Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)

Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)Nghiên cứu hiện trạng môi trường nước và đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ tỉnh Thái Nguyên. (Khóa luận tốt nghiệp)

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Liên thông Chuyên ngành : Khoa học môi trường

Thái Nguyên, năm 2016

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Liên thông Chuyên ngành : Khoa học môi trường

Giảng viên hướng dẫn: ThS Hà Đình Nghiêm

Thái Nguyên, năm 2016

i

LỜI CẢM ƠN

Trong hơn 2 năm học tập tại trường Đại học Nông lâm Thái Nguyên, em đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo trong trường đặc biệt là các thầy cô giáo khoa Môi Trường Em xin gửi lời cảm ơn tới Ban Giám hiệu trường đại học Nông lâm Thái Nguyên, Ban chủ nhiệm khoa Môi Trường, cùng toàn thể các quý thầy cô đã giảng dạy, hướng dẫn em trong suốt quá trình học tập tại trường

Em xin gửi lời cảm ơn sâu sắc tới thầy: ThS Hà Đình Nghiêm đã trực tiếp hướng dẫn, chỉ bảo tận tình, chi tiết trong suốt quá trình em thực hiện khoá luận tốt nghiệp

Em xin trân trọng cảm ơn Sở Tài nguyên và Môi trường Thái Nguyên,Viện Công nghệ Môi trường, UBND huyện Phú Lương và huyện Đại Từ, đã tận tình giúp

đỡ, tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình thực hiện luận văn

Em xin gửi lời biết ơn sâu sắc tới những người thân trong gia đình, bạn bè đã động viên, giúp đỡ em rất nhiều trong quá trình học tập và hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này

Trong quá trình thực hiện đề tài, mặc dù đã có những cố gắng nhưng do thời gian và năng lực còn hạn chế nên đề tài của em không thể tránh khỏi những thiếu sót Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô và các bạn đồng nghiệp để đề tài của em được hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 10 tháng 5 năm 2016

Sinh viên

Hoàng Thị Thu Phương

ii

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CHXHCNVN : Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

CNH – HĐH : Công nghiệp hóa - hiện đại hóa

iii

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1: Top 10 các quốc gia khai thác than trên thế giới 11

Hình 2.2: Top 10 quốc gia tiêu thụ than trên thế giới 12

Hình 4.1: Mỏ than Phấn Mễ, tỉnh Thái Nguyên 25

Hình 4.2: Sơ đồ quá trình khai thác lộ thiên mỏ than Phấn Mễ 28

Hình 4.3: Sơ đồ quá trình khai thác hầm lò mỏ than Phấn Mễ 30

Hình 4.4: Sơ đồ công nghệ khai thác than thủ công 31

Hình 4.5: Sơ đồ cấu tạo hệ thống xử lý nước thải mỏ than Phấn Mễ 32

Hình 4.6: Hàm lượng TSS trước và sau khi xử lý 35

Hình 4.7: Hàm lượng COD trước và sau khi xử lý 35

Hình 4.8: Hàm lượng BOD5 trước và sau khi xử lý 36

Hình 4.9: Hàm lượng TSS sau khi xử lý qua các năm 37

Hình 4.10: Hàm lượng COD sau khi xử lý qua các năm 37

Hình 4.11: Hàm lượng Fe sau khi xử lý qua các năm 38

Hình 4.12: Hàm lượng TSS năm 2014 40

Hình 4.13: Hàm lượng COD năm 2014 41

Hình 4.14: Hàm lượng BOD5 năm 2014 41

Hình 4.15: Hàm lượng TSS năm 2015 43

Hình 4.16: Hàm lượng COD năm 2015 43

Hình 4.17: Hàm lượng BOD5 năm 2015 44

Hình 4.18: Hàm lượng TSS làng Cẩm năm 2014-2015 45

Hình 4.19: Hàm lượng COD làng Cẩm năm 2014-2015 45

Hình 4.20: Hàm lượng BOD5 làng Cẩm năm 2014-2015 46

Hình 4.21: Hàm lượng TSS sông Đu năm 2014-2015 46

Hình 4.22: Hàm lượng COD sông Đu năm 2014-2015 47

Hình 4.23: Hàm lượng BOD5 sông Đu năm 2014-2015 47

Hình 4.24: Hàm lượng Fe làng Cẩm năm 2014-2016 49

Hình 4.25: Hàm lượng Coliform làng Cẩm năm 2014-2016 49

Hình 4.26: Hàm lượng Fe trong nước ngầm 51

Hình 4.27: Hàm lượng pH trong nước ngầm 52

iv

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Tải lượng tác nhân ô nhiễm do con người đưa vào hàng ngày 6

Bảng 2.2: Trữ lượng các mỏ than Quang Ninh 14

Bảng 2.3: Thống kê về than Việt Nam của EIA 14

Bảng 3.1: Phương pháp lấy mẫu, bảo quản và vận chuyển mẫu nước 22

Bảng 3.2: Vị trí lấy mẫu nước 23

Bảng 3.3: Các thông số quan trắc môi trường nước 23

Bảng 3.4: Phương pháp phân tích mẫu nước trong phòng thí nghiệm 24

Bảng 4.1: Công nghệ xử lý chất thải Mỏ than Phấn Mễ 32

Bảng 4.2: Kết quả phân tích nước thải trước xử lý khai thác hầm lò 33

Bảng 4.3: Kết quả phân tích nước thải sau xử lý khai thác hầm lò 34

Bảng 4.4: Diễn biến kết quả phân tích mẫu nước thải sau khi xử lý khai thác hầm lò năm 2014, 2015, 2016 36

Bảng 4.5: Kết quả phân tích mẫu nước mặt năm 2014 38

Bảng 4.6: Kết quả phân tích mẫu nước mặt năm 2015 42

Bảng 4.7: Kết quả phân tích mẫu nước mặt suối làng Cẩm năm 2016 48

Bảng 4.8: Kết quả phân tích mẫu nước ngầm trong khu vực khai thác than từ năm 2014 - 2015 50

Bảng 4.9: Kết quả phân tích mẫu nước ngầm tại khu vực dân cư từ năm 2014 đến 2016 50

Bảng 4.10: Ý kiến của người dân về nguồn nước mặt 52

Bảng 4.11: Ý kiến của người dân về nguồn nước ngầm 53

v

MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN i

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT ii

DANH MỤC CÁC HÌNH iii

DANH MỤC CÁC BẢNG iv

MỤC LỤC v

Phần 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu và yêu cầu của đề tài 2

1.2.1 Mục tiêu của đề tài 2

1.2.2 Yêu cầu của đề tài 2

1.3 Ý nghĩa của đề tài 2

1.3.1 Ý nghĩa khoa học 2

1.3.2 Ý nghĩa trong thực tiễn 2

Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 Cơ sở khoa học 3

2.1.1 Cơ sở lý luận 3

2.1.2 Cơ sở pháp lý 4

2.2 Khái quát về chất lượng nước 5

2.2.1 Ô nhiễm nước 5

2.2.2 Các chỉ tiêu nói lên chất lượng nước 7

2.2.3 Nguồn nước thải và đặc điểm nước thải công nghiệp 9

2.3 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 10

2.3.1 Tình hình khai thác than trên Thế giới 10

2.3.2 Tình hình khai thác than tại Việt Nam 13

2.4 Ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường 17

2.4.1 Ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường đất 17

2.4.2 Ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường nước 18

2.4.3 Ảnh hưởng của hoạt động khai thác than tới môi trường không khí 19

vi

Phần 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 20

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 20

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 20

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 20

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành 27

3.2.1 Địa điểm nghiên cứu 20

3.2.2 Thời gian nghiên cứu 20

3.3 Nội dung nghiên cứu 20

3.3.1 Tổng quan về mỏ than Phấn Mễ, tỉnh Thái Nguyên 20

3.3.2 Hiện trạng chất lượng môi trường nước khu vực Mỏ than Phấn Mễ 20

3.3.3 Đánh giá của người dân về chất lượng môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ, tỉnh Thái Nguyên 20

3.3.4 Đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ 20

3.4 Phương pháp nghiên cứu 20

3.4.1 Phương pháp thu thập tài liệu thứ cấp 20

3.4.2 Phương pháp khảo sát thực địa 21

3.4.3 Phương pháp điều tra phỏng vấn 21

3.4.4 Phương pháp lấy mẫu và phân tích 21

3.4.5 Phương pháp xử lý số liệu, so sánh, đối chiếu với tiêu chuẩn cho phép 24

Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 25

4.1 Tổng quan về mỏ than Phấn Mễ, tỉnh Thái Nguyên 25

4.1.1 Vị trí địa lí, địa hình và địa chất mỏ than Phấn Mễ 25

4.1.2 Điều kiện tự nhiên 26

4.1.3 Điều kiện kinh tế xã hội 27

4.1.4 Hoạt động của mỏ than Phấn Mễ 27

4.2 Hiện trạng chất lượng môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ 32

4.2.1 Hiện trạng chất lượng nước thải tại khu vực khai thác than hầm lò mỏ than Phấn Mễ 33

4.2.2 Hiện trạng chất lượng nước mặt tại khu vực mỏ than Phấn Mễ 38

4.2.3 Hiện trạng chất lượng nước ngầm tại khu vực mỏ than Phấn Mễ 50

vii

4.4 Đề xuất giải pháp quản lý môi trường nước tại khu vực mỏ than Phấn Mễ 54

4.4.1 Các giải pháp kĩ thuật 54

4.4.2 Giải pháp về quản lý 55

Phần 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 57

5.1 Kết luận 57

5.2 Kiến nghị 58

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

1

Phần 1

MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Than là một nguồn tài nguyên không tái tạo vô cùng quý giá của nước ta Hiện nay, mỗi năm chúng ta thu được hàng chục nghìn tỷ đồng từ hoạt động khai thác than và kinh doanh than, mang lại công ăn việc làm cho nhiều người lao động Ngành công nghiệp khai thác than trên cả nước nói chung và trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên nói riêng đã có những bước phát triển vượt bậc, góp phần quan trọng trong

sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh cũng như của cả nước Thái Nguyên được đánh giá là tỉnh có trữ lượng than lớn thứ 2 trong các tỉnh thành cả nước bao gồm than mỡ, than đá được phân bố tập trung ở 2 huyện Đại từ và Phú Lương Tiềm năng than mỡ có khoảng trên 15 triệu tấn, trong đó trữ lượng tìm kiếm thăm dò khoảng 8,5 triệu tấn, chất lượng tương đối tốt, tập trung ở các mỏ: Phấn Mễ, Làng Cẩm, Âm Hồn Than đá với tổng trữ lượng tìm kiếm và thăm dò khoảng 90 triệu tấn tập trung ở các mỏ: Bá Sơn, Khánh Hoà, Núi Hồng Tuy nhiên, song song với những tiềm năng, triển vọng và thành tựu kinh tế đã đạt được trong những năm qua, tỉnh Thái Nguyên đang phải đối mặt với những thách thức không hề nhỏ về môi trường Theo báo cáo, trong quá trình khai thác, các đơn vị đã thải ra một khối lượng lớn đất đá thải, làm thu hẹp và suy giảm diện tích đất canh tác, điển hình là các bãi thải tại mỏ sắt Trại Cau (gần 2 triệu m3 đất đá thải/năm), mỏ than Khánh Hòa (gần 3 triệu m3 đất đá thải/năm), mỏ than Phấn Mễ (hơn 1 triệu m3 đất đá thải/năm); môi trường nước xung quanh các mỏ đã có dấu hiệu ô nhiễm, có nơi ô nhiễm trầm trọng; không khí có hàm lượng bụi vượt quá tiêu chuẩn… Ngoài những tác động xấu đến môi trường còn gây ra tình trạng sụt lún đất, mất nước, sạt lở bãi

đổ thải, hư hỏng đường giao thông do vận chuyển quá tải trọng, ô nhiễm bụi do rơi vãi đất đá, bùn thải xuống đường trong quá trình vận chuyển

Được thành lập từ năm 60, mỏ than Phấn Mễ là đơn vị khai thác than đáp ứng nhu cầu nguyên liệu sản xuất của công ty cổ phần Gang thép Thái Nguyên với công suất thiết kế ban đầu 50.000 tấn/năm Tuy nhiên, hoạt động của xí nghiệp cũng thải

ra môi trường một lượng lớn nước thải cùng với bụi và các chất thải rắn, gây mất

mỹ quan cho khu vực và ảnh hương đến sức khỏe của người dân sống trong khu vực Chính vì vậy, công tác đánh giá hiện trạng của khai thác than tới môi trường tại

Khóa luận đầy đủ ở file: Khóa luận full