Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (tt)

Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)Phương pháo giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện ngày nay (LV thạc sĩ)

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM

HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI

NGUYỄN THỊ KIM TUYẾN

GIÁO DỤC MÔN TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

TRONG ĐIỀU KIỆN HIỆN NAY

Chuyên ngành: Chính trị học

Mã số: 60 31 02 01

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ CHÍNH TRỊ HỌC

HÀ NỘI, 2017

Công trình được hoàn thành tại:

Học viện Khoa học Xã hội

Người hướng dẫn khoa học:

Có thể tìm hiểu luận văn tại:

- Thư viên Học viện Khoa học Xã hội

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thực tiễn ngày càng chứng minh, cùng với chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh có giá trị to lớn, dẫn đường cho mọi thắng lợi của cách mạng Việt Nam trong hơn tám mươi năm qua, là tài sản to lớn của Đảng và dân tộc ta Bởi vậy, nghiên cứu, học tập tư tưởng Hồ Chí Minh một cách sâu sắc, khoa học là nhiệm vụ cấp thiết của Đảng và toàn dân, đặc biệt trong giai đoạn đổi mới hiện nay, nhằm mục đích nâng cao trình độ lý luận, trình độ lãnh đạo

Đối với Đảng và thực tiễn cách mạng nước ta, kiên trì, vận dụng, sáng tạo và phát triển Chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh là vấn đề có tính nguyên tắc số một Mọi chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước ta đều dựa trên chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh

Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành trong thực tiễn đấu tranh cách mạng, có tác động to lớn đến đến công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước, góp phần cổ vũ các dân tộc trên toàn thế giới đấu tranh vì những mục tiêu cao cả, vì một xã hội độc lập, văn minh, tiến

bộ

Tổng hợp những lý do trên, tác giả nhận thấy việc nghiên cứu, giáo dục, học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh trong trường Đại học Sư phạm - Trường sư phạm đứng đầu cả nước, cái nôi đào tạo ra đội ngũ giáo viên chất lượng cao cho đất nước, để đáp ứng được “làm thế nào để nhà trường này chẳng những là trường sư phạm mà còn là trường mô phạm của cả nước” (Hồ Chí Minh,1964) là vô cùng cần thiết và hữu ích, liên quan trực tiếp đến việc kiên định con đường và nền tảng tư tưởng của Đảng, cách mạng nước ta Đây sẽ trở thành kênh tuyên truyền góp phần phổ cập lý luận chính trị, đường lối của Đảng cho các nhà giáo tương lai nhằm khẳng định, bảo vệ và phát triển nền tảng tư tưởng chung của toàn xã hội Chính vì vậy, tác giả

chọn đề tài “Phương pháp giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện hiện nay” làm đề

tài luận văn tốt nghiệp khóa học cao học của mình

2 Tình hình nghiên cứu đề tài

Trên thế giới

Marzano Robert (GT TS Nguyễn Hữu Châu dịch, 2015), Nghệ thuật và khoa học dạy học, Nxb Giáo dục Việt Nam Luận cứ toàn diện về dạy học hiệu quả

Tsuboi Yoshiharu (2008), Một góc nhìn khác, Hội thảo Quốc

tế về Việt Nam học lần thứ 3

Tại Việt Nam

PGS.TS Vũ Hồng Tiến (2015), Một số phương pháp dạy học tích cực, www.tailieu.vn Bài viết tập trung làm rõ bản chất của phương pháp dạy học tích cực, vai trò và nội dung cơ bản của một số phương pháp dạy học tích cực

Nguyễn Thị Minh Phương (2015), Cẩm nang phương pháp

Sư phạm, Nxb Tổng hợp Thành phố Hồ Chí Minh Cuốn sách đưa

Nhiệm vụ nghiên cứu

- Làm rõ các lý luận về phương pháp dạy học môn tư tưởng

Hồ Chí Minh, nâng cao chất lượng dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh, các yếu tố tác động đến công tác dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện hiện nay;

- Phân tích, đánh giá thực trạng dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh tại trường Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện hiện nay

Từ đó, chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân của thực trạng đó

- Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện hiện nay

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu

Các phương pháp dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong điều kiện hiện nay

Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung:

Luận văn tập trung làm rõ những nội dung sau:

Tình hình giáo dục môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên trường Đại học sư phạm Hà Nội Các phương pháp dạy học đang được áp dụng trong dạy học môn Tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội trong những năm gần đây

Về không gian:

Nghiên cứu, khảo sát, phỏng vấn tại trường Đại học Sư Phạm

Hà Nội trong thời gian 5 năm trở lại đây (2012 – 2017)

5 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Về mặt phương pháp luận

Phương pháp dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh được xây dựng trên cơ sở thế giới quan của chủ nghĩa vô sản Điều này thể hiện tính đảng, nội dung chủ yếu xoay quanh chủ nghĩa Mác - Lênin, quan điểm của Đảng, tư tưởng Hồ Chí Minh

Trong luận văn của tác giả có sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

+ Phương pháp thu thập tài liệu

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu và kết luận, mục lục, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, luận văn gồm có 2 chương

Chương 1 GIÁO DỤC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH CHO SINH VIÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI – NHỮNG VẤN ĐỀ

LÝ LUẬN CHUNG 1.1 Tư tưởng Hồ Chí Minh là gì?

Trong Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kì quá độ lên Chủ nghĩa xã hội có viết “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam, kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triển các giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hoá nhân loại; là tài sản tinh thần vô cùng to lớn và quý giá của Đảng

và dân tộc ta, mãi mãi soi đường cho sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta giành thắng lợi” [16]

1.2 Tổng quan trường Đại học Sư phạm Hà Nội

1.2.1 Vị trí, vai trò của nhà trường

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội chính thức được thành lập ngày 11/10/1951 theo Nghị định của Bộ Quốc gia Giáo dục Song quá trình hình thành và phát triển của Nhà trường lại được bắt đầu từ một sự kiện quan trọng, đó là ngày 10 tháng 10 năm 1945, tức là chỉ

hơn một tháng sau khi đọc bản Tuyên ngôn độc lập khai sinh ra nước

Việt Nam Dân chủ Cộng hòa, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã ký Sắc lệnh thành lập Ban Đại học Văn khoa tại Hà Nội, trong đó nhiệm vụ đầu tiên là đào tạo giáo viên Văn khoa Trung học Một một năm sau đó, ngày 8 tháng 10 năm 1946, Chủ tịch Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa ra Sắc lệnh số 194/SL thành lập ngành học Sư phạm, đào tạo giáo viên cho các bậc học cơ bản, trung học phổ thông, trung học chuyên khoa, thực nghiệm và chuyên nghiệp trong toàn quốc

1.2.2 Đặc điểm của sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội

Mỗi một lứa tuổi khác nhau đều có những đặc điểm tâm lý nổi bật, chịu sự chi phối của hoạt động chủ đạo

Chẳng hạn sinh viên đang học ở các trường cao đẳng, đại học

sư phạm, họ nhận thức rõ ràng về những năng lực, phẩm chất của mình, mức độ phù hợp của những đặc điểm đó với yêu cầu của nghề nghiệp, qua đó họ sẽ xác định rõ ràng mục tiêu học tập, rèn luyện và thể hiện bằng hành động học tập hàng ngày trong giờ lên lớp, thực tập nghề hay nghiên cứu khoa học

Bên cạnh những đặc điểm về độ tuổi, trình độ, tâm sinh lý giống như đội ngũ SV các trường ĐH, CĐ khác thì chất sư phạm là nét đặc thù của SV ĐHSP HN Vị trí và ý nghĩa của việc giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội

1.2.3 Vị trí của việc giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn quan tâm chăm lo đến thế hệ trẻ, trong đó sinh viên là những “người lao động trí óc trẻ”

được Bác chú trọng nhiều

Môn học tư tưởng Hồ Chí Minh, trên cơ sở thế giới quan khoa học sẽ giúp sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội ra sức phấn đấu, hướng mọi suy nghĩ và hành động vào việc vận dụng, thực hiện các quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước Đó là ý nghĩa to lớn của của việc dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội

Môn tư tưởng Hồ Chí Minh với việc giáo dục ý thức đạo đức, lối sống cho sinh viên, xây dựng quan hệ đạo đức mới, xác lập lối sống tiến bộ trong cộng đồng sinh viên Có ý nghĩa nền tảng hết sức căn bản, trang bị những tri thức, lý luận cơ bản để hình thành cốt lõi

tư tưởng chính trị của sinh viên

1.2.4 ý nghĩa của việc giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho sinh viên Đại học Sư phạm Hà Nội

Học tập tư tưởng Hồ Chí Minh giúp mỗi người nâng cao năng lực tư duy lý luận và phương pháp công tác trong thời đại

Có khả năng vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh vào công cuộc đổi mới của nước ta hiện nay

Qua nội dung chương 1 tác giả đã giải thích các thuật ngữ, khái niệm liên quan đến giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho SV ĐHSP HN Khái quát về địa bàn nghiên cứu – Trường Đại học Sư phạm Hà Nội Vị trí, vai trò và ý nghĩa của môn học đốii với sinh viên ĐHSP HN như thế nào? Mục tiêu dạy học môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho SV ĐHSP HN ra sao? Tất cả những nội dung trên đã được tác giả làm rõ tại chương 1 của công trình nghiên cứu

Để đạt được kết quả mong muốn trong công tác giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho SV ĐHSP HN cần xác định mục tiêu

về kiến thức, về kĩ năng và về thái độ cho SV ĐHSP HN

Chương 2 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC GIÁO DỤC MÔN TƯ TƯỞNG

HỒ CHÍ MINH CHO SINH VIÊN ĐHSP HN TRONG ĐIỀU

KIỆN HIỆN NAY 2.1 Thực trạng công tác giáo dục tư tưởng Hồ Chi Minh cho SV ĐHSP HN trong điều kiện hiện nay

2.1.1 Tình hình tư tưởng của SV ĐHSP HN đối với môn Tư tưởng

Hồ Chí Minh

Kết quả khảo sát cho thấy đa số Sinh viên đều có thái độ hợp tác với nhà trường trong công tác học tập môn Tư tưởng Hồ Chí Minh Từ đó xây dựng lập trường chính trị vững vàng, có lòng tin mạnh mẽ vào tư tưởng Hồ Chí Minh, vào các Đường lối của Đảng, Nhà nước

Trả lời câu hỏi: “Bạn có thấy hứng thú với với các tiết học môn tư tưởng Hồ Chí Minh cũng như các phong trào, chương trình nhằm giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh của nhà trường không?” đối với một môn học mới, môn khoa học đặc biệt, môn học chung thì kết quả 56/112 phiếu sinh viên trả lời “rất hứng thú” và 28/112 phiếu sinh viên trả lời “hứng thú” là một kết quả khá khả quan Đồng thời

khi trả lời câu hỏi “Theo bạn, môn học tư tưởng Hồ Chí Minh có vai trò quan trọng thế nào đối với SV ĐHSP HN nói riêng, SV cả nước nói chung?” 89/112

2.1.2 Tình hình hoạt động thực tiễn của công tác giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh cho SV ĐHSP HN

Thứ nhất, vai trò của đội ngũ giảng viên tư tưởng Hồ Chí Minh

Thứ hai, vai trò của các đoàn thể

Như vậy, đa số sinh viên đều nhận thức được vai trò và ý nghĩa của những hoạt động do nhà trường tổ chức mang lại cho họ Tuy nhiên, các hoạt động này chưa thực chuyên nghiệp, nội dung chưa thực lôi cuốn sinh viên nên vẫn tồn tại những SV không mấy hứng thú với các hoạt động này

2.2 Nội dung và hình thức công tác giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh cho SV ĐHSP HN trong điều kiện hiện nay

2.2.1 Giáo dục môn tư tưởng Hồ Chí Minh thông qua giảng dạy

Phương pháp thuyết trình

Là phương pháp dụng người dạy sử dụng lời nói để trình bày, thuyết minh, khai thác, phân tích một nội dung lí luận nào đó Thuyết trình nhằm mục đích: Truyền đạt kiến thức, thông báo, hoặc thuyết lý một nội dung khoa học

Thứ nhất: Dễ bị nhàm chán nếu người dạy giảng không tốt Thứ hai: Mất nhiều thời gian, thậm chí không đủ thời gian để thuyết trình các nội dung trong giáo trình

Thứ ba: Tạo cho người học thói quen tiếp thu kiến thức một cách thụ động, trông chờ sự thuyết trình, giảng giải của người dạy mà không tự chủ động học tập, nghiên cứu kiến thức, dẫn đến trì trệ tư duy, phong cách làm việc không sang tạo Đây là hạn chế lớn nhất của phương pháp thuyết trình

Phương pháp hỏi đáp

Phương pháp hỏi đáp là phương pháp trong đó giảng viên (người dạy) đặt ra những câu hỏi để sinh viên (người học) trả lời, hoặc có thể tranh luận với nhau và với cả giảng viên, qua đó nội dung bài học được sinh viên lĩnh hội

Phương pháp nêu vấn đề

Ưu điểm của phương pháp dạy học nêu vấn đề:

Phương pháp nêu vấn đề có những nét cơ bản của sự tìm tòi khoa học trong sinh viên nói chung, sinh viên ĐH SPHN nói riêng Phải tiến hành hoạt động trí tuệ, tự lực lĩnh hội tri thức mới bằng cách giải quyết những vấn đề học tập Nhờ vậy mà đảm bảo tính vững chắc của tri thức

Phương pháp làm việc nhóm

Ưu điểm của phương pháp hoạt động nhóm:

Cách tiến hành phương pháp dạy học bằng hoạt động nhóm: Cấu tạo của một tiết học theo nhóm có thể như sau:

Làm việc chung cả lớp:

Thứ nhất, nêu vấn đề, xác định nhiệm vụ nhận thức

Thứ hai, tổ chức các nhóm giao nhiệm vụ

Thứ ba, hướng dẫn cách làm việc theo nhóm

Trong phương pháp dạy học hợp tác trong nhóm nhỏ giảng viên có thể tổ chức hoạt động nhóm theo những nhóm hình thành nhất thời để giải quyết nhiệm vụ cụ thể, làm xong trong thời gian

ngắn (vài phút) Trong hoạt động ngoại khó, tập dượt nghiên cứu có thể hình thành những nhóm hoạt động trong thời gian dài hơn, tương ứng với nhiệm vụ

Nhóm 1: Báo cáo, các nhóm khác, nhận xét, bổ sung

Đây là giai đoạn Hồ Chí Minh tiếp nhận truyền thống yêu nước và nhân nghĩa độc lập Hấp thụ vốn văn hóa Quốc học, Hán học

và bước đầu tiếp xúc với văn hóa phương Tây, chứng kiến cuộc sống

khổ cực, điêu đứng của nhân dân và tinh thần đấu tranh bất khuất của cha anh, hình thành nên hoài bão cứu nước của mình Giai đoạn này, gia đình, nhà trường, quê hương là những nhân tố ảnh hưởng trực tiếp tới sự hình thành nhân cách Hồ Chí Minh

Giảng viên nhận xét, bổ sung, kết luận vấn đề

Nhóm 2: Thời kì tìm tòi con đường cứu nước, giải phóng dân tộc (1911 – 1920):

Nhóm 2 báo cáo, các nhóm khác nghe, nhận xét và bổ sung Đây là giai đoạn bôn ba tìm đường cứu nước của Hồ Chí Minh Trong giai đoạn này Người đã:

Một là, tìm hiểu các cuộc cách mạng lớn trên thế giới, khảo sát cuộc sống của nhân dân các dân tộc bị áp bức và nhân dân lao động chính quốc

Giảng viên nhận xét, bổ sung, kết luận vấn đề

Nhóm 3: Thời kì hình thành cơ bản về tư tưởng cách mjang Việt Nam (1921 – 1930):

Nhóm 3 báo cáo, các nhóm khác nhận xét, bổ sung

Đây là thời kì Hồ Chí Minh hoạt động thực tiễn và lý luận cực kì sôi nổi, phong phú để tiến tới thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam

Năm 1930 Người chủ trì Đại hội hợp nhất các tổ chức Cộng sản trong nước, sáng lập Đảng Cộng sản Việt Nam và trực tiếp thảo

ra các văn kiện “Chính cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình và Điều lệ vắn tắt của Đảng

Các văn kiện này cùng với 2 tác phẩm Người đã hoàn thành

và xuất bản trước đó là “Bản án chế độ Thực dân Pháp” (1925) và

“Đường cách mệnh” (1927) đã đánh dấu sự hình thành cơ bản tư tưởng Hồ Chí Minh về con đường cách mạng Việt Nam

Giảng viên nhận xét, bổ sung, kết luận vấn đề