Tài liệu học - Lớp trung cấp Lý luận chính trị - hành chính B27 ď SOAN III.2 (1) tài liệu, giáo án, bài giảng , luận văn...
Trang 1Câu 1 : Phân tích khái niệm và nội dung quản lý hành chính nhà nước Cho các ví dụ minh họa.
Trước tiên ta cần làm quen với khái niệm “quản lý” là gì? Đó là sự tác động có định hướng
và tổ chưc của chủ thể quản lý lên đối tượng quản lý bằng các phương thức nhất định để đạt tớinhững mục tiêu nhất định
Về góc độ chính trị thì “Quản lý nhà nước” là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các
cơ quan nhà nước tiến hành đối với tất cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên tất cả các mặtcủa đời sống xã hội bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước có tính cưỡng chế đơn phương nhằmmục tiêu phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng, duy trì ổn định, an ninh trật tự và thúc đẩy xãhội phát triển theo một định hướng thống nhất của Nhà nước
Như vậy, “Quản lý hành chính nhà nước” là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng
quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của công dân, do các cơquan trong hệ thống hành pháp từ Trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện những chức năng
và nhiệm vụ của Nhà nước, phát triển các mối quan hệ xã hội, duy trì trật tự, an ninh, thỏa mãncác nhu cầu hợp pháp của công dân trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc
Nội dung quản lý hành chính nhà nước gồm:
1.3.2.1 Hoạt động lập quy hành chính
Các cơ quan quản lý HCNN có thẩm quyền ban hành văn bản quy phạm pháp luật để cụ thểhóa các quy định pháp luật do cơ quan lập pháp ban hành nhằm tạo cơ sở pháp lý cho hoạt độngquản lý, điều hành của các cơ quan quản lý HCNN Cụ thể như:
Chính phủ có thẩm quyền ban hành nghị định; nghị quyết liên tịch
+ Nghị định quy định chi tiết thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội; pháp lệnh, nghị quyếtcủa UBTVQH; lệnh, quyết định của Chủ tịch nước
+ Nghị định quy định nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức bộ máy của các bộ, cơ quan ngang bộ,
cơ quan thuộc Chính phủ và các cơ quan khác thuộc thẩm quyền thành lập của Chính phủ
+ Nghị định quy định các biện pháp cụ thể để thực hiện nhiệm vụ, quyền hạn của Chínhphủ
+ Nghị định quy định những vấn đề hết sức cần thiết nhưng chưa đủ điều kiện xây dựngthành luật, pháp lệnh để đáp ứng yêu cầu quản lý đất nước, quản lý kinh tế, xã hội Việc banhành nghị định này phải được sự đồng ý của UBTVQH
+ Nghị quyết liên tịch giữa Chính phủ với cơ quan Trung ương của tổ chức chính trị-xã hộiđược ban hành để hướng dẫn thi hành những vấn đề khi pháp luật quy định về việc tổ chức chínhtrị-xã hội đó tham gia quản lý nhà nước
Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền ban hành quyết định:
+ Quyết định quy định biện pháp lãnh đạo, điều hành hoạt động của Chính phủ và hệ thốnghành chính nhà nước từ Trung ương đến cơ sở, chế độ làm việc với các thành viên Chính phủ,Chủ tịch ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương và các vấn đề khác thuộc thẩmquyền của Thủ tướng Chính phủ
+ Quyết định quy định biện pháp chỉ đạo, phối hợp hoạt động của các thành viên Chínhphủ, kiểm tra hoạt động của các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, ủy ban nhândân các cấp trong việc thực hiện chủ trương, chính sách, pháp luật của Nhà nước
Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ có thẩm quyền ban hành thông tư; thông tư liêntịch:
+ Thông tư quy định chi tiết thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội; pháp lệnh, nghị quyếtcủa ủy ban Thường vụ Quốc hội; lệnh, quyết định của Chủ tịch nước; nghị định của Chính phủ;
Trang 2quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
+ Thông tư quy định về quy trình, quy chuẩn kỹ thuật, định mức kinh tế - kỹ thuật củangành, lĩnh vực do mình phụ trách
+ Thông tư quy định biện pháp để thực hiện chức năng quản lý ngành, lĩnh vực do mìnhphụ trách và những vấn đề khác do Chính phủ giao
+ Thông tư liên tịch giữa Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ với Chánh án Tòa ánnhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao được ban hành để hướng dẫn việc
áp dụng thống nhất pháp luật trong hoạt động tố tụng và những vấn đề khác liên quan đến nhiệm
vụ, quyền hạn của các cơ quan đó
+ Thông tư liên tịch giữa các Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ được ban hành đểhướng dẫn thi hành luật, nghị quyết của Quốc hội, pháp lệnh, nghị quyết của ủy ban Thường vụQuốc hội, lệnh, quyết định của Chủ tịch nước, nghị định của Chính phủ, quyết định của Thủtướng Chính phủ có liên quan đến chức năng, nhiệm vụ của bộ, cơ quan ngang bộ đó
-UBND các cấp có thẩm quyền ban hành quyết định, chỉ thị:
+ Quyết định, chỉ thị ban hành để quy định các biện pháp cụ thể thi hành luật và tổ chứctriển khai hoạt động quản lý mọi mặt đời sống trên địa bàn
+ Quyết định, chỉ thị ban hành để chấp hành nghị quyết của Hội đồng nhân dân cùng cấp.+ Quyết định, chỉ thị ban hành để chấp hành văn bản của cơ quan nhà nước cấp trên
1.3.2.2 Hoạt động ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định hành chính
Hoạt động này nhằm giúp hệ thống hành chính vận động và phát triển theo yêu cầu chungcủa xã hội Đồng thời, ban hành và tổ chức thực hiện các quyết định hành chính, các chủ thểquản lý hành chính nhà nước cũng duy trì sự vận động và phát triển của các đối tượng tham giavào quá trình kinh tế, xã hội theo mục tiêu quản lý đã định trước
1.3.2.3 Hoạt động kiểm tra, đánh giá
Việc kiểm tra và đánh giá hiệu quả hoạt động phải được tiến hành thường xuyên đối vớimọi mặt hoạt động của đối tượng quản lý Thực hiện tốt hoạt động này sẽ đảm bảo cho hoạt độngcủa các đối tượng quản lý được thực hiện theo đúng quy định, đồng thời phát hiện kịp thờinhững sai lệch, vi phạm để có biện pháp xử lý và khắc phục hậu quả Kiểm tra, đánh giá là biệnpháp bảo đảm hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các đối tượng quản lý, góp phần vào sự ổn định
và phát triển bền vững của xã hội
1.3.2.4 Hoạt động cưỡng chế hành chính
Thực hiện cưỡng chế hành chính góp phần thực hiện hiệu quả các chức năng hành chínhkhác Trong quá trình điều hành, nhiều trường họp để các đối tượng quản lý chấp hành các quyđịnh của pháp luật, các cơ quan quản lý hành chính nhà nước phải tiến hành cưỡng chế hànhchính
Liên hệ câu 1: Nhận xét hoạt động lập quy trong thời gian quan
Trang 3* Hạn chế
Nhiều đạo luật đã có hiệu lực từ 3 đến 4 năm nhưng vẫn chưa có văn bản hướng dẫn thihành, điển hình như Luật Năng lượng nguyên tử; Luật Công nghệ cao có hiệu lực từ năm 2009; 4luật có hiệu lực trong năm 2011 là Luật Khoáng sản, Luật Chứng khoán, Luật Các tổ chức tíndụng, Luật Sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả nhưng đến năm 2014 vẫn chưa đượchướng dẫn triển khai(1) Bộ luật Lao động năm 2012 có hiệu lực từ ngày 01/5/2013 nhưng đếnnay (2014) vẫn chưa có văn bản nào hướng dẫn việc thực hiện Theo Bộ Tư pháp, do tình trạng
"nợ đọng" văn bản hướng dẫn quá nhiều nên năm 2014 nhiệm vụ xây dựng văn bản QPPL củaChính phủ rất nặng nề Ít nhất trong năm nay Chính phủ và các bộ sẽ phải ban hành 85 văn bản,
kể cả các văn bản còn nợ đọng từ năm 2013 cần ban hành(2)
Thời gian qua có không ít văn bản do một số cơ quan chức năng ban hành để hướng dẫn đãgây ra phản cảm trong dư luận Thậm chí có những văn bản dưới luật nhưng thiếu tính hợp pháp
Ví dụ, Thông tư số 02/2003/TT-BCA ngày 13/01/2003 quy định "Mỗi người chỉ được đăng kýmột xe mô tô hoặc xe gắn máy", trên thực tế là vi phạm quyền sở hữu hợp pháp của công dân;quy định về việc tuyển dụng ở 01 số địa phương phải có bằng Đại học chính quy Điều này tráivới Luật giáo dục quy định ko phân biệt bằng cấp, các cơ sở đào tạo công lập, ngoài công lập,chính quy không chính quy ngang nhau)
Nhiều luật, điều luật không phù hợp, vướng phải ý kiến phản đối mạnh mẽ của người dânphải bãi bỏ (Tháng 8/2012, Bộ NNPTNT ban hành thông tư số 33, quy định về bán thịt trong 8giờ, chỉ vài ngày tồn tại phải die; Bên cạnh đó, còn một số văn bản thiếu tính khả thi trên thực tế
Ví dụ, có văn bản quy định Mẹ Việt Nam anh hùng đi thi đại học được cộng điểm; thịt tươi sốngbảo quản trong nhiệt độ bình thường chỉ được bán trong vòng 8 tiếng sau khi giết mổ; xóa đăng
ký thường trú với người đi tù hoặc người xuất cảnh từ 2 năm trở lên.v.v
Các quyết định văn bản lập quy, pháp luật thường xuyên thay đổi Thực tế này là hệ quả tấtyếu của việc chuyển từ cơ chế kinh tế kế hoạch hoá tập trung sang kinh tế thị trường Trong quátrình thể chế hoá các yêu cầu của sự phát triển kinh tế, xã hội, có không ít các quan điểm e ngạivới những vấn đề mới, chỉ chấp nhận những vấn đề đã chín muồi, có sự đồng thuận cao, do đókhó tạo ra những đột phá và từ đó, có sự ổn định cần thiết Thực tế này có nguyên nhân ở sựthiếu vắng những tầm nhìn và quan điểm chiến lược cho sự phát triển các lĩnh vực kinh tế - xãhội cụ thể và từ đó, của cả hệ thống pháp luật Chính vì vậy, nhiều văn bản pháp luật tuổi thọ rấtngắn, thậm chí mới ban hành đã phải tạm hoãn thực hiện hoặc phải sửa đổi, bổ sung Pháp luậtthường xuyên bị thay đổi, dẫn đến những khó khăn đáng kể trong việc thực hiện và tác động xấuđến sự ổn định của các quan hệ xã hội, nhất là đối với các quan hệ kinh tế
Một số văn bản, quyết định còn mang tính chất lợi ích nhóm (như Nghị định 84 quy địnhgiá xăng dầu)
Một số văn bản lập quy, quyết định còn sai sót về mặt trình tự, thủ tục và thể thức, kỹ thuậttrình bày theo quy định của pháp luật
Nhiều văn bản pháp luật có tính quy phạm thấp, tức là thiếu những quy tắc xử sự cụ thể mà
chủ thể phải thực hiện Có những văn bản chứa đựng những quy định mang tính tuyên ngôn hơn
là quy phạm pháp luật Nhiều lĩnh vực quan hệ xã hội đòi hỏi phải được điều chỉnh cụ thể, chi
Trang 4tiết thì pháp luật lại là văn bản pháp luật “khung” hay văn bản pháp luật “ống” Phần lớn các vănbản luật như vậy giao cho Chính phủ ban hành nghị định để cụ thể hoá Nhiều nghị định củaChính phủ lại giao cho bộ, ngành, địa phương hướng dẫn thực hiện Thực tế này đã dẫn đến tìnhtrạng nảy sinh không ít mâu thuẫn giữa văn bản hướng dẫn và văn bản được hướng dẫn thi hành.
Sự khác nhau trong ý kiến của Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Xây dựng xung quanh quyếtđịnh của Ủy ban nhân dân TP Hồ Chí Minh về các giấy tờ nhà đất được giao dịch và của Uỷ bannhân dân TP Hà Nội về việc giao cho một cơ quan cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà vàquyền sử dụng đất là một ví dụ Việc triển khai thực hiện pháp luật theo cách này thiếu kịp thời,khó mang lại hiệu quả cao, vì phải chờ văn bản của các cấp khác nhau
Tính hệ thống của pháp luật còn rất hạn chế Các văn bản luật, các văn bản dưới luật khác
nhau chưa thực sự tạo thành một chỉnh thể với những nguyên tắc chỉ đạo xuyên suốt mang tínhchuyên ngành hoặc liên ngành Những mâu thuẫn giữa Luật Nhà ở, Luật Đất đai, Bộ luật Dân sự
về một số vấn đề (như: Hiệu lực các giao dịch, về căn cứ xác định sở hữu, đăng ký quyền sởhữu) mà công luận nêu lên gần đây là ví dụ cho tính hệ thống thấp của pháp luật hiện hành củanước ta
Cuối cùng, trên nhiều lĩnh vực quan hệ xã hội, xây dựng pháp luật chưa gắn với quản lý thihành pháp luật, do đó, khó tránh khỏi hậu quả pháp luật xa rời thực tiễn, không những khôngphản ánh đầy đủ thực tại, mà còn khó có khả năng dự báo, đi trước sự phát triển của quan hệ xãhội Tham mưu xây dựng chính sách, pháp luật hình sự mà không quản lý công tác phòng chốngtội phạm, xử lý tội phạm, giáo dục phạm nhân thì khó có được một chính sách hình sự hoànchỉnh, ổn định, thúc đẩy, chứ không phải kìm hãm sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
Đề xuất:
Để khắc phục tình trạng nêu trên cần thực hiện đồng bộ một số giải pháp sau:
Một là, thực hiện đúng các quy định của pháp luật về ban hành văn bản Phải kịp thời xử lýnhững cơ quan, cá nhân liên quan đến việc ban hành văn bản trái pháp luật Cần có cơ chế rõràng khi ban hành văn bản, chỉ rõ biện pháp xử lý sai lầm, chỉ rõ trách nhiệm thuộc về ai nếu cósai lầm và phải có phản hồi cụ thể
Hai là, đổi mới quy trình xây dựng luật và nâng cao chất lượng các đạo luật được ban hành.Luật xây dựng thiếu cụ thể thì chưa ban hành, không nên lấy số lượng luật được ban hành làmthành tích trong quản lý nhà nước Vấn đề cốt lõi là làm thế nào để luật đi vào cuộc sống Nhậnthức về xây dựng văn bản trong cơ chế thị trường cần có những thay đổi cho phù hợp Cùng vớicác tư tưởng được phản ánh đúng đắn trong văn bản, phải có cách làm hợp lý, tránh việc banhành văn bản luật với các quy định chung chung mà không kịp thời có hướng dẫn cụ thể
Ba là, loại bỏ các lực cản trong việc sửa chữa sai lầm khi ban hành văn bản, không để lợiích cục bộ, lợi ích nhóm chi phối việc ban hành và điều chỉnh văn bản Nếu không có các biệnpháp cần thiết và đủ mạnh để loại bỏ nguyên nhân này thì sẽ rất khó khăn trong việc làm chuyểnbiến tình trạng ban hành văn bản hướng dẫn trái với luật hoặc thiếu tính khả thi trong thực tiễn
Bốn là, cần tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ soạn thảo văn bản cũng như nâng caotinh thần trách nhiệm cho đội ngũ cán bộ, công chức trước công việc Hiện nay, có nhiều chươngtrình bồi dưỡng về lĩnh vực này, nhưng do nặng về lý thuyết nên thiếu tính thực tế, hiệu quả
Trang 5thấp Chương trình bồi dưỡng về xây dựng văn bản không thể chỉ đặt ra với các cơ quan xâydựng luật, trường dạy luật, mà cần mở rộng hơn để phổ biến kiến thức này cho nhiều người Đó
là cơ sở để phát hiện các sai trái trong văn bản; những người có trách nhiệm soạn thảo văn bản
và giám sát công việc này cần được bồi dưỡng thường xuyên để tránh các sai lầm không đángcó
Năm là, cần có cách làm cụ thể để tăng cường mạnh mẽ sự phản hồi từ phía người sử dụngvăn bản, tạo điều kiện để người dân thể hiện nguyện vọng của mình và cơ quan có liên quan phải
có trách nhiệm giải trình cụ thể Điều này sẽ làm cho cơ quan ban hành văn bản chịu trách nhiệmthực tế hơn trong công việc của mình trước nhân dân
Sáu là, phải thay đổi cơ chế thẩm định và giám sát việc ban hành văn bản Để có hiệu quảthì việc giám sát phải có tính độc lập và công khai; tổ chức giám sát có đủ quyền hạn trong côngviệc, được hỗ trợ về cơ chế, ngân sách và các điều kiện cần thiết để hoạt động Nghiên cứu hoànthiện cơ chế thẩm định nội bộ nhằm góp phần hạn chế các sai lầm của văn bản
Câu 2: Vai trò của quản lý HC NN đối với sự phát triển của XH, việc thực hiện các vai trì đó trong thời gian qua
- Góp phần quan trọng trong việc thực hiện hóa chủ trương, đường lối chính trị
Đường lối chính trị của Đ được thể chế hóa vào trong các VB PL, chính sách của NN, chínhsách, PL của NN là các quy định cụ thể, thể hiện và là cơ sở để triển khai quan điểm, đường lốicủa Đ vào thực tiễn cuộc sống Thông qua việc sử dụng chính sách, pháp luật để tổ chức triểnkhai các hoạt động quản lý đối với XH, quản lý hành chính NN góp phần hiện thực hóa quanđiểm, đường lối chính trị của Đ
- Định hướng, dẫn đắt dự phát triển KT-XH thông qua hệ thống PL và chính sách của NN
Để cho hoạt động KT-XH phát triển theo đúng mục tiêu, các cơ quan hành chính NN quản
lý vĩ mô đối với các đơn vị, tổ chức, Những định hướng lớn, mục tiêu phát triển của NN trongmỗi đoạn phát triển sẽ được thể hiện trong các chính sách PL của NN Thông qua sự tác động cáccông cụ quản lý như PL, kế hoạch, chính sách lên các quan hệ xã hội, các cơ quan quản lý hànhchính NN chủ động dự kiến những mục tiêu và phương hướng thực hiện mục tiêu phát triển củaĐất nước Làm như vậy sẽ hướng các hoạt động KT-XH vận hành đạt được những mục tiêu pháttriển mà NN đã đặt ra
- Điều hành XH, điều chỉnh các mối quan hệ xã hội
Trong quá trình tham gia hoạt động KT-XH các chủ thể có năng lực và điều kiện khác nhâunên hiệu quả hoạt động thu được cũng khác nhau thông qua các chính sách ưu tiên phát triểntrong một số lĩnh vực đối với một số đối tượng, các cơ quan quản lý HC NN hỗ trợ KT-XH pháttriển hài hòa
Hoạt động QL HC NN còn có vai trò duy trì sự phát triển của XH thông qua việc tạo môitrường phát triển cho các hoạt động KT-XH Môi trường chính trị ổn định giúp các cá nhân, tổchức trong XH có cơ hội tham gia vào các quan hệ kinh tế-XH Môi trường pháp lý thuận lợi sẽgiúp cho các chủ thể KT-XH chủ động lựa chọn công việc hợp pháp theo năng lực, sở trườngcủa mình.Đồng thời nó cũng tạo nên sự minh bạch công khai giũa các chủ thể với nhau và vớiNN
Trang 6Thông qua hoạt động QLHC, NN tạo động lực thúc đậy hoạt động KT-XH có hiệu quả củacác chủ thể NN khuyến khích các chủ thể nằng những lợi ích vật chất và tinh thần thông qua cácchính sách KT-XH.
- Trọng tài, giải quyết các mâu thuẩn ở tầm vĩ mô:
Trong quá trình tham gia vào các hoạt động KT-XH các chủ thể có thể có những mâu thuẩnkhông thể tự điều hòa, giải quyết được Chẳng hạn, những tranh chấp trong thực hiện các hợpđồng KT-XH, vì lợi nhuận vi phạm các quy định trong các hợp đồng KT-XH Trong nhửngtrường hợp như vậy các cơ quan QLHHNN có thẩm quyền sử dụng PL để giải quyết các tranhchấp, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các chủ thể
và phẩm chất cán bộ chưa tương xứng, một bộ phận cán bộ quản lý tham nhũng, lãng phí, quanliêu, thủ tục hành chính phức tạp Chính những hạn chế này là rào cản lớn cho sự phát triểnkinh tế
Để nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý của nhà nước, cần tập trung vào một số giải phápchủ yếu như sau đây:
- Xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật theo hướng đổi mới việc xây dựng, thay dầnquy trình xây dựng pháp luật theo kiểu từ trên xuống bằng quy trình từ dưới lên, các sáng kiếnpháp luật, ban hành, thực thi pháp luật, bảo đảm tính đồng bộ, hệ thống, phải tạo điều kiện chomọi loại hình kinh tế bình đẳng trước pháp luật và phù hợp với luật pháp, thông lệ quốc tế trên
cơ sở vừa đảm bảo yêu cầu của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế vừa cân nhắc những đặc điểmriêng biệt của nước ta, nhất là những đặc thù của nền kinh tế Việt Nam, bảo hộ sản xuất trongnước Bên cạnh đó, phải tăng cường pháp chế để nâng cao hiệu quả của công cụ pháp luật
- Đổi mới công tác kế hoạch hóa, nâng cao chất lượng công tác xây dựng các chiến lược,quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế -xã hội; tăng cường thông tin kinh tế xã hội trong nước
và quốc tế nhằm đảm bảo phù hợp và định hướng được nền kinh tế thị trường đang trong bước
sơ khai và nhiều biến động
- Tiếp tục cải cách hành chính để nhà nước thực hiện đúng chức năng quản lý vĩ mô vàchức năng chủ sở hữu tài sản công cộng của quốc gia, không can thiệp vào chức năng quản trịkinh doanh và quyền tự chủ hạch toán của doanh nghiệp Kiện toàn và làm trong sạch bộ máyquản lý nhà nước về kinh tế, giảm bớt các đầu mối, các khâu trung gian, tập trung vào chức năngquản lý kinh tế vĩ mô, giảm dần đi tới xóa bỏ chế độ chủ quản đối với doanh nghiệp, đảm bảo bộmáy tinh gọn, phân định rõ chức năng, trách nhiệm và quyền hạn, đủ khả năng quản lý và xử lýtốt các vấn đề nảy sinh trong nền kinh tế thị trường Việc sắp xếp lại tổ chức bộ máy Nhà nước
về kinh tế phải gắn liền với việc xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức Nhà nước có phẩm chất,trình độ và năng lực trong quản lý nền kinh tế: phải thực hiện tốt quy chế tuyển chọn đào tạo vàđào tạo lại đội ngũ cán bộ quản lý, không ngừng nâng cao phẩm chất và năng lực của cán bộ đặcbiệt là cán bộ quản lý kinh tế Kết hợp chặt chẽ giữa đào tạo, tuyễn dụng, bố trí, đề bạc, đãi ngộ
và khen thưởng tạo điều kiện cho đội ngũ cán bộ phát huy tính chủ động, sáng tạo, toàn tâm toàn
Trang 7ý với sự phát triển của đất nước Song song đó phải thực hiện cải cách thủ tục hành chính cả vềquy chế và tổ chức thực hiện, giảm đến mức tối đa các thủ tục, quy chế và phong cách quan liêu,phiền hà đối với nhân dân và các doanh nghiệp và thực hiện tốt nguyên tắc tập trung dân chủtrong tổ chức và hoạt động của bộ máy quản lý Nhà nước về kinh tế
- Tích cực đấu tranh chống tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí, đặc quyền, đặc lợi và coiđây là nhiệm vụ quan trọng sống còn, nó phải được thực hiện bằng nhiều biện pháp cả tố chứchành chính, kinh tế và tâm lý giáo dục, nhưng trước hết phải từ việc đổi mới và hoàn thiện cơchế quản lý kinh tế phải kiên quyết loại trừ các phần tử thoái hoá biến chất khỏi bộ máy quản lýnhà nước
Câu 3: Tình huống quản lý nhà nước về cán bộ, công chức
ANH A, ANH B AI ĐÚNG AI SAI?
dự buổi tổng kết Khi về đến đội ông Nguyễn Văn A đã nặng lời với anh Nguyễn Văn B, cho làanh B không hoàn thành nhiệm vụ mà cấp trên giao cho
4.2 Phân tích tình huống:
Việc anh Nguyễn Văn B không đi họp vì không đúng thành phần (có báo cáo lại độitrưởng) là đúng Việc anh Nguyễn Văn A say rượu không đi họp là vi phạm kỷ luật lao độngphải bị phê bình, rút kinh nghiệm làm gương cho toàn đội
4.3 Phương án giải quyết:
Chi cục QLTT chỉ đạo đội QLTT X tiến hành họp kiểm điểm rút kinh nghiệm về nhữngsai trái trong điều hành đội QLTT X và quá trình đảm trách công vụ của đội trưởng đội QLTT X.Sau khi làm rõ sai phạm của anh A lãnh đạo chi cục QLTT phê bình anh A trước toàn thể chi cục
để giữ nghiêm kỷ luật lao động
Trang 8Người thứ hai là anh Nguyễn Văn H là con ông phó giám đốc sở, là Đảng viên trẻ, mới ratrường, cũng tích cực trong các hoạt động, phòng trào của Sở, nhưng có trình độ chuyên môntrung bình.
Nhưng không hiểu vì sao ông giám đốc sở A quyết định anh Nguyễn Văn H được đi họccao học, mọi người trong Sở đều rất bất ngờ trước quyết định nay Vì giám đốc không cử người
có trình độ chuyên môn giỏi đi học lại cử người mới ra trường và có trình độ chuyên môn trungbình đi học Việc này đã gây ra sự phản đối khá gay gắt trong tập thể cán bộ công chức trông cơquan
5.2.Phân tích tình huồng:
Chủ trương đẩy mạnh công tác bồi dưỡng đào tạo cán bộ là chủ trương rất đúng đắn củatỉnh B Tuy nhiên việc triển khai chủ trương đó của tỉnh ở Sở A có vẻ công khai và dân chủnhưng thực chất là không dân chủ, không công bằng nên đã dẫn đến việc cử cán bộ không xứngđáng đi đào tạo gây bất bình và dư luận không tốt trong cơ quan
5.3.Phương án giải quyết:
Để đánh giá bình xét đúng năng lực và phẩm chất cán bộ, lấy đó làm tiêu chí trong quyhoạch, đề bạt, sử dụng cán bộ cũng như để bình chọn cán bộ cử đi học, lãnh đạo sở A phải lấyphiếu tín nhiệm cán bộ của toàn thể cơ quan một cách dân chủ công khai Ngoài ra cần thu thậpcác ý kiến nhận xét về năng lực, tư cách, phẩm chất đạo đức cán bộ của các đoàn thể trong cơquan như: Cấp uỷ đảng, công đoàn, thanh niên, phụ nữ… Căn cứ các ý kiến đánh giá kháchquan, toàn diện đó lành đạo sở A ra quyết định cử anh Hoàng Văn T đi học đợt sau, để đảm bảocông khai dân chủ thực sự trong quy hoạch đào tạo, bồi dưỡng cán bộ
để triển khai sản xuất theo mô hình VAC Gia đình ông A đã tự ý đào một mảnh ao 500m2, xâycác công trình phục vụ ăn ở cho gia đình trên diện tích đất 3000m2 Số diện tích đất còn lại, mộtphần đất trũng ông để trồng lúa, một phần đất gò ông A cùng gia đình dùng để trồng cây ăn quảlâu năm Trên bờ ao mới đào ông A xây 2 dãy nhà nuôi lợn cao sản cùng một dãy chuồng vịt.Việc thay đổi phương án sản xuất, chuyển mục đích sử dụng đất của ông A cùn gia đình đã thuđược những kết quả rất phấn khởi Năm 2004, gia đình ông A đã thu về hơn 50.000 triệu đồngsau khi đã trừ hết các khoản chi phí đầu vào cho sản xuất trên mảnh đất 3.000m2 Nhưng tới đầunăm 2005 UBND xã cùng UBND huyện C đã thành lập tổ công tác tới kiểm tra việc sử dụngdiện tích đất 3.000m2 mà gia đình ông A đã nhận khoán của HTX nông nghiệp xã A Sau khikiểm tra tổ kiểm tra đã tiến hành lập biên bản kết luận gia đình ông A đã sử dụng đất sai mụcđích, yêu cầu gia đình ông A đình chỉ sản xuất VAC trên diện tích 3.000m2 đất nông nghiệp đãnhận khoán đồng thời khôi phục lại hiện trạng ban đầu cho diện tích đất nói trên Ông A cùng giađình đã phản ứng rất quyết liệt với lập luận: Gia đình ông vẫn đóng thuế nông nghiệp cho HTX
Trang 9đầy đủ, gia đình ông sản xuất VAC theo đúng chủ trương của xã, của Huyện, của Tỉnh vì vậy,cho đến nay, đầu tháng 7/2006 vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.
2 Phân tích tình huống:
Tình huống nêu trên là thực tế thường gặp ở các địa phương nông thôn hiện nay Chủtrương của Đảng nhà nước, của các cấp chính quyền phát triển sản xuất VAC, chuyển đổi cơ cấucây trồng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất với mục tiêu tăng cao hiệu quả sử dụng đất mang lạihiệu quả kinh tế cao cho nhà nước, cho bà con nông dân Tuy nhiên quá trình phát triển VACphải đặt trong quản lý nhà nước về đất đai chặt chẽ của các cấp chính quyền Do vậy, người nôngdân không thể tự ý, tuỳ tiện chuyển đổi mục đích sử dụng đất đã nhận khoán Việc làm tuỳ tiệncủa gia đình ông A trong tình huống vừa nêu sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến công tác quản lý nhànước vò đất đai tại địa phương và dẫn tới hậu quả không tốt Do vậy khi phát hiện sai phạm củagia đình ông A, các cơ quan chức năng ở địa phương cần dựa trên cơ sở các quy định pháp luật
về đất đai sử lý vụ việc một cách tích cực, triệt để
3 Phương án giải quyết:
Trên cơ sở những quy định của luật đất đai năm 1993 (sửa đổi các năm 1998,2001,2003) vàmột số văn bản pháp luật khác có liên quan
UBND huyện C và xã B thành lập tổ kiểm tra xuống điều tra việc sử dụng đất nông nghiệpcủa gia đình ông A
Sau khi phát hiện các sai phạm tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất, xây công trình kiếntrúc trái phép trên đất nông nghiệp, của gia đình ông A Tổ kiểm tra làm kết luận báo cáo UBNDhuyện C
Căn cứ vào tính chất, mức độ sai phạm mà gia đình ông A UBND huyện C sẽ tiến hành sửphạt hành chính đối với hành vi tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất Đối với diện tích đất màgia đình ông A đang sản xuất VAC nếu nằm trong quy hoạch phát triển sản xuất VAC của xã Bthì yêu cầu ông A làm đơn xin chuyển mục đích sử dụng đất và tiếp tục cho phép gia đình ông Asản xuất VAC trên diện tích đó Nếu diện tích đất gia đình ông A đang sản xuất VAC khôngthuộc quy hoạch phát triển kinh tế trang trại thì UBND huyện C yêu cầu gia đình ông A tháo dỡcông trình kiến trúctrả lại trạng thái ban đầu cho mảnh đất
TÌNH HUỐNG VỀ XÂY DỰNG
Bà M ngụ tại phường A, thành phố B, tỉnh C Ngày 01/6/2015 mực dù chưa có giấy phép nhưng là ngày tốt nên bà M tiến hành cơi nới ngôi nhà một trệt 1 lầu thành 2 lầu Ngày 5/6/2015 lực lượng chức năng đã tiến hành kiểm tra, lập biên bản về hành vi vi phạm của bà M Ngày 15/6/2015, UBND phường đến giao quyết định xử phạt thì phát hiện lầu 2 được xây dựng gần như đã xong Vậy:
a UBND phường A sẽ xử lý như thế nào?
b Trường hợp trên có phải buộc tháo dở không? Thẩm quyền?
c Điều kiện và chi phí?
*Trường hợp của bà M đã vi phạm nghị định 121/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày10/10/2013 ban hành Nghị định quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động xây dựng;kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vật liệu xây dựng; quản lý công trình hạtầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở Việc xử phạt được áp dụng tại điểm b khoản 6điều 13 nghị định 121/2013/NĐ-CP quy định cụ thể như sau: “Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến15.000.000 đồng đối với xây dựng nhà ở riêng lẻ ở đô thị; ”
Trang 10Khi UBND phường A đến giao quyết định xử phạt thì phát hiện lầu 2 được xây dựng gầnnhư đã xong thì UBND phường A sẽ lập biên bản yêu cầu dừng thi công và báo cáo về UBNDthành phố B giải quyết theo thẩm quyền theo điều 8 và điều 9 thông tư số 02/2014/TT-BXDngày 12 tháng 02 năm 2014 quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định
số 121/2013/NĐ-CP ngày 10 tháng 10 năm 2013 của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hànhchính trong hoạt động xây dựng; kinh doanh bất động sản; khai thác, sản xuất, kinh doanh vậtliệu xây dựng; quản lý công trình hạ tầng kỹ thuật; quản lý phát triển nhà và công sở
Điều 8 Về xác định giá trị phần xây dựng sai phép, không phép, sai thiết kế được duyệt,sai quy hoạch hoặc sai thiết kế đô thị được duyệt quy định tại Khoản 9 Điều 13 Nghị định số121/2013/NĐ-CP
1 Khoản 9 Điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ-CP chỉ được áp dụng đối với trường hợpkhi người có thẩm quyền phát hiện hành vi vi phạm hành chính thì hành vi này đã kết thúc, côngtrình xây dựng đã được hoàn thành, đưa vào sử dụng
2 Giá trị phần xây dựng sai phép, không phép, sai thiết kế được duyệt, sai quy hoạch hoặcsai thiết kế đô thị được duyệt được xác định như sau:
a) Đối với công trình chỉ yêu cầu lập báo cáo kinh tế - kỹ thuật xây dựng công trình, lập dự
án đầu tư xây dựng công trình hoặc công trình xây dựng khác trừ nhà ở riêng lẻ:
- Trường hợp xây dựng công trình nhằm mục đích kinh doanh được tính bằng số m2 sànxây dựng vi phạm nhân với giá tiền 1m2 theo hợp đồng đã ký
- Trường hợp xây dựng công trình không nhằm mục đích kinh doanh được tính bằng số m2sàn xây dựng vi phạm nhân với giá tiền 1m2 theo dự toán được duyệt
b) Đối với nhà ở riêng lẻ được tính bằng số m2 xây dựng vi phạm nhân với giá tiền 1m2xây dựng tại thời điểm vi phạm cộng với số m2 đất xây dựng vi phạm nhân với giá tiền 1m2 đất
do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành hằng năm, trong đó giá trị đất được xác định theo nguyêntắc sau:
- Tầng 1(hoặc tầng trệt) tính bằng 100% giá tiền 1m2 đất tại vị trí đó nhân với số m2 đấtxây dựng vi phạm
- Từ tầng 2 trở lên tính bằng 50% giá tiền 1m2 đất tại tầng 1 nhân với số m2 đất xây dựng
vi phạm
3 Người có thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính quyết định và chịu trách nhiệm trướcpháp luật về việc xác định giá trị phần xây dựng sai phép, không phép, sai thiết kế được duyệt,sai quy hoạch hoặc sai thiết kế đô thị được duyệt
Điều 9 Về áp dụng hình thức xử phạt bổ sung tước quyền sử dụng giấy phép xây dựng quyđịnh tại Khoản 8 Điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ-CP
1 Hình thức xử phạt bổ sung quy định tại Khoản 8 Điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ-CPđược áp dụng như sau:
a) Tước quyền sử dụng Giấy phép xây dựng từ 3 tháng đến 6 tháng đối với hành vi quy địnhtại khoản 3 Điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ-CP;
b) Tước quyền sử dụng Giấy phép xây dựng từ 6 tháng đến 12 tháng đối với hành vi quyđịnh tại khoản 5 Điều 13 Nghị định số 121/2013/NĐ-CP
2 Quyết định xử phạt vi phạm hành chính có áp dụng hình thức xử phạt bổ sung phải đượcgửi cho Tổ trưởng tổ dân phố hoặc Trưởng thôn để thông báo cho nhân dân tại địa bàn được biết,đồng thời gửi cho Ủy ban nhân dân cấp xã và cơ quan cấp giấy phép xây dựng
Chủ tịch UBND thành phố B có thẩm quyền buộc bà M phải tháo dở công trình bằng biện
Trang 11pháp cưỡng chế, mọi chi phí thực hiện sẽ do người bị cưỡng chế, tức là bà M buộc phải thi hành.
Câu 4: Tình huống quản lý nhà nước về hành chính – tư pháp
NGƯỜI CHẾT ĐÃ NHIỀU NGÀY MÀ CHƯA ĐƯỢC ĐĂNG KÝ KHAI TỬ
1 Mô tả tình huống
HC là một làng quê nghèo thuộc xã TK Đời sống của người dân ở đây dựa vào cây lúa, đấtđai lại bạc màu, cuộc sống đã nghèo lại càng nghèo hơn.Vì thế, khi nhà nước có chủ trương didân đến vùng kinh tế mới ở Tây Nguyên, đã có rất nhiều gia đình hăm hở đi khai hoang, vớiniềm tin thay đổi được cuộc sống, anh P cũng vậy Nhưng khác với những gia đình khác, anh chỉ
có thể đi một mình vì bố mẹ anh đã già yếu, các em còn nhỏ, chưa thể dãi dầu được như anh Bùlại khi vào trong đó, anh P làm ăn rất chăm chỉ, lại khéo tay và sáng dạ, nên chẳng bao lâu anhđược ông chủ tịch xã gả con gái cho Hai vợ chồng cứ thế khấm khá dần Công việc bận rộncuốn hút người đàn ông cần mẫn, song không vì thế mà anh nguôi ngoai nỗi nhớ nhà Năm 2005,khi gia đình ngoài Bắc đã khấm khá về kinh tế, các em đều trưởng thành anh P bàn với vợchuyển về quê nội, mang theo cả tài sản mà vợ chồng anh đã dành dụm được suốt thời gian qua.Nhưng ngày 2 tháng 6 năm 2005, một vụ tai nạn xe máy đã cướp đi mạng sống của anh P Thựchiện ước nguyện cuối cùng của anh, gia đình đưa anh về mai táng tại làng quê cũ.Ngày 5/6/2005, gia đình anh P đến UBND xã TK làm thủ tục khai tử cho anh, anh Q, cán bộ xãđược phân công tiếp đã không giải quyết do trong lúc bối rối, vợ anh P đã quên không mang theochứng minh thư nhân dân của anh ra Bắc, nên không đủ căn cứ pháp lý làm thủ tục khai tử.Chị liền nhờ người quen đang ở Tây Nguyên tìm lại và gửi ra cho 17 giờ ngày 17/6/2005, giađình anh P mang chứng minh thư của anh ra UBND xã TK cùng toàn bộ giấy tờ cần thiết, nhưngcác cán bộ trong xã đã nghỉ làm việc và nhất định không giải quyết cho gia đình anh P với lý do
đã quá thời hạn Gia đình anh P những ngày sau đó lâm vào bối rối, không biết phải làm thế nào
để khai tử được cho anh
2 Phân tích tình huống
Cái chết là sự kiện pháp lý cuối cùng về hộ tịch của mỗi cá nhân, nhưng cũng làm nảy sinhnhiều vấn đề pháp lý khác Chính vì vậy, việc đăng ký khai tử cho người chết cũng là một nộidung quan trọng trong quản lý hành chính nhà nước trong tình huống này,anh P không đượckhai tử mặc dù anh đã được mai táng hơn nửa tháng Khi vợ anh mang được chứng minh nhândân của anh ra UBND , thời hạn đăng ký khai tử chưa hết, song do anh Q , cán bộ xã TK làmviệc chưa hết trách nhiệm của mình, nên đã phó mặc Anh Q cũng không hướng dẫn gia đình anh
P thực hiện thủ tục đăng ký khai tử quá hạn
Chính việc không tôn trọng thủ tục khai tử cho anh P của anh Q đã vô tình làm cho thủ tụcvốn rất quen thuộc này trở thành rắc rối, gây tâm lý ngại đến cơ quan nhà nước của nhân dân
3.Phương án giải quyết
Căn cứ Nghị định 158 /2005/NĐ-CP của Chính Phủ về đăng ký và quản lý hộ tịch ngày 27tháng 12 năm 2005 , có thể giải quyết tình huống trên như sau:
- UBND xã TK cử cán bộ hướng dẫn gia đình anh P làm thủ tục đăng ký khai tử quá hạncho anh
- Gia đình anh P phải nộp giấy báo tử, chứng minh nhân dân, sổ hộ khẩu gia đình cho cán bộ có trách nhiệm giải quyết
Trang 12- Sau khi nhận đủ các giấy tờ hợp lệ, cán bộ tư pháp hộ tịch có trách nhiệm: Ghi đầy đủ cácnội dung vào sổ đăng ký khai tử và giấy chứng tử ; ghi vào cột ghi chú là “đăng ký quá hạn”;trình chủ tịch UBND xã ký giấy chứng tử; cấp cho người đi đăng ký khai tử một bản chính giấyđăng ký chứng tử.
- UBND xã TK họp rút kinh nghiệm kiểm điểm anh Q
- Đẩy mạnh công tác hoạt động phổ biến giáo dục PL để đảm bảo PL đến với mọi ngườidân nhằm nâng cao ý thức của người dân về vai trò của PL trong đời sống xã hội
- Chú trọng công tác đào tạo, bồi dưỡng, hướng dẫn nghiệp vụ cho cán bộ làm công táchành chính TP để đáp ứng nhu cầu CV được giao
- Thường xuyên kiểm tra giám sát nhằm kịp thời uốn nắn sai phạm nếu có qua đó hướngdẫn thêm về chuyên môn nghiệp vụ nhất là trong công tác xét xử phải nghiêm minh bản án phảiphù hợp như trường hợp của Ông A là chưa thật sự nghiêm minh
- Có đề xuất khen thưởng kịp thời đối với những cá nhân, tập thể có thành tích xuất sắctrong hoạt động HCTP
- Nâng cao hiệu quả hoạt động giải quyết khiếu nại tố cáo nhằm đảm bảo tính phù hợp vàlợi ích của người dân trong khiếu nại tố cáo
- Đảm bảo phương tiện, tạo mọi điều kiện, kinh phí để công tác HCTP được thực hiện mộtcách tốt nhất
Câu 5 các kiến thức và kỹ năng cần thiết để xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Thực tế, các yêu cầu này được đáp ứng ra sao?
KH phát triển kinh tế-xh ở cơ sở là một công cụ quản lý kinh tế của NN theo mục tiêu Nóđược thể hiện bằng những mục tiêu định hướng phát triển kinh tế-xh phải đạt được trong mộtkhoảng thời gian nhất định ở địa phương, dồng thời đưa ra những giải pháp cần thực hiện để đạtđược những mục tiêu đó một cách có hq nhất
Kế hoạch phát triển KTXH ở cơ sở là 1 tập hợp những hoạt động được sắp xếp theo lịchtrình có thời hạn, nguồn lực, ấn định những mục tiêu cụ thể và xác định biện pháp tốt nhất đểthực hiện mục tiêu đó
Xác định các kiến thức về kinh tế, xã hội và PL:
Xác định các kiến thức về XH:
Để đưa ra được định hướng phát triển tốt cho địa phương, cán bộ cơ sở phải có kiến thức
về bối cảnh XH trên địa bàn do mình phụ trách Đó là những đặc trưng về văn hóa, phong tục tậpquán của nhân dân địa phương, cùng với các yếu tố khác về dân cư như mật độ phân bố dân cư,
tỷ lệ dân cư trong và ngoài độ tuổi lao động…
Trang 13Xác định các kiến thức về PL:
Do những thay đổi thường xuyên trong ĐSXH khiến cho các nhà quản lý phải luôn điềuchỉnh các chính sách, PL cho phù hợp với tình hình mới hàng năm, các văn bản do QH ban hànhcũng thường xuyên được sửa đổi, hoặc CP Và các Bộ, ngành sẽ ban hành những văn bản QPPLhướng dẫn việc thực thi Điều đó đặt ra yêu cầu đối với các cán bộ cấp cơ sở là phải thườngxuyên cập nhật các thông tin mới về các quy định của PL nhằm đảm bảo tính thống nhất trongviệc lập KH quản lý và phát triển ở địa phương
Xác định các kỹ năng cần thiết để xây dựng và thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế
Kỹ năng viết và diễn thuyết (trình bày).
Với môi trường thông tin đa dang, hiện đại như ngày nay, cán bộ cần phải có kỹ năng viết
và diễn thuyết không chỉ trên giấy, mà còn cần phải tận dụng các ứng dụng của công nghệ vàocác công việc này như trình bày trên power-point… Khi nói và viết nên sử dụng thêm các hìnhảnh, âm thanh, các video, bản đồ tư duy, kỹ thuật kể chuyện số,… để tăng hiệu ứng cho bài trìnhbày của mình Kỹ năng này giúp cho cán bộ có thể thuyết phục được những người cộng tác hoặcthuyết phục hội đồng về những vấn đề họ nêu ra trong bản kế hoạch
Kỹ năng đánh giá.
Kỹ năng này liên quan đến việc phân tích, tìm hiểu và đánh giá; thiết kế và cung cấp; đánhgiá kết quả sử dụng dịch vụ và các nguồn lực cũng như việc thực hiện các nghiên cứu để tìm ragiải pháp cho các vấn đề quản lý Kỹ năng đánh giá tốt sẽ giúp cho cán bộ có khả năng đưa ranhững dự báo có độ chính xác cao hơn trong bản kế hoạch
Xác định các kỹ năng cần thiết để thực hiện KK phát triển KT-XH ở cơ sở.
Kỹ năng giao tiếp.
Kỹ năng giao tiếp luôn là 1 trong những yếu tố quan trọng, giúp làm nên thành công trongquá trình tiếp xúc, trao đổi giữa các cán bộ quản lý và giữa họ với những người khác Trên cơ sở
đó tạo nên sự thuận lợi trong quá trình phối hợp thực hiện các công việc theo kế hoạch đã đề ra
Liên hệ Thực tế, các yêu cầu này được đáp ứng ra sao?
Cán bộ cơ sở đôi lúc chưa được cập nhật kịp thời các thông tin mới về các quy định củapháp luật nhằm đảm bảo tính thống nhất trong việc lập kế hoạch quản lý và phát triển ở địaphương
Trang 14Đâu đó vẫn còn tình trạng rập khuôn máy móc kế hoạch từ cấp trên mà không vận dụnglinh hoạt phù hợp với điều kiện kinh tế, đặc trưng văn hóa,…… tại địa phương.
Chưa làm tốt công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế xã hội
để đưa ra các phương án điều chỉnh kịp thời
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, trình bày power-point, các hiệu ứng âm thanh, hìnhảnh còn hạn chế Thường trình bày bằng miệng
Chưa khái quát, đánh giá nhận định được thực trạng tại địa phương trước khi xây dựng kếhoạch phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương và chưa xây dựng các phương án, giải pháp,quyết định dự phòng trong các tình huống khác nhau
Từ những hạn chế trên, bản thân tôi đề xuất một số giải pháp như sau:
- Cần kịp thời cập nhật các thông tin mới, quy định pháp luật cho đội ngũ cán bộ cơ sở làmcông tác nghiên cứu tham mưu trong việc xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội
- Cần phân tích nhận định khách quan điều kiện kinh tế xã hội tại địa phương từ đó đề racác chỉ tiêu, giải pháp trong xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế xã hội tại địa phương phù hợp
và có tiềm năng hoàn thành theo tiến độ
Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát tiến độ thực hiện kế hoạch từ đó kịp thời có chủtrương, giải pháp kịp thời trong thực hiện, tháo gỡ những vướng mắc phát sinh trong quá trìnhtriển khai thực hiện
- Tập huấn ứng dụng công nghệ thông tin, kỹ năng trình bày diễn thuyết bằng power-point,hiệu ứng âm thanh để tăng sự thuyết phục, sinh động hơn khi trình bày kế hoạch
Câu 6 Quy trình lập KH phát triển kinh tế - xã hội Thực tế, vấn đề này được thực hiện như thế nào?
Để thực hiện một kh phát triển kinh tế-xh hiệu quả nhất cần thực hiện đầy đủ các bước xâydựng, thẩm định và phê duyệt
Lập kh là chức năng rất quan trọng đối với mỗi nhà quản lý, bởi nó gắn liền với việc lựachọn mục tiêu và chương trình hành động trong tương lai, giúp nhà quản lý xác định được cácchức năng khác còn lại nhằm đảm bảo đạt được các mục tiêu đề ra
Lập kh là quá trình xác định mục tiêu, nhiệm vụ và lựa chọn các phương thức, xây dựngtiến trình để đạt được các mục tiêu đó một cách có hq nhất
Quy trình lập kế hoạch phát triển KTXH được thể hiện dưới 8 bước như sau:
Bước 1: Nhận thức cơ hội
Nhà quản lý phải nắm bắt và đánh giá được nguồn lực hiện có của địa phương Xem xétkhả năng, hướng phát triển nào có thể được đẩy mạnh và đưa vào KH phát triển Để có được 1bản KH tốt tức là một định hướng phát triển cho tương lai, người lập kế hoạch phải nắm chắcnhuồn lực hiện tại của đị phương và có thể dự đoán thêm những nguồn lực sẽ được bổ sung sauđó
Bước 2: Xác lập mực tiêu
Mục tiêu là kết quả cuối cùng thu được và thường là mong đợi ban đầu của người lập kếhoạch Khi xác định mục tiêu của 1 kế hoạch cần lưu ý các yếu tố như: tính ưu tiên giữa các mụctiêu, xác định thời gian cho các mục tiêu
Bước 3: kế thừa các tiền đề.
Đây là 1 trong các thành tố thuộc nguồn lực hiện có của địa phương Tuy nhiên việc đánhgiá các yếu tố tiền đề có giá trị nền tảng cho việc đưa ra những định hướng mới cho sự phát triểnKTXH
Trang 15Bước 4: Xây dựng các phương án
Các phương án thực hiện kế hoạch lá 1 bộ phận quan trọng có khả năng quyết định đến kếtquả cuối cùng của việc thực hiện kế hoạch Do đó, việc xây dựng các phương án thực hiện yêucầu phải có sự cân nhắc, tính toán kỷ lưỡng Nhiệm vụ của nhà hoạch định không chỉ là đưa racác phương án mà còn phải xác định phương án nào sẽ đem lại hiệu quả cao nhất và trong trườnghợp có những diễn biến bất ngờ thì phương án thay thế sẽ được đưa vào sử dụng ra sao
Bước 5: Đánh giá các phương án
Trên cơ sở những phương án đã được đưa ra, cùng với việc phân tích các điểm mạnh,điểm yếu các nguồn lực hiện tại và mức độ của các mục tiêu đã đề ra, người lập kế hoạch phảitiến hành đánh giá các phương án và chọn ra một hoặc những phương án có tính khả thi caonhất
Bước 6: Lựa chọn phương án
Sau khi so sánh đánh giá các phương án, các cán bộ quản lý phải đưa ra quyết định lựachọn phương án tối ưu Tuy nhiên, có khi việc phân tích và đánh giá các phương án đưa đến tìnhhuống: có 2 hoặc nhiều phương án thích hợp và khi đó nhà quản lý có thể quyết định lựa chọn 1
số phương án chứ không chỉ dừng lại ở 1 phương án tối ưu Muốn chọn được 1 phương án tối
ưu, chủ thể quản lý thường dựa vào các phương pháp cơ bản kinh nghiệm, thực nghiệm, nghiêncứu…
Bước 7: Xây dựng các kế hoạch bổ trợ
Trên thực tế phần lớn các kế hoạch chính đều cần đến các kế hoạch phụ để bảo đảm kếhoạch chính cần thực hiện tốt Và 1 nhà quản lý tốt là người có thể đưa ra những kế hoạch bổ trợhợp lý đề phòng những rủi ro có thể xảy ra trong quá trình thực hiện kế hoạch chính Tùy từng tổchức, mục tiêu với chức năng, nhiệm vụ có thể mà có những kế hoạch bổ trợ thích hợp
Bước 8: Lượng hóa kế hoạch dưới dạng ngân quỹ.
Đây là bước cuối cùng trong quá trình xây dựng 1 kế hoạch và thường gắn với nguồn ngânquỹ được sử dụng cho kế hoạch
* Thực tế:
Thực tế lâu nay, công tác lập kế hoạch chưa có quy trình chuẩn ở cấp xã, thậm chí cả cấphuyện, tỉnh, thành phố; các đơn vị đang vận dụng tuỳ theo hoàn cảnh của mình Nhiều địaphương có kế hoạch nhưng chung chung, chủ yếu để báo cáo các cấp, chưa rõ mục tiêu, giảipháp tổ chức thực hiện, thời hạn hoàn thành, các đối tượng tham gia, công tác giám sát… tất cảchưa theo đúng nghĩa của một bản kế hoạch Nội dung kế hoạch ở nhiều đơn vị chưa bám sátquy hoạch tổng thể phát triển kinh tế - xã hội, quy hoạch vùng, quy hoạch ngành và quy hoạchkhông gian, chưa nêu rõ được các chương trình hoạt động về đối ngoại, hội nhập; phối hợp pháttriển vùng; còn xung đột về mục tiêu về một số lĩnh vực và trong một lĩnh vực Nguồn nhân lực
có chuyên môn, được đào tạo chính quy từ nhóm chuyên ngành liên quan đến công tác kếhoạch còn ít, có huyện không có cán bộ được đào tạo về chuyên ngành này Hơn nữa, cán bộđược theo dõi về kế hoạch thường xuyên phải kiêm nhiệm thêm nhiều lĩnh vực khác…Cụ thể:
Thứ nhất, phương pháp xây dựng nội dung thuyết minh của bản kế hoạch vẫn còn nhiều hạn chế
Việc xác định mục tiêu kế hoạch chưa mang tính đột phá mà vẫn còn dàn trải trên tất cả cácngành và có sự lặp đi lặp lại qua nhiều giai đoạn, chưa có điểm nhấn, chưa hình thành những mốiliên kết rõ ràng với sự sẵn có về nguồn lực
Trang 16Các giải pháp kế hoạch mang tính chất mơ hồ, chưa rõ nét, khó hiện thực hóa Các giảipháp chưa gắn với nguồn kinh phí thực hiện nên chưa tạo ra sự gắn kết giữa kế hoạch phát triểnvới nguồn lực tài chính.
Thứ hai, phương pháp tính toán các chỉ tiêu còn chưa khoa học.
Các chỉ tiêu kế hoạch là các chỉ tiêu định lượng, cần áp dụng các phương pháp dự báo khoahọc để tính toán Tuy nhiên, thực tế ở hầu hết các địa phương cho thấy các chỉ tiêu trong bản kếhoạch đều được đưa ra dựa trên kinh nghiệm, so sánh năm trước - năm sau Do vậy các chỉ tiêu
đề ra chưa khoa học, đôi khi còn thiếu chính xác, thậm chí xảy ra tình trạng mâu thuẫn giữa cácchỉ tiêu kế hoạch
Thứ ba, về phương pháp dự báo nhu cầu nguồn lực và dự toán ngân sách trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội
Do còn nhiều hạn chế trong phương pháp xác định các chỉ tiêu kế hoạch nên việc dự báonhu cầu nguồn lực tài chính còn chưa chính xác Chưa có các hàm thể hiện mối tương quan giữacác mục tiêu phát triển với nguồn lực tài chính Do vậy, đôi khi xảy ra tình trạng cân đối thiếunguồn lực, chưa huy động và sử dụng có hiệu quả nguồn lực xã hội để thực hiện các mục tiêu kếhoạch
Những tồn tại nêu trên đã dẫn tới một thực tế là danh mục các dự án kèm theo các bản kếhoạch phát triển kinh tế xã hội mới chỉ dựa trên nguồn lực sẵn có, một vài nhu cầu cấp thiết củađịa phương mà chưa trả lời được câu hỏi: các dự án có thực sự giải quyết được các vấn đề nàykhông, dự án đã được thẩm định về lợi ích – chi phí, lợi ích kinh tế - xã hội chưa, có phương ánnào giải quyết vấn đề mà không cần sử dụng tới ngân sách địa phương hoặc sử dụng ít hơnkhông… Danh mục dự án cũng rơi vào tình trạng phải bổ sung, thay đổi nhiều lần do chưa dựbáo hết các nguồn lực cũng như chưa bao phủ được hết các nhu cầu cấp thiết của địa phươngtrong kỳ kế hoạch
Những hạn chế trên đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương pháp lập kế hoạch với mục tiêu gắn
kế hoạch với nguồn lực tài chính
Trước hết, cần thay đổi quan điểm, tư duy của người làm kế hoạch Xóa bỏ tư duy làm kếhoạch để báo cáo, mà lập kế hoạch là để tạo ra một công cụ giúp chính phủ cùn với các cơ quanquản lý nhà nước điều tiết thị trường, điều hành nền kinh tế hiệu quả hơn
Thứ hai, cần áp dụng các phương pháp phân tích và dự báo khoa học Tùy theo từng chỉ tiêu
mà sử dụng các phương pháp hợp lý Đảm bảo các chỉ tiêu kế hoạch được đề ra không chỉ dựatrên kinh nghiệm của các nhà quản lý, các nhà làm kế hoạch mà còn dựa trên cơ sở khoa học, cótính logic cao Có những phương pháp dự báo đơn giản, dễ áp dụng tại địa phương, nhưng cũng
có những phương pháp phức tạp, đòi hỏi chuyên môn cao Do vậy, đào tạo, nâng cao năng lựcđội ngũ cán bộ làm dự báo là một trong những yêu cầu cấp thiết hiện nay
Thứ ba, tăng cường sự tham gia của nhiều bên trong lập kế hoạch là một sự đổi mới cầnthiết
Kế hoạch phát triển kinh tế xã hội là một bản kế hoạch tổng hợp trên nhiều mặt, bao quátnhiều vấn đề của toàn xã hội Do vậy, tăng cường sự tham gia của nhiều cơ quan, đoàn thể và các
tổ chức trong xã hội vào quá trình lập kế hoạch là một yêu cầu tất yếu
Mở rộng sự tham gia của nhiều đơn vị trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội của một địaphương cũng là một cách nâng cao trách nhiệm của các đơn vị đó trong quá trình thực hiện kếhoạch, để kế hoạch hóa phát triển không chỉ là mệnh lệnh của chính quyền mà còn phản ánhđúng nhu cầu của cả xã hội
Trang 17Bên cạnh sự tham gia của các cấp, các ngành ở địa phương có thể huy động sự tham gia củacác tổ chức tư vấn, các cơ quan nghiên cứu như các trường đại học… Đây là những đơn vị cóchuyên môn nghiệp vụ cao, có thể giúp địa phương trong việc sử dụng các công cụ phân tích,đánh giá, giúp đào tạo cán bộ kế hoạch địa phương đôi khi có thể giúp các địa phương đưa ranhững nhận định, đánh giá khách quan trong bản kế hoạch.
Tóm lại, cho dù bản chất của kế hoạch hóa trong nền kinh tế thị trường có thay đổi so vớitrong nền kinh tế kế hoạch tập trung thì kế hoạch hóa vẫn là một công cụ không thể thiếu giúpchính phủ điều hành nền kinh tế Để kế hoạch hóa trong nền kinh tế thị trường thực sự trở thànhcông cụ điều hành nền kinh tế hiệu quả, cần có những thay đổi nhất định về quan niệm, tư duylàm kế hoạch mà trước tiên là thay đổi về phương pháp lập kế hoạch Phương pháp lập kế hoạchtruyền thống cần dần thay thế bằng những phương pháp lập kế hoạch tiên tiến hơn, hiệu quảhơn./
Câu 7: Các hình thức kiểm tra hành chính Hoạt động kiểm tra được các cơ quan hành chính nhà nược thực hiện trong thời gian qua như thế nào?
Kiểm tra hành chính là một hoạt động quan trọng của quy trình quản lý hành chính nhànước Để phát huy hiệu quả ciua3 công tác kiểm tra, người sử dụng nhiều hình thức kiểm trakhác nhau như: kiểm tra thường xuyên theo kế hoạch, kiểm tra đột xuất
Theo căn cứ tiến hành kiểm tra có:
-Kiểm tra hành chính theo kế hoạch:
+Kiểm tra hành chính theo kế hoạch là một hình thức kiểm tra theo đó chủ thể kiểm trahành chính tiến hành hoạt động kiểm kiểm tra một cách thường xuyên, theo kế hoạch định trướcvới nội dung kiểm tra bao hàm toàn bộ hoạt động hoặc một số lĩnh vực hoạt động của các đốitượng thuộc thẩm quyền quản lý
+Hoạt động kiểm tra theo kế hoạch có thể được tiền hành bới các cơ quan hành chính nhànước thẩm quyền gồm Chí phủ, UBND các cấp hoặc bất ký cơ quan quản lý nào
+Đối với UBND các cấp, việc kiểm tra được thực hiện trong phạm vi lĩnh vực quản lý củaUBND mang tính quyền lực nhà nước, có quyền ra các quyết định quản lý hành chính nhà nướcbuộc cá nhân, tổ chức phải thi hành
+hoạt động kiểm tra hành chính theo kế hoạch cũng có thể được tiến hành bởi các cơ quanquản lý ngành hay lĩnh vực (bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ có chức năng quản
lý ngành hay lĩnh vực, các cơ quan chuyên môn thuộc UBND) Hoạt động này nhằm kiểm traviệc chấp hành pháp luật và các quy tắc quản lý về ngành hây lĩnh vực do mình quản lý thốngnhất trong cả nước
-Kiểm tra hành chính đột xuất:
+Trong hoạt động quản lý hành chính nhà nước để hoàn thành nhiệm vụ chức năng củamình, xử lý kịp thời những tình huống mới phát sinh, đáp ứng những yêu cầu, kiến nghị chínhđáng của công dân, tổ chức hoạtđộng kiểm tra hành chính có thể được tiến hành đột xuất
+Kiểm tra hành chính đột xuất là hoạt dộng kiểm tra hành chính được hoạt động khôngtheo định ký, không thông báo trước có trọng điểm nhằm vào mốt khâu, một số vấn đề nhất định
để xử lý những tình huống mới phát sinh, lảm rõ một số vấn đề trong hoạt động quản lý hànhchính nhà nước hoặc đáp ứng những yêu cầu, kiến nghị chính đáng của công dân, tổ chức
+ Kiểm tra hành chính độtxuất được tiến hành xuất phát từi yêu cầu của chủ thể quản lý