Và để làm gương, người thầy cũng cầnchủ động, sáng tạo, tích cực đổi mới trong công tác giảng dạy để truyền đến các em ngọn lửa nhiệt tình, sự thích thú trong học tập Đã có một thời gian
Trang 1CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
2 Sự cần thiết, mục đích của việc thực hiện sáng kiến:
a Sự cần thiết của sáng kiến
Hiện nay nền kinh tế - xã hội ngày càng phát triển, hội nhập kinh tế ngàycàng mở rộng đòi hỏi nền giáo dục Việt Nam không ngừng cải tiến, đổi mới phùhợp với thế giới và các quốc gia trong khu vực Mặt khác, trong bối cảnh đó,nền giáo dục còn có những bất cập về chất lượng giáo dục, nhiều giáo viên sửdụng phương pháp dạy học lạc hậu đã gây nên tình trạng thụ động trong học tậpcủa học sinh dẫn đến hiệu quả dạy học chưa cao Học sinh ít được lôi cuốn độngviên khích lệ để hứng thú, tự giác học tập, gây nên tình trạng chán học, bỏ học ởmột số bộ phận học lực yếu kém Cùng với nhiều nguyên nhân, tình trạng nàytrở nên khá gay gắt, khó khắc phục
Dạy học là lấy học sinh làm trung tâm Người giáo viên là người đi bên cạnh
để định hướng, hướng dẫn, gợi mở cho các em Để thực hiện được điều đó,
người giáo viên hãy làm đúng như một ngôn từ đã được ban tặng “người mẹ hiền thứ hai”.Người thầy hãy là người gần gũi, thân thiết, là người bạn để hiểu
Trang 2được nhu cầu của các em; là người “mẹ”để có đủ tình yêu, trách nhiệm giúp các
em bản lĩnh, tự tin bước vào cuộc sống Và để làm gương, người thầy cũng cầnchủ động, sáng tạo, tích cực đổi mới trong công tác giảng dạy để truyền đến các
em ngọn lửa nhiệt tình, sự thích thú trong học tập Đã có một thời gian dài họctrò chúng ta đến trường chỉ là để được nhồi nhét những kiến thức của các mônhọc vào đầu Các em tiếp nhận kiến thức đó như một hình thức học vẹt để có cái
“trả nợ”cho thầy cô mà không hiểu được nguyên nhân, bản chất như thế nào, tại
sao lại như vậy Đến lớp, hình ảnh thường thấy nhất là thầy đọc, trò chép Tất cảdiễn ra như một cỗ máy chạy đều đặn từ ngày này sang ngày khác và cũng đếnmột ngày cỗ máy ấy mỏi mệt Các em sẽ thấy nhàm chán với lượng kiến thứcđược nhồi nhét mỗi ngày và sẽ trở nên quá tải Còn thầy cô giáo cũng không
còn sự hứng khởi, sáng tạo trong giảng dạy
Đã đến lúc chúng ta có cái nhìn mới về giáo dục Chúng ta không phải lànguời đi tìm và đưa kiến thức cho các em vì như thế các em sẽ trở nên thụ động,chây ì Chúng ta – những người thầy, người cô phải làm sao để giúp học sinh
cảm nhận được “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”, giúp các em có hứng
thú trong học tập, trong việc tìm hiểu thế giới xung quanh các em Các em sẽ làngười tự tìm, tự chiếm lĩnh kiến thức cho mình dưới sự hỗ trợ, giúp đỡ, dẫn dắtcủa thầy, cô – người mẹ thứ hai của các em Để phát huy tính tích cực của họcsinh thì người giáo viên phải là người chủ động sáng tạo Linh hoạt trong hoạtđộng dạy học
Bác Hồ kính yêu của chúng ta đã dạy:
“Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây
Vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người”
Lời dạy của Bác thật là đáng quý Lời dạy ấy đã, đang và sẽ là kim chỉ namcho chúng ta và những thế hệ sau tiếp tục thực hiện.Thật vậy, để giáo dục mộtcon người không phải chỉ một sớm một chiều mà là cả một thời gian dài.Giáodục một người không phải chỉ cung cấp cho họ có kiến thức mà còn giúp họ tựtrang bị kiến thức cho mình, có được cái nhìn bao quát về cuộc sống để họ cóthể tự tin, chủ động hội nhập vào cuộc sống đang phát triển từng ngày
Trang 3Tuy nhiên việc giúp các em chủ động, tích cực trong học tập không đơngiản Đây quả là một công việc đòi hỏi rất nhiều công sức và tâm huyết ởngười thầy Người giáo viên phải có tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ, phải đặt mìnhvào vị trí của học sinh xem các em nghĩ gì, có nhu cầu gì để từ đó có nhữngphương pháp, hình thức tổ chức hoạt động cho phù hợp, sinh động, lôi cuốncác em tham gia tìm hiểu bài học và phát huy được tính tích cực ở các em Đó
chính là sự cần thiết để tôi chọn sáng kiến: “Một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực của học sinh lớp 4 trường Tiểu học Thị trấn Hương Sơn – Phú Bình – Thái Nguyên”.
b Mục đích của việc thực hiện sáng kiến
Là một Phó Hiệu trưởng nhà trường phụ trách chuyên môn, đứng trước những yêu cầu đổi mới của giáo dục, bằng cố gắng và kinh nghiệm của bản than, học hỏi từ bạn bè, tôi muốn đưa ra một số biện pháp nhằm phát huy tính
tích cực của học sinh lớp 4 Biến các môn học trở thành một "niềm vui" với các
em, giúp các em yêu thích học hơn.Từ đó góp phần cải thiện và nâng cao chất lượng với mục đích nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường
3 Mô tả nội dung của sáng kiến:
3.1 Tính mới:
Như chúng ta đã biết, nói đến học sinh tích cực không phải là mới Đây
cũng là một trong những nội dung của phong trào xây dựng “Trường học thân thiện, học sinh tích cực” Nhưng làm thế nào để phát huy được tính tích cực của
học sinh đó là điều mà tất cả thầy cô giáo đều băn khoăn suy nghĩ, bởi vì khôngphải ai cũng hiểu và làm được điều đó Bởi vì đòi hỏi tính thực tế rất cao, đồngthời phải phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh tiểu học
Trong năm học này, Sau khi áp dụng sáng kiến mặc dù kết quả cuối nămchưa thật sự cao nhưng tôi nhận thấy học sinh khối 4 trường tôi có nhiều tiến
bộ rõ rệt Trong quá trình học, các em đều thể hiện sự cố gắng của mình Ở mỗigiai đọan, tôi nhận thấy sự chuyển biến ngày càng rõ hơn Học sinh khá, giỏingày càng năng động, tự tin, có trách nhiệm cao trong việc học tập và các hoạtđộng của nhà trường Bên cạnh đó, các em còn nhiệt tình hỗ trợ, giúp đỡ các
Trang 4bạn học chậm trong lớp để các em ngày càng phát huy tính tích cực trong họctập của mình Điều đó cho thấy nếu được học tập trong một môi trường thânthiện, gần gũi, làm việc một cách tích cực, sáng tạo sẽ không ngừng giúp các emtiến bộ, nâng cao năng lực học tập của mình Nhưng điều làm tôi vui hơn là tôithấy được sự biến chuyển tích cực của các em Các em học sinh của tôi đã mạnhdạn, tự tin hơn nhiều, kĩ năng giao tiếp cũng được nâng cao Các em đã khôngcòn quá nhút nhát, e dè khi muốn trình bày một ý kiến nào đó hay chia sẻ chomọi người về một vấn đề thú vị Dù sự tiến bộ của mỗi em khác nhưng tôi đềughi nhận và cố gắng giúp các em chủ động, tích cực hơn trong việc học tập củamình Tôi tin rằng trong thời gian tới các em sẽ còn tiến bộ nhiều hơn.
mở rộng, không được minh hoạ kiến thức bằng tranh ảnh, lại không phát huy
khả năng vận động của học sinh.Vì thế việc đưa ra “Một số biện pháp phát huy tính tích cực chủ động của học sinh lớp 4” là một cách hữu hiệu để học sinh
được vận động, được phát huy vốn hiểu biết của mình, qua đó có thể tự mình kiểm tra kiến thức của bản thân đồng thời thấy rõ mối quan hệ biện chứng của các môn học không những thế qua việc đưa ra các hình thức học đổi mới, các
em được rèn khả năng tư duy nhanh, lập luận suy diễn logic,
Trên thực tế, việc học thông qua các hình thức đổi mới: tổ chức các hoạt động nhóm, xây dựng các tình huống có vấn đề… được sử dụng trong rất nhiều ngành nghề, môn học,…Đây là một hình thức giảm tải, tạo không khí vui
vẻ khiến người học cảm thấy nhẹ nhàng, thoải mái, thích thú Hơn nữa trong việc thay đổi SGK với khối lượng kiến thức phong phú hơn, hay hơn thì phương
Trang 5pháp dạy học cũng đang thay đổi theo hướng vừa học, vừa chơi là điều cần thiết.
3.3 Tính thực tiễn
Hiện nay ngành giáo dục đang từng bước đổi mới nhiều mặt nhằm nâng caohơn nữa chất lượng đại trà cho học sinh Phải đổi mới thế nào? Bắt đầu từ đâu? Theo hình thức nào?…còn phụ thuộc vào từng môn học, từng trường, từng lớp, từng trình độ học sinh Mỗi phương pháp khác nhau, đều có ưu điểm, nhược điểm khác nhau Vì vậy người giáo viên không nên máy móc bài nào cũng đổi mới phương pháp và hình thức dạy học Điều này tưởng như dễ nhưng lại rất khó nhất là trong xu hướng đổi mới dạy học hiện nay Vì vậy người giáo viên cần biết lựa chọn phương pháp dạy học sao cho phù hợp để có hiệu quả cao trong môn học của mình và dễ hiểu với học sinh
Trong hoạt động dạy học, nhằm đổi mới phương pháp , phát huy tính tích cực chủ động của học sinh như: xây dựng tình huống có vấn đề, sử dụng các dạng bài tập, tổ chức hoạt động nhóm… đã được sử dụng ở một số phân môn nhưng phạm vi còn rất hạn chế
Để khắc phục tình trạng học sinh tiếp thu kiến thức một cách thụ động, ngành Giáo dục của huyện nhà trong những năm gần đây đã có rất nhiều sự thayđổi Sự thay đổi đó thể hiện ở nhiều mặt như thay đổi về phương pháp và hình thức tổ chức, nâng cao chuẩn của giáo viên Tổ chức các chuyên đề để giáo viêncùng tham gia, trao đổi và lựa chọn phương pháp phù hợp hiệu quả nhất
Tuy nhiên, để giúp học sinh phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập, người có vai trò quan trọng chính là người giáo viên đứng lớp Đối với cấp tiểu học, mỗi ngày học sinh đến trường là mỗi ngày học sinh được gặp thầy
cô giáo của mình Có bao giờ các bạn tự hỏi: có khi nào học sinh cảm thấy nhàm chán chính thầy cô của chúng không? Có thể lắm chứ nếu như mỗi ngày học sinh của chúng ta đều được nhìn, được nghe thấy một việc quen thuộc, một câu lệnh quen thuộc và làm những việc quen thuộc Như vậy, muốn học sinh của chúng ta hứng thú, tích cực thì người giáo viên cũng phải luôn sáng tạo, đổi mới trong những giờ lên lớp Bên cạnh đó,
Trang 6người giáo viên hãy là người bạn lớn của học sinh để tạo được sợi dây tình cảm bền chặt với các em, mang đến cho các em sự tin cậy, gần gũi
Tình trạng học sinh học thụ động, nhồi nhét đã diễn ra một thời gian dàikhi chưa đổi mới giáo dục Giai đoạn đó, chúng ta vẫn còn sử dụng nhữngphương pháp truyền thống, cách giáo dục một chiều tức là giáo viên cung cấp,truyền thụ kiến thức cho học sinh và học sinh tiếp nhận kiến thức đó Lớp học
im phăng phắc vì thầy giảng, trò lắng nghe và ghi chép Kiến thức các em đuợctiếp thu cũng chỉ gói gọn trong bài học mà không được mở rộng ra cuộc sốngxung quanh Những gì các em tiếp thu chỉ là kiến thức, còn mặt kĩ năng các emlại bị thiếu hụt
*) Vài nét về học sinh khối 4 của nhà trường năm học 2014 – 2015
Tổng só học sinh khối 4: 150 em, trong đó nữ: 79 em
con dân tộc ít người: 7 em con gia đình thuộc hộ nghèo: 22 em
học sinh xã ngoài: 17em học sinh độ tuổi 2003: 5 em
(lưu ban của những năm học trước)
Trong đó có một số em tích cực nhanh nhẹn, tham gia vào các hoạt độnghọc tập rất tốt Tuy nhiên có một số em lại rất hiếu động, hay quậy phá tronglớp Bên cạnh đó có nhiều em rất ngoan, ngoan đến nỗi nhút nhát, thụ động, íttham gia các hoạt động của lớp, của trường không dám chia sẻ, trình bày ý kiến
cá nhân của mình trước mọi người
KẾT QUẢ KHẢO SÁT ĐẦU NĂM NHƯ SAU
Tổng
số
Nói chuyện trong giờ học
Trang 7Lơ là, không tập trung nghe cô giảng bài
Nhiều em thụ động, không dám giơ tay phát biểu xây dựng bài Khiđược thầy giáo mời đọc bài hay phát biểu thì nói nhỏ, không biết trình bày nhưthế nào cho đúng
Ít trao đổi, chia sẻ, trình bày ý kiến cá nhân và phản hồi lại ý kiến củabạn
Lười học, không chuẩn bị bài, làm bài trước khi đến lớp
Hiện nay, chúng ta đang chú trọng đổi mới giáo dục.Vấn đề giúp họcsinh học tập tích cực, chủ động đang được phát huy.Tuy nhiên vẫn còn một sốgiáo viên vẫn còn lúng túng trước việc làm thế nào để các em chủ động hơntrong học tập vì nhiều yếu tố Một số giáo viên do lớn tuổi nên việc tổ chức lớphọc vui tươi, sinh động cũng là điều họ gặp khó khăn Bên cạnh đó cũng có thể
họ đã quen với cách dạy truyền thống nên việc thay đổi phương pháp mới cũnggây nên một số khó khăn nhất định Một số giáo viên vì một lí do nào đó màviệc chuẩn bị cho một hoạt động day trên lớp có phần chưa được chu đáo Cógiáo viên đến lớp lại mang một tâm trạng không tốt sẽ gây ảnh hưởng đếnkhông khí lớp học Chính những điều này tác động đến các em, làm các em cảmthấy không thoải mái, bị ức chế trong các hoạt động học của mình, từ đó tínhsáng tạo, tích cực của các em bị hạn chế
Xã hội đang ngày càng phát triển, nếu các em chỉ được cung cấp kiến thứctheo một chiều mà không có sự rèn luyện kĩ năng thì khi bước ra xã hội, các em
sẽ bị hụt hẫng, không theo kịp với sự phát triển nhanh chóng của xã hội.Trongquá trình đổi mới giáo dục, chúng ta cần đảm bảo học sinh được chủ động lĩnhhội kiến thức, có kĩ năng và thái độ đúng chuẩn
Với tình hình của các lớp như thế, tôi thiết nghĩ cần đổi mới, cần tạo ra mộtkhông khí lớp học thân thiện để các em cùng hòa đồng, hỗ trợ nhau học tập và
hãy đặt học sinh vào trạng thái “căng thẳng tích cực” để các em được làm việc,
động não, suy nghĩ liên tục Có như thế các em mới thể hiện được hết khả năngsáng tạo và năng lực học tập của mình
3.4 Tính hiệu quả
Trang 8Để phát huy tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh thì trước hết chúng tacần phải hiểu học sinh, lắng nghe xem học sinh suy nghĩ gì, mong muốn gì Tìmhiểu xem bản tính của các em năm học trước như thế nào, các em hiếu độngkiểu nào, thụ động ra sao Hãy quan sát học sinh trong các giờ học, chúng ta sẽthấy tất cả hiện lên trong từng ánh mắt, hoạt động của các em Các em: thíchthú? chán? mệt mỏi? đang tò mò muốn xem cô(thầy) của chúng đang chuẩn bịlàm gì? ở lứa tuổi tiểu học rất khác với người lớn chúng ta Chúng không thểngồi yên một chỗ suốt nhiều giờ liền và chỉ làm một việc lặp đi lặp lại Điều đó
dễ gây nên sự nhàm chán nơi hoc sinh Lứa tuổi học sinh tiểu học là lứa tuổi vẫncòn rất hiếu động Chúng thích được chạy nhảy, thích được trò chuyện, thíchđược làm một việc gì đó chứ không phải là ngồi yên một chỗ Như vậy có thểthấy là các em thích được hoạt động.Vậy tại sao chúng ta không tạo nên sự hamthích cho các em, sự khám phá của các em bằng việc tự tin giao quyền chủ độngcho các em, tạo cho các em những hoạt động mà ở đó các em được tham gia,được khám phá Thật thú vị biết bao khi tự mình phát hiện, tìm tòi ra một điều
gì mà mình chưa biết.Trong giờ học, thường xuyên đặt ra những tình huống cóvấn đề, tổ chức cho các em thảo luận, hợp tác, chia sẻ để tìm hiểu vấn đề ấy Cónhững vấn đề các em tự khám phá được và cảm nhận được niềm vui, sự tự hàotrong đôi mắt các em Có những vấn đề khó các em cần có sự hướng dẫn và gợi
mở của giáo viên nhưng khi tìm được kết quả, tôi nhận thấy sự thích thú ở các
em khi các em được tự mình hoạt động để tìm kiếm tri thức
Trong năm học này tôi vân dụng một số biện pháp phát huy tính tíchcực của học sinh lớp 4 Chính vì vậy kết quả tham gia các cuộc thi cấp huyệncấp tỉnh của khối 4 của trường tương đối cao cụ thể :
Hội thi “Rung chuông vàng” cấp huyện 3/3 em đạt giải
Thi giải toán trên mạng cấp huyện 12 em đạt giải,
Thi giải toán trên mạng cấp tỉnh 3 em đạt giải
Thi giải toán Tiếng Anh trên mạng cấp huyện 4 em đạt giải
Thi giải toán Tiếng Anh trên mạng cấp tỉnh 2 em đạt giải;
Trang 9Thi giải toán Tiếng Anh trên mạng cấp Quốc Gia 1 em đạt huychương bạc
Thi viết chữ đẹp cấp huyện 7/7 em đạt giải
Thi Tiếng Anh trên mạng cấp huyện 9/9 em đạt giải
Thi Tiếng Anh trên mạng cấp tỉnh 2 em đạt giải
Kết quả kiểm tra định kỳ và kết quả thi đua cuối năm đều vượt chỉtiêu
Để đạt được kết quả như trên, là người cán bộ quản lý tôi đã triển khai tớigiáo viên một số biện pháp nhằm phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinhlớp 4 như sau:
Trước hết, người giáo viên phải soạn bài chu đáo, khi lên lớp, nhất thiết
phải có giáo án trên giấy, ngay cả khi sử dụng máy chiếu Projector Khi giảngbài, giáo viên phải làm rõ trọng tâm và mối quan hệ lôgíc nội tại của mạch kiếnthức bài học, sắp xếp hợp lý hoạt động của giáo viên và học sinh; chuẩn bị hệthống câu hỏi phát huy trí lực và phù hợp với khả năng tiếp thu của học sinh,(nhất là đối với bài dài, bài khó, nhiều kiến thức mới) Bồi dưỡng kỹ năng vậndụng sáng tạo kiến thức, hạn chế ghi nhớ máy móc, thay việc sửa lỗi bằng cáchhướng dẫn học sinh tự trả lời câu hỏi: do đ âu dẫn đến kết quả sai?
Thứ hai: Giáo viên phải là người làm chủ lớp học, thiết lập bầu không khí
thân thiện tích cực, chủ động giải quyết mọi tình huống bảo đảm yêu cầu sưphạm
Thứ ba: Sử dụng hợp lý sách giáo khoa (không đọc chép, hướng dẫn học
sinh chỉ ghi theo diễn đạt của giáo viên, không để học sinh đọc theo sách giáokhoa để trả lời câu hỏi) và sử dụng có hiệu quả thiết bị dạy học, phương tiệntrực quan, phương tiện nghe nhìn; ứng dụng hợp lý công nghệ thông tin, thựchiện đầy đủ thí nghiệm, thực hành Ở một số bài phải làm rõ mối liên hệ dọctheo mạch kiến thức môn học và mối quan hệ môn với các môn học khác đểkhắc sâu kiến thức
Trang 10Thứ tư: Cần phải tích luỹ, khai thác sử dụng hồ sơ chuyên môn, liên hệ
thực tế sinh động để làm sâu sắc thêm bài giảng, giao bài tập, chủ đề nguyêncứu, sưu tầm về nhà để rèn luyện kỷ năng tự học, tự nghiên cứu cho học sinh
Thứ năm: Giáo viên nêu vấn đề và hướng dẫn học sinh giải quyết, dẫn dắt
học sinh tự đưa ra kết luận cần thiết Dạy phải sát đối tượng, coi trọng bồidưỡng học sinh khá giỏi và kiên trì giúp đỡ học sinh học lực yếu kém
Ngoài ra, giáo viên chuẩn bị thiết bị dạy học, học liệu, chủ động sưu tầm
chọn lọc tư liệu liên hệ thực tế, nắm bắt các kỹ năng và kỹ thuật dạy học cầnthiết (kỹ năng sử dụng thiết bị, viết bảng, vẽ hình, kỹ năng diễn giải, kỹ năng lôicuốn chú ý, kỹ năng thao tác mẫu…kỹ năng tiến hành các hoạt động dạy học cụthể; dạy học vi mô, dạy học theo nhóm, dạy học theo dự án, dạy học nêu vấn đề,trình bày theo cấu trúc…)
Đối với các môn học khoa học xã hội: giáo viên chú ý trọng bồi dưỡng
năng lực cảm thụ để nắm vững từng chủ đề, rèn kỹ năng diễn đạt bằng lời nói,chữ viết, hình vẽ
Đối với các môn học tự nhiên: giáo viên cần chú trọng rèn luyện kỹ năng
tư duy lôgic, tự hệ thống hóa kiến thức, ghi nhớ có ý nghĩa (hạn chế ghi nhớmáy móc), rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề
Tuy nhiên, tuỳ vào môn học, đối tượng học sinh, hoàn cảnh thực tế, điềukiện vật chất người dạy và người học cần làm tốt những dấu hiệu cơ bản sau:
- Giáo viên có hành vi chuẩn mực, thái độ thân thiện, biết khích lệ tìnhcảm hứng thú và tinh thần tích cực chủ động trong học tập cho học sinh
- Giáo viên bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng của chương trình, biết nêuvấn đề và hướng dẫn học sinh tự giải quyết, bảo đảm kiến và kỹ năng, giáo viên
“khai thác thác lỗi” để rèn luyện phương pháp học tập, giảm thời lượng thuyết
trình của giáo viên đến mức thấp nhất, tăng hoạt động tìm tòi, tăng tính chủđộng, tham gia xây dựng bài của học sinh
- Giáo viên hướng dẫn học sinh sử dụng hợp lý sách giáo khoa trên lớp
Trang 11- Giáo viên khai thác thiết bị dạy học (trong đó có công nghệ thông tin)tăng cường thí nghiệm, thực hành trực quan (kênh chữ, kênh hình) để nâng caohiệu quả dạy học và gắn bài giảng sát với thực tế của cuộc sống.
- Học sinh kết hợp học tập cá nhân với học tập tương tác, hợp tác, huyđộng mọi nhóm trình độ (giỏi, khá, trung bình, yếu, kém) tham gia xây dựngbài
- Học sinh hứng thú, tích cực, chủ động xây dựng bài
- Học sinh tự thực hành trực quan, và tự liên hệ với thực tế cuộc sống
- Học sinh biết cách tự đánh giá, kết hợp với đánh giá của thầy với của tròtheo các mức độ (biết, thông hiểu, vận dụng)
- Học sinh rèn luyện phương pháp tự học, tự nghiên cứu để hoàn thànhthói quen học suốt đời
Việc đổi mới phương pháp dạy học là một giải pháp quan trọng để nângcao chất lượng dạy học nói riêng và chất lượng giáo dục nói chung Trong đóhoạt động dạy và hoạt động học có tính độc lập tương đối nhưng là hai mặt củamột quá trình, người giáo viên truyền đạt kiến thức, kỹ năng và hình thành nhâncách; học sinh làm chủ kiến thức kỹ năng theo chuẩn kiến thức kỹ năng quyđịnh ở các bậc học Tuy nhiên, đổi mới phương pháp dạy học không có nghĩa làgạt bỏ các phương pháp truyền thống mà phải vận dụng một cách có hiệu quảcác phương pháp dạy học hiện có theo quan điểm dạy học tích cực kết hợp vớicác phương pháp hiện đại
Ngoài ra để phát huy tính tích cực của học sinh tôi thường tổ chức các buổihội thảo,chuyên đề để các đồng chí giáo viên trường tôi biết:
*)Lắng nghe học sinh
“ Ngày còn bé, khi còn học tiểu học, tôi rất ngại khi phải đứng trước mặtthầy cô của mình.Tôi ít giơ tay phát biểu vì sợ nếu nói sai thì cô sẽ la mắng, sẽtrách phạt mình Dần dần tôi thu mình vào vỏ ốc mặc cảm, thụ động Nhưng côgiáo đã làm thay đổi tôi Cô là người nhẹ nhàng, thân thiện.Vào lớp cô hay trò
Trang 12chuyện với chúng tôi, hỏi thăm học trò của mình.Và khi chúng tôi nói cô đều tỏthái độ muốn nghe Tôi dần trở nên tự tin hơn Tôi đã mạnh dạn phát biểu nhiềuhơn trước” Và bây giờ, tôi cũng đang cố gắng thực hiện điều đó với học sinhcủa mình Tôi luôn tìm biện pháp giúp các đồng chí giáo viên trường tôi luôn tỏthái độ muốn lắng nghe những điều các em muốn trình bày Nếu được bày tỏđiều mình suy nghĩ và có người lắng nghe mình, các em sẽ dần mạnh dạn hơn,hăng hái thể hiện bản thân mình, chủ động hơn trong việc học tập Hãy để các
em được trình bày, được suy nghĩ, được thể hiện bản thân mình, điều đó sẽ giúpcác em phát triển kĩ năng giao tiếp của mình trong cuộc sống, mang lại cho các
em sự chủ động, tự tin trong mọi việc
*) Làm người bạn lớn của các em
Chúng ta cứ nghĩ nhiệm vụ của chúng ta khi đến lớp là giảng dạy, truyền đạtđến các em tất cả những kiến thức kĩ năng cần thiết, tạo dựng một lớp học nềnếp, trật tự Thế thôi vẫn chưa đủ Chúng ta cũng cần phải hiểu, ngoài việc học,khi đến lớp các em cũng cần được giao tiếp, được chia sẻ những tâm tư tìnhcảm với bạn bè và đặc biệt là với chính thầy cô giáo của chúng Đứng trước họctrò, người giáo viên thường tạo ra một khoảng cách khiến học trò không dámgần gũi để bày tỏ tình cảm, chia sẻ những tâm tư nguyện vọng với thầy cô củachúng Với điệp khúc mệnh lệnh, học sinh của chúng ta sẽ làm như một cái máyquen thuộc.Và khi không vừa ý với việc làm của học sinh như: không thuộc bài,chưa làm bài, làm mất vở, quên mang sách, quên mang đồ dùng…thì lập tứchọc sinh sẽ được nghe những câu la mắng Không khí lớp học sẽ thật căngthẳng Bản thân giáo viên chúng ta lúc ấy như thế nào? Chúng ta còn hào hứng
để dạy nữa không khi vừa la mắng học trò của mình Dù là các em không bịphạt, bị mắng thì các em có còn tâm trạng hứng khởi để bắt đầu bài học haykhông? vì vậy Chúng ta hãy nhẹ nhàng nhưng nghiêm khắc Cố gắng làm sao
để tạo được một không khí thật vui, thật dễ chịu khi chúng ta và học sinh bước
vào lớp Hãy làm sao để học sinh cảm nhận thấy “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui”
Trang 13Giáo viên hãy là người quan tâm, chia sẻ với các em, lâu dần các em sẽtin tưởng và chia sẻ với chúng ta Mối dây tình cảm sẽ gắn bó thân thiết hơn.Điều này rất thuận lợi cho giáo viên và học sinh
*) Tạo môi trường học thân thiện với học sinh
Quan tâm, chia sẻ tạo một môi trường học thân thiện với học sinh sẽ càngngày càng thắt chặt tình thầy trò Hãy để cho các em được nhìn ngắm những sảnphẩm do chính tay mình làm ra Sau mỗi giờ học, đặc biệt những môn có sảnphẩm như Mĩ thuật, kĩ thuật cho học sinh trưng bày sản phẩm ở quanh lớp Mỗingày các em đều được nhìn ngắm sản phẩm của mình và của bạn nên học hỏiđược những cái hay từ bạn Bên cạnh đó, những em có sản phẩm tốt đều cảmthấy rất vui nên càng thể hiện sự cố gắng ở những bài sau Dưới lớp, dành chocác em một góc sưu tầm Tranh, ảnh, tư liệu sưu tầm cũng được các em đínhvào đó như một góc học tập và trang trí lớp Từ đó đã tạo cho các em hứng thú
và tích cực học tập
Trang 14
Ngoài ra, còn phát động phong trào môi trường xanh - sạch - đẹp Các
em mang cây xanh để tạo mảng xanh cho lớp và chia tổ để chăm sóc, tưới nướccho cây Lớp học với không khí trong lành, xanh mát của những cây xanh quanhlớp sẽ giúp cho học sinh vơi bớt những căng thẳng mệt mỏi Hơn nữa, việcchăm sóc tưới nước cho cây cũng rèn cho học sinh ý thức tự giác thực hiện, biếtyêu quý môi trường và yêu lao động Tổ nào c ó nhiều cây xanh và chăm sóc tốt
sẽ được tặng bông hoa điểm thưởng Do có sự thi đua nên các em thực hiện việcnày rất hào hứng
Trong một lớp học, không phải em nào cũng học khá giỏi như chúng tamong muốn Bên cạnh những em học tốt cũng có những em học chậm Giáoviên nên nhẹ nhàng, hướng dẫn các em để các em có sự tự tin trong học tập.Ngoài ra giáo viên cần có sự động viên, khen ngợi kịp thời khi thấy các em tiến
bộ dù chỉ là một bước nhỏ Nếu chúng ta trách phạt thì sẽ tạo nên áp lực lớn ở
Trang 15các em Khiến các em càng ngày càng thụ động và chui vào“vỏ ốc” của mình,
không dám thể hiện bản thân mình, không còn sự chủ động và tích cực nữa Tuy nhiên, đã có khen thưởng thì cũng có phạt Nhưng phạt như thế nào đểhọc sinh nhận ra lỗi và dần sửa chữa được lỗi đó là điều quan trọng Người giáoviên nên biết sử dụng các biện pháp thay thế Nên hướng dẫn để học sinh tự đề
ra nội quy của lớp Cho các em tự thảo luận nêu ý kiến để xây dựng bảng nộiquy lớp Sau đó cho các em tự đề ra biện pháp xử lí theo sự định hướng của giáoviên Các em sẽ hào hứng khi tự mình đề ra nội quy riêng cho lớp mình Từ đó,các em ngoan và chăm hơn, nhiều em ít quậy phá và đã biết chuẩn bị bài trướckhi đến lớp Có lẽ các em đã ý thức được mình cần tuân thủ những nội quy dochính mình đề ra Các em là người tự đưa ra nội quy và cách xử lí thì các em sẽ
là người cố gắng thực hiện các điều quy định đó
Vào những giờ ra chơi, những khi rảnh rỗi giáo viên nên chủ động hỏi chuyện các em, đặc biệt là những em nhút nhát trong lớp, hỏi thăm về thầy cô
cũ, về gia đình của các em Dần dần các em trở nên thân thiết hơn với thầy cô, thích trò chuyện và mạnh dạn bày tỏ nhiều ý kiến hơn Khuyến khích các em
viết thư vào hộp thư “Những điều em muốn nói”