slide tam ly hoc Phân biệt mối quan hệ giữa tư duy và tưởng tượng, rút ra kết luận sư phạm cần thiết. Phân biệt mối quan hệ giữa nhận thức cảm tính và lý tính

slide tam ly hoc Phân biệt mối quan hệ giữa tư duy và tưởng tượng, rút ra kết luận sư phạm cần thiết. Phân biệt mối quan hệ giữa nhận thức cảm tính và lý tính. Định nghĩa tư duy Tư duy là một quá trình tâm lý phản ánh những thuộc tính bản chất, những mối liên hệ và quan hệ bên trong có tính quy luật của sự vật, hiện tượng trong hiện thực khách quan mà trước đó chúng ta chưa biết đến.

Nhóm 7: Tâm lý học

Nhóm 7: Phân biệt mối quan hệ giữa tư duy và tưởng

tượng, rút ra kết luận sư phạm cần thiết Phân biệt mối quan hệ giữa nhận thức cảm tính và lý tính.

1, Tư duy và tưởng tượng

o Định nghĩa tư duy

Tư duy là một quá trình tâm lý phản ánh những thuộc tính bản chất, những mối liên hệ và quan hệ bên trong có tính quy luật của sự vật, hiện tượng trong hiện thực khách quan mà trước đó chúng ta chưa biết đến.

Nhóm 7: Tâm lý học

a, Đặc điểm của tư duy:

 Tính “có vấn đề“

 Tính gián tiếp

 Tính trừu tượng và khái quát

 Tư duy của con người liên hệ mật thiết với ngôn ngữ

b, Các giai đoạn của quá trình tư duy

- Xác định vấn đề và biểu đạt vấn đề

-Huy động các tri thức, kinh nghiệm

-Sàng lọc các liên tưởng và hình thành giả thuyết

- Kiểm tra giả thuyết.

-Giải quyết vấn đề

Nhóm 7: Tâm lý học

c, Các loại tư duy và vai trò của chúng

- Tư duy trực quan –

hành động

- Tư duy trực quan –

hình ảnh

- Tư duy trừu tượng

-Tư duy ơrixtic

 Theo hình thức biểu hiện của nhiệm vụ

tư duy và phương thức giải quyết

 Theo lịch sử hình

thành

- Tư duy thực hành -Tư duy hình ảnh cụ thể

-Tư duy lý luận

 Theo mức độ sáng tạo của tư duy

-Tư duy angôrit

2 Tưởng tượng

Khái niệm

Tưởng tượng là một quá trình tâm lý phản ảnh những cái chưa từng có trong kinh nghiệm của cá nhân bằng cách xây dựng những hình ảnh mới trên cơ sở những biếu tượng đã có.

Ví dụ: tôi đưa cây cọ vẽ một đường lên trên giấy theo tôi thì đó là con đường, cũng có thể là con rắn…

Nhóm 7: Tâm lý học

a, Đặc điểm của tưởng tượng

– Loại hiện tượng tâm lý

– Tưởng tượng chỉ nảy sinh trước những tình huống có vấn đề– Về nội dung phản ánh

– Về phương thức phản ánh– Sản phẩm phản ánh:biểu tượng mới– Tưởng tượng có nguồn gốc xã hội

b Sự giống nhau và khác nhau giữa tư duy và tưởng tượng

Nhóm 7: Tâm lý học

Sự khác nhau giữa tư duy và tưởng tượng

Tư duy phản ánh giải quyết vấn chặt chẽ hơn

bằng các khái niệm Còn tưởng tượng phản

ánh ít chặt chẽ hơn tư duy vì xây dựng hình

ảnh mới từ các biểu tượng

3, Mối quan hệ giữa tư duy và tưởng tượng

 Tưởng tượng và tư duy có mối quan hệ chặt chẽ, bổ sung cho nhau

Tưởng tượng cho phép con người đi đến quyết định và tìm giải pháp cho tình huống có vấn đề ngay cả khi không đủ dữ kiện để tư duy

Tưởng tượng có thể bổ sung cho tư duy khi cần thiế

 Trong nhiều trường hợp, tưởng tượng đi trước tư duy và định hướng cho tư duy

Kết luận sư phạm:

Cần kiên nhẫn,có thời gian nhìn nhận vấn đề để hiểu được bản chất của nó tránh bỏ qua một số dữ liệu quan trọng làm cho việc tư duy trở nên bế tắc

Khi gặp một vấn đề trong cuộc sống không nên bi quan, bế tắc, cần bình tĩnh tìm cách tư duy giải quyết vấn đề

Trong hoạt động giáo dục và quản lý cần khuyến khích lối tư duy đột phá đễ tìm ra thành công mới

- Tư duy

Kết luận sư phạm: Tưởng tượng

Để phát triển trí tưởng tượng cho học sinh, cần giúp các em làm giàu đầu óc mình bằng những tri thức,

kinh nghiệm thực tiễn; rèn luyện ngôn ngữ, năng lực liên tưởng cho học sinh, hướng dẫn vận dụng tư duy vào quá trình tưởng tượng làm cho nó hợp logic hơn

Nhóm 7: Tâm lý học

4 Nhận thức cảm tính và nhận thức lý tính

a, Nhận thức cảm tính

Là giai đoạn đầu tiên của quá trình nhận thức, mà con người sử dụng các giác quan để tác động vào sự vật nhằm nắm bắt sự vật ấy Nhận thức cảm tính bao gồm:cảm

giác, tri giác, biểu tượng…

Nhận thức cảm tính

Nhận thức cảm tính gồm những gì?

Biểu tượng

Nhóm 7: Tâm lý học

b, Nhận thức lý tính

Nhận thức lý tính (hay còn gọi là tư duy

trừu tượng) là giai đoạn phản ánh gián tiếp

trừu tượng, khái quát sự vật, được thể hiện qua các hình thức như khái niệm, phán đoán, suy luận

Nhận thức lý tính gồm những quá trình nào?

Nhận thức lý

tính

Nhóm 7: Tâm lý học

c, Mối quan hệ giữa nhận thức cảm tính và nhần thức lý tính

• Nhận thức cảm tính là cơ sở, nơi cung cấp nguyê liệu cho nhận thức lý tính

• Lê nin nói: không có cảm giác thì không có quá trính nhận thức nào cả

c, Mối quan hệ giữa nhận thức cảm tính và nhần thức lý tính

 Nhận thức lý tính phải dựa trên nhận thức cảm tính, gắn chặt với nhận thức cảm tính, thường bắt đầu từ nhận thức cảm tính

 Dù nhận thức lý tính có trừu tượng và khái quát đến đâu thì nội dung của nó cũng chứa đựng các thành phần của nhận thức cảm tính

 Ngược lại, nhận thức lý tính chi phối nhận thức cảm tính,

làm cho nhận thức cảm tính tinh vi , nhạy bén và chính xác hơn

Tình huống 1:Một em bé gái 4 tuổi đi đến tấm lịch để bàn Khi chỉ vào số 6 bé nói:”Chị Giang ký tên chỗ này ” Sau đó ,trong số 16 và số 26 bé lại tìm ra số 6 và lại nói:”Chị Giang ký ở đây nữa,cả đây nữa”.

 Giải thích:Tình huống thể hiện quá trình

nhận thức cảm giác và tri giác Bé 4 tuổi là

lứa tuổi nhỏ nhận thức bằng cảm giác và tri

giác Bé chỉ biết đếm đến 10 Bé hiểu số 6

nhưng không hiểu được số 16 va 26 vì vậy

bé chỉ nhìn thấy thành phần số 6 trong đó

Nên bé cảm giác số 6 với số 16 và 26 là như nhau

dương,rồi bảo các cháu tìm các vật giống như thế.

 Giải thích:Tình huống thể hiện quá trình nhận thức

bằng tri giác và tư duy

• Đây là bài tập tư duy so sánh trong cấp mầm non:

hướng dẫn các bé phát hiện ra những điểm khác

nhau trong sự vật gần giống nhau ở đây là các vật

có hình giống nhau nhưng màu sắc khác nhau

Tình huống 3: Ở nhà trẻ các cháu được chơi lô tô: trên các tấm bìa có vẽ

10 đồ vật Các cháu phải tìm tấm bìa của mình hình vẽ của 1 đồ vật nào

đó mà cô giáo đưa ra.

 Giải thích:Tình huống thể hiện quá trình nhận thức tri giác và trí nhớ

• Tư duy xuất hiện khi gặp tình huống có vấn đề

(tình huống mà phương pháp cũ không đủ sức để

giải quyết, cần một cách giải quyết mới)

• Tưởng tượng là một quá trình nhận thức phản

ánh những cái chưa từng có bằng cách xây dựng

những hình ảnh mới trên cơ sở biểu tượng đã có

• Trí nhớ có nghĩa là ghi nhớ, cũng là quá trình ghi

lại những kí ức hoặc sự vật đã xảy ra trong não

nhau Từng cháu sẽ lắng nghe âm thanh của một con lắc nào đó và phải tìm ra đúng con lắc có âm thanh đó.

Giải thích: Tình huống thể hiện quá trình nhận thức cảm giác và trí nhớ

• Các bé lắng nghe âm thanh của từng con lắc

Khi đó âm thanh của con lắc đã tác động trực

tiếp vào giác quan của bé cụ thể là thính giác

Rồi bé nhớ âm thanh của chúng tìm ra đúng

con lắc đó

Tình huống 5: Giáo viên cho học sinh lớp 1 hai số 3 và 5, rồi hỏi các

em có nhận xét gì về hai số đó Một học sinh trả lời:”5 không bằng 3; 5 lớn hơn 3 hai đơn vị, 3 nhỏ hơn 5 hai đơn vị”.

 Tình huống 5: Thể hiện quá trình nhận thức tư duy

• Tầm tuổi học sinh lớp một đã đủ để nhận thức tư duy

được nhận xét giữa 2 con số 3 và 5.Học sinhđó đã

được học so sánh và dựa vào đó làm cơ sở nền tảng

để tư duy nhận xét về 2 số đó

 Giải thích: Tình huống thể hiện quá trình nhận thức cảm giác.

• Học sinh đang chăm chú làm bài bất

giác tiếng còi xe kêu lên tác động vào

giác quan thính giác của học sinh

Phá vỡ bầu không khí im lặng gây

sự mất tập trung