BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CHÍNH SÁCH

BÁO CÁO ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG CHÍNH SÁCH tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn, luận án, đồ án, bài tập lớn về tất cả các...

UỶ BAN DÂN TỘC

BÁO CÁO Đánh giá tác động chính sách trong xây dựng Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi

(Kèm theo Tờ trình số: 01/TTr-UBDT ngày 09 tháng 02 năm 2017

của Ủy ban Dân tộc)

I NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG

1 Đặc điểm vùng dân tộc thiểu số và miền núi

Vùng dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi chiếm gần 3/4 diện tích tựnhiên của cả nước; có vị trí chiến lược trong phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), bảo đảm quốc phòng - an ninh; là địa bàn cư trú chủ yếu của 53 dân tộcthiểu số với gần 13,4 triệu người, chiếm 14,6% dân số cả nước1; là vùng cótiềm năng về tài nguyên thiên nhiên, đa dạng sinh học, bảo vệ bền vững môitrường sinh thái Tuy nhiên, vùng DTTS và miền núi, nhất là Tây Bắc, TâyNguyên, Tây Nam Bộ, Tây duyên hải miền Trung vẫn là vùng còn nhiều khókhăn, hạ tầng KT-XH thấp kém, kinh tế chậm phát triển, đời sống của nhândân còn nhiều khó khăn, vẫn là “lõi nghèo” của cả nước; vùng DTTS và miềnnúi có địa hình hiểm trở, thường xuyên chịu ảnh hưởng và tác động lớn củathiên tai, lũ lụt và là nơi chịu nhiều tác động của biến đổi khí hậu, nhiều nơimôi trường sinh thái tiếp tục bị suy thoái; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao

so với mức bình quân chung của cả nước, khoảng cách chênh lệch về mứcsống, trình độ phát triển KT-XH giữa các dân tộc, giữa các vùng ngày cànggia tăng; chất lượng hiệu quả về giáo dục đào tạo còn thấp, công tác chăm sócsức khỏe cho đồng bào DTTS gặp nhiều khó khăn; tình trạng du canh, du cư,

di cư tự do vẫn còn diễn biến phức tạp; bản sắc văn hóa tốt đẹp của các DTTSđang dần bị mai một

2 Sự cần thiết ban hành Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu

tích cực và cũng đã bộc lộ những hạn chế, khó khăn, vướng mắc trong việcthực hiện công tác dân tộc và quản lý nhà nước về công tác dân tộc Đến nay,các vấn đề công tác dân tộc, chính sách dân tộc và kinh tế - xã hội có nhiềuthay đổi so với thời điểm ban hành Nghị định 05/2011/NĐ-CP, đòi hỏi cầnphải có đạo luật nhằm đáp ứng được yêu cầu của sự thay đổi về mục tiêu, biệnpháp giải quyết các vấn đề về lĩnh vực công tác dân tộc, chính sách dân tộc.Các thay đổi khác biệt chính bao gồm:

2.1 Những thay đổi chính về lĩnh vực công tác dân tộc, chính sách dân tộc, đòi hỏi Dự thảo Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi phải góp phần thực hiện mục tiêu, giải pháp phù hợp với sự thay đổi đó.

- Việc ban hành Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miềnnúi tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất để xây dựng nguồn lực cho choviệc phát triển của vùng dân tộc thiểu số và miền núi trong tình hình mới

- Thực tiễn thực hiện công tác dân tộc, chính sách dân tộc ở nước tatrong giai đoạn hiện nay cho thấy: vùng DTTS và miền núi có điều kiện tựnhiên khó khăn, hiểm trở, thường xuyên chịu ảnh hưởng và tác động lớn củathiên tai, lũ lụt; kết cấu hạ tầng (điện - đường - trường - trạm, dịch vụ) ở vùngsâu, vùng xa, vùng căn cứ cách mạng vẫn còn khó khăn, nhiều nơi môi trườngsinh thái tiếp tục bị suy thoái; tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn cao so mới mứcbình quân chung của cả nước, khoảng cách chênh lệch về mức sống, về trình

độ phát triển kinh tế- xã hội giữa các dân dộc, giữa các vùng ngày càng tăng;chất lượng hiệu quả về giáo dục đào tạo còn thấp, công tác chăm sóc sức khỏecho đồng bào DTTS gặp nhiều khó khăn; tình trạng di cư tự do vẫn còn diễnbiến phức tạp; bản sắc văn hóa tốt đẹp của các DTTS đang bị mai một cónhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên, trong đó, nguyên nhân chủ yếu là:

hệ thống pháp luật, chính sách dân tộc hiện hành còn thiếu đồng bộ, thiếuthống nhất, chưa hoàn thiện; thiếu một cơ chế pháp lý thống nhất để các cơquan nhà nước phối hợp trong quản lý, hoạch định, xây dựng, thực hiện vàtheo dõi, đánh giá các chính sách đối với vùng DTTS và miền núi, ngườiDTTS, cụ thể:

+ Văn bản quy phạm pháp luật về lĩnh vực dân tộc, chính sách dân tộc

có tính ổn định không cao, đặc biệt là các văn bản dưới luật quy định cụ thểchế độ, chính sách áp dụng đối với vùng DTTS và miền núi Một số chínhsách chưa phù hợp với đặc thù vùng dân tộc và miền núi; chính sách ban hànhtrước và sau thiếu sự kết lối về nội dung; chính sách thường có mục tiêu lớn,thời gian thực hiện ngắn, gắn với nhiệm kỳ nên hiệu quả chưa cao;

+ Các chính sách dân tộc do nhiều chủ thể ban hành nhưng thiếu cơ chếphối hợp thống nhất giữa các Bộ, ngành, địa phương trong hoạch định, thựchiện và theo dõi, đánh giá nên có sự chồng chéo về nội dung, đối tượng thụhưởng và thời gian thực hiện, khó lồng ghép Một số văn bản quản lý, hướngdân thực hiện chính sách chưa kịp thời hoặc chậm được sửa đổi, bổ sung chophù hợp với thực tế, chưa phát huy được nội lực của người dân, chưa đảm bảotăng cường sự quản lý nhà nước về công tác dân tộc một cách thống nhất.

+ Hệ thống chính sách tập trung hỗ trợ đời sống, phát triển cơ sở hạtầng và sản xuất, chưa đảm bảo giữ gìn văn hóa, ngôn ngữ, tập quán, tínngưỡng của các dân tộc thiểu số Thiếu cơ chế đặc thù trong đầu tư phát triểnkinh tế - xã hội, chuyển giao khoa học kỹ thuật, bảo vệ môi trường sinh thái,kết nối sản phẩm của vùng DTTS và miền núi với thị trường

+ Thiếu hệ thống cơ sở dữ liệu theo từng dân tộc, hệ thống chỉ tiêuthống kê quốc gia về dân tộc phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành của các cơquan quản lý nhà nước làm cơ sở cho việc đánh giá, dự báo, hoạch định chiếnlược, chính sách, xây dựng kế hoạch phát triển KT-XH của đất nước và vùngdân tộc thiểu số và miền núi

+ Thiếu cơ chế phân bổ ngân sách ổn định dành cho vùng DTTS theo

tỷ lệ % tính trên tổng chi ngân sách nhà nước Nguồn lực tài chính phân bổdàn trải, thiếu tập trung, việc bố trí vốn cho các chính sách chưa thể hiện rõtính ưu tiên, thiếu chủ động về kinh phí, chưa đảm bảo mục tiêu và kế hoạch

đã được phê duyệt Việc huy động nguồn lực từ ngân sách địa phương, từcộng đồng còn ít

Do đó, việc xây dựng dự án Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số

và miền núi nhằm bổ sung, hoàn thiện các quy định của các luật chuyênngành có liên quan đến lĩnh vực dân tộc, công tác dân tộc; xây dựng các cơchế cụ thể nhằm đảm bảo thực hiện các chính sách đối với vùng DTTS vàmiền núi được quy định trong các luật chuyên ngành, phù hợp với những đặcthù về văn hóa và đời sống của đồng bào DTTS; khắc phục những chồngchéo, dàn trải của chính sách, pháp luật chuyên ngành liên quan đến công tácdân tộc; tạo khung pháp lý thống nhất đảm bảo thực hiện có hiệu quả các mụctiêu phát triển thiên niên kỷ đối với đồng bào DTTS gắn với mục tiêu pháttriển bền vững

1.2 Những thay đổi về kinh tế - xã hội tác động mạnh đến việc tổ chức thực hiện công tác dân tộc, chính sách dân tộc

- Sau 30 năm đổi mới, nhất là từ khi có Nghị quyết số 22-NQ/TW,ngày 27-11-1989 của Bộ Chính trị và Nghị quyết Hội nghị Ban Chấp hành

Trung ương lần thứ 7 (khóa IX), tình hình miền núi và các vùng đồng bào dântộc thiểu số có bước chuyển biến quan trọng Nền kinh tế nhiều thành phần ởmiền núi và các vùng dân tộc từng bước hình thành và phát triển, cơ cấu kinh

tế chuyển dịch theo hướng sản xuất hàng hóa Việc triển khai thực hiện nhiềuchính sách, chương trình, dự án đầu tư đã làm cho kết cấu hạ tầng kinh tế - xãhội và đời sống nhân dân ở nhiều vùng đồng bào dân tộc được cải thiện rõ rệt.Công tác xóa đói, giảm nghèo đạt được những kết quả to lớn Giáo dục pháttriển, mặt bằng dân trí được nâng lên Văn hóa truyền thống của các dân tộcđược tôn trọng, giữ gìn và phát huy Bảo đảm y tế đã có bước chuyển biến cănbản Hệ thống chính trị bước đầu được tăng cường và củng cố; chính trị, trật

tự xã hội cơ bản ổn định; an ninh, quốc phòng được giữ vững

- Nền kinh tế vượt qua ngưỡng nước nghèo vào năm 2008 khi tổng sảnphẩm trong nước bình quân đầu người đạt 152 USD/người và nền kinh tế nóichung, công tác dân số nói riêng không còn cơ hội nhận được các nguồn vốnviện trợ, vốn vay ưu đãi của quốc tế và các quốc gia trong những năm sau đó

- Khi vượt qua ngưỡng của nước nghèo thì nhiều chính sách phát triểnkinh tế và quản lý kinh tế thay đổi hướng tới mục tiêu chất lượng và tạo cơhội bình đẳng trong phát triển Những ảnh hướng của chính sách phát triển và

sự phát triển có thể không đồng bộ, kinh tế ở miền núi và các vùng dân tộccòn chậm phát triển Kết cấu hạ tầng ở một số vùng cao, vùng sâu, vùng xacòn thấp kém Môi trường sinh thái đang tiếp tục bị suy thoái Tỷ lệ đói nghèohiện còn cao so với bình quân chung của cả nước; khoảng cách chênh lệch vềmức sống giữa các vùng, giữa các dân tộc ngày càng tăng; chất lượng, hiệuquả giáo dục và đào tạo còn thấp; công tác chăm sóc sức khỏe cho đồng bào ởvùng sâu, vùng xa còn nhiều khó khăn Một số bản sắc tốt đẹp trong văn hoácủa các dân tộc thiểu số đang bị mai một Một số nơi đồng bào bị các thế lựcthù địch và kẻ xấu lợi dụng, kích động, lôi kéo vào các hoạt động gây chia rẽkhối đại đoàn kết dân tộc Tình hình này có nhiều nguyên nhân, trong đó cónguyên nhân từ phía các chính sách đề ra Thực tế cho thấy, một số chínhsách mới chỉ dừng lại ở những quy định mang tính khuyến khích chung nênkết quả hỗ trợ còn hạn chế Một số chính sách lại chưa sát thực tế, hình thứcthực hiện chưa phù hợp với đối tượng là người dân tộc thiểu số Tiến độ thựchiện các chính sách, chương trình hỗ trợ còn chậm, rời rạc, dàn trải, chưa đápứng yêu cầu : “tập trung vào phát triển giao thông và cơ sở hạ tầng, xoá đói,giảm nghèo; khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của từng vùng, đi đôivới bảo vệ bền vững môi trường sinh thái; phát huy nội lực, tinh thần tự lực,

tự cường của đồng bào các dân tộc, đồng thời tăng cường sự quan tâm hỗ trợ

của Trung ương và sự giúp đỡ của các địa phương trong cả nước” (Nghị quyếtHội nghị Ban Chấp hành Trung ương Đảng lần thứ 7 (khóa IX).

Mặt khác, một số chính sách hỗ trợ tuy đã được quy định trong các cácvăn bản dưới luật như nghị định, quyết định, thông tư nhưng để thực hiệnđược phải áp dụng nhiều quy định của Luật chuyên ngành và chịu sự điềuchỉnh của các luật đó, như Luân ngân sách nhà nước, Luật đất đai, Luật Đầu

tư, Luật giáo dục, Luật Giáo dục đại học, Luật Du lịch, Luật Bảo vệ môitrường, Luật bảo vệ sức khỏe, Luật cán bộ, công chức…và hàng trăm văn bảnhướng dẫn thi hành Vì vậy việc thực hiện các chính sách nói trên trong thựctiễn bị bị chia cắt, thực hiện một cách rời rạc, manh mún và dàn trải Đó làmột thách thức rất lớn khi thực hiện trong thực tiễn các chính sách đối vớivùng dân tộc thiểu số và miền núi Vì vậy, nếu không có một đạo luật ở mức

độ pháp điển hóa cao quy định về những chính sách hỗ trợ cho phát triểnvùng dân tộc thiểu số và miền núi mang tính khả thi thì khu vực này vẫn tiếptục gặp khó khăn trong quá trình phát triển

Tuy nhiên, kết quả giảm nghèo còn thiếu tính bền vững, tỷ lệ táinghèo cao, nhiều nơi tỷ lệ nghèo vẫn còn trên 50%, cá biệt còn trên 70%,một bộ phận đồng bào vẫn còn thiếu đói, nhất là vào những tháng giáp hạt;chất lượng nguồn nhân lực các dân tộc thiểu số rất thấp, đa số lao động chưaqua đào tạo; tỷ lệ sinh viên đại học, cao đẳng người dân tộc thiểu số trên mộtvạn dân chỉ bằng 1/4 so với tỷ lệ ở vùng phát triển; vẫn còn 16 dân tộc chưa

có con em học đại học Tỷ lệ cán bộ, công chức người dân tộc thiểu số trong

hệ thống chính trị có chiều hướng giảm; công tác chăm sóc sức khỏe nhândân ở các xã nghèo, xã ĐBKK còn thiếu cả về cơ sở vật chất, trang thiết bị,thuốc chữa bệnh và cán bộ y tế Người có BHYT tại vùng DTTS&MN vẫngặp khó khăn trong tiếp cận với dịch vụ y tế; văn hóa của một số dân tộc cónguy cơ bị mai một, đội ngũ cán bộ quản lý và làm công tác văn hoá vùngđồng bào DTTS còn thiếu, yếu Số lượng nghệ nhân, văn nghệ sĩ tiêu biểu làngười DTTS không nhiều; tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hộivùng DT&MN vẫn luôn tiềm ẩn nguy cơ bất ổn Tình trạng vượt biên tráiphép, lừa gạt mua bán phụ nữ, trẻ em, buôn lậu hàng hóa, buôn bán ma túykhối lượng lớn, tình trạng chặt phá rừng trái phép, di cư tự do vẫn tiếp tụcdiễn biến phức tạp

Qua kết quả điều tra kinh tế - xã hội 53 dân tộc thiểu số năm 2015, thấyrằng nhiều vấn đề nổi lên đáng lo ngại như: tỷ lệ nghèo DTTS 23,1%, cậnnghèo 13,6%, cao gấp 4 lần so với mức bình quân chung của cả nước; tỷ lệtảo hôn DTTS: 26,6%, có 19 dân tộc trên 40%, cao nhất 73%; tỷ lệ ngườiDTTS từ 15 tuổi trở lên không biết đọc, không biết viết chữ phổ thông là

20,8%, có 6 dân tộc trên 50%, cao nhất là 65,6%; còn có 80.096 hộ thiếu đất

ở, chiếm 2,74% tổng số hộ DTTS; 221.754 hộ thiếu đất sản xuất, chiếm7,49% hộ DTTS cả nước

Những hạn chế nêu trên có nhiều nguyên nhân, trong đó có nguyênnhân là thiếu văn bản quy phạp pháp luật ngang tầm với nhiệm vụ làm công

cụ pháp lý để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về công tác dântộc và thực hiện chính sách dân tộc

1.3 Những thay đổi khác biệt của quá trình hoàn thiện nhà nước pháp quyền có tác động mạnh đến việc xây dựng nội dung cụ thể, chi tiết của Dự thảo Luật

Việc xây dựng và ban hành Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số

và miền núi nhằm hoàn thiện nhà nước pháp quyền:

- Thể chế hóa đầy đủ và đúng đắn chủ trương, đường lối của Đảng vềcông tác dân tộc thời kỳ đổi mới, nhằm phát triển toàn diện đời sống kinh tế,chính trị, văn hóa, xã hội, quốc phòng, an ninh cho vùng dân tộc thiểu số vàmiền núi, nêu tại Nghị quyết Hội nghị lần thứ 7, Ban Chấp hành Trung ươngĐảng (khoá IX) về công tác dân tộc và các văn kiện khác của Đảng Đồngthời thực hiện Nghị quyết số 48-NQ/TW, ngày 26-5-2005 của Bộ Chính trị vềChiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm

2010, định hướng đến năm 2020 và các văn kiện khác của Đảng Trong đóxác định nhiệm vụ thể chế hoá toàn diện chính sách các dân tộc “bình đẳng,tôn trọng, đoàn kết, giải quyết hài hòa quan hệ giữa các dân tộc, giúp nhaucùng phát triển”, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hoá và truyền thống tốt đẹpcủa mỗi dân tộc

Việc xây dựng Luật còn nhằm cụ thể hóa quy định của Hiến pháp năm

2013 : “Nhà nước thực hiện chính sách phát triển toàn diện và tạo điều kiện

để các dân tộc thiểu số phát huy nội lực, cùng phát triển với đất nước” (Khoản

4, Điều 5)

Khắc phục những bất cập về chính sách và pháp luật trong lĩnh vực dântộc và miền núi: Trong nhiều năm qua, Nhà nước ta đã ban hành nhiều chínhsách về công tác dân tộc Tuy nhiên, những chính sách này chưa thể hiện rõtính chiến lược, chưa đồng bộ, thiếu cụ thể, thường áp dụng một mô hình chonhiều vùng, nhiều dân tộc và chủ yếu mới đáp ứng những yêu cầu cấp bách,trước mắt Một số chủ trương, chính sách được xây dựng còn thiên về cáchtiếp cận từ trên xuống, mang tính áp đặt, vẫn bị ảnh hưởng của mô hình pháttriển của dân tộc Kinh nên không phù hợp Nhìn chung, các văn bản quyphạm pháp luật thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng về công tác dân

tộc đã phát huy tác dụng nhất định trong việc phát triển kinh tế, xã hội, vănhóa và đời sống của đồng bào các dân tộc thiểu số và miền núi Nhưng cácquy định này chủ yếu lại nằm rải rác, tản mạn ở rất nhiều văn bản luật chuyênngành (trong 66 luật chuyên ngành với 194 điều, khoản), thường mang tínhquy định chung về những ưu tiên, ưu đãi dành cho đồng bào dân tộc thiểu sốtrong lĩnh vực kinh tế-xã hội Trong số các văn bản quy phạm pháp luậtchuyên về công tác dân tộc chỉ có một nghị định duy nhất (Nghị định số 05-NĐ/2011, ngày 14 tháng 01 năm 2011 về công tác dân tộc) Các văn bản cònlại chủ yếu dưới dạng thông tư hoặc quyết định phê duyệt các chương trình,

kế hoạch hỗ trợ phát triển, chủ yếu mang tính chất quản lý, điều hành việcthực hiện, triển khai các dự án, chương trình đầu tư, hỗ trợ cụ thể Hơn nữa,

do là văn bản dưới luật nên tính ổn định không cao, lại được nhiều chủ thểban hành nên có sự chồng chéo, trong khi đó cơ chế phối hợp thực hiện chưa

rõ nên việc triển khai chính sách hỗ trợ vùng dân tộc thiểu số và miền núi cònnhiều khó khăn, vướng mắc

Như vậy, cho đến nay, vẫn chưa có văn bản quy phạm pháp luật cóhiệu lực pháp lý cao ở tầm một đạo luật để điều chỉnh một cách tổng thể, toàndiện chính sách cho đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, đáp ứng yêu cầumới về phát triển chung của đất nước ta trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệphóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng

Việc xây dựng và ban hành Luật Hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số

và miền núi sẽ tạo lập khung pháp luật thống nhất để hỗ trợ toàn diện chonhân dân vùng dân tộc thiểu số và miền núi, bằng cách thiết lập đồng bộ cácchính sách, chương trình hỗ trợ phù hợp với mục tiêu và định hướng pháttriển của đất nước và nguồn lực của quốc gia, đảm bảo phát triển toàn diện,từng bước nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân các dân tộcthiểu số và miền núi Xác định các chính sách trong các lĩnh vực: đầu tư và sửdụng nguồn lực, đầu tư phát triển bền vững, phát triển giáo dục và đào tạo,đào tạo và bồi dưỡng cán bộ người dân tộc thiểu số, bảo tồn và phát triển vănhóa, phát triển thể dục, thể thao, du lịch, y tế, dân số, thông tin - truyền thông,phổ biến, giáo dục pháp luật và trợ giúp pháp lý, bảo vệ môi trường, sinh thái,quốc phòng, an ninh

Góp phần bảo đảm thực hiện các điều ước quốc tế mà Việt Nam thamgia, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng: trong bối cảnh tìnhhình thế giới có những diễn biến khó lường về xung đột sắc tộc, tôn giáo, việcnội luật hóa và bảo đảm thực hiện nghiêm túc các điều ước quốc tế liên quanđến vấn đề dân tộc thiểu số mà Việt Nam là thành viên (như Công ước về các

quyền dân sự, chính trị năm 1966; Công ưuớc về các quyền kinh tế, văn hóa,

xã hội năm 1966, cac điều ước quốc tế liên quan đến vấn đề dân tộc trongkhuôn khổ các nước ASEAN…); việc thực hiện có hiệu quả các khuyến nghịcủa quốc tế về vấn đề dân tộc mà Chính phủ Việt Nam đã chấp nhận (sau Kỳkiểm điểm phổ quát định kỳ về nhân quyền lần thứ II) có ý nghĩa rất quantrọng, thể hiện thiện chí và sự tận tâm của Nhà nước ta trong thực hiện phápluật quốc tế về bảo đảm quyền con người, quyền công dân

II PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ VÀ LỰA CHỌN VẤN ĐỀ

1 Phương pháp đánh giá

Phương pháp đánh giá được sử dụng trong Báo cáo này được thực hiệntheo phương pháp đánh giá tác động văn bản quy phạm pháp luật dựa theophương pháp định tính, kết hợp với định lượng

Quy trình đánh giá tác động chính sách trong đề nghị xây dựng Luậtđược tiến hành theo các bước sau:

(1) Xác định các vấn đề ưu tiên dựa trên các tiêu chí rõ ràng;

(2) Xác định các mục tiêu của vấn đề;

(3) Lựa chọn các giải pháp để giải quyết từng vấn đề;

(4) Xác định các yếu tố có tác động lớn nhất hoặc chi phí và lợi íchchính đối với từng vấn đề;

(10) Lập báo cáo đánh giá tác động

Quá trình thực hiện đánh giá tác động chính sách trong đề nghị xâydựng Luật đã đưa ra được các phương án cụ thể cho từng vấn đề, đánh giá cáctác động tích cực và tiêu cực của các phương án đó và trình bày kết quả đánhgiá để so sánh các phương án với nhau một cách rõ ràng Trong quá trìnhđánh giá, nhiều phương án lựa chọn cho một số quy định về chính sách trong

đề nghị xây dựng Luật đã được cân nhắc; các thông tin về tác động tích cực

và tác động tiêu cực của các phương án lựa chọn cũng đã được đưa ra thảoluận Các thông tin đó đặc biệt có ích khi còn có ý kiến khác nhau về nội dungcủa chính sách Phương án được xem là phù hợp nhất nếu có tác động tích

cực nhất, ít rủi ro nhất hoặc chi phí thấp nhất mà đem lại nhiều lợi ích từ quyđịnh của pháp luật.

Trong quá trình đánh giá, cơ quan chủ trì đã sử dụng thông tin, dữ liệubao gồm định tính và định lượng từ tổng điều tra thực trạng kinh tế - xã hội 53dân tộc thiểu số năm 2015, các điều tra chuyên ngành có liên quan, cácnghiên cứu khoa học và thông tin, dữ liệu thu được từ báo cáo kết quả thuthập ý kiến từ các nhóm đối tượng chịu sự tác động của các quy định chínhsách trong đề nghị xây dựng Luật Do đó, các nguồn thông tin, dữ liệu sẽ bảođảm hoạt động đánh giá có độ tin cậy cao và tạo ra cơ sở cho việc lựa chọnphương án phù hợp, có sự đồng thuận cao hơn

2 Lựa chọn vấn đề ưu tiên để đánh giá tác động

2.1 Nguyên tắc lựa chọn vấn đề cần ưu tiên đánh giá tác động

- Các quan hệ xã hội về lĩnh vực dân tộc, chính sách dân tộc chưa đượcpháp luật điều chỉnh

- Các quy phạm pháp về lĩnh vực dân tộc, chính sách dân tộc khôngcòn phù hợp với thực tiễn thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hộivùng dân tộc thiểu số và miền núi

- Vấn đề tạo ra sự thay đổi và ảnh hưởng đến việc tổ chức thực hiệnlĩnh vục công tác dân tộc, chính sách dân tộc và các đối tượng liên quan

- Vấn đề còn có nhiều ý kiến khác nhau

2.2 Các vấn đề được lựa chọn để đánh giá tác động trong báo cáo

Trên cơ sở các tiêu chí nêu trên, các vấn đề chủ yếu được lựa chọn đểđánh giá, bao gồm:

(1) Phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng;

(2) Chính sách hỗ trợ phát triển kết cấu hạ tầng, đầu tư, sử dụng nguồnlực, ứng dụng khoa học kỹ thuật để phát triển bền vững;

(3) Chính sách hỗ trợ phát triển văn hóa, y tế, dân số;

(4) Chính sách hỗ trợ phát triển giáo dục, đào tạo, dạy nghề;

(5) Chính sách hỗ trợ thông tin truyền thông

(6) Chính sách hỗ trợ phổ biến, giáo dục pháp luật, trợ giúp pháp lý(7) Chính sách hỗ trợ phát triển thể dục, thể thao;

(8) Một số chính sách đặc thù;

(9) Đánh giá tác động về mặt thể chế, tài chính, thủ tục hành chính,bảo đảm quyền con người, quan hệ quốc tế và văn hóa;

III KẾT QUẢ ĐÁNH GIÁ TÁC ĐỘNG DỰ THẢO LUẬT

1 Vấn đề 1: Phạm vi điều chỉnh của Luật

Việc ban hành Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miềnnúi tạo cơ sở pháp lý đồng bộ, thống nhất để hỗ trợ phát triển toàn diện, bềnvững vùng dân tộc thiểu số và miền núi, các dân tộc thiểu số trong tình hìnhhiện nay.

1.2 Các phương án để lựa chọn

Phương án 1: Luật hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núiđiều chỉnh các hoạt động về công tác dân tộc nhằm đảm bảo và thúc đẩy sựbình đẳng, đoàn kết, tương trợ giúp nhau cùng phát triển, tôn trọng và giữ gìnbản sắc văn hóa của các dân tộc cùng chung sống trên lãnh thổ nước Cộnghòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

Phương án 2: Luật Hỗ trợ phát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núiquy định các chính sách và biện pháp hỗ trợ của Nhà nước; trách nhiệm củacác cơ quan, tổ chức và cá nhân trong công tác dân tộc và hoạt động hỗ trợphát triển vùng dân tộc thiểu số và miền núi

1.3 Đánh giá tác động các phương án

1.3.1 Phương án 1

- Tác động tích cực:

Kế thừa Nghị định 05/2011/NĐ-CP về Công tác dân tộc

Chỉ rõ các nội dung quản lý nhà nước, hệ thống cơ quan quản lý nhànước về công tác dân tộc và chính sách dân tộc

- Tác động tiêu cực

+ Không thể chế hóa được khoản 5, Điều 70, Hiến pháp năm 2013

“Quốc hội quyết định chính sách dân tộc”

thì được lựa chọn quy định có lợi nhất để áp dụng, không làm phát sinh tổchức bộ máy, tập trung được nguồn lực chi cho đầu tư phát triển vùngDTTS và miền núi.

+ Phạm vi điều chỉnh rộng

+ Phù hợp thực tiễn

+ Khắc phục được tình trạng chính sách dân tộc đưa ra mục tiêu lớntrong khi thời gian thực hiện ngắn (thường gắn với nhiệm kỳ)

+ Đảm bảo các chính sách dân tộc được quy định thống nhất, đồng

bộ trong 1 văn bản Luật

2 Vấn đề 2: Chính sách hỗ trợ phát triển kết cấu hạ tầng, đầu tư,

sử dụng nguồn lực, ứng dụng khoa học kỹ thuật để phát triển bền vững

2.1 Xác định vấn đề

Tập trung nguồn lực đẩy mạnh hỗ trợ vùng DTTS và miền núi pháttriển kết cấu hạ tầng, đầu tư, sử dụng nguồn lực, ứng dụng khoa học côngnghệ phát triển nhanh, bền vững, thu hẹp khoảng cách giữa các dân tộc,vùng miền

2.2 Phương án lựa chọn

Phương án 1:

Pháp điển các quy định hiện hành chính sách hỗ trợ phát triển kết cấu

hạ tầng, đầu tư, sử dụng nguồn lực, ứng dụng khoa học công nghệ phát triểnbền vững vào văn bản luật