1. Trang chủ
  2. » Luận Văn - Báo Cáo

Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay

14 455 2
Tài liệu đã được kiểm tra trùng lặp

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Tiêu đề Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay
Người hướng dẫn PGS-TS Tô Đức Hạnh
Trường học Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn, Đại Học Quốc Gia Hà Nội
Chuyên ngành Kinh tế
Thể loại Luận văn
Năm xuất bản Năm 2023
Thành phố Hà Nội
Định dạng
Số trang 14
Dung lượng 85,5 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Việt Nam đi nên chủ nghĩa xã hội từ một nước nông nghiệp lạc hậu, lại bị các nước thuộc địa xâm chiếm, tàn phá hết sức nặng nề, cần phải nhanh chóng vươn lên nắm bắt cơ hội vượt qua thử thách, phát triển nhanh và bền vững để hội nhâp với khu vực và thế giới. Do đó Đảng ta đã xác định, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, phát triển kinh tế thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa nhiệm vụ trọng tâm trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội. Thực chất của quá trình thực hiện công nghiệp hóa ở nước ta hiện nay là tiến hành một cuộc cách mạng về kinh tế kỹ thuật khoa học công nghệ mang ý nghĩa chính trị sâu sắc. Nó sẽ tạo ra sự biến đòi về chất trên tất cả các mặt của đời sống kinh tế, xã hội đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp vào năm 2010. Thực hiện thắng lợi công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nươc ta là sự nghiệp vinh quang, trải qua với bao thời cơ nhưng cũng gặp không ít khó khăn phức tạp đòi hỏi chúng ta phải động viên, phát huy nội lực và lợi thế so sánh tranh thủ thời cơ để biến đường nối của Đảng thành hiện thực. Xây dựng nước ta trở thành một nước có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với quá trình phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần được nâng cao, giải quyết an ninh vũng chắc, dân giàu nước mạnh xã hội công bằng văn minh. Nhận thức được tầm quan trọng của công nghiệp hóa hiện đại hóa đối với nền kinh tế nước ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế. Em làm bài tiểu luận này tập trung nghiên cứu về vấn đề: “Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hướng công nghiệp hóa-hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay.

Trang 1

Lời nói đầu

Việt Nam đi nên chủ nghĩa xã hội từ một nớc nông nghiệp lạc hậu, lại bị các nớc thuộc địa xâm chiếm, tàn phá hết sức nặng nề, cần phải nhanh chóng vơn lên nắm bắt cơ hội vợt qua thử thách, phát triển nhanh và bền vững để hội nhâp với khu vực và thế giới Do đó Đảng ta đã xác định, xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật, phát triển kinh tế thực hiện công nghiệp hóa hiện đại hóa nhiệm vụ trọng tâm trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

Thực chất của quá trình thực hiện công nghiệp hóa ở nớc ta hiện nay là tiến hành một cuộc cách mạng về kinh tế kỹ thuật khoa học công nghệ mang ý nghĩa chính trị sâu sắc Nó sẽ tạo ra sự biến đòi về chất trên tất cả các mặt của đời sống kinh tế, xã hội

đa nớc ta cơ bản trở thành nớc công nghiệp vào năm 2010

Thực hiện thắng lợi công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nơc ta là sự nghiệp vinh quang, trải qua với bao thời cơ nhng cũng gặp không ít khó khăn phức tạp đòi hỏi chúng ta phải động viên, phát huy nội lực và lợi thế so sánh tranh thủ thời cơ để biến

đờng nối của Đảng thành hiện thực

Xây dựng nớc ta trở thành một nớc có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại có cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp với quá trình phát triển của lực lợng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần đợc nâng cao, giải quyết an ninh vũng chắc, dân giàu nớc mạnh xã hội công bằng văn minh

Nhận thức đợc tầm quan trọng của công nghiệp hóa hiện đại hóa đối với nền kinh tế nớc ta trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế Em làm bài tiểu luận này tập trung nghiên cứu về vấn đề: “Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế theo hớng công nghiệp hóa-hiện đại hóa ở Việt Nam hiện nay

Em xin chân thành cảm ơn PGS-TS tô đức hạnh đã hớng dẫn em hoàn thành bài viết này!

Chơng 1: Những vấn đề cơ bản về việc đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo định hớng công nghiệp hóa hiện đại hóa

1 Một số khái niệm cơ bản

1.1.Khái niệm

Công nghiệp hóa là chuyển từ một nớc nông nghiệp lạc hậu sang nền kinh tế công nghiệp phát triển,chuyển từ lao động thử công sang máy móc

Trang 2

Hiện đại hóa là quá trình sử dụng kỹ thuật công nghiệp hiện đại tiên tiến vào hoạt động kinh tế xã hội

Công nghiệp hóa-hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản toàn diện các hoạt

động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động cùng công nghệ,

ph-ơng tiện và phph-ơng pháp tiên tiến hiện đại dựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến

bộ khoa học công nghệ nhằm tạo ra năng xuất lao động xã hội cao trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân

1.2 Đặc điểm

Công nghiệp hóa gắn liền hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân nhằm tranh thủ những thành tựu khoa học công nghệ hiện đại của thế giới để phát triển nhanh nền kinh tế

Công nghiệp hóa nhằm mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, công nghiệp hóa nhằm xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật cho chủ nghĩa xã hội, tăng cờng sức mạnh để bảo vệ nền độc lập dân tộc

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trờng có sự điều tiết của nhà nớc đòi hỏi trong quá trình công nghiệp hóa,hiện đại hóa phải vận dụng các quy luật kinh tế khách quan

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa nền kinh tế quốc dân trong bối cảnh toàn cầu hóa kinh tế, vì thế mở của nền kinh tế, phát triển các quan hệ kinh tế quốc tế

1.3.Tính tất yếu của công nghiệp hóa, hiện đại hóa

Mỗi phơng thức sản xuất có một cơ sở vật chất kỹ thuật tơng ứng Cơ sở vật chất

kỹ thuật của một xã hội là toàn bộ hệ thống của lực lợng sản xuất xã hội phù hợp trình

độ kỹ thuật tơng ứng mà lực lợng lao động của xã hội sử dụng để sản xuất ra của cải vật chất cho xã hội

Cơ sở vật chất kỹ thuật: Trớc chủ nghĩa t bản lao động thủ công, lạc hậu, năng xuất thấp Xã hội chủ nghĩa t bản có nền đại công nghiệp cơ khí hóa Chủ nghĩa xã hội

có nền sản xuất lớn có cơ cấu kinh tế hợp lý dựa trên trình độ khoa học hiện đại có năng suất lao động cao và thống trị trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân

Xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội là tất yếu khách quan đối với mọi nớc đi nên chủ nghĩa xã hội nhng do đặc điểm mỗi nớc khác nhau thì con đ-ờng, cách thức xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội cũng khác nhau

Đối với các nớc đã trải qua giai đoạn phát triển t bản chủ nghĩa mà đi lên chủ nghĩa xã hội họ đã có cơ sở vật chất kỹ thuật của t bản chủ nghĩa để lại nhng đó cha phải cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội song họ chỉ cần tiếp tục phát triển lực l ợng sản xuất thực hiện cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật là họ đã có cở vật chất của chủ nghĩa xã hội

Đối với nớc cha qua t bản chủ nghĩa đi lên chủ nghĩa t bản muốn tiến hành xây dựng cơ sở vật chất của chủ nghĩa xã hội con đờng duy nhất là tiến hành công nghiệp hóa hiện đại hóa Đối với Việt Nam muốn xây dựng cơ sở vật chất kỹ thuật phải tiến

Trang 3

hành công nghiệp hóa công nghiệp hóa nhng tiến hành muộn.Điều đó cho thấy khoảng cách giữa nớc ta và các nớc khác càng xa Để rút ngắn khoảng cách không thể đua nớc

ta phát triển tuần tự mà cần phải đi tắt, đón đầu, kết hợp công nghiệp hóa hiện đại hóa kinh tế quốc dân

2.Cơ cấu kinh tế

Bớc vào thời kỳ quá độ nền kinh tế nớc ta còn ở trình độ kém phát triển lực lợng sản xuất tồn tại ở nhiều bậc thang khác nhau do đó nền kinh tế có nhiều thành phần chúng không tồn tại độc lập mà quan hệ hữu cơ với nhau Có 5 thành phần kinh tế:

2.1 Kinh tế nhà nớc

Kinh tế nhà nớc là là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở hữu nhà nớc về t liệu sản xuất chủ yếu của xã hội Các doanh nghiệp nhà nớc là hình thức chủ yếu nhất, quỹ dự trữ quốc gia quỹ bảo hiểm tài sản của nhà nớc

Vai trò: Kinh tế nhà nớc luôn giữ vai trò chủ đạo trong nền kinh tế quốc dân, tạo

điều kiện hớng thành phần kinh tế khác cùng tồn tại và xây dựng nền kinh tế quốc dân Kinh tế nhà nớc phải đi đầu trong việc úng dụng thành tựu khoa học công nghệ hiện

đại phơng thức sản xuất tiên tiến để hoạt động kinh doanh có năng xuất chất lợng cao Phát triển thêm một số doanh nghiệp 100% vốn nhà nớc, xây dựng một số tập đoàn kinh tế mạnh để đảm bảo nâng cao sức cạnh tranh của kinh tế nớc ta trong hội nhập kinh tế Đổi mới cơ chế, chính sách để doanh nghiệp nhà nớc thực sự cạnh tranh bình

đẳng

2.2.Kinh tế tập thể

Là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở hữu tập thể về t liệu sản xuất

Vai trò: Tạo việc làm cung cấp lơng thực, thực phẩm, nguyên liệu cho công nghiệp, hàng hóa cho xuất khẩu Phát huy sức mạnh tập thể mà từng cá nhân không làm đợc.Xóa đói giảm nghèo làm giàu cho mọi thành viên

2.3.Kinh tế t nhân

Cá thể tiểu chủ:Là hình thức tổ chức kinh tế da trên hình thức sở huwuxtuw nhân nhỏ về t liệu sản xuất kết hợp sức lao động của từng ngời lao động hoặc thuê một số ít ngời khác

Vai trò: Tạo việc làm, góp phần cung cấp lơng thực thực phẩm cho xã hội,hàng hóa cho xuất khẩu.Phát huy tiềm năng về vốn sức lao động.Tính tự phát, hạn chế kỹ thuật

Kinh tế t bản t nhân: là hình thức tổ chức kinh tế dựa trên hình thức sở hữu t nhân

t bản chủ nghĩa (t nhân lớn)

Vai trò:Năng động nhạy bén,thích ứng với diều kiện kinh tế thị trờng.Tạo việc làm,chú ý hiệu quả kinh doanh là chủ yếu, kích thích cải tiến kỹ thuật góp phần tăng trởng kinh tế

2.4.Kinh tế t bản nhà nớc

Trang 4

Là thành phần kinh tế dựa trên hình thức sở hữu hỗn hợp đó là sự kết hợp nhà

n-ớc với nhà t bản t nhân trong và ngoài nn-ớc trong kinh tế nhng đợc sự giám sát của nhà nớc

Vai trò: Tranh thủ vốn công nghệ hiên đại kinh nghiệm quản lý của các nhà t bản, tạo việc làm góp phần tăng thu nhập quốc dân

2.5.Kinh tế góp vốn đầu t nớc ngoài

Là thành phần kinh tế dựa trên sở hữu hỗn hợp, kết hợp giữa nhà nớc, chính phủ với các tổ chức kinh tế khác kinh doanh tại Việt Nam

Nhà nớc tiếp tục tạo điều kiện môi trờng thuận lợi để thu hút hơn nữa đầu t nớc ngoài vào Việt Nam.Hớng họ tập trung hàng hóa cho xuất khẩu trong lĩnh vực kết cấu hạ kinh tế , thu hút công nghệ cao

3.Chuyển dịch cơ cấu kinh tế

Là sự vận động không ngừng, biến đổi về cấu trúc, tỷ trọng, tốc độ giữa các ngành kinh tế.Cụ thể: Công nghiệp- Nong nghiệp- Dịch vụ.Sao cho đạt đợc cơ cấu ngành kinh tế hợp lý hiện đại hơn so với trớc.Từ đó tạo đà cho sự phát triển kinh tế-chính tri- xã hội ở các thơi kỳ tiếp theo

Chuyển dịch cấu ngành kinh tế hợp lý tiến bộ là thay đổi để đạt mục tiêu:

Tỷ trọng khu vực công nghiệp và xây dựng tăng cao trong tổng giá trị sản phẩm xã hội

Tỷ trọng khu vực dịch vụ ngày càng phát triển.Vì đây là ngành kinh tế quyết

định mức sống cũng nh thực trạng đời sống của ngời dân lao động

Tỷ trọng các ngành nông-lâm- ng nghiệp chiếm tỷ lệ thấp hơn trong tổng giá trị sản phẩm xã hội

3.1.Sự cần thiết phải chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế ở nớc ta hiện nay.

Do yêu cầu tất yếu của sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa;

+Phát triển lực lợng sản xuất cơ sở vật chất kỹ thuật của chủ nghĩa xã hội,trên cơ

sở thực hiện cơ khí hóa nền sản xuất xã hội và áp dụng những thành tựu khoa học kỹ thuật công nghiệp hiện đại

+Rút ngắn khoảng cách tụt hậu xa về kinh tế giữa nớc ta với các nớc tiên tiến +Nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa các doanh nghiệp, cả nền kinh tế để từ

đó tham gia hội nhập kinh tế quốc tế ở thế chủ động

Do yêu cầu việc phát triển kinh tế thị trờng theo định hớng xã hội chủ nghĩa: +Quá trình hình thành và phát triển các ngành kinh tế không chỉ là biểu hiện của

sự phát triển của lực lợng sản xuất phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật trong tiến trình công nghiệp hóa hiện đại hóa mà còn làm cơ cấu kinh tế thay đổi hợp lý

+Do yêu cầu tất yếu của việc nâng cao sức cạnh tranh chủ động hội nhập kinh tế khu vực, quốc tế

3.2.Nội dung chuyển dịch

*Chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế mang tính tổng thể là bớc chuyển biến, thay

đổi về tỷ trọng:

Trang 5

Tỷ trọng công nghiệp dịch vụ ngày càng tăng,tỷ trọng khu vực nông lâm ng nghiệp và khai khoáng ngày càng giảm trong tổng sản phẩm xã hội.Đảng ta đã xác

định cơ cấu ngành kinh tế hợp lý mà bộ xơng của nó là cơ cấu kinh tế công nông.Dịch

vụ gắn với phân công và hợp tác quốc tế sâu rộng

Mục tiêu phấn đấu của nớc ta đến năm 2010 là: tỷ trọng GDP của nông nghiệp 16-17%.Công nghiệp 40-41%.Dịch vụ 42-43%

Khi đó thu nhập quốc dân tính theo đầu ngời là 800$/năm 2010

GDP tăng bình quân hàng năm 7,2%

Mục tiêu năm 2020:Nớc ta trở thành một nớc xã hội chủ nghĩa với lực lợng sản xuất đạt trình độ tơng đối hiện đại Đời sống ngời lao động nâng cao gấp 10 lần so với năm 2000 GDP đầu ngời là 5000-6000$/năm

Tích lũy 30%,70% cho tiêu dùng

Cơ cấu ngành kinh tế ngày càng hiện đại, hợp lý

Nông nghiệp:10%

Công nghiệp:41%

Dịch vụ:49%

*Chuyển dịch trong từng ngành kinh tế:

+Đẩy mạnh công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn: Do việc coi trọng công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn mà việc phát triển toàn diện nông lâm ng nghiệp gần với công nghiệp chế biến thủy hải sản nhằm khai thác có hiệu quả tiềm năng đa dạng của nông nghiệp đảm bảo vững chắc yêu cầu an toàn lơng thực cho xã hội áp dụng thành tựu khoa học kỹ thuật hiện đại vào các ngành nông nghiệp nhằm nâng cao chât lợng sản phẩm, hạ giá thành tăng giá trị và khối lợng hàng xuất khẩu Máy móc hiện đại, ngời lao động có tri thức sẽ tập trung tại ngành này giảm để tham gia vào các ngành công nghiệp có tỷ trọng cao tăng thêm thu nhập cho ngời lao động

Tăng cờng xây dụng kết cấu phát triển công nghiệp nhỏ và dịch vụ ở nông thôn,

mở mang ngành nghề, xây dựng kết cấu hạ tầng

+Đặc biệt u tiên phát triển ngành kinh tế công nghiệp:Đó là các ngành chế biến lơng thực-thực phẩm sản xuất hay tiêu dùng, tăng xuất khẩu, công nghiệp điện tử và công nghệ thông tin.Xây dựng có chọn lọc một số cơ sở công nghiệp nặng trong những ngành trọng yếu mà nhu cầu đòi hỏi bức bách và có điều kiện về vốn,công nghiệp thị trờng để phát huy tác dụng và sửa chữa tàu thủy,luyên kim, hóa chất… +Ưu tiên phát triển các ngành dịch vụ-du lịch: nh hàng không, hàng hải bu chính viễn thông, tài chính, ngân hàng, kiểm toán bảo hiểm….nhằm đáp ứng nhu cầu về dịch

vụ của nhân dân Đến năm 2010 đa tỷ trọng ngành này vợt lên cao hơn tất cả các ngành kinh tế khác, chiếm 42-43% thậm chí mục tiêu 2020 sẽ chiếm đến 49% so với tổng giá trị sản phẩm xã hội

Trang 6

Khi công nghiệp- nông nghiệp phát triển mạnh, thu nhập và mức sống của con ngời ngày càng cao nhu cầu về các loại dịch vụ của nhân dân ngày càng lớn Phát triển dịch vụ trực tiếp góp phần nâng cao cuộc sống của dân c

Chơng 2: Thực trạng cơ cấu kinh tế Việt Nam

1.Nội dung cơ bản của công nghiệp hóa hiện đại hóa trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội

*Phát triển lực lợng sản xuất xây dựng cơ sở vật chất kinh tế cho chủ nghĩa xã hội trên cơ sở cơ khí hóa và tự động hóa, áp dụng thành tựu khoa học công nghệ hiện

đại Sự nghiệp công nghiệp hóa hiện đại hóa trớc hết phải thực hiện cơ khí hóa và tự

động hóa nên phải phát triển các ngành công nghiệp đặc biệt ngành cơ khí chế tạo và

sử dụng công nghiệp hóa hiện đại hóa vào sản xuất

Nớc ta khoa học công nghệ phát triển ở trình độ thấp trong khi khoa học công nghệ thế giới phát triển mạnh mẽ, công nghiệp đã và đang trở thành lực lợng sản xuất trực tiếp, trở thành nhân tố quyết định chất lợng sản phẩm hàng hóa Vậy muốn phát triển khoa học cong nghệ nớc ta hiện nay cần:

+ Xác định đợc phơng hớng đúng đắn cho phát triển khoa học công nghệ phát huy lợi thế trong nớc và tận dụng tối đa công nghệ hiện đại của thế giới

+Tạo điều kiện cần thiết cho sự phát triển khoa học công nghệ nh đội ngũ cán bộ khoa học công nghiệp có số lợng đủ lớn, chất lợng cao, đầu t ở mức cần thiết, các chính sách kinh tế phù hợp

+ Phối hợp trong nghiên cứu khoa học và ứng dụng khoa học vào sản xuất

*Xây dựng cơ cấu kinh tế hiện đại và hợp lý

Trong thời kỳ quá độ đợc xác định theo hớng:

+ Tỷ trọng nông nghiệp ngày càng giảm,tỷ trọng công nghiệp dịch vụ tăng trong GDP

+ Phản ánh đúng xu thế phát triển của khoa học hiện đại

+Khai thác tối đa mọi tiềm năng kinh tế trong nớc

+ Thực hiện tốt phân công, hợp tác quốc tế đó phải là kinh tế mở cửa hội nhập với kinh tế khu vực quốc tế

+ Xây dựng cơ cấu kinh tế hợp lý là một quá trình hình thành và phát triển các ngành kinh tế vì vậy xây dựng cơ cấu kinh tế của chặng đờng này phải tạo đà tốt cho phát triển kinh tế ở chặng đờng tiếp theo

+Cơ cấu kinh tế nớc ta xác định:công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ gắn với phân công hợp tác quốc tế sâu rộng và khi xây dựng song cơ cấu kinh tế này cho phép ta kết thúc thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.Phơng châm thực hiện:Kết hợp công nghệ với nhiều trình độ u tiên phát triển quy mô vừa và nhỏ nhng phải tiên tiến hiện đại, vốn ít thu hồi vốn nhanh và thu hút nhiều lao động tranh thủ tiến nhanh vào công nghiệp mũi nhọn đồng thời phát triển một số công nghệ quy mô lớn khi có điều kiện ở một số lĩnh vực quan trọng

Trang 7

2.Những thành tựu đã đạt đợc khi thực hiện chuyển dịch cơ cấu kinh

tế theo hớng công nghiệp hóa hiện đại hóa

Cơ cấu ngành kinh tế của Việt Nam có sự chuyển biến theo hớng tỷ trọng ngành nông ,lâm nghiệp thủy sản tiếp tục giảm sự sút giảm liên tục

Nông nghiệp tỷ trọng GDP giảm từ 19,82% năm 2000 xuống 15,85% năm 2005, 15,32% năm 2006 và 2007 còn 15,18%

Riêng thủy sản tăng tơng ứng 3,37% năm 2000 lên 3,93 năm 2005, 2006, 4,03% 2007

Theo đánh giá của bộ nông nghiệp và phát triển nông thôn năm 2007 nớc ta tiếp tục thành công trong xuất khẩu nông sản kim ngạch xuất khẩu nông lâm thủy sản cả

n-ớc đạt 10,5 tỷ USD tăng 20% so với năm 2006, hiện có tới 5 mặt hàng là thủy sản, gỗ

và sản phẩm gỗ, cà phê, gạo và cao su đạt giá trị xuất khẩu 1,3 tỷ USD

Công nghiệp:GDP cả nớc 2007 công nghiệp chế biến chiếm tỷ trọng 21,38% cao hơn tỷ trọng 18,56% năm 2000và 21,25% năm 2006

Công nghiệp khai thác mỏ 9,79% năm 2007, 9,65% năm2000, 10,26% năm 2006

Công nghiệp điện nớc 3,48%/2007, 3,17%/ 2000, 3,43%/2006

Sự phát triển công nghiệp chế biến tăng lên là phù hợp với xu hớng công nghiêp hóa bởi tỷ trọng này thể hiện đặc trng cơ bản nhất thờng đơc các chuyên gia sử dụng làm tiêu chí phân biệt một nớc nông nghiệp hay đã chuyển sang công nghiệp

GDP trong dịch vụ 2007 cao hơn 2000:

Khách sạn nhà hàng: 3,93% so với 3,25%

Vận tải, kho bãi và thông tin liên lạc: 4,44% so với 3,93%

Hoạt động khoa học và công nghệ 0,62% so với 0,53%

Tài chính tín dụng năm 2007 là 1,81% cao hơn 1,77%năm 2003 1,78% năm

2004, 1,8% năm 2005

3.Hạn chế cơ bản của cơ cấu chuyển dịch.

Bên cạnh những kết quả tích cực trên cơ cấu kinh tế hiện còn những hạn chế bất cập cần đợc giải quyết để đạt kết quả tích cực hơn trong những năm tới Xét tổng thể cơ cấu ngành kinh tế ở Việt Nam năm 2007 cũng chỉ tơng đơng với cơ cấu kinh tế những nớc trong khu vực Đông Nam á vào những năm 80

+Phát triển công nghiệp cần thiết nhng không hoàn toàn chỉ nhằm vào bản thân công nghiệp mà cần hớng vào nông nghiệp coi trọng công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nông thôn Nông nghiệp gắn với cuộc sống 2/3 dân số cả nớc, số lợng lao động việc làm trong nông nghiệp 54,7%và 80% trong số đó cha đợc đào tạo, cơ sở hạ tầng còn yếu kém…

+Nền kinh tế vẫn thiên về nhập khẩu:Tuy tốc độ tăng xuất khẩu khá cao nhng không bù dợc cho nhập khẩu, không làm thay đổi cơ cấu kinh tế.Hàng nhập khẩu quan

Trang 8

trọng là nguyên liệu, sắt, thép, phân bón, linh kiện điện tử, hàng dệt, phụ tùng ô tô, xe máy… tăng nhanh

+ Cơ cấu kinh tế còn kém hiệu quả:thu ngân sách có xu hớng tăng chậm và tỷ trọng GDP có xu hớng giảm năng xuất lao động thời kỳ 1991-1995 năng xuất lao động bình quân 4,7%/ năm, đến thời kỳ 1996-2000 giảm còn 3,7%/năm.2001-2007 2,86%/năm

Nguyên nhân: Yếu tố vốn quá đợc chú trọng trong khi lao động là nguồn lực quan trọng nhất cho sự phát triển kinh tế, xã hội lại cha đợc coi trọng Sự bất cập về trình độ của lực lợng lao động cha đáp ứng đợc yêu cầu của sự chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế

Cha tạo đợc động lực cạnh tranh do thiếu các chính sách ổn định lâu dài ngiên cứu thị trờng cha chu đáo,cha có chiến lợc công nghệ thích hợp

Thiếu các mặt hàng, ngành hàng mũi nhọn.Máy móc phục vụ công nghiệp chỉ chiếm 5%, thị phần trong nớc còn 95% do Trung Quốc và Nhật Bản nắm giữ, giá thành một sản phẩm còn cao nh xi măng trong nớc cao gấp 1,2-1,3 lần so với giá xi măng trên thị trờng quốc tế

Chơng 3:Những giải pháp đẩy mạnh quá trình chuyển dịch cơ cấu ngành kinh tế Việt Nam.

1 Một số định hớng thực hiện mô hình công nghiệp hóa hiện

đại hóa rút ngắn

*Mô hình tăng trởng: Định hớng mô hình tăng trởng nội dung cốt lõi của mô hình công nghiệp hóa hiện đại hóa của nền kinh tế nớc ta trong 10 năm tới là tăng tr-ởng trên cơ sở phát huy lợi thế so sánh và lợi thế cạnh tranh, kết hợp có hiệu quả giữa hớng vào xuất khẩu và thay thế nhập khẩu

Việc tăng trởng hớng vào xuất khẩu đợc coi là trọng yếu, thay thế nhâp khẩu là hớng đầu t cần thiết đối với một số sản phẩm xác định và trong gia đình trớc mắt

*Định hớng cơ cấu ngành: Chuyển hớng tăng mạnh xuất khẩu sản phẩm thô sang tăng tỷ trọng xuất khẩu các sản phẩm chế biến dựa trên công nghệ kỹ thuật tiên tiến Chuyển hớng đầu t từ tập trung cho ngành sử dụng nhiều vốn sang ngành sử dụng nhiêu lao động và có hàm lợng công nghệ cao.Ưu tiên phát triển ngành dựa vào công nghệ kỹ thuật cao

*Định hớng từng vùng: Quy hoạch phát triển các vùng trọng điểm phải đặt trong quy hoạch phát triển tổng thể của các nớc Trong quy hoạch này điểm mẩu chốt này là

định dạng các mối liên hệ kinh tế cơ bản giữa các vùng trên cơ sở phân công lao động dựa vào lợi thế phát triển của mỗi vùng

Khi đã xác định các vùng kinh tế trọng điểm việc u tiên đầu t xác định cơ sở hạ tầng cho chúng là yếu tố quyêt dịnh thành công của chiến lợc tăng trởng Cần đặc biệt

Trang 9

quan tâm tới những vùng có thế mạnh về tiềm năng tự nhiên cho phép tạo nhiều việc làm và tăng thu nhập với số vốn đầu t ít

Sử dụng có hiệu quả các chơng trình, mục tiêu của nhà nớc nhằm giải quyết vấn

đề đói nghèo và tạo lập cơ sở phát triển ban đầu cho địa phơng có điều kiện phát triển khó khăn

*Định hớng phát triển các thành phần kinh tế: Tiếp tục đổi mới và phát triển kinh tế nhà nớc theo hớng nâng cao năng xuất chất lợng hiệu quả và sức cạnh tranh để giữ vững vai trò chủ đạo và cùng với kịnh tế tập thể ngày càng trở thành nền tảng vững chắc cho nền kinh tế

* Định hớng phát triển đồng bộ cấu trúc thị trờng: Đặc biệt u tiên phát triển thị trờng tài chính và lao động

*Định hớng phát triển nguồn nhân lực: Khắc phục điểm yếu nghiêm trọng bậc nhất của nền kinh tế nớc ta hiện nay là lao đông thiếu kỹ năng, năng suất thấp nên nâng cao sức cạnh tranh hội nhập kinh tế quốc tế và củng cố cơ sở tăng trởng bền vững

Tạo lập cơ sở quan trọng hàng đầu để nhanh chóng tiếp cận và phát triển kinh tế tri thức

*Định hớng thúc đẩy quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa nông nghiệp nông thôn: Thay đổi căn bản t duy về an toàn lơng thực Cần giải quyết vấn đề an toàn lơng thực trên cơ sở sức mạnh tổng hợp của quốc gia, lợi thế vùng trong sản xuất l ơng thực tạo lập điều kiện và môi trờng để nông dân và chủ thể kinh tế thực hiện đầy đủ cả quyền hiến định đối với đất đai

Phát triển mạnh nền kinh tế nhiều hình thức sở hữu nhiều thành phần đa dạng hóa các hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh trong nông nghiệp và nông thôn

*Xây dựng quy hoạch và đẩy mạnh chiến lợc phát triển hợp lý, hiện đại 3 ngành kinh tế quan trọng công nghiệp, dịch vụ, nông nghiệp

+Công nghiệp: Chúng ta cần tập trung đầu t theo chiều sâu nh huy động tối đa nguồn vốn cả trong nớc và nớc ngoài, mua mới thiết bị, máy móc tiên tiến nhằm đua vào các ngành ứng dụng trong các ngành kinh tế Đặc biệt chú trọng đầu t các ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp chế biến từ đó tạo điều kiện phát triển công nghiệp nặng

Tập trung sản xuất nhũng mặt hàng có khả năng xuất khẩu

Công nghiệp hóa nông thôn

Tạo dựng thị trờng để các loại hình kinh tế đều có điều kiện tham gia và phát triển

Phát triển các ngành công nghiệp sử dụng khoa học công nghệ tạo ra t liệu sản xuất nh dầu khí, luyện kim, hóa chất, cơ khí, điện tử

Đầu t nghiên cứu và hợp tác chế tạo để tiến tới sản xuất thành máy công cụ, các dây truyền chế biến, các loại máy phục vụ cho công nghiệp

Trang 10

Phát triển khu công nghệ cao, tự sản xuất linh kiện các loại máy công nghệ, áp dụng hiệu quả công nghệ thông tin Đổi mới công nghệ, giảm nhập khẩu tăng xuất khẩu

Chú trọng tới các ngành khai thác và chế biến khoáng sản.Mở thêm cơ sở luyện kim

+Nông nghiệp và kinh tế nông thôn: Dựa vào điều kiện tự nhiên, lao động của trung vùng sản xuất hàng hóa chuyên canh phù hợp.ứng dụng khoa học công nghệ sinh học vào sản xuất gắn liền nông nghiệp với công nghiệp chế biến.Liên tục khai hoang,

mở rộng đất thờng xuyên.Phân bố lực lợng lao động hợp lý nhằm nâng cao thu nhập cho ngời nông dân

Chuyển đổi mùa vụ, cơ cấu cây trồng theo hớng thâm canh, tăng năng xuất lúa, tăng sản lợng các loại rau quả và các loại sản phẩm đặc trng khác, tăng sản lợng cây công nghiệp, đồng thời tiến hành trồng và cải tạo rừng

Khuyến khích tạo điều về vốn,kỹ thuật để phát triển nông trại chăn nuôi quy mô lớn.ứng dụng công nghệ sinh học để cải tiến về con giống, sinh sản nhân tạo

*Thực hiện tốt sự phân công lao động xã hội và chuyển dịch cơ cấu lao động theo ngành đã định:

+Đào tạo theo chuyên ngành, kỹ năng nghề nghiệp, năng lực kinh doanh cho

ng-ời lao động

+Phân công hợp lý lao động theo từng khả năng tới các ngành kinh tế: Đào tạo nhiều nhân lực cho các ngành công nghiệp và dịch vụ Các kỹ s nông nghiệp có trình

độ cao

*Thực hiện nhất quán nền kinh tế nhiều thành phần Tạo điều kiện thông thoáng

để các thành phần kinh tế phát triển tốt Trong đó kinh tế nhà nớc đi đầu hỗ trợ cho các thành phần kinh tế khác

* Phát triển nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa hiện đại hóa kinh tế quốc nhân

+Nâng cao trình độ văn hóa

+Phát triển đào tạo mới có chất lợng đội ngũ công nhân lành nghề có trình độ văn hóa và kỹ thuật

+ Tổ chức hệ thống giáo dục quốc dân, giáo dục đại học và trung học chuyên nghiệp

+Đầu t lớn cho giáo dục, nhằm tạo ra cơ cấu lao động đồng bộ trong tất cả các ngành…

*Hoàn thiện và tiếp tục đổi mới chính sách quản lý có cơ chế của nhà nớc tạo

điều kiện cho chuyển dịch nhanh chóng

* Phát triển nguồn vốn để đáp ứng nhu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa

+ Tạo vốn huy động và sử dụng có hiệu quả nhiều nguồn vốn cho nhu cầu công nghiệp hóa hiện đại hóa

Ngày đăng: 26/07/2013, 16:47

TỪ KHÓA LIÊN QUAN

TÀI LIỆU CÙNG NGƯỜI DÙNG

TÀI LIỆU LIÊN QUAN

🧩 Sản phẩm bạn có thể quan tâm

w