b.Trong xináp hóa học, nhờ đâu mà xung thần kinh lan truyền được từ màng trước ra màng sau mặc dù hai màng này không tiếp xúc trực tiếp với nhau?. Nếu hai màng tiếp xúc trực tiếp với nha
Trang 1SỞ GD & ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG CUỐI NĂMNăm học: 2016 - 2017
Môn: SINH HỌC LỚP 11
Ngày thi : 13/05/2017
Thời gian làm bài: 60 phút, không kể thời gian phát đề
Câu 1 ( 3.0 điểm )
a.Xináp là gì ? Các thành phần của một xináp hóa học ? Trình bày cơ chế truyền tin qua xináp hóa học?
b.Trong xináp hóa học, nhờ đâu mà xung thần kinh lan truyền được từ màng trước ra màng sau mặc dù hai màng này không tiếp xúc trực tiếp với nhau? Nếu hai màng tiếp xúc trực tiếp với nhau thì sự lan truyền xung qua xináp sẽ có gì khác so với bình thường?
c Curare là một chất có khả năng phong bế thụ thể màng sau xináp Hãy giải thích tại sao khi các con thú bị bắn trúng tên mà trên mũi tên có tẩm chất này thì con thú không chạy được nữa?
Câu 2 ( 2.0 điểm )
a.Quá trình phát triển của bướm trải qua những giai đoạn nào và chịu sự kiểm soát của hoocmôn như thế nào?
b.Bác sĩ thường khuyên các bà mẹ nên thường xuyên tắm nắng cho trẻ sơ sinh vào sáng sớm và chiều tối khi cường độ ánh sáng yếu Điều này có tác dụng gì cho sinh trưởng của trẻ?
Câu 3: (3.0 điểm )
a Tại sao có cây chỉ ra hoa vào mùa hè, có cây chỉ ra hoa vào mùa đông? Ý nghĩa của phitôcrôm đối với quang chu kì?
b Giải thích ngắn gọn các hiện tượng sau:
-Người già huyết áp thường cao hơn lúc trẻ
-Phụ nữ mang thai thường thở nhanh hơn lúc không mang thai
-Nhịp tim của trẻ em thường cao hơn nhịp tim của người trưởng thành
-Khi chữa bệnh truyền nhiễm ở trâu, bò bằng thuốc kháng sinh, người ta thường tiêm vào máu chứ ít khi cho trâu, bò uống
Câu 4: ( 2.0 điểm )
Tương quan tỷ lệ các phitôhoocmôn sau đây có ảnh hưởng như thế nào tới sự sinh trưởng và phát triển của cây xanh?
- Auxin/Xitôkinin;
- Axit Abxixic/Gibêrelin;
- Auxin/Êtilen;
- Xitôkinin/Axit Abxixic
- Hết
Trang 2SỞ GD & ĐT BẮC NINH
TRƯỜNG THPT LÝ THÁI TỔ
ĐÁP ÁN THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG CUỐI NĂM
Năm học: 2016 - 2017
Môn: SINH HỌC LỚP 11
Ngày thi : 13/05/2017
Thời gian làm bài: 60 phút, không kể thời gian phát đề
Câu 1
(3.0 đ)
* Xináp là diện tiếp xúc giữa tế bào thần kinh với tế bào thần kinh, giữa tế bào thần kinh với
tế bào khác như tế bào cơ, tế bào tuyến
* Thành phần cấu tạo xináp hoá học: Chùy xináp có các bóng xináp chứa chất trung gian
hoá học, màng trước, khe xináp, màng sau xináp
* Cơ chế truyền tin qua xináp hóa học
- Xung TK truyền đến tới chuỳ xináp làm Ca2+ từ dịch mô đi vào chuỳ xináp
- Ca2+ làm các bóng chứa chất trung gian hoá học gắn vào màng trước và vỡ ra Chất trung
gian hóa học đi qua khe xináp đến màng sau
- Chất trung gian hoá học tới gắn với các thụ thể ở màng sau xináp làm xuất hiện xung TK ở
màng sau xung TK hình thành lan truyền đi tiếp
a) Trong xináp hóa học, nhờ đâu mà xung thần kinh lan truyền được từ màng trước ra
màng sau mặc dù hai màng này không tiếp xúc trực tiếp với nhau? Nếu hai màng tiếp
xúc trực tiếp với nhau thì sự lan truyền xung qua xináp sẽ có gì khác so với bình
thường?
- Mặc dù màng trước và màng sau xinap không tiếp xúc trực tiếp với nhau nhưng nhờ có
chất trung gian hóa học trong chùy xinap được giải phóng vào khe xinap và gắn vào thụ thể
màng sau xinap nên gây điện thế hoạt động ở màng sau Như vậy, chất trung gian hóa học
đóng vai trò truyền tin từ màng trước ra màng sau
- Nếu hai màng tiếp xúc trực tiếp với nhau thì sự lan truyền xung qua xinap sẽ có nhiều khác
biệt:
+ Tốc độ truyền xung nhanh hơn
+ Xung có thể lan theo hai chiều
+ Khi lan qua xinap, cường độ xung không thay đổi.
b) Curare là một chất có khả năng phong bế thụ thể màng sau xináp Hãy giải thích tại
sao khi các con thú bị bắn trúng tên mà trên mũi tên có tẩm chất này thì con thú không
chạy được nữa?
Khi bị bắn bởi mũi tên có tẩm curare, các chất này thấm vào cơ thể, phong bế các thụ thể
màng sau của các xinap thần kinh cơ, dẫn đến xung thần kinh không được truyền đến tế bào
cơ, cơ không co, con vật không chạy được.
0,25 0,25
1.0
0.5
0.25 0.25 0.25
0.25
Câu 2
(2.0 đ)
* Quá trình phát triển của bướm trải qua những giai đoạn : Trứng -> sâu non -> nhộng ->
bướm
* Ecđixơn kích thích lớp biểu bì tạo vỏ kitin ngay dưới lớp vỏ kitin cũ nên gây lột xác nhiều
lần nhưng do nồng độ juvenin trong máu cao ngăn cản quá trình biến đổi sâu thành nhộng và
bướm
- Khi sâu lớn lên, nồng độ juvenin trong máu giảm dần và khi giảm đến mức giới hạn thì
0.25 0.5 0.25 0.25
Trang 3không còn tác dụng ức chế nữa nên ecđixơn kích thích sâu biến thành nhộng và bướm
* Trẻ con tắm nắng vào sáng sớm hoặc chiều tối khi cường độ ánh sáng yếu sẽ có lợi cho
sinh trưởng và phát triển, giúp đẩy mạnh quá trình hình thành xương của trẻ
- Tia tử ngoại sẽ làm cho tiền vitamin D được chuyển hóa thành vitamin D, vitamin D có vai trò trong chuyển hóa canxi hình thành xương, qua đó ảnh hưởng lên quá trình sinh trưởng và phát triển của trẻ
- Không nên tắm nắng cho trẻ khi ánh nắng quá mạnh vì nhiều tia cực tím có hại cho sự phát triển của trẻ
0.5
0.25
Câu 3
(3.0 đ)
a.- Cây ngày dài ra hoa vào mùa hè
- Cây ngày ngắn chỉ ra hoa vào mùa đông.
- Ý nghĩa của phitôcrôm đối với quang chu kì: Sự ra hoa của các cây ngày ngắn và cây ngày dài chịu ảnh hưởng của ánh sáng mà phitôcrôm đã nhận được
+ ánh sáng đỏ (đ) có bước sóng 660nm, ức chế sự ra hoa của cây ngày ngắn, nhưng kích thích sự ra hoa của cây ngày dài
+ ánh sáng đỏ xa (đx) còn gọi là đỏ sẫm, có bước sóng 730nm ức chế sự ra hoa của cây ngày dài, nhưng kích thích sự ra hoa của cây ngày ngắn
b Người già huyết áp thường cao hơn lúc trẻ
-Người già, mạch kém đàn hồi, khi tim co đẩy máu vào hệ, mạch không giãn hoặc giãn yếu
→ áp lực tác động lên thành mạch tăng lên → tăng huyết áp
- Phụ nữ mang thai có nồng độ CO2 trong máu cao hơn và nồng độ ôxi thấp hơn bình thường
do hoạt động trao đổi chất của cả cơ thể mẹ và thai nhi Nồng độ CO2 trong máu tăng, ôxi
giảm sẽ kích thích lên các thụ thể hóa học ở cung động mạch chủ, xoang động mạch cảnh và thụ thể hóa học trung ương Các thụ thế này gửi xung thần kinh về trung khu hô hấp gây tăng nhịp thở
-Trẻ em có kích thước cơ thể nhỏ, tỷ lệ S/V lớn do đó tốc độ mất nhiệt nhanh hơn người
trưởng thành Vì vậy, cường độ trao đổi chất trong cơ thể tăng lên để tạo ra lượng nhiệt bù
vào lượng nhiệt đã mất Cường độ trao đổi chất tăng làm tăng lượng CO2 và giảm lượng O2
trong máu Những thay đổi này kích thích lên các thụ thể hóa học ở cung động mạch chủ,
xoang động mạch cảnh và thụ thể hóa học trung ương Các thụ thể gửi xung thần kinh về
trung khu điều hòa tim mạch gây tăng nhịp tim
d) Kháng sinh có tác dụng ức chế hoặc giết chết các tế bào vi khuẩn Trong ống tiêu hóa
của trâu bò có một lượng lớn các loài vi khuẩn sống cộng sinh giúp tiêu hóa xenlulôzơ, tạo
nguồn prôtêin đơn bào cho trâu bò Nếu cho trâu bò uống kháng sinh sẽ giết chết các vi sinh
vật trong dạ cỏ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến quá trình tiêu hóa của chúng
0.25 0.25 0.25 0.25 0.25
0.25
0.5
0.5
0.5
Câu 4
(2.0 đ)
- Auxin/Xitôkinin: Điều chỉnh sự tái sinh rễ, chồi và ưu thế ngọn Nếu tỉ lệ nghiêng về auxin thì rễ hình thành mạnh hơn và tăng ưu thế ngọn Còn ngược lại, chồi bên hình thành mạnh, giảm ưu thế ngọn
- Axit Abxixic/Gibêrelin: Điều chỉnh sự ngủ nghỉ và nảy mầm của hạt Nếu tỉ lệ nghiêng về axit abxixic thì hạt ngủ, nghỉ Ngược lại thì nảy mầm
- Auxin/Êtilen: Điều chỉnh sự xanh, chín quả Nếu nghiêng về auxin thì quả xanh Ngược lại, thúc đẩy quả chín
- Xitôkinin/Axit Abxixic: Điều chỉnh sự trẻ hoá, già hoá Nếu nghiêng về xitôkinin thì trẻ hoá và ngược lại
0.5
0.5 0.5 0.5