Bài 49: Nhận biết một số anion trong dung dịch

Các ion tồn tại đồng thời trong cùng một dung dịch là: A... - Hiểu được cách nhận biết một số anion trong dung dịch.. Các ion tồn tại đồng thời trong cùng một dung dịch là: A.. Các ion

NhiÖt liÖt Chµo mõng c¸c thÇy c« gi¸o

VÒ Dù giê th¨m líp

Câu 2: Một dung dịch chứa đồng thời các cation Cu2+, Al3+, Fe3+ Trình bày cách nhận biết sự có mặt từng ion trong dung dịch

Câu 3: Cho các ion sau: Na+(1), Ca2+(2), Ag+(3), Cl-(4), NO3-(5), NH4+(6),

CO32-(7), H+(8) Các ion tồn tại đồng thời trong cùng một dung dịch là:

A 1, 2, 4, 5, 6, 7 B 1, 3, 4, 5, 6, 8

C 1, 2, 4, 5, 7, 8 D 1, 2, 4, 5, 6, 8

Câu 1: Nguyên tắc để nhận biết một ion trong dung dịch? Cho ví dụ?

D 1, 2, 4, 5, 6, 8

hoặc một chất khí

-Ví dụ: + Nhận biết ion NH4+ thuốc thử là dung dịch kiềm, đun nóng

NH4+ + OH- NH NH→ NH→ NH 3 ↑ + H↑ + H + H + H2O

+ Nhận biết cation Fe3+: thuốc thử là SCN- hoặc dung dịch kiềm

Fe3+ + 3SCN Fe(SCN) + 3SCN Fe(SCN)→ NH→ NH 3 màu đỏ máu

Fe3+ + 3OH– Fe(OH) + 3OH– Fe(OH)→ NH→ NH 3 ↓ ↓ màu nâu đỏ

Câu 2: - Dùng dd NaOH: Cho từ từ đến dư dd thuốc thử vào dd mẫu + Thấy xuất hiện kết tủa màu nâu đỏ, chứng tỏ có mặt Fe3+

Fe3+ + 3OH- Fe(OH) Fe(OH)→ NH→ NH 3 ↓ ↓ màu nâu đỏ + Thấy xuất hiện kết tủa màu xanh lam, chứng tỏ có mặt Cu2+

Cu2+ + 2OH- Cu(OH) Cu(OH)→ NH→ NH 2 ↓ ↓ màu xanh lam + Thấy xuất hiện kết tủa keo trắng, sau đó tan trong thuốc thử dư, chứng tỏ có mặt Al3+

Al3+ + 3OH- Al(OH) Al(OH)→ NH→ NH 3 keo trắng keo trắng↓ ↓ Al(OH) + OH- → NH [Al(OH) ]

-MỤC TIÊU BÀI HỌC

- Hiểu cách sử dụng một số thuốc thử phân tích.

- Hiểu được cách nhận biết một số anion trong dung dịch.

- Giải một số bài tập Nhận biết hoá chất.

Câu 3:

Câu 3: Cho các ion sau: Na+(1), Ca2+(2), Ag+(3), Cl-(4), NO3-(5), NH4+(6),

CO32-(7), H+(8) Các ion tồn tại đồng thời trong cùng một dung dịch là:

A 1, 2, 4, 5, 6, 7 B 1, 3, 4, 5, 6, 8

C 1, 2, 4, 5, 7, 8 D 1, 2, 4, 5, 6, 8

Câu 3: Cho các ion sau: Na+(1), Ca2+(2), Ag+(3), Cl-(4), NO3-(5), NH4+(6),

CO32-(7), H+(8) Các ion tồn tại đồng thời trong cùng một dung dịch là:

A 1, 2, 4, 5, 6, 7 B 1, 3, 4, 5, 6, 8

C 1, 2, 4, 5, 7, 8 D 1, 2, 4, 5, 6, 8

Nhận xét: Sự có mặt của một số ion trong dung dịch phụ thuộc vào sự

có mặt của các ion khác

Chẳng hạn, dung dịch đã chứa ion Ag+ thì không thể có Cl-; trong môi

trường axit các ion HCO3-, CO32-, SO32- không thể tồn tại

Nhóm 1:

- Tính chất hoá học đặc trưng

của anion NO3- là gì?

phải làm như thế nào?

Nhóm 2:

- Thuốc thử để nhận biết anion

SO42- là gì?

- Tại sao thí nghiệm này phải

thực hiện trong môi trường

axit dư?

Nhóm 1:

- Tính chất hoá học đặc trưng

của anion NO3- là gì?

phải làm như thế nào?

Nhóm 2:

- Thuốc thử để nhận biết anion

SO42- là gì?

- Tại sao thí nghiệm này phải

thực hiện trong môi trường

axit dư?

Nhóm 3:

dùng thuốc thử gì?

- Muốn phân biệt anion Cl- với các ion halogenua còn lại phải làm thế nào? Tại sao làm như vậy?

Nhóm 4:

- Anion CO32- có tính chất gì?

- Làm thế nào để nhận biết được anion CO32-? Dấu hiệu sự có mặt của anion CO32- là gì?

PHIẾU HỌC TẬP

1 Nhận biết anion NO 3

Thuốc thử : Thuốc thử dd H2SO4 loãng, lá đồng

- Dấu hiệu: dd có màu xanh, khí không màu hóa nâu đỏ trong không khí

3Cu + 2NO3- + 8H+ 3Cu 3Cu→ NH→ NH 2+ + 2NO + 4H + 2NO + 4H↑ + H↑ + H 2O Xanh

2NO + O↑ + H

2NO + O↑ + H 2 2NO 2NO→ NH→ NH 2 ( màu nâu đỏ) ( màu nâu đỏ)↑ + H↑ + H

2 Nhận biết ion SO 4

2 Thuốc thử: dd BaCl2/HCl hoặc HNO3

- Dấu hiệu: xuất hiện kết tủa trắng, không tan trong thuốc thử dư

Ba2+ + SO42- BaSO BaSO→ NH→ NH 4↓ ↓

Chú ý: Cần lấy môi trường axit dư vì một số các anion như CO32- , PO43-,

SO32-, HPO42- cũng tạo kết tủa trắng với ion Ba2+, nhưng các kết tủa đó

đều tan trong các dung dịch HCl, HNO3 loãng, riêng BaSO4 không tan

3 Nhận biết anion Cl

Thuốc thử: dd AgNO3/HNO3 loãng

- Dấu hiệu: xuất hiện kết tủa trắng, không tan trong thuốc thử dư

Ag + + Cl- AgCl trắng AgCl trắng → NH→ NH ↓ ↓

Tương tự : Br - tạo ra kết tủa vàng nhạt AgBr

I- tạo ra kết tủa vàng AgI

Chú ý: AgCl tan trong dd NH3 loãng, AgBr và AgI thì không tan:

AgCl + 2NH3 [Ag(NH [Ag(NH→ NH→ NH 3)2]+ + Cl

-4 Nhận biết anion CO 3

2 Thuốc thử: dd axit mạnh như HCl, H2SO4 loãng

- Hiện tượng: sủi bọt khí làm đục nước vôi dư

CO32- + 2H+ CO CO→ NH→ NH 2↑ + H↑ + H + H + H2O

CO2 + Ca(OH)2 CaCO CaCO→ NH→ NH 3 + H + H↓ ↓ 2O

1 Nhận biết anion NO 3

đồng

màu hóa nâu đỏ trong không khí.

3Cu + 2NO3+8H + → NH → NH 3Cu 3Cu 2+ +2NO +4H +2NO +4H ↑ + H ↑ + H 2O

Xanh

2NO + O ↑ + H

2NO + O ↑ + H 2 2NO 2NO → NH → NH 2 ( màu nâu ( màu nâu ↑ + H ↑ + H

đỏ)

1 Nhận biết anion NO 3

đồng

- Dấu hiệu: dd màu xanh, khí không

màu hóa nâu đỏ trong không khí.

3Cu + 2NO3+8H + → NH → NH 3Cu 3Cu 2+ +2NO +4H +2NO +4H ↑ + H ↑ + H 2O

Xanh

2NO + O ↑ + H

2NO + O ↑ + H 2 2NO 2NO → NH → NH 2 ( màu nâu ( màu nâu ↑ + H ↑ + H

đỏ)

2 Nhận biết anion SO 4

2 Thuốc thử:

- Dấu hiệu:

trắng, không tan trong thuốc

thử dư

Ba2+ + SO42- BaSO BaSO→ NH→ NH 4↓ ↓

2 Nhận biết anion SO 4

2 Thuốc thử: dd BaCl2/HCl

- Dấu hiệu: xuất hiện kết tủa

trắng, không tan trong thuốc

thử dư

Ba2+ + SO42- BaSO BaSO→ NH→ NH 4↓ ↓

3 Nhận biết anion Cl

Thuốc thử:

loãng

- Dấu hiệu:

trắng, không tan trong thuốc thử dư

Ag+ + Cl- AgCl trắng AgCl trắng→ NH→ NH ↓ ↓

3 Nhận biết anion Cl

Thuốc thử: dd AgNO3/HNO3 loãng

- Dấu hiệu: xuất hiện kết tủa trắng, không tan trong thuốc thử dư

Ag+ + Cl- AgCl trắng AgCl trắng→ NH→ NH ↓ ↓

4 Nhận biết anion CO 3

2 Thuốc thử:

- Thuốc thử: dd axit mạnh như

đục nước vôi dư

CO32- + 2H+ CO CO→ NH→ NH 2↑ + H↑ + H + H + H2O

CO2 +Ca(OH)2 → NH→ NH CaCO CaCO3↓ ↓ + H + H2O

4 Nhận biết anion CO 3

2 Thuốc thử: dd axit mạnh như

- Hiện tượng: sủi bọt khí làm đục nước vôi dư

CO32- + 2H+ CO CO→ NH→ NH 2↑ + H↑ + H + H + H2O

CO2 +Ca(OH)2 → NH→ NH CaCO CaCO3↓ ↓ + H + H2O

Câu hỏi chung: Nhận biết các anion NO3-, Cl-, SO42-, CO3

2-đựng trong các ống nghiệm mất nhãn A, B, C, D riêng biệt

(Mỗi mẫu các nhóm độc lập nhận biết để kiểm chứng )

Nhóm 2 và 4: (Mẫu 2)

Trß ch¬i – Bµi tËp thùc nghiÖm

Nhóm 1 và 3: (Mẫu 1)

Nhóm 1 và 3:

A Cl- B CO32- C NO3- D SO4

2-Nhóm 2 và 4:

A NO3- B Cl- C SO42- D CO3

A Cl- B CO32- C NO3- D SO4

A NO3- B Cl- C SO42- D CO3

2-KẾT QUẢ !

PO 4 3-  vàng PO43- + 3Ag +  Ag3PO4

S 2-  đen S 2 + 2Ag +  Ag2S

H 2 SO 4

3Cu + 8HNO3  2Cu(hóa đen ngoài ánh sáng)NO3)2 + 2NO+4H2O 2NO + O2  2NO2 

- + H +  HNO2 3HNO2  2NO + HNO3 + H2O

BIẾT

MỘT

SỐ

ANION

TRONG

DUNG

DỊCH

,

A MgCO3, Ba(NO3)2, Na2SO4 B Mg(NO3)2, BaSO4, Na2CO3

C BaCO3, MgSO4, NaNO3 D Ba(NO3)2, MgSO4, Na2CO3

Câu 3: Phương pháp tách ZnCl2 và AlCl3 theo sơ đồ sau:

kết tủa Y

dd Z

dd HCl

dd T

Zn(hóa đen ngoài ánh sáng)OH)2  dd HCl

kết tủa Y

dd Z

dd HCl

dd T

Zn(hóa đen ngoài ánh sáng)OH)2  dd HCl

Các chất X, Y, Z, T lần lượt là:

A NaOH, Al(OH)3, Na2[Zn(OH)4], HCl

B NaOH, Zn(OH)2, Na[Al(OH)4], HCl

C NH3, Al(OH)3, [Zn(NH3)4]Cl2, HCl

Câu 2: Có các dung dịch mất nhãn sau: AlCl3, NaCl, MgCl2, H2SO4 Chỉ

được dùng thêm một hóa chất nào sau đây để nhận biết các dung dịch trên?

A Dung dịch NaOH B Dung dịch BaCl2

C Dung dịch AgNO3 D Qùi tím

A Dung dịch NaOH

C NH3, Al(OH)3, [Zn(NH3)4]Cl2, HCl

D Ba(NO3)2, MgSO4, Na2CO3