặc lò xo gã bài: HAR 01 31 01y đứt

- Các đòn liên kết cong hoặc nứt gã bài: HAR 01 31 01y

- Giảm chấn hỏng, không còn tác dụng

B kiểm tra hệ thống treo

1 Kiểm tra khi vận hành

- Khi vận hành ô tô chú ý nghe ồn khác thờng ở cụm hệ thống treo, nếu có tiếng ồn khácthờng và xe vận hành không ổn định cần phaỉ kiểm tra và sửa chữa kịp thời

Hình 2-3 Sơ đồ cấu tạo cơ cấu treo độc lập

2 Kiểm tra bên ngoài hệ thống treo

- Kiểm tra sự gã bài: HAR 01 31 01y, lỏng của đòn liên kết, lò xo và thanh ổn định

- Dùng kính phóng đại để quan sát các vết nứt bên ngoài các chi tiết

- Quan sát lốp thấy mòn nhanh

V nội dung bảo dỡng hệ thống treo

1 Làm sạch bên ngoài các bộ phận.

2 Tháo rời các bộ phận nhíp và và làm sạch

3 Kiểm tra h hỏng chi tiết

4 Thay thế chi tiết theo định kỳ (các chốt xoay, chốt cầu và bạc)

5 Tra mỡ và lắp các chi tiết và bộ phận

6 Thay dầu giảm chấn

7 Kiểm tra hệ thống treo

VI Câu hỏi và bài tập

1 Các nguyên nhân h hỏng của hệ thống treo làm cho ô tô có nhiều tiếng ồn ?

2 Nhiệm vụ và u nhợc điểm của hệ thống treo độc lập ?

3 (Bài tập) Trình bày cấu tạo các loại hệ thống treo độc lập dùng trên ô tô.

tHựC tập sửa chữa và bảo dỡng hệ thống treo độc lập

I tổ chức chuẩn bị nơi làm việc

- Sử dụng dụng cụ hợp lý, chính xác

- Đảm bảo an toàn trong quá trình tháo, lắp hệ thống treo

- Tổ chức nơi làm việc khoa học, ngăn nắp, gọn gàng

3 Chuẩn bị:

a) Dụng cụ:

- Dụng cụ tháo lắp hệ thống treo, giá ép lò xo

- Khay đựng dụng cụ, chi tiết

- Giá nâng cầu xe, kích nâng và gỗ chèn kê lốp xe

- Nhiên liệu rửa, dầu bôi trơn

- Bạc, chốt cầu và các đệm cao su

- Tài liệu phát tay về các quy trình và tra cứu các yêu cầu kỹ thuật sửa chữa

hệ thống treo

- Bố trí nơi làm việc cho nhóm học viên đủ diện tích, ánh sáng và thông gió

II tháo lắp hệ thống treo

A quy trình Tháo hệ thống treo

1.Chuẩn bị dụng cụ và nơi làm việc

- Bộ dụng cụ tay nghề tháo lắp

- Kích nâng, giá kê chèn lốp xe

- Giá ép lò xo

2 Làm sạch bên ngoài cụm hệ hệ thống treo và cầu xe

- Dùng bơm nớc áp suất cao và phun nớc rửa sạch các cặn bẩn bên ngoài gầm ô tô

- Dùng bơm hơi và thổi khí nén làm sạch cặn bẩn và nớc bám bên ngoài cụm hệ thốngtreo

- Tháo lò xo và giảm chấn

- Tháo giá ép lò xo

- An toàn, khi tháo lắp lò xo bung ra gây tai nạn

- Kê kích và chèn lốp xe an toàn khi làm việc dới gầm xe

- Tra mỡ bôi trơn các chi tiết: chốt xoay, chốt cầu và bạc

- Thay thế các chi tiết theo định kỳ bảo dỡng

III Bảo dỡng hệ thống treo

1 Chuẩn bị dụng cụ và nơi làm việc

- Bộ dụng cụ tay tháo lắp hệ thống treo và các bộ vam, cảo chuyên dùng

- Kính phóng đại

- Mỡ bôi trơn và dung dịch rửa

2 Tháo và làm sạch các chi tiết

- Tháo bánh xe và moayơ

- Tháo hệ thống treo

- Dùng dung dịch rửa, bơm hơi, giẻ sạch để làm sạch, khô bên ngoài các chi tiết

3 Kiểm tra bên chi tiết

- Kiểm tra bên ngoài các chi tiết: các đòn liên kết, chốt cầu và bạc

4 Lắp hệ thống treo lên ô tô

-Tra mỡ bôi trơn

- Lắp hệ thống treo

- Lắp bánh xe và moayơ

5 Kiểm tra tổng hợp và vệ sinh công nghiệp

- Vệ sinh dụng cụ và nơi bảo dỡng sạch sẽ, gọn gàng

 Các chú ý

- Kê kích khung xe và chèn lốp xe an toàn

- Kiểm tra và quan sát kỹ các chi tiết bị nứt và chờn hỏng ren

- Sử dụng dụng cụ đúng loại và vặn chặt đủ lực quy định

- Thay thế các chi tiết theo định kỳ và bị h hỏng

2 Các đòn và các thanh ổn định

a) H hỏng và kiểm tra

- H hỏng các đòn và thanh ổn định: cong, nứt gã bài: HAR 01 31 01y và mòn các lỗ lắp chốt

- Kiểm tra: dùng thớc cặp để đo độ mòn của lỗ chốt so với tiêu chuẩn kỹ thuật Dùng kính phóng đại để quan sát các vết nứt bên ngoài lá nhíp và các quang nhíp, ốp nhíp.b) Sửa chữa

- Các đòn và thanh mòn lỗ chốt có thể hàn đắp và doa lại kích thớc, cong có thể nắn hếtcong, bị nứt đều đợc thay thế

3 Giảm chấn và lò xo

a) H hỏng và kiểm tra

- H hỏng giảm chấn: mòn pít tông, xi lanh và các đệm cao su, gã bài: HAR 01 31 01y đầu định vị

- H hỏng lò xo: nứt hoặc gã bài: HAR 01 31 01y

- Kiểm tra: dùng pan me, đồng hồ so để đo độ mòn của pít tông, xi lanh và dùng kính phóng đại để kiểm tra các vết nứt của lò xo

Các bài tập mở rộng và nâng cao

i Tên bài tập

Trình bày đợc cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của:

1 Hệ thống treo độc lập

2 Lập bảng kiểm tra, phân loại chi tiết hệ thống treo độc lâp của xe TOYOTA.

Bảng kiểm tra phân loại chi tiết

- Ngày kiểm tra: Ngày tháng năm 200

- Nhóm ( ngời) kiểm tra:

- Tên chi tiết, bộ phận: Hệ thống treo Loại ô tô: TOYOTA

Đủ, thiếu

Kích thớc mòn

Tình trạng KT

Thay thế

Sửa chữa

Phòng kỹ thuật Ngời kiểm tra

II Yêu cầu

1 Trình bày đợc cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của hệ thống treo độc lập

2 Lập bảng kiểm tra chi tiết của hệ thống treo đầy đủ và chính xác

III Thời gian

- Sau 2 tuần nộp đủ các bài tập

Bài 3