Do đó làm thế nào để giúp học sinh có ý thức tự học và chất lượng học tập củacác em được nâng lên từng bước tốt hơn luôn là vấn đề trăn trở, lo âu của mỗingười giáo viên.. - Trong dạy họ
Trang 1I- ĐẶT VẤN ĐỀ :
1- Lý do chọn đề tài :
Trường tiểu học nơi tôi đang công tác là trường thuộc địa bàn khu đông của
xã Phần lớn cuộc sống của người dân ở đây không ổn định, chủ yếu là laođộng phổ thông và làm nông, do đó ít có điều kiện quan tâm đến việc học tậpcủa con cái Đây cũng chính là yếu tố đòi hỏi người giáo viên phải có sự quantâm sâu sát, để nắm được tình hình hoàn cảnh của từng em, từ đó có kế hoạchgiúp đỡ các em học tập tốt
Là giáo viên ở cấp tiểu học, phải khẳng định rằng việc nâng cao chất lượnghọc tập cho học sinh có vai trò vô cùng quan trọng, nhằm giúp các em có hiểubiết đơn giản, cần thiết về tự nhiên, xã hội, con người và các kỹ năng cơ bản
để học sinh tiếp tục học lên bậc trung học cơ sở Nếu như học sinh nắm vữngkiến thức ở tiểu học thì các em sẽ có có nền tảng tốt cho các cấp học tiếp theo
Do đó làm thế nào để giúp học sinh có ý thức tự học và chất lượng học tập củacác em được nâng lên từng bước tốt hơn luôn là vấn đề trăn trở, lo âu của mỗingười giáo viên
Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã mạnh dạn đề xuất một vài sáng kiến
nhỏ của mình với đề tài: “Một số biện pháp nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 4”
2- Mục đích nghiên cứu :
Trang 2Ở bậc tiểu học nói chung và học sinh lớp 4 nói riêng việc nâng cao chấtlượng học tập của học sinh là giúp học sinh đạt chuẩn về kiến thức và kĩ năngđối với từng bài học, từng môn học Đối với học sinh năng khiếu yêu cầuchuẩn kiến thức và kĩ năng ở mức cao hơn Riêng học sinh chưa hoàn thànhkiến thức và kĩ năng giáo viên cần có biện pháp dạy học thích hợp nhằm tạođiều kiện cho đối tượng này từng bước đạt được chuẩn kiến thức kĩ năng theoquy định của Bộ giáo dục Đào tạo
Chất lượng học tập của học sinh có được nâng cao thì các em mới có nềntảng vững chắc để tiếp tục học các lớp trên Vì vậy, các em cần phải thay đổicách học phù hợp với phương pháp dạy học tích cực hiện nay để chất lượnghọc tập của mình được nâng cao Giáo viên là người hướng dẫn, giúp đỡ các
em thực hiện được việc nâng cao chất lượng học tập của mình
3- Đối tượng nghiên cứu :
Các biện pháp giúp học sinh lớp 4 nâng cao chất lượng học tập
4- Đối tượng khảo sát, thực nghiệm :
Học sinh lớp 4C – Trường Tiểu học Số 2 Phước Quang
5- Phương pháp nghiên cứu :
Phương pháp điều tra
Phương pháp trực quan
Phương pháp khảo sát
Phương pháp thử nghiệm
Phương pháp đối chứng
6-Phạm vi và thời gian nghiên cứu đề tài :
a-Phạm vi nghiên cứu :
- Sách giáo khoa Toán, Tiếng việt, Đạo đức, Lịch sử và Địa lí, Khoa học,
Kĩ thuật lớp 4
- Sách giáo viên Toán, Tiếng việt, Đạo đức, Lịch sử và Địa lí, Khoa học,
Kĩ thuật lớp 4
Trang 3- Quá trình tự tìm tòi, khám phá sẽ giúp học sinh rèn luyện tính chủ động,sáng tạo trong học tập.
- Học sinh sẽ hiểu sâu hơn, nhớ lâu kiến thức nếu như chính mình tự đánhgiá kiến thức của mình Khi gặp khó khăn chưa giải quyết vấn đề, học sinh tự đođược thiếu sót của mình về mặt kiến thức, về mặt tư duy và tự rút kinh nghiệm Khi tranh luận với các bạn, học sinh cũng tự đánh giá được trình độ của mình sovới các bạn để tự rèn luyện, điều chỉnh
- Trong quá trình dạy học, giáo viên biết được tình hình của học sinh về mức
độ nắm kiến thức từ bài học cũ, vốn hiểu biết, trình độ tư duy, khả năng khai thácmối liên hệ giữa những yếu tố đã biết và những yếu tố còn phải tìm
- Học sinh tự tìm tòi khám phá sẽ rèn luyện được tính kiên trì, vượt khó vàmột số phẩm chất tốt của người học sinh như : tự tin, suy luận có cơ sở, coi trọngtính chính xác, tính có hệ thống
Trang 4Trong quá trình dạy học, tôi thấy có những thuận lợi và khó khăn sau :
1.1- Thuận lợi :
- Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm của các cấp chính quyền địa
phương ; sự chỉ dạo sao sát, chặt chẽ của Phòng Giáo dục và Đào tạo Tuy Phước ;
sự ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh học sinh Giáo viên hăng hái nhiệt tình trongmọi hoạt động, có tinh thần trách nhiệm và có ý thức học hỏi để nâng cao taynghề Giáo viên đạt trình độ trên chuẩn
- Đặc biệt giáo viên thấy rõ tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng họctập của học sinh, có nhận thức đúng đắn về quan điểm đổi mới phương pháp dạyhọc Giáo viên nắm được nội dung chương trình sách giáo khoa và phương phápdạy học tích cực để có thể chuyển tải nội dung chương trình mới đến học sinh.Giáo viên có chuyển biến tích cực trong thực hành đổi mới phương pháp, ứngdụng có hiệu quả đồ dùng dạy học, có tổ chức hoạt động phù hợp giúp học sinhtích cực, chủ động nắm kiến thức và rèn luyện kĩ năng
- Ban giám hiệu nhà trường thực sự quan tâm, chăm lo đến chất lượng giáodục , tạo sự chuyển biến trong nhận thức của đội ngũ giáo viên, xây dựng niềm tinvững chắc cho tập thể Hội đồng sư phạm
- Học sinh phần lớn đều chăm ngoan, có ý thức học tập Trong các giờ học,học sinh tham gia các hoạt động học tập tích cực, tự giác dưới sự hướng dẫn củagiáo viên
1.2- Khó khăn:
- Tuy được bồi dưỡng và tự bồi dưỡng thường xuyên nhưng đứng trước yêucầu đổi mới về nội dung và phương pháp dạy học theo chương trình sách giáokhoa Hiện nay, một số giáo viên chưa nắm bắt kịp thời Việc tiếp cận, vận dụngcác phương pháp dạy học theo hướng tích cực lấy học sinh làm trung tâm, giáoviên là người hướng dẫn tổ chức nhưng còn hạn chế, dẫn đến hiệu quả chất lượngcủa học sinh chưa cao
Trang 5- Trong dạy học, nhìn chung phần lớn giáo viên còn phụ thuộc vào sách giáoviên và sách thiết kế, chưa mạnh dạn thay đổi trật tự các bước trong quá trình tìmhiểu bài, đối với rèn luyện kĩ năng giáo viên còn làm thay, hướng dẫn quá chi tiết
mà chưa quan tâm đến việc gợi mở để học sinh biết cách phân tích, để tự học sinhtìm ra được hướng đi và sử dụng kiến thức đã học vào giải quyết vấn đề từng bàihọc
- Ở mỗi tiết dạy, vẫn còn hiện tượng bắt học sinh chờ đợi nhau trong quá trìnhlàm bài, chưa có kế hoạch giúp học sinh tiếp thu chậm và khuyến kích học sinhtiếp thu nhanh làm nhiều bài tập hơn Mục đích của nhiều tiết dạy là làm sao giảihết số lượng bài tập ở sách giáo khoa mà chưa chú ý giúp học sinh khai thác cácnội dung tiềm ẩn trong các bài tập
- Hình thức tổ chức hoạt động chuyên môn của đơn vị còn đơn điệu, các tìnhhuống đưa ra ít hấp dẫn, trò chơi học tập chưa phong phú Hơn nữa trình độ tưduy, vốn hiểu biết kiến thức cơ bản ở các lớp 1,2,3 chưa chắc chắn vẫn còn tồn tạithói quen học vẹt, ghi nhớ máy móc, một số học sinh còn ghi nhớ thụ động, chỉtiếp nhận những điều có sẵn chưa chịu khó tìm tòi, khám phá để tìm kiếm kiếnthức
- Cái khó mà học sinh mắc phải trong quá trình tự mình đi tìm cái chưa biết,cái cần khám phá là do các em thiếu tự tin ở chính mình (sợ sai) Mặc dầu đã được quan tâm, đầu tư nhưng cơ sở vật chất phục vụ dạy họcchưa tương xứng với yêu cầu đổi mới như : bàn ghế, phòng học, thiết bị dạyhọc vẫn còn hạn chế
Chính vì vậy, việc nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 4 là mộtvấn đề nóng bỏng, đòi hỏi ngườ giáo viên phải nhạy bén và thay đổi phương phápgiảng dạy mới đạt được kết quả theo mong muốn
2- Thực trạng vấn đề nghiên cứu :
Trang 6Để xây dựng được kế hoạch thực hiện đề tài : “Một số biện pháp nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 4”, tơi đã tiến hành khảo sát tình hình thực tế
học sinh lớp 4B năm ngối và học sinh lớp 4C tơi dạy năm học này
Chinh ta 8 toán 10
Năm học này, tơi được nhà trường phân cơng giảng dạy và làm cơng tácchủ nhiệm lớp 4C Lớp tơi chủ nhiệm cĩ 23 học sinh Qua tìm hiểu ban đầu, tơithấy chất lượng học sinh trong lớp khơng đồng đều Bên cạnh một số em cĩ ý thứchọc tập tốt thì trong lớp cĩ 5 em viết sai nhiều lỗi chính tả (Tuấn Vũ, Quang Hiếu,Văn Trọng, Thu Hiền, Gia Hữu), 4 em thực hiện chưa thành thạo phép cộng, phéptrừ ( cĩ nhớ ) và phép nhân chia số cĩ hai, ba chữ số với số cĩ một chữ số (HồngPhúc, Quang Hiếu, Văn Trọng, Tuấn Vũ,), 4 em giải tốn cĩ lời văn chưa tốt(Quốc Mạnh, Cơng Trực, Quang Hiếu, Văn Trọng, Tuấn Vũ), một số em chưa biết
tự học, ít phát biểu xây dựng bài ( Trung Trực, Quang Hiếu, Văn Trọng ),
- Tất cả học sinh trong lớp đều sống ở vùng nơng thơn, bố mẹ đi làm cả ngày.Học sinh tự đi học, cha mẹ khơng cĩ thời gian quan tâm, đầu tư cho việc học tậpcủa con cái Một số phụ huynh coi nhà trường là nơi cĩ thể gửi gắm hồn tồn việc
Trang 7hình thành nhân cách cho con cái mà không biết rằng các em rất cần có sự giáodục của gia đình Điều đó ảnh hưởng rất lớn đến ý thức học tập của các em.
- Do thói quen của các em mà một số em còn ham chơi, hiếu động, chưa chămhọc, làm ảnh đến đến các bạn khác và tình hình học tập chung của lớp
- Giáo viên chưa có những biện pháp hiệu quả trong việc nâng cao chất lượnghọc sinh
b) Giáo viên quan tâm, vận dụng vốn hiểu biết và kinh nghiệm của từng cánhân và của tập thể HS để xây dựng bài học
c) Giáo án được thiết kế theo kiểu phân nhánh Những dự kiến của GV phảiđược tập trung chủ yếu vào các hoạt động của HS và cách tổ chức các hoạt động
đó, cùng với khả năng diễn biến các hoạt động của HS để khi lên lớp có thể linhhoạt điều chỉnh theo diễn biến của tiết học
d) Thực hiện giờ học phân hóa theo trình độ và năng lực của HS, tạo điềukiện thuận lợi cho sự bộc lộ và phát triển tiềm năng của mỗi em
- Giúp học sinh tự phát hiện và tự giải quyết vấn đề của bài học
- Tạo điều kiện cho học sinh củng cố và tập vận dụng kiến thức mới họcngay sau khi học bài mới để học sinh bước đầu chiếm lĩnh kiến thức mới
- Giúp học sinh nhận ra các kiến thức đã học hoặc một số kiến thức mớitrong nội dung các bài tập đa dạng và phong phú
- Giúp học sinh tự luyện tập, thực hành theo khả năng của từng học sinh
Trang 8- Tạo ra sự hỗ trợ giúp đỡ lẫn nhau giữa các đối tượng học sinh.
- Tập cho học sinh có thói quen tự kiểm tra, đánh giá kết quả luyện tập, thựchành
- Tập cho học sinh có thói quen tìm nhiều phương án và lựa chọn phương ánhợp lí nhất để giải quyết vấn đề của bài tập, không nên thõa mãn với các kết quả
đã đạt được
Trước những thực trạng như trên, để nâng cao chất lượng học tập cho họcsinh, tôi đã áp dụng một số biện pháp khắc phục như sau:
3.1-Tìm hiểu và nắm thông tin về học sinh:
Mỗi giáo viên giảng dạy, muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ của mình, muốn đề
ra các biện pháp giáo dục học sinh phù hợp, đạt hiệu quả thì trước hết giáoviên phải hiểu học sinh, phải nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từnghọc sinh Do vậy, ngay từ ngày đầu năm học sau khi tôi cùng giáo viên chủnhiệm lớp cũ tiến hành bàn giao lớp, tôi đã trao đổi với giáo viên chủ nhiệm
cũ, giáo viên bộ môn để biết thêm về tình hình chung mọi mặt, mặt mạnh cũngnhư mặt yếu của lớp, của từng em
Đồng thời, tôi thực hiện ngay công tác điều tra thông qua thông tin về họcsinh, bằng cách cho học sinh ghi một bản giới thiệu về bản thân (gồm: họ tên,ngày sinh, hoàn cảnh gia đình, sở thích, địa chỉ gia đình, số điện thoại,… )Qua việc điều tra này, tôi nắm được đầy đủ các thông tin cần thiết về từnghọc sinh để ghi vào sổ Chủ nhiệm Và quan trọng hơn cả là tôi đã hiểu mộtphần về học sinh của mình, điều đó rất có lợi cho tôi trong công tác giảng dạy
và giáo dục
3.2-Xây dựng nề nếp học tập:
Trong học tập không chỉ chú trọng dạy kiến thức cho học sinh bằng nhiềuhình thức khác nhau mà còn chú trọng khâu nề nếp ngay từ đầu năm như truybài đầu giờ, trật tự nghe giảng trong giờ học, kiểm tra bài tập về nhà của các
Trang 9bạn trong tổ Vì nề nếp tốt là cực kì quan trọng, nó góp một phần lớn quyếtđịnh kết quả học tập của học sinh
Mỗi ngày tôi đều đến lớp sớm, sinh hoạt 15 phút đầu giờ cùng các em,dành thời gian để quan tâm tới các em, tạo cho các em sự gần gũi, tin cậy,hướng dẫn các em truy bài Khi tôi gần gũi với các em thì các em không còn e
dè, các em đã biết hoạt động học tập ở trường là vì thích hơn là vì nghĩa vụ.Đồng thời, tôi kiểm tra sự chuẩn bị bài ở nhà của học sinh qua việc kiểm trabài cũ, rèn cho các em thói quen chuẩn bị bài trước khi đến lớp để tiếp thu bài
dễ hơn Trong quá trình dạy học tôi cũng quan tâm đến việc rèn ý thức tự họccho học sinh để các em đạt kết quả cao trong học tập
Bên cạnh đó, tôi tạo cho học sinh có thói quen tự lực, không dựa dẫm vàobạn khi làm bài ở lớp, khi kiểm tra Trong các kì kiểm tra học sinh làm bàinghiêm túc, không có hiện tượng quay cóp, gian lận
3.3-Xây dựng “Đôi bạn cùng tiến”:
3.3.a- Phân loại học sinh và sắp xếp chỗ ngồi:
Sau khi giảng dạy lớp một thời gian, kết hợp với giáo viên bộ môn dạy lớptôi tiến hành khảo sát để biết được trong lớp có những em nào học tốt, em nàocòn yếu Từ đó, tôi phát động phong trào “Đôi bạn cùng tiến” tạo điều kiện chocác em tiến bộ, giúp đỡ nhau trong học tập Trong đó việc sắp xếp chỗ ngồicho học sinh cũng rất quan trọng Tôi đã chủ ý sắp xếp sao cho một học sinhhọc tốt ngồi bên cạnh một em học còn chậm hoặc sắp xếp sao cho hai em ởgần nhà nhau thành một đôi bạn cùng tiến để tiện cho các em giúp đỡ nhautrong học tập ở nhà
Ví dụ : Tôi phân công các “ Đôi bạn cùng tiến” như sau :
Trần Minh Khang (học tốt) và em Lê Gia Hữu (học chưa tốt)
Em Lê Quốc Thoại (học tốt) và em Nguyễn Thu Hiền (học chưa tốt)
Lê Phương Hằng (học tốt) và em Trương Hoàng Hiếu (học chưa tốt)
Trang 10Mai Trường Khánh Linh (học tốt) và em Huỳnh Tuấn Vũ (học chưa tốt)
Võ Đặng Gia Hân (học tốt) và em Mã văn Trọng (học chưa tốt)
Ngô Thị Quỳnh Như (học tốt) và em Nguyễn Hoàng Phúc (học chưa tốt )
3.3
b- Phân công nhiệm vụ và kiểm tra chất lượng của đôi bạn cùng tiến:
Sau khi sắp xếp chỗ ngồi, phân công đôi bạn cùng tiến dựa vào học lực củatừng em cũng như xem xét các điều kiện thuận lợi như các em ở gần nhà nhau,tôi đã tiến hành phân công nhiệm vụ và kế hoạch đạt được theo từng tuần hoặctừng tháng
Để tiện cho việc kiểm tra chất lượng đôi bạn cùng tiến đồng thời tiện chocác em được phân công giúp đỡ bạn tiện theo dõi, tôi đã hướng dẫn cho các em
có quyển sổ tay ghi chép nhiệm vụ theo từng tuần hoặc từng tháng, thời gianthực hiện, nội dung thực hiện và bài tập cụ thể cùng kết quả đạt được để theodõi sự tiến bộ của bạn mình Còn đối với các em được bạn giúp đỡ sẽ có quyển
sổ riêng để hoàn thành các bài tập được giao dưới sự quan tâm giúp đỡ củabạn, thầy cô và gia đình
Sau khi học 2 tuần, tôi nhận thấy em Quang Hiếu, Tuấn Vũ, Văn Trọng, ThuHiền, Gia Hữu là những học sinh thường viết sai nhiều lỗi chính tả, các emthường hay mắc lỗi ở những tiếng có âm đầu g/gh, ng/ngh, s/x ; những tiếng có
âm cuối t/c , n/ng ; những tiếng có vần iên/uyên , oi/oai , ai/ay ; viết haynhầm lẫn tiếng có thanh hỏi và thanh ngã Tôi đã phân công cho em PhươngHằng giúp đỡ hai bạn Hiếu Em Khang giúp đỡ bạn Hữu Em Khánh Linhgiúp đỡ bạn Tuấn Vũ Em Thoại giúp đỡ bạn Thu Hiền Em Khải giúp đỡ bạnTrọng Trước khi phân công các học sinh học tốt phân môn chính tả giúp đỡbạn, tôi đã gặp gỡ trao đổi với các em về những lỗi mà các bạn thường mắcphải dẫn đến viết sai chính tả Từ đó xác định nhiệm vụ cụ thể cho đôi bạntheo bảng phân công
Ví dụ : Bảng phân công cho đôi bạn Hằng và Hiếu như sau :
Trang 11Kết quả (Đạt hoặc chưa đạt)
Tuần 3
Phân biệt cáchđọc tiếng có âmcuối n/ng vàluyện viết các từ
có tiếng chứa âmcuối n/ng
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Chưa có tiến
bộ
Tuần 4
Phân biệt cáchđọc tiếng có âmcuối n/ng và t/c ;luyện viết các từ
có tiếng chứa âmcuối n/ng và t/c
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộnhưng rất ít
Tuần 5 Phân biệt cách
đọc tiếng có âmđầu s/x và luyệnviết các từ cótiếng chứa âmđầu s/x
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộhơn trước
Tuần 6 Phân biệt cách
đọc tiếng có âmđầu g/gh và luyệnviết các từ cótiếng chứa âmđầu g/gh
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộ
Trang 12Tuần 7 Phân biệt cách
đọc tiếng có âmđầu ng/ngh vàluyện viết các từ
có tiếng chứa âmđầu ng/ngh
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộ
Tuần 8 Phân biệt cách
đọc tiếng cóthanh hỏi/ngã vàluyện viết các từ
có tiếng chứathanh hỏi/ngã
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộhơn
Tuần 9 Phân biệt cách
đọc tiếng có vầnoi/oai và luyệnviết các từ cótiếng chứa vầnoi/oai
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Còn những em học môn Toán còn chậm tôi cũng tiến hành như sau
Ví dụ : Em Hoàng Phúc là một học sinh học tiếp thu chậm ở môn Toán Tôi đãphân công cho em Như (một học sinh học tốt môn toán giúp đỡ em HoàngPhúc) Tôi đã gặp gỡ trao đổi với em Như về những mặt còn yếu của HoàngPhúc : chưa thuộc bảng nhân, bảng chia đã học ở lớp 3 (bảng nhân và bảngchia từ 6 đến 9 ) kĩ năng thực hiện các phép tính cộng trừ chưa tốt dẫn đến việctính toán còn hạn chế, kĩ năng làm toán chia còn chậm, chưa nắm được cách
Trang 13đọc viết số, Từ đó xác định nhiệm vụ cụ thể cho đôi bạn theo bảng phân côngsau :
Thời gian
hoàn thành
Công việc được giao
Thời gian thực hiện
Kết quả (Đạt hoặc chưa đạt)
Tuần 3
Kiểm tra bảngnhân, chia (từbảng 6 đếnbảng 9)
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộ
Tuần 4
Luyện tập thựchành các bàitoán nhân số cóhai chữ số với
số có một chữ
số
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộnhưng chậm
Tuần 5 Củng cố cách
đoc, viết số có4,5,6 chữ số
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộ
Tuần 6 Củng cố dạng
toán chia số cóhai chữ số cho
số có một chữsố
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộnhưng chậm
Tuần 7 Củng cố cách tìm
thành phần chưabiết trong phéptính
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộhơn
Trang 14Tuần 8 Củng cố cách tính
giái trị của biểuthức
Giải toán có 2 phéptính
15 phút đầu giờHoặc giờ ra chơi
Có tiến bộ
Để đánh giá chất lượng đạt được của đôi bạn cùng tiến, tôi đã tiến hành thựchiện các bài kiểm tra nhỏ hoặc quan sát, theo dõi qua quá trình các em học ởlớp
Sau khi ban cán sự báo cáo kết quả hoạt động kiểm tra, tôi đều ghi vào sổtheo dõi để có cơ sở đánh giá đúng thực chất công việc đang tiến hành Nếuhọc sinh nào không học bài và làm bài, tôi sẽ nhắc nhở các em cố gắng hoànthành bài học, động viên các em học tập tốt, không phụ công của các bạn tronglớp giúp đỡ Qua đó tôi cũng có cơ sở đánh giá năng lực, sức học của từng em
để có kế hoạch phụ đạo (hoặc bồi dưỡng)
3.4-Phân loại học sinh và có kế hoạch bồi dưỡng, phụ đạo:
Để tạo điều kiện cho những em có năng khiếu phát huy năng lực của bảnthân và phụ đạo cho những học sinh còn chậm, tôi đã phân loại và có kế hoạchbồi dưỡng, phụ đạo như sau:
*Đối với học sinh năng khiếu: Trong các tiết dạy, tôi đưa ra từ 1 đến 2
câu hỏi có kiến thức tổng hợp Để ra các câu hỏi này, tôi luôn nghiên cứu kỹnội dung bài dạy, tìm hiểu ở các tài liệu có liên quan nhằm mục đích hướngdẫn, kích thích học sinh (nhất là học sinh có năng khiếu) tự tìm ra kiến thứcmới, mở rộng tầm hiểu biết của học sinh Đồng thời tôi động viên các em thamgia giao lưu Rung chuông vàng với các bạn trong khối do nhà trường tổ chức,
…để rèn luyện kĩ thêm tính năng và sáng tạo của mình
Trang 15*Đối với học sinh học chậm: Các em thường cảm thấy chán học, cảm
thấy việc học rất nặng nề Qua tìm hiểu theo dõi trong quá trình giảng dạy tôinắm được những kiến thức do học sinh bị hổng Tôi đưa ra bài tập dễ, sử dụngcâu hỏi nhỏ, đơn giản, phù hợp với sức học của mỗi em, gọi các em trả lờihoặc giải bài tập, đồng thời tuyên dương kịp thời cũng như động viên giúp đỡcác em trong quá trình thực hiện các bài tập Từ các bài tập dễ tôi nâng dần lêntheo sự tiến bộ của học sinh Qua thời gian đầu tôi thấy các em học còn yếutiến bộ hẳn lên như em Gia Hữu, Huy Hoàng,
* Đối với học sinh khuyết tật (về mắt ):
Sau khi tìm hiểu thị lực của học sinh tôi xây dựng kế hoạch học tập cánhân phù hợp với khả năng của các em Đồng thời, vào những giờ ra chơi,những tiết hoạt động tập thể tôi dành một ít thời gian để hướng dẫn thêm chocác em
Bố trí chỗ ngồi phù hợp cho các em
Bên cạnh đó, tôi cũng thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học phùhợp với từng đối tượng, sử dụng đồ dùng dạy học một cách hiệu quả để tăngtính tự học và tạo hứng thú học tập cho học sinh
Phối hợp với giáo viên bộ môn :
Hàng ngày lên lớp, tôi luôn có sự trao đổi cùng các giáo viên bộ môn giảngdạy lớp tôi để tạo thành một tập thể sư phạm có tác động đồng bộ tới từng họcsinh và tập thể học sinh Tôi luôn lắng nghe và tiếp thu ý kiến của giáo viên bộmôn về tình hình của lớp, đặc biệt là những học sinh có hoàn cảnh khó khăn,những em còn rụt rè trong giờ học cũng như những học sinh chưa ngoan tronggiờ học bộ môn để từ đó tìm hiểu nguyên nhân, giúp học sinh tháo gỡ nhữngvướng mắc, khó khăn
Ví dụ: Từ đầu năm học, qua trao đổi với giáo viên Anh văn, tôi biết đượclớp tôi còn một số em chưa chăm học, chưa có ý thức chuẩn bị bài ở nhà như
Trang 16em Lê Gia Hữu , em Huy Hoàng,… Tôi đã tiến hành tìm hiểu nguyên nhân vàtrao đổi với phụ huynh học sinh để phối hợp giúp đỡ các em Sau một thời giancác em học tiến bộ hơn.
3.6- Phối hợp với phụ huynh để giúp các em tự rèn ở nhà:
Một học sinh muốn có kết quả học tập tốt thì ngoài việc tiếp thu những kiếnthức ở trên lớp thôi chưa đủ mà việc học bài cũ, chuẩn bị bài mới tại nhà cũng
vô cùng quan trọng Trong khi đó, tôi thấy điều kiện gia đình cũng như nhậnthức của một số phụ huynh lẫn học sinh chỉ dừng lại ở nhận thức học tại lớp là
đủ Và điều này làm ảnh hưởng rất lớn đến kết quả học tập của các em Hiệnnay học sinh lớp 4 chỉ học 1 buổi/ngày nên giáo viên hướng dẫn cho các em cóthói quen học bài và làm bài tập về nhà và chuẩn bị bài mới trước khi đến lớp
Vì thế, ngay buổi họp phụ huynh học sinh đầu năm, tôi đã đề nghị với phụhuynh phối hợp với giáo viên chủ nhiệm để thực hiện việc giáo dục có hiệuquả hơn Từ đó giúp phụ huynh học sinh cảm thấy mỗi buổi học là thật sự cầnthiết và nhận thức được rằng tương lai của con em mình muốn rạng rỡ thì phảitập trung vào việc học tập Có lẽ vì thế mà sau này cha mẹ các em đã tạo điềukiện rất nhiều cho các em trong việc học tập, họ không còn có ý nghĩ việc dạyhọc và giáo dục trẻ là trách nhiệm của riêng nhà trường và thầy cô mà họ đãluôn liên hệ với thầy cô để có biện pháp giúp con em mình học tiến bộ
Tôi cũng hường xuyên thăm hỏi gia đình học sinh cá biệt, học sinh có hoàncảnh khó khăn để kịp thời động viên, giúp đỡ tạo điều kiện cho các em học tậptốt hơn
Ví dụ: Đầu năm trong lớp tôi chủ nhiệm có em Nguyễn Dương đi học đầy
đủ, có ý thức học tập nhưng gần cuối tháng 9 học lực của em giảm sút nhiều
Để tìm hiểu lý do, tôi đã đến thăm gia đình em Lúc đó tôi biết được hoàn cảnhqua đình em rất đáng thương, một mình mẹ em phải buôn bán rau củ ở chợ để
lo cho bốn chị em Dương Hằng ngày, mẹ em dậy từ 3 giờ sáng để đi chợ đến
Trang 17Dương bị bạn bè rủ rê đi chơi không làm bài tập và không chuẩn bị bài trướckhi đến lớp Tôi đã trao đổi tình hình với mẹ em để phụ huynh thấy được tráchnhiệm của mình và quan tâm đến việc học của con hơn Đồng thời tôi cũngphân tích cho Dương hiểu việc không học bài, không làm bài tập ở nhà làkhông đúng với nội quy nhà trường đưa ra cho mỗi học sinh và sẽ làm kiếnthức của em bị hỏng Tôi động viên em ấy cố gắng học tập tốt hơn Đến lớp,tôi quan tâm đến em nhiều hơn và tạo điều kiện giúp đỡ em trong học tập cũngnhư cuộc sống Từ đó em ngoan hơn, học bài và làm bài đầy đủ và học tập tiến
bộ hơn Điều đấy khiến tôi cảm thấy việc liên lạc cùng gia đình học sinh là vôcùng quan trọng
3.7- Thi đua và khen thưởng:
Ngay từ đầu năm, tôi đã đưa ra các yêu cầu thi đua giữa các tổ và các cánhân ngay từ buổi học đầu tiên để các em cùng thi đua, phấn đấu Tôi luôn duytrì đều đặn hoạt động thi đua giữa các tổ, các cá nhân, có khen thưởng kịp thời
Ví dụ: Nếu tổ nào có một em không học bài cũ, không chuẩn bị bài ở nhà thì
tổ đó đứng sau các tổ và bị cô giáo nhắc nhở Hoặc tổ nào có nhiều em thamgia phát biểu xây dựng bài thì tổ đó sẽ được tuyên dương
Hàng tháng những đôi bạn nào tiến bộ, cá nhân nào có nhiều thành tích sẽ đượckhen thưởng Phần thưởng có thể chỉ là cây thước, cây bút,… nhưng lại là sự khích
lệ lớn với tinh thần học tập của các em Đồng thời tôi cũng luôn đánh giá côngbằng, không thiên vị theo cảm tính, từ đó tạo cho lớp có một phong trào họctập tốt
4-Kết quả thực hiện:
Đánh giá kết quả học tập của học sinh là khâu cuối cùng nhưng cũng là khâuquan trọng nhất trong quá trình giảng dạy của giáo viên Sau gần hai năm vậndụng các biện pháp nâng cao chất lượng học tập cho học sinh lớp 4B (Năm học
2016 – 2017 ) và lớp 4C (Năm học 2017 – 2018 ) do tôi chủ nhiệm và được nhân
Trang 18rộng ra cả khối ở đầu học kì 1 trong năm học 2017 - 2018 Đến nay chất lượng họctập của các em nhất là phân mơn Chính tả và mơn Tốn đã cĩ những tiến bộ rõ rệt Học sinh lớp tơi cũng như cả khối các em đã tự tin khi giao tiếp, các em đã mạnhdạn xung phong phát biểu ý kiến xây dựng bài
Kết quả học tập của học sinh lớp 4B (Năm học 2016 – 2017 )
KẾT QUẢ HỌC TẬP HỌC SINH LỚP 4B
PHÂN MÔN CHÍNH TẢ
Thời điểm Tổng số HS Viết đúng chính
tả
Viết đúng chính tả
Trang 19Cuối năm học 2016-2017 lớp 4B có 100% học sinh Hoànthành chương trình lớp học
Kết quả học tập của học sinh lớp 4C (Năm học 2017 – 2018 ) từ đầu năm đếnnay đạt kết quả như sau :
KẾT QUẢ HỌC TẬP HỌC SINH LỚP 4C
PHÂN MƠN : CHÍNH TẢ Thời điểm Tổng số HS Viết đúng chính tả Viết đúng chính tả
tốn tốt
Kĩ năng tính tốn chưa tốt
Trang 20III - KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ :
1 Những kết luận đánh giá cơ bản nhất về sáng kiến:
1.1- Qua việc vận dụng các biện pháp nêu trên, tôi thấy tình hình học tập củahọc sinh trong lớp tôi đã có những chuyển biến tích cực Các em ngày càng có ýthức học tập tốt hơn, chăm phát biểu xây dựng bài hơn Học sinh tiến bộ rõ rệt nhưHoàng, Gia Hữu Học sinh trong lớp có tinh thần đoàn kết, giúp đỡ nhau rất cao.Các em đã biết giúp đỡ nhau cùng tiến bộ
1.2- Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho học sinh đã mang lại một sốlợi ích như :
- Kích thích được trí tưởng tượng và sự hứng thú của học sinh trong giờ học
- Tiết kiệm thời gian học tập
Trang 21- Tìm hiểu để biết hoàn cảnh gia đình, đặc điểm tâm lí, tính cách, thói quen, sởthích,…của từng em để có kế hoạch, biện pháp giáo dục phù hợp
- Giáo viên phải thường xuyên đổi mới phương pháp dạy học để tạo hứng thú họctập cho học sinh
- Xây dựng nề nếp học tập cho học sinh để nâng cao kết quả học tập cho các em
- Luôn luôn gần gũi, thân thiện với học sinh, vừa là người cô, người mẹ và có khi
là người bạn thân thiết với các em
- Luôn biết biểu dương các em kịp thời để động viên các em có hứng thú học tập
và cố gắng phấn đấu hơn nữa
- Phối hợp chặt chẽ với phụ huynh học sinh, giáo viên bộ môn và các đoàn thểtrong trường để công tác giáo dục đạt hiệu quả cao hơn
1.4- Vai trò của giáo viên chủ nhiệm cũng như người làm vườn, trồng cây,người làm việc không thể cầm ngọn cây kéo lên mà phải chăm sóc, tạo điều kiệncho hạt giống nảy mầm Cho nên, bản thân là một giáo viên chủ nhiệm, tôi cố gắngtìm tòi, học hỏi kinh nghiệm để giáo dục các em trở thành những con người hữuích cho xã hội
- Đề tài mang tính khả thi giúp học sinh nâng cao chất lượng học tập của mình và
Giáo viên cần dược thường xuyên bồi dưỡng để nâng cao tay nghề sưphạm
Giáo viên phải tham gia đầy đủ các chuyên đề và các lớp tập huấn vềchuyên môn do ngành cũng như trường tổ chức
Trang 22Giáo viên cần nâng cao trách nhiệm đối với học sinh Trong tiết dạy phảichú ý tới tất cả các đối tượng học sinh, nghiên cứu thiết kế bài dạy thật khoa học,
rõ ràng, phù hợp với từng đối tượng học sinh Giáo viên phải nhận thức được tầmquan trọng của kỹ năng thực hành của học sinh, tìm ra cách dạy hợp lý nhất theohướng đổi mới phương pháp dạy học
Trên đây là một vài sáng kiến mà tôi vận dụng trong quá trình giảng dạythực tế ở lớp mình Tuy kết quả bước đầu chưa cao, nhưng với sự nhiệt tình và nổlực của bản thân truyền đạt cho học sinh.Với những sáng kiến nho nhỏ này, tôi hyvọng trong thời gian đến chất lượng học tập học sinh lớp tôi sẽ nâng cao và 100%học sinh hoàn thành chương trình lớp 4
Mặc dù đã cố gắng nhiều cho việc tìm tòi, nghiên cứu và nhưng vẫn còn mộtvài khiếm khuyết nhất định Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của cáccấp Lãnh đạo để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện hơn và có hiệu quả thiết thựchơn trong công tác giảng dạy
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Trang 23ĐÁNH GIÁ HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP TRƯỜNG
Trang 24ĐÁNH GIÁ HỘI ĐỒNG KHOA HỌC CẤP PHÒNG
Trang 27II- Mô tả giải pháp của đề tài:
1 - Thuyết minh tính mới :
1.1 Mô tả phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm :
Trang 28Để khắc phục khó khăn trên đòi hỏi người giáo viên cần phải sâu sát vớitrình độ của học sinh Từ đó có những câu hỏi, câu gợi ý phù hợp, hướng dẫn các
em sử dụng kiến thức mà các em đã có từ những bài học trước để đưa ra ý kiến.Giáo viên cũng cần lưu ý rằng những ý kiến này nên có tính khái quát mà khôngcần phải cụ thể và chi tiết Có thể xảy ra trường hợp học sinh đưa ra một ý kiến saihoặc thậm chí các em không đưa ra được ý kiến nào Không sao Điều đó là bình
BƯỚC 1
BƯỚC 2
Giáo viên nhận xét, đánh giá, chốt lại
ý quan trọng
Thảo luận trước lớpcách giải quyết
Từng học sinh tự nghĩ cách giải quyết
Từng HS trình bày cách giải quyết của mình hoặc nhóm mình
Thảo luận trong nhóm nhỏ
Cá nhân
Trang 29của bài mới chưa học Vì vậy, giáo viên cũng không nên sửa ngay Giáo viên chỉcần tập hợp lại một số ý, dựa vào ý của các em (nếu có) để định hướng suy nghĩcho các em Mục đích của bước này đơn giản chỉ để tạo hứng thú đồng thời hướngcác em vào nội dung chính, trọng tâm của bài.
b) BƯỚC 2 : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
b1 HOẠT ĐỘNG 1 : Từng học sinh tự nghĩ cách giải quyết
Giáo viên có thể cho học sinh làm việc cá nhân trong khoảng ít phút ( mộthoặc hai phút) theo hướng đã định ra trong phần nêu vấn đề, nên yêu cầu các emghi tắt ý kiến của mình ra một mảnh giấy Sau đó, để công việc của học sinh hiệuquả hơn, giáo viên có thể cho các em trao đổi theo cặp hoặc theo nhóm Hiệu quảnhất là nên làm việc theo nhóm bốn học sinh (vì thông thường, bàn học sinh là bànngồi hai người; tổ chức nhóm bốn vừa dễ sắp xếp, đỡ tốn thời gian, dễ cho việctrao đổi của các em cũng như việc quản lý của giáo viên, ít gây ồn ào trong việclập nhóm.)
Trong lúc học sinh thảo luận theo nhóm nhỏ này, giáo viên nên đi quanh lớp
để quan sát, quản lý đảm bảo tất cả các học sinh đều làm việc, đồng thời đôn đốc,khuyến khích các ý hay hoặc gợi ý và trả lời một số câu hỏi của học sinh
Để khắc phục vấn đề tốn thời gian vì lí do học sinh không quen, giáo viên
có thể cho học sinh thực hiện hoạt động nhóm thường xuyên trong các buổi học.Điều này sẽ tạo ra một thói quen giúp các em nhanh hơn trong các thao tác nhưtrao đổi, thảo luận, lập nhóm và giúp đỡ lẫn nhau trong khi cùng làm việc trongnhóm Các nhóm cũng sẽ hoạt động hiệu quả hơn nếu giáo viên có thể sắp xếp chỗngồi hợp lý cho các em (đảm bảo trong mỗi nhóm đều phải có một thành viên cókhả năng quản lý nhóm tốt giúp điều khiển nhóm) Giáo viên cũng nên hướng dẫncho các nhóm chọn ra một thành viên làm “thư kí” ghi lại toàn bộ các ý kiến củanhóm đã thảo luận và nghĩ ra Những ý này có thể ghi vào một tờ giấy hoặc tốthơn là ghi vào một bảng phụ để tiện cho việc trình bày và sửa chữa trước lớp ởbước tiếp theo
Trang 30b.2 HOẠT ĐỘNG 2 : Thảo luận trước lớp cách giải quyết.
Sau khi các nhóm đã thảo luận xong, giáo viên nên dành thời gian cho ítnhất một hoặc hai học sinh được đứng trước lớp trình bày cách giải quyết củamình hoặc của nhóm mình vì hoạt động này giúp rèn luyện tính tự tin, năng lựctrình bày và diễn đạt sự việc cho học sinh Nếu thời gian hạn chế không cho phépđại diện của tất cả các nhóm trình bày thì giáo viên nên treo bảng phụ của cácnhóm này lên bảng Trong khi các đại diện trình bày, giáo viên yêu cầu cả lớp lắngnghe, sau đó so sánh, trao đổi, thảo luận để nhận xét, bổ sung ý kiến cho bạn vàcho mình
Ở hoạt động này, giáo viên nên yểm trợ về mặt sư phạm Điều đó có nghĩa
là giáo viên nêu lại cho rõ các ý mà học sinh đã nói Học sinh nói đúng thì giáoviên nêu lại cho rõ cái ý đúng ấy; học sinh nói sai thì giáo viên nêu lại cho rõ cái ýsai ấy để cả lớp hiểu rõ các ý kiến của các “báo cáo viên” Đây là việc làm hết sứccần thiết vì học sinh thường trình bày các vấn đề một cách lúng túng, lộn xộn,không rõ ràng, mạch lạc Nếu thiếu sự yểm trợ về mặt sư phạm này thì rất dễ xảy
ra trường hợp “không ai hỏi gì, không ai nói gì” Giáo viên tuyệt đối không nênvội khẳng định là ý nào đúng, ý nào sai để khuyến khích học sinh sáng tạo trongtrao đổi, thảo luận để tự nhận ra ý sai, ý đúng, ý hay
Nói tóm lại là giáo viên chỉ yểm trợ về mặt sư phạm mà không yểm trợ về mặt khoa học ở hoạt động thảo luận.
b.3 HOẠT ĐỘNG 3 : Giáo viên nhận xét, đánh giá.
Đây chính là lúc mà giáo viên đưa ra sự yểm trợ về mặt khoa học cho họcsinh Giáo viên tổng kết thảo luận : nêu lại các cách làm của học sinh; đánh giáđúng, sai, hay, dở, sau đó chốt lại ý quan trọng (ý này có thể là một trong những ýkiến của học sinh hoặc nếu học sinh chưa đưa ra được thì giáo viên đưa ra ý củamình, trọng tâm của bài học)
Nói chung, khi thực hiện phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm,giáo viên có thể gặp một số khó khăn nhất định như học sinh không quen, tốn thời
Trang 31gian, khó tổ chức và quản lý Tuy nhiên, với cách tiến hành như tôi đã trình bày ởtrên, các khó khăn này sẽ được khắc phục và phương pháp này chắc chắn phát huyhiệu quả tối ưu.
- Làm thế nào bây giờ ?
b) HS thảo luận, nói vắn tắt ý của mình…
c) GV dựa vào ý của HS để định hướng suy nghĩ :
- Đây là phép nhân với số có ba chữ số, ta chưa học
- Ta mới chỉ học cách nhân với số có một chữ số, hai chữ số
- Vậy phải tìm cách quy về phép nhân với số có một chữ số, hai chữ số(hay quy về các phép nhân đã học)
BƯỚC 2 : GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ :
a)Một số học sinh lên công bố “phát minh” của mình (hoặc nhóm mình) trước
cả lớp Học sinh này được nói và viết tự do trên bảng lớp Chẳng hạn:
- HS 1 : + Tách 123 = 41 x 3 => 164 x 123 = 164 x ( 41x 3 ) = (164 x 41 ) x 3
+ 164 nhân 41 là phép nhân với số có hai chữ số, em đã biết làm
+ 164 nhân 41 được bao nhiêu nhân tiếp với 3, là phép nhân với số cómột chữ số, em biết làm rồi
Trang 32+ Cả lớp hoan hô GV khen : tuyệt hay, giỏi !
- HS 2 : + Tách 164 = 82 x 2 => 164 x 123 = (2 x 82 ) x 123 = 123 x ( 2 x 82 ) =(123 x 2) x 82
+ Sử dụng tính chất giao hoán và kết hợp của phép nhân để dươc phéptính (123 x 2) x 82, em đã biết làm
+123 nhân 2 là phép nhân với số có một chữ số, em đã biết làm
+ 123 nhân 2 được bao nhiêu nhân tiếp với 82, là phép nhân với số có haichữ số, em biết làm rồi
+ Cả lớp hoan hô GV khen : tuyệt hay, giỏi !
- HS 3 : + Em tách theo phép cộng : 123 = 100 + 10 + 10 + 3
+ Dùng quy tắc nhân một một số với một tổng:
164 x 123 = 164 x ( 100 + 10 + 10 + 3 ) = 164 x 100 + 164 x 10 + 164 x10+164 x 3
+ Phép nhân với 100, với 10 : quá dễ
+ Đây toàn là phép nhân số tự nhiên với 100, phép nhân với số tròn chực,phép nhân với số có một chữ số, em biết làm rồi
+ Cả lớp hoan hô GV khen …
- HS 5 : + Em bắt chước cách cộng viết : nhân chữ số trăm với chữ số trăm, nhânchữ số chục với chữ số chục, nhân chữ số đơn vị với chữ số đơn vị :
1 x 1 = 1 6 x 2 = 12 4 x 3 = 12
Vậy : 164 x 123 = 11212
+ Khen … Hoan hô…(mặc dù sai )
Trang 33HS 2 trả lời (Tranh luận ) : thế thì em tách 113.
Chất vấn : Yêu cầu Học sinh 2 tách thử coi
HS 2 lúng túng trả lời : Em không tách được 113 thành tích hai số
HS1 và HS 2 thừa nhận là kẹt đường, cách này không dùng được
- Cách làm của HS 3 làm đúng nhưng để có kết quả phải làm 4 phép tính ( dài dòng )
- Cách làm của HS 4 đúng và nhanh hơn cách làm của HS 3
- Cách làm của HS 5 sai vì không thể làm tính nhân giống như tính cộngđược ( chỉ tính 164 x 100 đã bằng 16400 rồi, kết quả không thể bằng 11212được.)
- Vậy cách làm của HS 4 hay nhất
Trang 34Qua thời gian thực nghiệm suốt học kỳ I đã có kết quả rõ rệt Kết quả kiểmtra học kì I môn Toán thay đổi như sau:
Đầu năm :
Giỏi : 7 em, chiếm 20,6%
Khá : 8 em, chiếm 23,5%
Trung bình : 12 em, chiếm 35,5%
Yếu: 7 em, chiếm 20,6%
Học kì 1 :
Hoàn thành môn Toán : 33 em, chiếm 97,1%
Chưa hoàn thành môn Toán: 1 em , chiếm 2,9 %
Việc áp dụng các giải pháp trên, đã giúp chất lượng môn Toán lớp tôi có sốhọc sinh hoàn thành môn Toán tăng cao, số học sinh chưa hoàn thành môn Toángiảm đáng kể
Đến cuối năm, tôi tin chắc không còn học sinh nào chưa hoàn thành mônToán cả
Sáng kiến kinh nghiệm của tôi đã được thực nghiệm trong quá trình giảngdạy và đạt được kết quả khả quan Sáng kiến có thể áp dụng rộng rãi trong quátrình dạy môn Toán ở Trường Tiểu học nói chung, ở khối lớp 4 nói riêng
3 Lợi ích kinh tế - xã hội :
- Kích thích được trí tưởng tượng của học sinh và có hứng thú trong giờ họcToán
- Tiết kiệm thời gian học môn Toán, dành nhiều thời gian học các môn cònlại
- Có nền tảng vững chắc để học tốt môn Toán các bậc học trên
- Góp phần phát triển năng lực tư duy, khả năng suy luận hợp lý và diễn đạtđúng cách phát hiện và cách giải quyết các vấn đề gần gũi trong cuộc sống
Trang 35- Góp phần hình thành phương pháp tự học và làm việc có kế hoạch, khoahọc, chủ động, linh hoạt, sáng tạo
- Góp phần hình thành và rèn luyện phẩm chất, các đức tính cần thiết củacủa người lao động mới trong xã hội hiện đại
- Tất cả các giáo viên đều có thể vận dụng được phương pháp này khi dạymôn Toán cũng như các môn khác ở lớp mình
C - PHẦN KẾT LUẬN I-Những điều kiện, kinh nghiệm áp dụng, sử dụng giải pháp
“ Phương pháp dạy học lấy học sinh làm trung tâm” là một trong những
cách dạy học tiên tiến bậc nhất hiện nay Khi thực hiện phương pháp này trong cáctiết toán trên lớp, tôi nhận thấy ban đầu đúng là các em còn lúng túng bỡ ngỡ trongcác thao tác nhưng qua một vài lần thực hiện và được sự hướng dẫn tận tình củagiáo viên (sự yểm trợ đúng lúc một số câu hỏi, gợi ý, yểm trợ về mặt sư phạm hay
về mặt khoa học,…) các em đã trở nên quen dần và thậm chí còn tỏ ra rất thích thú
vì bản thân các em được trực tiếp tham gia vào bài học Các em học tập hào hứng
và hăng say hơn vì hoạt động nhóm giúp giảm bớt căng thẳng Đặc biệt là đối vớinhững học sinh có khả năng tiếp thu chưa nhanh, không thể tự làm việc một mình.Học sinh có thể hỏi giáo viên hoặc bạn bè ngay những điều mà các em không biết,không hiểu (Điều mà ở cách dạy truyền thống, khi giáo viên tự mình “diễn trình”,học sinh rất ngại làm) Chính vì thế mà các tiết học đều đạt hiệu quả rất cao, hầunhư mọi học sinh đều hiểu bài Vì vậy bước thực hành ( HS giải bài tập) diễn ra rấttốt
Tuy nhiên, rõ ràng phương pháp dạy học này vẫn mang trong mình nhiềunhược điểm Hai trong số đó là việc giáo viên và học sinh chưa quen lắm với cáchdạy - học này và cách dạy - học này cũng khá tốn thời gian Song như tôi đã đề cập
Trang 36ở trên, những khó khăn này sẽ dễ dàng được khắc phục dựa vào lòng nhiệt tình,vào tâm huyết với nghề của người giáo viên Nếu người giáo viên “chịu khó đầu tưkĩ” cho tiết dạy ở nhà, nghiên cứu kĩ về khả năng của từng học sinh để có sự sắpxếp chỗ ngồi hợp lý nhằm tạo điều kiện cho học sinh có thể giúp đỡ nhau, trao đổi,thảo luận trong nhóm cũng như giữa các nhóm Thêm vào đó, đôi lúc giáo viêncũng cần phải khích lệ, dặn dò học sinh chuẩn bị trước bài ở nhà.
Có một vài nhược điểm của phương pháp dạy học này mà không có cáchkhắc phục Phương pháp này sẽ rất khó thực hiện nếu như học sinh đã học trướcbài từ trong hè (Bởi nếu vậy học sinh đã biết trước kiến thức của bài mới và việcnày hạn chế khả năng tư duy, sáng tạo của các em Ngoài ra, nó cũng chỉ có thểthực hiện ở một số loại bài mà không phải ở tất cả các môn, các bài Chính vì thế,điều cần thiết là người giáo viên phải biết linh hoạt sử dụng phương pháp này vàođúng bài học, đúng đối tượng, linh hoạt trong từng tiết dạy, từng tình huống phátsinh trên lớp từ những ý kiến, những câu trả lời của học sinh thì mới có thể đạtđược hiệu quả như mong muốn Bên cạnh đó, giáo viên nên ghi nhớ một điều cốtlõi : phải tạo được một không khí học tập thật thoải mái không gò ép thì học sinhmới không thụ động mà ngược lại sẽ chủ động tham gia vào các hoạt động, pháthuy được tối đa khả năng và óc sáng tạo của tất cả học sinh
Cuối cùng, cho dù phương pháp có hay đến mấy mà giáo viên sử dụngkhông tốt đôi khi lại gây ra hiệu ứng ngược : làm học sinh rối tung và không hiểubài Việc sử dụng quá nhiều cũng sẽ gây ra tâm lý nhàm chán ở học sinh Bởi vậy,giáo viên không nên chỉ sử dụng phương pháp này mà phải biết kết hợp sử dụngmột số phương pháp dạy học khác nữa nhằm tạo ra sự phong phú trong việc dạycác môn khác nhau
II- Những triển vọng trong việc vận dụng và phát triển giải pháp
Để một tiết dạy được thành công, điều kiện quyết định không phải là ởphương pháp mà ở chính người giáo viên Và phương pháp chỉ là một phương tiện
giúp người giáo viên đạt được mục đích đó “Phương pháp dạy học lấy học sinh
Trang 37làm trung tâm” mà tôi vừa giới thiệu trong sáng kiến này hi vọng sẽ là một
phương tiện hiệu quả giúp cho các bạn đồng nghiệp gần xa trong việc giảng dạyvới phương châm “Tất cả vì học sinh thân yêu!”
- Đề tài mang tính khả thi giúp học sinh học tốt môn Toán
- Kinh nghiệm dễ thực hiện có thể triển khai và áp dụng rộng rãi tại đơn vị
III - Đề xuất, kiến nghị
Để đạt được kết quả tốt trong giảng dạy, trước hết mỗi giáo viên phải biết tựnâng cao kiến thức nghiệp vụ của bản thân, học hỏi kinh nghiệm giảng dạy củađồng nghiệp Sử dụng hợp lí các phương pháp dạy học theo từng nội dung bài họcphù hợp với đặc điểm nhận thức của học sinh theo từng vùng miền
Giáo viên cần dược thường xuyên bồi dưỡng để nâng cao tay nghề sưphạm
Giáo viên cần nâng cao trách nhiệm đối với học sinh Trong tiết dạy phảichú ý tới tất cả các đối tượng học sinh, nghiên cứu thiết kế bài dạy thật khoa học,
rõ rang, phù hợp với từng đối tượng học sinh Giáo viên phải nhận thức được tầmquan trọng của kỹ năng thực hành của học sinh, tìm ra cách dạy hợp lý nhất theohướng đổi mới phương pháp dạy học
Trên đây là một vài kinh nghiệm mà tôi vận dụng trong quá trình giảng dạythực tế ở lớp mình Tuy kết quả bước đầu chưa cao, nhưng với sự nhiệt tình và nổlực của bản thân truyền đạt cho học sinh.Với những kinh nghiệm nho nhỏ này, tôi
hy vọng trong thời gian đến, học sinh lớp tôi sẽ không còn học sinh nào chưa hoànthành môn Toán
Mặc dù đã cố gắng nhiều cho việc tìm tòi, nghiên cứu và nhưng vẫn còn mộtvài khiếm khuyết nhất định
Rất mong nhận được những ý kiến đóng góp của quý thầy cô, bạn bè đồng nghiệp và các cấp Lãnh đạo để đề tài của tôi ngày càng hoàn thiện hơn và có hiệu quả thiết thực hơn trong công tác giảng dạy