SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”SKKN Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”
Trang 1I TÊN CHỦ ĐỀ
Dạy học theo chủ đề tích hợp các môn học: Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý
thông qua chủ đề: “SỨC KHỎE SINH SẢN VỊ THÀNH NIÊN”
II MỤC TIÊU DẠY HỌC
11-* Môn Giáo dục công dân
Bài 12: “Công dân với tình yêu, hôn nhân và gia đình” (Tiết 25, gdcd lớp 10, ban cơbản)
Tiết 35: Ngoại khóa: "Giáo dục giới tính, sức khỏe sinh sản vị thanh niên"
* Môn Địa lý: Đặc điểm dân cư (Tiết 26, Địa lý 12 ban cơ bản)
2 Xác định câu hỏi/vấn đề chính cần giải quyết trong chủ đề
1 Thu thập các quan niệm về tình yêu của giới trẻ hiện nay? Từ đó nêu được khái niệm tình yêu ? tình dục? Những quan niệm sai trái trong tình yêu?
2 Kể tên, nhận dạng các bộ phận có trong cơ quan sinh dục nam giới, nữ giới? Nêu được chức năng của từng bộ phận?
3 Phương pháp giữ gìn vệ sinh vùng kín?
4 Các biện pháp tránh thai hiện nay? Biện pháp nào phù hợp với tuổi vị thành niên?
5 Các biểu hiện lâm sàng của bệnh lây truyền qua đường tình dục, hậu quả của nó?
+ Cách phòng, tránh thai ngoài ý muốn (Sinh học 11 bài 47)
+ Tìm hiểu các bệnh lây truyền qua đường tình dục Những đối tượng dễ bị lây nhiễm(Sinh học 10, internet )
Trang 2+ Từ hiểu biết về kiến thức sức khỏe sinh sản (SKSS), học sinh biết giải quyết đượccác tình huống xẩy ra trong thực tiễn liên quan đến luật Hôn Nhân và gia đình, LuậtHình sự (Môn GDCD).
4 Kĩ năng
- Quan sát tranh hình, phát hiện ra các bộ phận thuộc cơ quan sinh dục nam, nữ.Phát hiện các bệnh lây qua quan hệ tình dục
- Biết chăm sóc, giữ gìn vệ sinh cơ quan sinh sản
- Nhận biết các hành vi vi phạm pháp luật về Hôn nhân gia đình, luật Hình sự ( quyền trẻ em)
- Giúp các em rèn luyện tốt khả năng tư duy, kĩ năng đóng vai, thảo luận nhóm,thu thập thông tin, phân tích các kênh hình, kênh chữ, liên hệ thực tế
- Biết vận dụng kiến thức liên môn trong giải quyết vấn đề thực tiễn Dự đoánkết quả của các tình huống thực tiễn GV đưa ra
- Giáo dục kỹ năng phòng tránh thai ngoài ý muốn, các cám dỗ trong cuộc sống
và tình yêu, tránh các bệnh lây qua quan hệ tình dục
- Học sinh có ý thức và tích cực trong bài học, thông qua đó các em mạnh dạn, tựtin hơn khi nói đến các vấn đề tế nhị, nhạy cảm …
6 Định hướng các năng lực được hình thành
- Năng lực hợp tác; năng lực đóng vai
- Năng lực giải quyết vấn đề;
- Năng lực tự quản về cảm xúc, thực hiện hành động vệ sinh và chăm sóc sứckhỏe bản thân;
- Năng lực vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết các vấn đề thực tiễn;
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ sinh học ;
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
7 Bảng mô tả mức độ yêu cầu của các câu hỏi/ bài tập/ nhiệm vụ học sinh nhằm kiểm tra, đánh giá năng lực học sinh.
Trang 3Nội dung Nhận biết Thông hiểu Vận dụng Vận dụng cao
Tổng quan về
tình yêu, tình
dục
- Nêu được khái niệm tình yêu, tình dục
- Phân biệt được tình yêuvới tình dục
Giải thích vìsao cần nuôidưỡng một tìnhyêu chân chính
Giải thích vì sao cần nói không với quan
hệ tình dục trước hôn nhân
Phân tích đượccấu tạo phùhợp với chứcnăng của các
bộ phận sinhsản
Biết giữ gìn vệsinh vùng kín
Các biện pháp
tránh thai
Nhận dạng chỉtên được cácbiện pháp tránhthai
Phân tích được
ưu điểm ,nhược điểmcủa các biệnpháp tránh thai
Chỉ ra đượcbiện pháp tránhthai ưu
việt nhất
Từ một tìnhhuống thực tế
HS biết cáchgiải quyết phùhợp
Phân tích đượctác hại ghêgớm của bệnhlây truyền quađường tìnhdục đối với đờisống con người
Giải thích vìsao vợ chồngcần phải chungthủy
Lập được kế hoạch tuyên truyền cho mọingười cùngchung tay đẩylùi tình trạngnạo phá thai vàcác bệnh lâytruyền quađường tình dục
III ĐỐI TƯỢNG DẠY HỌC CỦA BÀI HỌC
- Đối tượng dạy học là học sinh khối 10
+ Số lượng học sinh: 238 em
+ Số lớp thực hiện: 07 lớp 10
Trang 4- Chủ đề mà chúng tôi thực hiện thuộc kiến thức Sinh học 10, 11, GDCD 10, Địa
12, tuy nhiên dạy học cho học sinh lớp 10 sẽ có nhiều thuận lợi hơn vì giáo dục SKSScàng sớm càng tốt
- Học sinh lớp 10 đã tiếp cận và làm quen với kiến thức chương trình bậc THCS
(ở lớp 8 học sinh cũng đã được học) và các em không còn bỡ ngỡ, lạ lẫm với những
hình thức giảng dạy kiểm tra đánh giá mà giáo viên đề ra
- Bài học được tiến hành trong 3 tiết học (135 phút)
IV Ý NGHĨA CỦA BÀI HỌC
- Với cách dạy theo chủ đề liên môn đã khuyến khích giáo viên sáng tạo, tìm tòikiến thức khoa học, đổi mới phương pháp dạy học phù hợp, nhằm phát triển năng lựchọc sinh đồng thời tạo cơ hội giao lưu, trao đổi kinh nghiệm giữa các giáo viên mônnày với môn khác…
- Thực tế dạy học cho thấy khi bài soạn có tích hợp liên môn sẽ giúp giáo viêntiếp cận tốt hơn, hiểu rõ hơn, sâu hơn và toàn diện hơn những vấn đề đặt ra trong sáchgiáo khoa
- Dạy tích hợp kiến thức các môn Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lí vào giáodục SKSS sẽ giúp các em hiểu rõ về tình yêu, tình dục, chức năng sinh sản, biện phápphòng tránh thai, phòng tránh các bệnh lây qua quan hệ tình dục Từ đó, các em có ýthức chăm sóc sức khỏe sinh sản bằng các biện pháp thiết thực cho bản thân
- Đối với thực tiễn đời sống xã hội: Việc chú trọng chăm sóc SKSS góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực cho phát triển KT – XH và sự nghiệp CNH, HĐH.Đồng thời góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và cộng đồng, nâng cao chất lượng dân số, cải tạo nòi giống, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực của các thế hệ kế tiếp và tương lai Ngoài ra góp phần giữ vững ổn định xã hội, củng cố hạnh phúc gia đình và thực hiện thắng lợi mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh”
Chủ tịch Hồ Chí Minh viết: “ việc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công.Mỗi một người dân yếu, tức là cả nước yếu, mỗi một người dân mạnh khỏe, tức là cảnước mạnh khỏe…Dân cường nước thịnh…”
V THIẾT BỊ DẠY HỌC, HỌC LIỆU
* Giáo viên:
- Giáo án word và giáo án powerpoint
Trang 5- Máy chiếu
- Hình ảnh về cơ quan sinh sản, các biểu hiện lâm sàng về bệnh lây truyền quađường tình dục ở người
- Kiến thức về dân số (môn Địa lí, GDCD)
- Các biện pháp tránh thai…(Môn Sinh học,GDCD)
- Kiến thức tình yêu, tình dục, chăm sóc vùng kín (GDCD)
- Giúp các em hiểu rõ về tình yêu, tình dục, chức năng sinh sản, biện pháp
phòng tránh thai, phòng tránh các bệnh lây qua quan hệ tình dục Từ đó, các em có ýthức chăm sóc sức khỏe sinh sản bằng các biện pháp thiết thực cho bản thân
- HS phát triển được các năng lực:
+ Hợp tác; đóng vai; giải quyết vấn đề; năng lực tự quản về cảm xúc, thực hiệnhành động vệ sinh và chăm sóc sức khỏe bản thân;
+ Năng lực vận dụng kiến thức liên môn vào giải quyết vấn đề thực tiễn;
+ Năng lực sử dụng ngôn ngữ sinh học;
+ Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông
B NỘI DUNG.
1 Tổng quan về sức khỏe sinh sản
Nghị quyết Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo
dục và đào tạo nêu rõ: “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”
Trang 6Bác Hồ đã nói muốn xây dựng CNXH phải có con người xã hội chủ nghĩa Đểđào tạo ra con người XHCN chúng ta phải giáo dục con người phát triển toàn diện: Thểlực, trí lực, thẩm mỹ, đạo đức, các kĩ năng Muốn làm được điều đó, mỗi giáo viên phải
có trình độ uyên thông về nhiều lĩnh vực để giáo dục toàn diện cho học sinh Chúng tôithấy rằng việc tích hợp kiến thức giữa các môn học vào giải quyết một vấn đề thựctiễn nào đó là việc làm hết sức cần thiết Điều đó đòi hỏi giáo viên giảng dạy bộ mônkhông chỉ nắm bắt nhuần nhuyễn kiến thức bộ môn mình giảng dạy mà còn phải khôngngừng học hỏi, trau dồi kiến thức của những bộ môn học khác để giúp học sinh giảiquyết các tình huống, vấn đề đặt ra trong môn học nhanh chóng và hiệu quả nhất
Như chúng ta biết, SKSS có vai trò vô cùng quan trọng đối với đời sống của conngười, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống, giúp thế hệ trẻ có cuộc sống lànhmạnh và hạnh phúc, tránh được các bệnh lây qua quan hệ tình dục, có thai ngoài ýmuốn Nhờ đó mà tạo ra cho Việt Nam những thế hệ măng non khỏe mạnh, giỏi giang
Xã hội sẽ không phát triển nếu con người không đảm bảo về SKSS Để hiểu tổng quan
về SKSS, góp phần vào sự phát triển của xã hội chúng tôi đã vận dụng kiến thức liênmôn thuộc các môn Sinh học, Giáo dục công dân, Địa lý, nhằm giúp học sinh giảiquyết tốt các vấn đề về SKSS trong cuộc sống
2 Tình yêu - tình dục
2.1 Tình yêu là gì?
Tình yêu là sự rung cảm và quyến luyến sâu sắc giữa hai người khác giới Ở họ có
sự phù hợp về nhiều mặt làm cho họ có nhu cầu gần gũi, gắn bó với nhau, tự nguyệnsống vì nhau và sẵn sàng hiến dâng cho nhau cuộc sống của mình
2.2 Tình dục là gì?
Tình dục là một mặt của nhân cách, biểu hiện tất cả những cảm xúc và hành vi giớitính của một người Tình dục là một hành vi tự nhiên và lành mạnh của cuộc sống
3 Cơ quan sinh sản của nam và nữ và chức năng
Các cơ quan sinh sản của nam và chức năng
Dương vật Được sử dụng để đi tiểu, xuất tinh và sinh hoạt tình dục
Trang 7Bao quy đầu Phần da co giãn bảo vệ đầu dương vật
Quy đầu Nơi tập trung nhiều nhất các dây thần kinh của cơ thể Nếu
được kích thích sẽ đem lại khoái cảm tình dục
Bao tinh hoàn(bìu) Chứa và bảo vệ hai tinh hoàn Nó có thể giãn ra hạ xuống làm mát hơn khi trời nóng, co lại gần cơ thể để ấm hơn khi
trời lạnh để duy trì nhiệt độ cần thiết thiết cho tinh hoàn
Tinh hoàn
Từ khi dậy thì trở đi, chúng hoạt động như hai nhà máy sảnxuất tinh trùng (tế bào sinh sản nam) Bên cạnh việc sản xuất tinh trùng, tinh hoàn còn sản sinh hóc môn giới tính xác định tính cách giới và điều tiết hoạt động của hệ sinh sản
Mào tinh Phân xưởng cuối cùng trong quá trình sản xuất tinh trùng và cũng là nơi lưu trữ tinh trùng.
Ống dẫn tinh Tinh trùng từ mào tinh bắt đầu hành trình qua dương vật thông qua ống dẫn tinh.
Túi tinh và tuyến tiền
liệt Sản sinh ra chất dịch nuôi dưỡng tinh trùng
Niệu đạo Nơi mà cả tinh dịch có chứa tinh trùng và nước tiểu thoát ra ngoài cơ thể.
Các cơ quan sinh sản nữ và chức năng
Môi lớn và môi nhỏ Bảo vệ toàn bộ hệ sinh dục ngoài
Âm vật Nơi tập trung nhiều dây thần kinh của cơ thể nhất Nếu được kích thích, nó sẽ mang lại khoái cảm Thực tế chức
năng duy nhất của âm vật là mang lại khoái cảm
Âm đạo Là một khoang rỗng, dài và có tính đàn hồi cao Khi giao
hợp, âm đạo mở ra để đón nhận dương vật của nam giới
Trang 8Khi phụ nữ sinh con, nó giãn nở đủ rộng cho đứa bé thoát rangoài Âm đạo còn là nơi máu kinh thoát ra ngoài.
Ống dẫn trứng Nơi trứng được thụ tinh
Buồng trứng Là nơi dự trữ, sản sinh ra trứng Tiết ra các hoóc môn sinh
dục nữ
Loa vòi trứng Nhận trứng khi nó ra khỏi buồng trứng
Dạ con (tử cung) Nơi đứa trẻ sống trước khi được sinh ra Nơi tạo thành kinh
Hiện nay có rất nhiều biện pháp tránh thai như uống thuốc tránh thai, đặt vòngtránh thai, cấy que tránh thai, sử dụng bao cao su Mỗi phương pháp lại có những ưunhược điểm khác nhau Những cách tránh thai an toàn cho trẻ vị thành niên luôn là bàitoán khó của mỗi gia đình cũng như các nhà chuyên môn bởi trẻ em ở tuổi này hầu nhưchưa ý thức được biện pháp tránh thai nào là an toàn và phù hợp cho lứa tuổi của mình
Vì vậy để giảm thiểu những rủi ro nguy hại cho các sản phụ tuổi vị thành niên,những người chưa lập gia đình thì trước hết các em cần nắm được đâu là phương pháptránh thai an toàn hợp lý cho lứa tuổi của mình:
Tuổi vị thành niên là người có sinh lý dồi dào thì sinh hoạt tình dục sẽ đem lại
khoái cảm cho họ nhưng cũng cần phải suy nghĩ chín chắn về việc này vì ở tuổi vịthành niên, có thai là điều không ai mong muốn Sau đây là một số biện pháp tránh thai
mà họ cần biết và lựa chọn
Bảng 1 Tóm tắt các phương pháp tránh thai
Trang 9Tính ngày rụng
trứng
Tránh giao hợp trong thời gian rụng trứng
Không hại sức khỏe, không tốn tiền
Hiệu quả thấp Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Quan hệ một
nửa
Chỉ có sự vuốt ve, âu yếm, tạo cho nhau khoái cảm tình dục, tránh không cho dương vật vào trong
âm đạo
Không hại sức khỏe, không tốn tiền Phải làm chủ cảm xúc của bản thân Không
tránh được một số bệnh lây truyền qua đường tình dục
Cho con bú vô
kinh
Sinh con dưới 6 tháng, lúc chưa có kinh trở lại và đang cho con bú hoàn toàn thì có thể nhờ đó mà tránh thai
Không hại sức khỏe, không tốn tiền Chỉ có tác dụng khi thỏa mãn 3 điều kiện
sau: + Con dưới 6 tháng tuổi;
+ Phải cho bé bú hoàn toàn bằng sữa mẹ.+ Chưa có kinh trở lại.Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Thuốc tránh
thai hàng ngày,
khẩn cấp
Ngăn cản sự rụng trứng, sự thụ tinh và
sự làm tổ
Hiệu quả cao (95 - 97%) nếu uống đúng hướng dẫn
Ra máu, đau đầu, tăng cân, thay đổi tam trạng, không thấy kinhnguyệt, khí hư, dễ bị nhiễm nấm Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Bao cao su nam
và nữ
Ngăn cản tinh trùng vào tử cung Hiệu quả cao, không ảnh hưởng sức khỏe,
tránh được một số bệnh lây truyền qua đường tình dục
Can thiệp vào hoạt động sinh dục, giảm khoái cảm
Miếng dán
tránh thai
Ngăn cản rụng trứng, ngăn cản thụ tinh
Hiệu quả cao Tăng cân nhẹ, buồn
nôn, cương ngực, một
số người không dùng được Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Que cấy tránh
thai
Ngăn cản rụng trứng, ngăn cản thụ tinh Hiệu quả cao 99,95% Rối loạn kinh nguyệt, vô kinh, mụn trứng cá
Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Thuốc tiêm
tránh thai
Ngăn cản rụng trứng, ngăn cản thụ tinh
Hiệu quả cao 97% Rối loạn kinh nguyệt,
vô kinh, loãng xương
Trang 10Một số người không dùng được Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Ðặt vòng Cu
Ngăn cản sự làm tổ của trứng Rất hữu hiệu, không cần nhớ Có thể chảy máu, đau thắt, viêm xương chậu
Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Đặt vòng nội tiết
Ngăn chặn sự thụ tinh, ngăn chặn sự làm tổ
Hiệu quả cao 99% Có thể có rủi ro ngay
khi đặt: co thắt, đau, thủng tử cung (hiếm gặp) Vòng nằm lệch
vị trí hay tuột thấp, rối loạn kinh nguyệt, tình trạng ra huyết rỉ rả kéo dài, nhức đầu, đau ngực, mụn trứng cá Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Thắt ống dẫn
trứng
Ngăn cản tế bào trứng vào tử cung Rất hữu hiệu Vĩnh viễn Khộng thể sinh sản trởlại, có thể biến chứng
Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
Thắt ống dẫn
tinh
Ngăn cản sự phóng thích tinh trùng Rất hữu hiệu Vĩnh viễn Không thể sinh sản trởlại, có thể biến chứng
Không tránh được bệnh lây truyền qua đường tình dục
5 Các bệnh lây truyền qua đường tình dục (LTQĐTD)
Hiện có khoảng 20 bệnh LTQĐTD Các bệnh thường gặp là: Lậu, giang mai,Chlamydia, sùi mào gà, hạ cam mềm, viêm âm đạo, mụn rộp sinh dục, viêm gan siêu
vi B, HIV/AIDS Một số bệnh LTQĐTD có thể điều trị được như: Lậu, giang mai,Chlamydia, sùi mào gà, hạ cam mềm, viêm âm đạo Có bệnh không điều trị được hoặctrị không khỏi hẳn như: HIV/AIDS, viêm gan siêu vi B, mụn rộp sinh dục…
Bệnh LTQĐTD có thể tấn công bất kỳ ai, nam hay nữ, bất kể tuổi tác, chủngtộc Teen và người trưởng thành thường mắc các bệnh này nhiều hơn những ngườikhác
Trang 11Chúng ta có thể mắc các bệnh LTQĐTD ở bất kỳ hình thức quan hệ tình dụcnào, quan hệ qua đường âm đạo, đường miệng hay hậu môn Một số bệnh loại này cóthể được truyền qua da hay chỉ đơn giản chỉ qua một nụ hôn Điều này có nghĩa là bạnphải biết rõ một người trước khi gần gũi người ấy.
Khó mà biết được người nào đó có mắc bệnh LTQĐTD hay không Đôi khi cácbệnh này có những triệu chứng mà người mắc bệnh có thể thấy hoặc cảm nhận được.Nhưng cũng có khi người mắc bệnh không biết được mình đang mắc bệnh Ngay cảkhi bạn không thể thấy các dấu hiệu của bệnh thì bệnh vẫn có thể lây nhiễm cho ngườikhác
Nếu không được chữa trị, các bệnh LTQĐTD có thể dẫn đến biến chứng nguyhiểm như viêm xương chậu, làm hỏng các cơ quan, khô âm đạo, ung thư cổ tử cung,hoặc tử vong
5.1.Chlamydia:
Là một bệnh LTQĐTD thường gặp, gây ra bởi vi khuẩn có tên gọi là Chlamydiatrachomatis Nếu bệnh không được phát hiện, nó có thể lan lên các phần trên của cơquan sinh dục gây tổn thương và trong trường hợp nặng có thể gây khó khăn cho việcsinh sản về sau Chlamydia được xem là một bệnh thầm lặng vì khoảng 75% trườnghợp nữ mắc bệnh và hơn 50% trường hợp nam mắc bệnh mà không hề có triệu chứng.Nếu có triệu chứng, thì người bệnh thường có biểu hiện sau 1 đến 3 tuần tiếp xúc vớiđối tượng nguy cơ Các triệu chứng bệnh bao gồm ra huyết trắng bất thường, tiểu gắt.Khi bệnh lan lên cổ tử cung, vòi trứng thì một số bệnh nhân nữ vẫn không hề có triệuchứng gì, số khác có thể thấy đau bụng, đau lưng, buồn nôn, sốt, đau khi giao hợp hoặc
ra huyết bất thường giữa chu kì Nam hoặc nữ có quan hệ đường hậu môn khi nhiễmChlamydia có thể có các triệu chứng như đau trực tràng, chảy dịch bất thường, hoặcchảy máu
Vì nhiễm Chlamydia thường không có triệu chứng và có thể dẫn đến vô sinh ở
nữ nếu không được phát hiện và chữa trị, cơ quan chức năng về y tế công cộng ở cácnước phương Tây khuyến cáo nên kiểm tra định kì bệnh Chlamydia cho trẻ gái và phụ
nữ trong độ tuổi quan hệ tình dục
5.2 Bệnh Lậu:
Là bệnh LTQĐTD gây ra bởi vi khuẩn lậu, tên khoa học là Neisseriagonorrhoeae Bệnh lậu lây qua quan hệ bằng dương vật, âm đạo, miệng hay hậu môn
Trang 12với bạn tình mắc bệnh Triệu chứng xuất hiện sau hai đến năm ngày nhiễm Ở nam,triệu chứng có thể là cảm giác tiểu gắt, đau hay sưng tinh hoàn Ở nữ, triệu chứng bệnhlậu thường nhẹ, không điển hình hoặc không có triệu chứng, và thậm chí có thể nhầmsang viêm bàng quang hay viêm âm đạo Triệu chứng đầu tiên của nữ thường là tiểugắt, tăng tiết dịch âm đạo bất thường, hoặc ra huyết giữa chu kỳ Nữ mắc bệnh lậu cónhiều nguy cơ bị biến chứng, bất kể có hay không có triệu chứng, hoặc triệu chứng cónặng hay không.
Triệu chứng khi nhiễm trùng qua đường trực tràng ở nam và nữ bao gồm tiếtdịch hậu môn bất thường, ngứa ngáy, đau, chảy máu hoặc đau khi đi tiểu Nhiễm trùngđường hậu môn đôi khi không có triệu chứng Nhiễm trùng đường hầu họng có thể gâyđau họng, tuy nhiên thường cũng không có triệu chứng gì Khi bệnh nhân có triệuchứng đặc hiệu của bệnh Lậu hoặc Chlamydia, kể cả khi kết quả xét nghiệm âm tính,thì hầu hết các bác sĩ vẫn tiến hành điều trị kháng sinh, bởi vì kết quả xét nghiệm có tỉ
lệ âm tính giả cao Vì Lậu và Chlamydia thường đồng nhiễm, do đó bệnh nhân thườngđược điều trị phối hợp cả hai bệnh này cùng lúc Bệnh nhân mắc bệnh Lậu cần đượctầm soát các bệnh lây qua đường tình dục khác Một khi bạn tình được chẩn đoánnhiễm Lậu hoặc Chlamydia, hoặc khi bạn tình có nhiều nguy cơ nhiễm các bệnh này,thì bạn tình cũng cần được điều trị mặc dù họ chưa có triệu chứng, để phòng ngừa lâynhiễm
5.3 Giang mai
Là một bệnh LTQĐTD gây ra bởivi khuẩn có tên là: Treponema pallidum Giang mai lây từ người này sang người khác thông qua việc tiếp xúc trực tiếp giữa săn (loét) giang mai khi quan hệ qua đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng Săn giang mai thường gặp trên cơ quan sinh dục ngoài như âm đạo, hậu môn hoặc trực tràng Săn còn có thể xuất hiện ở môi hoặc bên trong miệng Bệnh Giang Mai có thể dễdàng chẩn đoán bằng thử máu, và điều trị bằng kháng sinh
5.4 Herpes sinh dục:
Là một bệnh LTQĐTD gây ra bởi hai loại virus có tên là Herpes Simplex Virustype 1 và type 2 Hầu hết herpes sinh dục gây ra bởi virus Herpes type 2 Bệnh đặctrưng bởi một hay nhiều bóng nước trên hoặc quanh bộ phận sinh dục, và hậu môn.Bệnh nhân có thể sốt, sưng hạch, và có triệu chứng giống cúm Bệnh thường tái phát,
Trang 13mặc dù những lần tái phát thường nhẹ hơn và ngắn hơn Nhiễm Herpes sinh dục lànhiễm cả đời, với diễn tiến không nhất định, từ nhẹ đến tái phát nhiều lần.
Hầu hết những người mắc Herpes sinh dục đều không biết họ đã nhiễm bệnh.Bệnh có thể lây truyền từ người nhiễm bệnh mà không có vết loét Sử dụng đúng vàthường xuyên bao cao su có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, tuy nhiên, bệnh vẫn cókhả năng xảy ra ở những vùng bao cao su không che phủ hết khi quan hệ Những bệnhnhân có biểu hiện sang thương do Herpes nên kiêng giao hợp với bạn tình chưa bị lâynhiễm
Virus Herpes type 1 có thể gây ra herpes tại vùng sinh dục, nhưng thường loại virus này gây bệnh ở môi và miệng nên thường gọi là “sốt bóng nước” Bệnh Herpes sinh dục gây ra bởi virus Herpes typ 1 có thể lây truyền từ miệng sang vùng sinh dục hoặc do sinh hoạt tình dục với bạn tình nhiễm bệnh Bác sĩ có thể chẩn đoán bệnh Herpes thông qua thăm khám hoặc xét nghiệm Hiện nay, không có thuốc điều trị dứt bệnh Herpes, tuy nhiên, thuốc kháng virus có thể giúp giảm triệu chứng và rút ngắn thời gian bệnh Thêm vào đó, uống thuốc duy trì có thể ức chế herpes tái diễn, giúp giảm tần suất và mức độ các cơn bùng phát của bệnh và hạn chế lây sang cho bạn tình
5.5 Virus Human papilloma (HPV)
Là bệnh LTQĐTD phổ biến nhất trên thế giới Một số loại virus HPV có khả năng gây bệnh sùi sinh dục, trong khi đó một số typ khác có thể gây ung thư cổ tử cung và hậu môn Ung thư cổ tử cung là nguyên nhân gây tử vong do ung thư đứng hàng thứ hai trên thế giới Virus HPV còn có thể gây nhiễm trùng đường miệng và hầu Hầu hết những người nhiễm HPV thường không có triệu chứng, tuy nhiên, những người này vẫn có khả năng lây nhiễm cho người khác Bệnh sùi sinh dục thường bắt đầu bởi 1 nốt nhỏ hoặc một chum nốt nhỏ ở vùng sinh dục.Kích thước có thể nhỏ hoặc
to, nhô lên hoặc bằng, hoặc hình dáng như bông cải Nếu không điều trị, bệnh có thể tựbiến mất, hoặc vẫn duy trì hoặc càng ngày càng nhiều nốt hơn Bệnh đa phần được chẩn đoán qua thăm khám
Vaccines có thể giúp ngăn ngừa một số type virus HPV Gardasil là loại vaccinengừa virus HPV types 6, 11, 16, and 18, thuốc này có thể giúp ngừa khoảng 70% ungthư cổ tử cung và 90% sùi sinh dục Loại vaccine này được khuyến cáo cho cả nam và
nữ trong độ tuổi từ 9 đến 26 tuổi và cần tiêm 3 lần cách nhau 6 tháng
Trang 145.6.Viêm gan siêu vi B
Được gây ra bởi loại virus làm viêm gan Viêm gan nghĩa là nhiễm trùng tạigan Viêm gan siêu vi B LTQĐTD, máu và lây truyền từ mẹ sang con Loại virus nàygặp nhiều ở Việt Nam mặc dù tỉ lệ mắc có giảm xuống nhờ chương trình tiêm chủngquốc gia cho trẻ nhỏ Nếu một đứa trẻ nhiễm virus lúc mới sinh, khoảnh 90% bệnh sẽtiến triển mạn tính, do đó các phụ nữ mang thai nên được kiểm tra bệnh và điều trịtrước khi sinh
Bệnh viêm gan siêu vi B cấp có thể không triệu chứng, nhưng cũng có thể đedọa tính mạng Triệu chứng bệnh bao gồm: sốt, mệt mỏi, ăn không ngon, buồn nôn,nôn, đau bụng, nước tiểu đậm, vàng da vàng mắt Sau cơn cấp của bệnh viêm gan,khoảng 80% bệnh nhân sẽ khỏi hoàn toàn và có kháng thể Số còn lại có thể chuyểnsang mãn tính hoặc viêm gan kéo dài Biến chứng bệnh bao gồm xơ gan và ung thư tếbào gan Điều trị viêm gan siêu vi B có thể giúp giảm đáng kể nguy cơ bị ung thư gan.Cách tốt nhất để phòng chống viêm gan siêu vi B là vaccine
5.7 Virus HIV.
Là loại virus làm suy giảm miễn dịch trên người HIV LTQĐTD, máu và từ mẹsang con Loại virus này tập trung chủ yếu ở máu, tinh trùng, sữa và dịch âm đạo Có ítvirus tồn tại trong nước bọt hay nước tiểu HIV không lây truyền qua đường muỗichích HIV tiềm ẩn khoảng từ 5-10 năm, trong khoảng thời gian đó, bệnh nhân hầunhư có rất ít hoặc không có triệu chứng Do đó nhiều người không biết mình đã nhiễm
và có thể lây cho người khác Loại virus này từ từ phá hủy hệ thống miễn dịch trong cơthể, và bệnh nhân dần dần bị nhiễm trùng, đặc biệt là viêm phổi, viêm màng não, lao,
và các bệnh khác Giai đoạn này người ta gọi AIDS
Theo Trung tâm phòng chống HIV/AIDS tỉnh Thừa Thiên Huế tình hình dịchHIV/AIDS 5 tháng đầu năm 2015:
- Số người nhiễm HIV phát hiện mới: 3.204
- Số người nhiễm HIV chuyển sang giai đoạn AIDS: 1.326
- Số người nhiễm HIV đã tử vong: 438
Trang 15Hình thái dịch HIV/AIDS thay đổi: Tỷ lệ nữ tăng cao; đa số thuộc tuổi 20 - 40; lâytruyền qua quan hệ tình dục tăng cao.
Bộ Y tế Hướng dẫn điều trị bằng ARV
- Phương pháp seminar: Nêu vấn đề, đóng vai, hỏi chuyên gia
- Kĩ thuật động não, kĩ thuật khăn trải bàn, kỉ thuật bể cá
E PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ
- Quan sát, trình diễn thực, thái độ học tập, bài tập trắc nghiệm, trình bày sản
Hoạt động của học
sinh
Hỗ trợ của giáo viên
Kết quả/ sản phẩm dự kiến
- Liệt kê một số bài thơ,
danh ngôn nói về tìnhyêu
- Thảo luận nhóm
- Giải quyết tình huốngthực tiễn
- Dẫn chươngtrình
- Làm rõ nhiệm
vụ học tập
- Hát tốt, đivào nội dungbài 1 cách tựnhiên
- Báo cáo củacác nhóm vềkhái niệm tìnhyêu, tình dục
- Đưa ra đượccác biện pháphợp tình hợp lítrong tình yêu
nhóm: Đọc tài liệu ,tìm hiểu , xây dựng
- Cho HS xem hình ảnh…
- Giao nhiệm
vụ trực tiếp
- Báo cáo kếtquả
của các nhóm
- Nắm được các
Trang 16- Giải quyết tình huốngthực tiễn
- Nhận nhiệm vụ theotài liệu học tập
- Dẫn chươngtrình
- Giao nhiệm
vụ trực tiếp
chức năng sinhsản
- Biết giữ gìn
vệ sinh vùngkín
- Giải phápphòng tránhthai ngoài ýmuốn
- Giải thích cácbệnh lây truyềnqua đường tìnhdục
- Báo cáo kếtquả của các tổ
G I HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
1 Hoạt động chuyển giao nhiệm vụ học tập.
Trước một tuần, GV chia lớp làm 4 nhóm, từng HS hoàn thành các vấn đề đượcgiao, lên lớp thảo luận thống nhất nội dung theo từng nhóm
- Tìm 1 số bài hát, bài thơ nói về tình yêu
- Biết nhạc, có lời của bài hát “Hạnh phúc và HIV”
- Thu thập các quan niệm về tình yêu của giới trẻ hiện nay? Từ đó nêu được khái niệmtình yêu, tình dục? Những quan niệm sai trái trong tình yêu?
- Kể tên, nhận dạng các bộ phận có trong cơ quan sinh dục nam giới, nữ giới? Nêuđược chức năng của từng bộ phận?
- Phương pháp giữ gìn vệ sinh vùng kín?
- Các biện pháp tránh thai hiện nay? Biện pháp nào phù hợp với tuổi vị thành niên?
- Các biểu hiện lâm sàng của bệnh lây truyền qua đường tình dục, hậu quả của nó?
Trang 17Tình huống có vấn đề : Hai bài hát đó có ý nghĩa như thế nào? Nói đến vấn đề gì?
G.II HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Nội dung 1: TÌNH YÊU – TÌNH DỤC
1 Tình yêu là gì?
Sử dụng kỉ thuật khăn trải bàn
GV chia HS thành 4 nhóm nhỏ: Mỗi nhóm có 8 HS (Cả nam và nữ) Mỗi nhóm có
1 nhóm trưởng
GV phát cho mỗi nhóm 1 tờ giấy Ao Bút dạ
GV yêu cầu học sinh của mỗi nhóm ghi vào 4 góc của tờ giấy về các câu ca dao,tục ngữ, danh ngôn, thơ nói về tình yêu
Các nhóm thảo luận, bàn bạc thống nhất ý kiến chung về tình yêu viết vào giữa của
tờ giấy Ao
- Đại diện nhóm đứng dậy trình bày ý kiến chung của nhóm mình
- Các nhóm nhận xét lẫn nhau
- GV nhận xét và khái quát chung nhất về tình yêu:
- GV yêu cầu HS lật tờ giấy A0 lại và tiếp tục ghi các quan niệm về tình yêu củagiới trẻ vào 4 góc của tờ giấy Sau đó thảo luận nhóm, thống nhất một số điều nêntránh trong tình yêu
- Đại diện nhóm đứng dậy trình bày
- Các nhóm nhận xét lẫn nhau
- GV kết luận chung:
Trang 18Trong tình yêu HS chúng ta hay quan niệm yêu là yêu hết mình, hiến dâng chonhau tất cả; đã yêu là quan hệ tình dục; phải yêu một lúc nhiều người để chứng tỏ sứcmạnh của mình Tất cả những quan niệm đó là sai trái trong tình yêu Chình ví thế màdẫn tới những hậu quả khó lường như có thai sớm, có thai ngoài ý muốn, bỏ học, tựtử
2 Tình dục là gì ?
Sử dụng kỉ thuật hỏi chuyên gia.
- GV cho 4 HS tự nguyện đăng kí làm thành viên của “ tổ chuyên gia” tư vấn vềtình dục
- GV điều khiển: GV giới thiệu tên thành viên của tổ chuyên gia, sau đó mời tất cảcác bạn trong lớp có gì chưa rõ hoặc còn vướng mắc thì đặt câu hỏi để tổ chuyên giagiải đáp
- GV gợi ý một số câu hỏi:
* Khi nào những rung động giới tính xuất hiện?
* Mối quan hệ giữa tình yêu và tình dục?
* Có nên đợi đến kết hôn mới quan hệ tình dục không?
* Ngày nay tình trạng các em yêu sớm, quan hệ tình dục ở tuổi VTN, sống thử rất phổ biến, có thể nói là đáng báo động Theo em lỗi tại ai?
- Mời tổ chuyên gia giải đáp các câu hỏi trên
- GV nhận xét phần tư vấn và hỏi của HS
- GV chính xác hóa kiến thức
* Khi các em bước vào tuổi dậy thì, là lúc các em bắt đầu có những rung động vớibạn khác giới như thích một bạn trai hoặc bạn gái nào đó, hay nhìn trộm nhưng khôngdám nói, hay đỏ mặt…
*Tình yêu và tình dục có mối quan hệ lẫn nhau Nhưng chúng ta đừng nghĩ yêu làphải quan hệ tình dục ngay lập tức mà ở độ tuổi các em chúng ta chỉ cần các cử chỉ âuyếm, vuốt ve cũng thể hiện được tình yêu và cảm xúc của mình
*Các em nên đợi đến khi kết hôn mới quan hệ tình dục bởi khi đó chúng ta có đủđiều kiện để lo cho tương lai hai người lại không sợ mang thai ngoài ý muốn
*Tình dục là một mặt của nhân cách, biểu hiện tất cả những cảm xúc và hành vigiới tính của một người Tình dục là một hành vi tự nhiên và lành mạnh của cuộc sống
Trang 19* Dậy thì là tất yếu, nó thức tỉnh bản năng tình dục, bản năng này rất mạnh mẽ.Ngày xưa, đến tuổi dậy thì thì có thể làm cha mẹ về mặt sinh học, nhưng về mặt tâm lýthì chưa Cho nên các cụ ngày xưa cấm triệt Bây giờ người ta tiếp xúc bằng nhiềucách: Điện thoại, internet, thế nên không cấm được Một bên là bản năng, 1 bên làthông tin, giao tiếp nên không cấm được Cách tốt nhất là trang bị kiến thức, kỹ năng,bản lĩnh cho các em để các em vững vàng, làm chủ cuộc sống của mình, và tránh cácnguy cơ : Mang thai ngoài ý muốn, nhiễm các bệnh lây truyền qua đường tình dục.
3 Giải quyết các tình huống thực tiễn
GV chiếu tình huống 1 (slide 3) Cho 3 học sinh xung phong đóng vai Lan,
Bạn trai của Lan, Chị gái Lan
Lan năm nay gần 16 tuổi Thời gian gần đây Lan có quen và yêu một người bạn trai hơn Lan 4 tuổi Một hôm, bạn trai hỏi lan rằng: “em có yêu anh không”? Lan trả lời “có” và Lan cũng hỏi lại người bạn trai ấy như vậy Anh ta lại hỏi Lan rằng: “em
có dám làm chuyện đó với anh không”? Lan trả lời là “không” Và anh ta nói: “Vậy
em có yêu anh thật lòng không? Đến khi nào em dám làm chuyện đó với anh thì mới chứng tỏ được tình yêu của em” và khi đó anh cũng sẽ yêu em thật lòng”….!!!
Những lời nói của bạn trai khiến Lan phải suy nghĩ rất nhiều vì Lan rất yêu anh
ấy và băn khoăn về quyết định của mình Không biết có nên làm “ chuyện đó” với anh
ấy để chứng tỏ tình yêu của mình? Một mặt Lan muốn chứng tỏ tình yêu của mình nhưng mặt khác lại sợ… Nhưng nếu không làm “chuyện đó” thì mình sẽ mất anh ấy Mặc dù đã suy nghĩ rất nhiều nhưng Lan vẫn cảm thấy rất bối rối, không biết nên quyết định thế nào Cô bắt đầu hỏi bạn bè về cách tránh thai, nhưng không thu được
gì nhất quán và chắc chắn Cô bèn tìm đến chị mình để hỏi và chi Lan kêu lên “Em thật ngớ ngẩn Hỏi chuyện ấy làm gì?”
Giáo viên và học sinh khen ngợi kĩ thuật đóng vai của 3 HS
Sử dụng kĩ thuật “động não” HS đưa ra các ý tưởng để giải quyết tình huống
Hỏi:
+ Hãy thử đặt em vào tình huống của Lan, em sẽ làm gì? Vì sao?
+ Khi cảm thấy mình chưa tự tin trong quyết định của mình, em có tự tin tham khảo ý kiến từ người khác không?
+ Nếu Lan quan hệ tình dục với bạn trai bị bố mẹ phát hiện và tố cáo với cơ quan
có thẩm quyền, thì bạn trai ấy có vi phạm pháp luật không? Vì sao?
Trang 20Trả lời:
+Nếu em là Lan trong tình huống trên, thì em cũng phải tham khảo ý kiến củangười mà mình tin tưởng nhất để được tư vấn vì mình chưa đủ lớn để có những quyếtđịnh ảnh hưởng đến tương lai Và em cũng sẽ không quan hệ tình dục trước hôn nhân.+ Khi mình chưa tự tin mình rất thoải mái tham khảo ý kiến của người khác
+ Trong trường hợp nếu Lan đồng ý quan hệ tình dục với bạn trai mà bị bố mẹ pháthiện tố cáo bạn trai thì người đó có vi phạm pháp luật: Căn cứ vào Bộ luật Hình sự
năm 1999 và được bổ sung sửa đổi năm 2009 Điều 115 thì bạn trai đó vi phạm vào tội giao cấu với trẻ em Theo Điều 115, Bộ luât hình sự quy định “Người nào đã thành
niên mà giao cấu với trẻ em từ đủ 13 tuổi đến dưới 16 tuổi thì bị phạt tù từ một đến banăm”
Nội dung 2 : CHỨC NĂNG SINH SẢN CỦA NAM VÀ NỮ.
Cấu tạo và chức năng cơ quan sinh sản của nam và nữ
Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm
GV phân công nhiệm vụ:
- Nhóm 1: Viết tên các bộ phận thuộc cơ quan sinh dục nam giới vào tờ giấy A0
- Nhóm 2: Viết tên các bộ phận thuộc cơ quan sinh dục nữ giới vào tờ giấy A0
- Nhóm 3: Viết chức năng tương ứng cho từng bộ phận của cơ quan sinh dục nam giới
- Nhóm 4: Viết chức năng tương ứng cho từng bộ phận của cơ quan sinh dục nữ giới
- GV chiếu sơ đồ câm cơ quan sinh dục nam giới, nữ giới (slide 4, slide5)
Các bộ phận của cơ quan sinh dục nam