Bài báo cáo biến đổi khí hậu - Luật môi trường

Ứng phó biến đổi khí hậu: Theo Khoản 26, Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường 2014 quy định “ Ứng phó biến đổi khí hậu là các hoạt động của con người nhằm thích ứng và giảm thiểu biến đổi k

Đề tài: ỨNG PHÓ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Bài báo cáo nhóm 1

GVHD: Ths Kim Oanh Na

Sinh viên tực hiện:

1 Từ Ô Gel 6116237

2 Lâm Thị Thúy Quyên B1201280

3.Lê Hoài Thanh B1403490

4.Thái Thị Việt Mơ B1208283

5.Đinh Huỳnh Hoa B1403688

6.Nguyễn Thị Ngọc Bích B1403660

7.Trần Trung Anh B1301949

8.Nguyễn Thị Thanh Trúc B1208126

NỘI DUNG BÁO CÁO

I KHÁI QUÁT VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

II PHÁP LUẬT VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

III THỰC TRẠNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở VIỆT NAM VÀ GIẢI PHÁP

V DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

IV KẾT LUẬN

Khái niệm khí hậu: Khí hậu là trạng thái trung bình nhiều năm của

thời tiết ở một khu vực như tỉnh, quốc gia, châu lục hoặc toàn cầu

Khái niệm biến đổi khí: Biến đổi khí hậu nghĩa là biến đổi của khí

hậu được qui trực tiếp hoặc gián tiếp do hoạt động của con người làm thay đổi thành phần của khí quyển toàn cầu và sự thay đổi này được cộng thêm vào khả năng biến động tự nhiên của khí hậu quan sát được trong những thời kỳ có thể so sánh được.

Ứng phó biến đổi khí hậu: Theo Khoản 26, Điều 3 của Luật Bảo

vệ môi trường 2014 quy định “ Ứng phó biến đổi khí hậu là các hoạt động của con người nhằm thích ứng và giảm thiểu biến đổi khí hậu”

Khí nhà kính: Theo Khoản 25,Điều 3 của Luật Bảo vệ môi trường

2014 quy định “ Khí nhà kính là các khí trong khí quyển gây ra sự nóng lên toàn cầu và biến đổi khí hậu”

Hiệu ứng nhà kính: Là

hiện tượng thể hiện hiệu quả giữ nhiệt ở tầng thấp của khí quyển nhờ sự hấp thụ và phát xạ trở lại bức

xạ sóng dài từ mặt đất bởi mây và các chất khí nhà kính

1.2 Các biểu hiện biến đổi khí hậu

Sự nóng lên của khí quyển và

Trái đất nói chung

Sự thay đổi thành phần và

chất lượng khí quyển có hại

cho môi trường sống của con

người và các sinh vật trên

Trái đất

Sự dâng cao mực nước biển do băng tan, dẫn tới sự ngập úng ở các vùng đất thấp, các đảo nhỏ trên biển

Sự di chuyển của các đới khí hậu tồn tại hàng nghìn năm trên các vùng khác nhau của Trái đất dẫn tới nguy cơ đe dọa sự sống của các loài sinh vật, các hệ sinh thái và hoạt động của con người

Sự thay đổi cường độ hoạt động của quá trình hoàn lưu khí quyển, chu trình tuần hoàn nước trong tự nhiên và các chu trình sinh địa hoá khác.

1.3 HẬU QUẢ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Kinh tế

Dịch bệnh

Hạn hán

Bão và lũ lụt Mực nước biển dâng

Mất đa dạng sinh học Nắng nóng

Hủy diệt hệ sinh thái

Các thiệt hại về kinh tế do BĐKH gây ra cũng ngày càng tăng theo nhiệt độ Trái Đất.

Các cơn bão và hạn hán làm mùa màng thất bát

Trong 20-25 năm trở lại đây, do tác động biến đổi khí hậu đã có thêm khoảng 30 loại bệnh mới xuất hiện Các bệnh do BĐKH trong thời gian qua đã phát sinh các bệnh truyền nhiễm liên quan đến BĐKH như bệnh cúm A/H1N1, cúm A/H5N1, va sốt xuất huyết, sốt rét, tả, thương hàn, tiêu chảy, thần kinh, viêm não do virus và viêm đường hô hấp cấp tính do virus

Hạn hán làm cạn kiệt nguồn nước sinh hoạt và tưới tiêu, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền nông nghiệp của nhiều nước Hậu quả là sản lượng và nguồn cung cấp lương thực bị đe dọa, một lượng lớn dân số trên trái đất đang và sẽ chịu cảnh đói khát

Những cơn bão khốc liệt đang ngày một nhiều hơn Trong vòng chỉ 30 năm qua,

số lượng những cơn giông bão cấp độ mạnh đã tăng gần gấp đôi Gần đây nhất

là cơn bảo Irma đổ bộ vào Florida của

Mỹ với sức gió 210 km/h gây thiệt hàng

tỷ USD và làm 28 người chết Cơn bảo

số 10 năm 2017 (Duksuri) vào các tỉnh miền Trung Việt Nam gây thiệt hại nặng

nề thiệt hại 11.000 tỷ đồng và 28 người chết

Nhiệt độ tăng làm các sông băng, biển băng hay lục địa băng trên trái đất tan chảy

và làm tăng lượng nước đổ vào các biển và đại dương

Hậu quả của các đợt nóng này là nguy cơ cháy rừng, các bệnh tật do nhiệt độ cao gây ra, và tất nhiên là đóng góp vào việc làm tăng nhiệt

độ trung bình của trái đất.

Nhiệt độ trái đất hiện nay đang làm cho các loài sinh vật biến mất hoặc có nguy

cơ tuyệt chủng Con người cũng không nằm ngoài tầm ảnh hưởng

Thay đổi trong điều kiện khí hậu và lượng khí carbonn dioxide tăng nhanh chóng đã ảnh hưởng nghiêm trọng tới hệ sinh thái, nguồn cung cấp nước ngọt, không khí, nhiên liệu, năng lượng sạch, thực phẩm và sức khỏe

Công ước khung của LHQ về biến đổi khí hậu (UNFCCC) năm 1992 Đây là một hiệp ước quốc tế về môi trường được đàm phán tại Hội nghị Liên Hiệp Quốc về Môi trường và Phát triển (UNCED)

Mục tiêu của hội nghị là “ổn định các nồng độ khí nhà kính trong khí quyển ở mức có thể ngăn ngừa được sự can thiệp nguy hiểm của con người đối với hệ thống khí hậu“, bảo vệ hệ thống khí hậu cho thế hệ hôm nay và mai sau của nhân loại.

2.1 ĐIỀU ƯỚC QUỐC TẾ

Nghị định thư Montreal về các chất làm suy giảm tầng ozon Việt Nam tham gia Nghị định thư Montreal từ tháng 1/1994

Là một hiệp ước quốc tế được thiết kế để bảo vệ tầng ozone bằng cách loại bỏ dần việc sản xuất nhiều các chất được cho là làm suy giảm tầng ozone.

Nghị định thư Kyoto

Nghị định thư Kyoto là một thỏa thuận về việc cắt giảm lượng khí thải gây hiệu ứng nhà kính, gắn liền với Chương trình Khung Liên Hiệp Quốc về Biến đổi Khí hậu Nghị định thư được hoàn tất và mở ký vào ngày 11/12/1997 tại Kyoto, Nhật Bản Có hiệu lực từ ngày 16/02/2005.

Tính đến tháng 02/2009, đã có 184 quốc gia tham gia vào Nghị định thư Kyoto Việt Nam ký Nghị định thư vào ngày 03/12/1998 và phê chuẩn vào ngày 25/9/2002.

Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu

Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu có hiệu lực về mặt pháp

lý vào ngày 4/11/2016 Thỏa thuận nhằm cắt giảm phát thải khí nhà kính Gần 200 nước đã ký kết Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu Ngày 22/4/2017, tại trụ sở Liên hợp quốc ở thành phố New York (Mỹ), đại diện của 175 quốc gia, đã tham gia

lễ ký kết Hiệp định Paris về biến đổi khí hậu Bộ trưởng Bộ Tài nguyên Môi trường Trần Hồng Hà đại diện cho Việt Nam tham dự lễ ký kết văn kiện này

Hiến pháp 2013 được ban hành có rất nhiều nội dung

liên quan đến bảo vệ môi trường và được quy định tại

các Điều 43, 50 và 63

Đặc biệt tại khoản 1 Điều 63, Hiến pháp 2013 quy

định: Nhà nước có chính sách bảo vệ môi trường;

quản lý, sử dụng hiệu quả, bền vững các nguồn tài

nguyên thiên nhiên; bảo tồn thiên nhiên, đa dạng sinh

học; chủ động phòng, chống thiên tai, ứng phó với

biến đổi khí hậu

2.2 PHÁP LUẬT VIỆT NAM VỀ BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

Ứng phó biến đổi khí hậu được quy định tại chương IV Luật BVMT 2014.

Chương ứng phó với biến đổi khí hậu bao gồm 09 Điều (từ điều 39 – 48) quy định chung về ứng phó với BĐKH

Lồng ghép nội dung ứng phó với BĐKH vào chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển KTXH:

Nội dung ứng phó với BĐKH phải được thể hiện trong chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển KTXH và quy hoạch phát triển ngành , lĩnh vực.

Quản lý phát thải khí nhà kính: Xây dựng hệ thống quốc

gia về kiểm kê khí nhà kính.

Hợp tác quốc tế về giảm nhẹ khí nhà kính:

Chương trình “Giảm phát thải khí nhà kính thông qua các nỗ lực giảm mất rừng và suy thoái rừng tại Việt Nam” do Chính phủ Na Uy tài trợ để Việt Nam tiếp tục nâng cao năng lực về thể chế và kỹ thuật ở cấp quốc gia để thực hiện REDD+, đồng thời triển khai thí điểm các mô hình thực hiện REDD+ tại một

số địa phương.

Quản lý các chất làm suy giảm tầng ô-dôn:

Tầng ôdôn được xem là tấm lá chắn bảo vệ sự sống trên trái đất khỏi các tia cực tím từ mặt trời Tuy nhiên, trong quá trình phát triển con người đã phát minh, sử dụng và thải ra khí quyển một lượng lớn hóa chất, trong đó có các chất làm suy giảm tầng ôdôn (ODS).

Việc loại trừ các chất làm suy giảm tầng ô-dôn, ứng phó và giảm nhẹ biến đổi khí hậu đang là nhiệm vụ cấp bách, đòi hỏi nỗ lực chung của toàn cầu

Phát triển năng lượng tái tạo: bao

gồm gió, mặt trời, thủy điện, địa nhiệt, sinh khối (củi, gỗ, trấu, phụ phẩm nông nghiệp và lâm nghiệp), khí sinh học, nhiên liệu sinh học và năng lượng thủy triều.

Thu hồi năng lượng từ chất thải:

Chủ cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ có trách nhiệm giảm thiểu, tái

sử dụng, tái chế chất thải

và thu hồi năng lượng từ chất thải

- Hợp tác quốc tế về biến đổi khí hậu:

Thỏa thuận đối tác chiến lược Việt Nam - Hà Lan về thích ứng với biến đổi khí hậu và quản lý nước Sau gần

3 năm triển khai thỏa thuận, tháng 12/2013 phía Hà Lan

đã đệ trình Chính phủ Việt Nam Kế hoạch đồng bằng sông Cửu Long với mục tiêu duy trì vùng đồng bằng thịnh vượng, về cả kinh tế và xã hội dựa trên việc sử dụng bền vững nguồn tài nguyên thiên nhiên và ứng phó tốt với những thách thức do biến đổi khí hậu gây ra

Các văn bản quy phạm pháp luật:

- Nghị quyết 24-NQ/TW/2013 về chủ động ứng phó BĐKH, tăng cường quản

lý tài nguyên và bảo vệ môi trường.

- Thông tư số 07/2010/TTLT-BTNMT-BTC-BKHĐT về hướng dẫn quản lý, sử dụng kinh phí ngân sách nhà nước thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu giai đoạn 2009 – 2015.

- Chỉ thị 35/2005/CT-TTg thực hiện Nghị định thư Kyoto thuộc Công ước khung của Liên hợp quốc về biến đổi khí hậu.

- Quyết định 158/2008/QĐ-TTg về Phê duyệt Chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với biến đổi khí hậu.

- Quyết định 2730/QĐ-BNN-KHCN năm 2008 về việc ban hành khung chương trình hành động thích ứng với biến đổi khí hậu của ngành nông nghiệp và phát triển nông thôn giai đoạn 2008-2020

Đặc biệt, theo tinh thần Nghị quyết số 60/2007/NQ – CP của chính phủ, Bộ TN và MT đã phối hợp với các bộ ngành có liên quan xây dựng chương trình mục tiêu quốc gia ứng phó với BĐKH của Việt Nam và đã được Thủ Tướng Chính Phủ phê duyệt ngày 02/12/2008.

Mục tiêu của chương trình: xây dựng được kế hoạch hành

động có tính khả thi để ứng phó hiệu quả BĐKH cho từng giai đoạn ngắn hạn và dài hạn, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững của đất nước, tận dụng các cơ hội phát triển kinh tế theo hướng các bon thấp và tham gia cùng cộng đồng quốc tế nổ lực giảm nhẹ BĐKH, bảo vệ hệ thống khí hậu Trái Đất.

Chính sách và pháp luật Việt Nam hiện nay vẫn đặt nặng vai trò của nhà nước trong công tác ứng phó với biến đổi khí hậu, chứ chưa tận dụng hết các nguồn lực xã hội và sự tham gia của khối tư nhân, cộng đồng Các quy định pháp luật hay cơ chế, chính sách khuyến khích sự tham gia của xã hội dân sự vào công tác này vẫn còn rất mờ nhạt

Trên cơ sở đó, một số đề xuất xây dựng, hoàn thiện chính sách, pháp luật về biến đổi khí hậu theo hướng sau: Thứ nhất, cần luật

hóa các quy định về quyền và nghĩa vụ liên quan đến công tác ứng phó với biến đổi khí hậu.

Thứ hai, cần đặt ra cơ chế phối hợp và phân công trách nhiệm giữa các bộ, ban, ngành.

Thứ ba, cần xây dựng được hệ thống văn bản pháp luật đồng bộ về biến đổi khí hậu để nhằm mục đích thực hiện các cam kết quốc tế và hạn chế các tác động của biến đổi khí hậu, góp phần bảo vệ môi trường.

Chủ động ứng phó với thiên tai và giám sát khí hậu với việc hiện đại hóa hệ thống quan trắc và công nghệ dự báo khí tượng.

Để hạn chế việc gây ảnh hưởng tới môi trường đồng thời là tác nhân dẫn đến biến đổi khí hậu, ngoài quy định các ngành luật liên quan đến môi trường pháp luật hình sự, dân sự, hành chính cũng quy định về xử

lý trong lĩnh vực môi trường

Theo đó, tại Điều 602 BLDS năm 2015 quy định chủ thể gây ô nhiễm môi trường thì phải bồi thường thiệt hại, kể cả trường hợp không có lỗi.Quy định của BLHS năm 2015 sửa đổi bổ sung năm 2017 tại Điều 235 Tội gây ô nhiễm môi trường, theo đó đối với cá nhân thì có thể bị phạt tiền từ 50 triệu đến 3 tỷ hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 7 năm Còn đối với pháp nhân thì có thể bị phạt tiền từ 3 tỷ đến 20 tỷ

2.3 CÁC LOẠI TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ VÀ BIỆN

PHÁP XỬ LÝ

Ngoài ra theo Nghị định 155/2016/NĐ-CP quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực môi trường quy định chi tiết về hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức xử phạt, biện pháp khắc phục hậu quả, thẩm quyền lập biên bản vi phạm hành chính, thẩm quyền xử phạt quy phạm hành chính; trách nhiệm và cơ chế phối hợp trong hoạt động kiểm tra, thanh tra và xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường..

Theo Bộ TN&MT, những

năm qua, ĐBSCL đang bị

đe dọa bởi biến đổi khí hậu

tình trạng xâm thực đê biển

và mặn hóa ngày càng sâu

vào nội đồng Đặc biệt cuối

năm 2015, đầu năm 2016,

Theo thống kê, tính đến hết tháng

02-2016, vùng đồng bằng sông Cửu Long có 9/13 tỉnh, thành phố bị thiệt hại nặng nề

do xâm nhập mặn: tổng diện tích trồng lúa ước thiệt hại 139.000ha; 155.000 hộ gia đình (khoảng 575.000 khẩu) thiếu nước sinh hoạt Xâm nhập mặn đã xuất hiện ở mức độ cao hơn trung bình nhiều năm từ 5gam - 15gam/lít, vào sâu trong đất liền từ 50km - 90km, sâu hơn trung bình nhiều năm từ 10km - 20km.

- Xây dựng kế hoạch sử dụng nước hợp lý.

Để giảm thiểu những tác động

về lâu dài

Vừa qua vào ngày 26-9-2017 đã diễn ra hội nghị về phát triển bền vững đồng bằng sông Cửu Long thích ứng với biến đổi khí hậu diễn ra ở Cần Thơ có sự tham gia của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc và Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ Định hướng phát triển ĐBSCL đến năm 2100.

Để giải quyết vấn đề hạn hán và xâm nhập mặn, ứng phó với biến đổi khí hậu, ngoài các giải pháp cấp bách, về lâu dài chúng ta cần tiếp tục thực hiện các giải pháp tổng thể và đồng bộ sau:

Một là, trong công tác tuyên truyền, cần quán triệt sâu sắc các quan điểm, mục tiêu,

nhiệm vụ, giải pháp đã nêu trong Nghị quyết số 24-NQ/TW, ngày 03-6-2013 của Ban Chấp hành Trung ương về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường;

Hai là, huy động kinh phí từ nhiều nguồn để đầu tư cho những công trình cấp thiết,

xây dựng các công trình hồ chứa lớn dạng tổng hợp phục vụ đa mục tiêu vừa cắt lũ trong mùa mưa, tăng nguồn nước trong mùa kiệt, vừa phát điện, khai thác du lịch ;

Ba là, đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp theo hướng có tính đến thích ứng

với biến đổi khí hậu, nghiên cứu, sử dụng các loại cây con thích ứng với hạn hán, chịu ngập, chịu mặn;

Bốn là, tổ chức thực hiện có hiệu quả công tác nghiên cứu, ứng dụng khoa học

vào ứng phó với biến đổi khí hậu, quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường;

Năm là, sử dụng hiệu quả công cụ đầu tư, tài chính;

Sáu là, thể chế và tổ chức thực hiện có hiệu quả những lĩnh vực liên kết vùng

đồng bằng sông Cửu Long;

Bảy là, chủ động hợp tác, hội nhập quốc tế; tăng cường trao đổi thông tin, kinh

nghiệm, đối thoại chính sách với các nước về ứng phó với biến đổi khí hậu.

Năm nào miền Trung cũng gánh chịu gần

chục cơn bão, áp thấp, và đi liền với nó là lũ

lụt Gần đây nhất vào tháng 9-2017 cơn bão

số 10 (Duksuri) đổ bộ Hà Tĩnh, Quảng

Bình với sức gió 133 km/h (cấp 12) mạnh

nhất từ năm 2014 đến nay Các tỉnh nằm rìa

tâm bão như Nam Định, Thanh Hóa, Nghệ

An, Quảng Trị cũng chịu thiệt hại Làm 8

người chết và thiệt hại kinh tế hơn 11 ngàn tỷ

đồng.

.

3.2 THỰC TRẠNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU Ở MIỀN TRUNG