Làm thế nào để học sinh của mình có thể nhận xét đánh giá bài tập thực hành qua từng tiết dạy một cách tự nhiên và phải xuất phát chính từ ý kiến của các em.. Việc tự đánh giá, nhận xét
Trang 1TRƯỜNG TIỂU HỌC QUÁN TOAN
-*** -Sáng kiến kinh nghiệm:
“RÈN LUYỆN KỸ NĂNG TỰ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM MỸ THUẬT THỰC HÀNH
CỦA HỌC SINH LỚP 1”
Tác giả: Hoàng Sĩ Nguyên
Chức vụ:Giáo viên
Đơn vị: Trường Tiểu học Quán Toan
Trang 2Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN ĐĂNG KÝ SÁNG KIẾN
Năm 2016
Kính gửi: Hội đồng khoa học công nghệ Quận Hồng Bàng
Họ và tên : Hoàng Sĩ Nguyên
Chức vụ đơn vị công tác: Giáo viên trường Tiểu học Quán Toan
Tên sáng kiến: “RÈN LUYỆN KỸ NĂNG TỰ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM MỸ
THUẬT THỰC HÀNH CỦA HỌC SINH LỚP 1”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Giáo dục
Thời gian, địa điểm áp dụng sáng kiến: Học kỳ I Năm học 2016-2017 Địa điểm: Trường Tiểu học Quán Toan quận Hồng Bàng
Hồng Bàng, ngày 07 tháng 11 năm 2016
Người viết đơn
Hoàng Sĩ Nguyên
Trang 3Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
BẢN CAM KẾT
I TÁC GIẢ:
Họ và tên: HOÀNG SĨ NGUYÊN
Ngày, tháng, năm sinh: 09-11-1980
Đơn vị: Trường tiểu học Quán Toan – Hồng Bàng – TP Hải Phòng
Điện thoại: 031.3282062 Di động: 098 918 8649
E-mail: hoangsinguyen@moet.edu.vn
II SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Đề tài:
“RÈN LUYỆN KỸ NĂNG TỰ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM MỸ THUẬT THỰC HÀNH CỦA HỌC SINH LỚP 1”
III CAM KẾT
Tôi xin cam kết sáng kiến kinh nghiệm này là sản phẩm của cá nhân tôi Nếu có xảy ra tranh chấp về quyền sở hữu đối với một phần hay toàn bộ sáng kiến kinh nghiệm, tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước lãnh đạo đơn vị, lãnh đạo Sở GD&ĐT về tính trung thực của bản Cam kết này
Quán Toan, ngày tháng năm 2016
Người cam kết
(Ký, ghi rõ họ tên)
Hoàng Sĩ Nguyên
Trang 4DANH SÁCH CÁC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ VIẾT
1 Ứng dụng CNTT trong giảng dạy phân môn
thường thức mĩ thuật ở tiểu học Mĩ thuật 2008 A
2
Hiệu quả của việc tổ chức hoạt động thực
hành theo nhóm trong phân môn tập nặn tạo
dáng của mĩ thuật tiểu học
Mĩ thuật 2009 B
4 Sử dụng đồ dùng dạy học trong giảng dạy mĩ
6 Hiệu quả dạy học mĩ thuật trong trường tiểu
7
“Ứng dụng công nghệ thông tin
trong giảng dạy mỹ thuật với phân môn vẽ
tranh lớp 5 ở trường Tiểu học Quán Toan –
Quận Hồng Bàng”
Mĩ thuật 2014 A
MỤC LỤC
Trang 5NỘI DUNG TRANG
Trang 6I ĐẶT VẤN ĐỀ 5
4 Đối tượng, phạm vi, kế hoạch nghiên cứu 7
4.1 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu 7
3.1 Tự đánh giá trong môn mỹ thuật: 11
I ĐẶT VẤN ĐỀ
1 Lí do chọn đề tài:
Trang 7Ngày nay việc dạy học ở Tiểu học nói chung chúng ta cần truyền tải nội dung bài học đến với học sinh một cách nhẹ nhàng, dễ hiểu, dễ tiếp thu nhất đang được áp dụng rộng rãi Đối với bộ môn mĩ thuật ngoài việc truyền tải nội dung bài học các em còn được tự nhận xét đánh giá bài của nhau Nên việc tạo cho học sinh biết cách tự nhận xét và đánh giá bài làm thực hành là vô cùng quan trọng Các em thu nhận được kiến thức lí thuyết cũng như những kỹ năng
cơ bản từ giáo viên, để các em tự mình xây dựng nên bài tập thực hành theo ý của riêng của mỗi em và sau đó hoàn thanh bài tập của mình Qua mỗi bài thực hành các em lại nhận ra thêm nhiều điều bổ ích cho cuộc sống xung quanh nhất
là về cái đẹp, các em có thể tự làm đẹp cho chính mình từ góc học tập, sách vở, các vật dụng trong nhà v.v… Để học sinh nhận biết được điều đó thì các em phải được nhận xét bài tập cho nhau, đánh giá bài tập của nhau Như vậy các em mới cảm nhận được hết vẻ đẹp cũng như nhận biết được hết những điều mình học được từ giáo viên Đối với học sinh lớp 1 việc chuyển đổi từ hình thức chơi là chính ở mầm non sang việc học là chính ở tiểu học sẽ khiến các em gặp khó khăn cũng như bỡ ngỡ với các môn học Với môn mỹ thuật việc tiếp thu kiến thức cũng như thực hành tạo nên các sản phẩm mỹ thuật cũng chỉ dửng ở bước đầu cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản ban đầu giúp học sinh bước đầu hình thành các kỹ năng cũng như tiếp thu ngôn ngữ mỹ thuật
Hiện nay trường tiểu học Quán Toan dạy mỹ thuật theo phương pháp Đan Mạch trên tất cả các khối lớp Với phương pháp này học sinh được tiếp thu kiến thức mỹ thuật thông qua việc trải nghiệm tạo nên các sản phẩm mang tính mỹ thuật Thông qua các sản phẩm do chính các em tạo nên các em có thể tự tiếp thu được những kiến thức mỹ thuật cơ bản theo yêu cầu của từng chủ đề Làm thế nào để học sinh của mình có thể nhận xét đánh giá bài tập thực hành qua từng tiết dạy một cách tự nhiên và phải xuất phát chính từ ý kiến của các em Có như vậy học sinh mới cảm thụ được hết vẻ đẹp ở bài vẽ của mình và các bạn trong lớp, để các em rút ra được kinh nghiệm cho bản thân thông qua việc nhận xét đánh giá bài học của nhau
Việc tự đánh giá, nhận xét sản phẩm của mình và của bạn là vô cùng quan trọng nó giúp học sinh tự kiểm tra kiến thức của mình và thông qua các sản phẩm học sinh tích lũy được kinh nghiệm, kiến thức cho bản thân Quan việc nhận xét, đánh giá học sinh trở lên tự tin và phát triển khả năng ngôn ngữ khi
Trang 8nói lên cảm nhận của cá nhân mình đối với các sản phẩm mỹ thuật của mình và của bạn mình
Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy các em học sinh lớp 1 vẫn chưa tự tin khi nhận xét, đánh giá bài làm của mình cũng như bạn mình Kỹ năng tự đánh giá của học sinh còn yếu, việc nhận xét của các em cũng chung chung như: Đẹp hay chưa đẹp Học sinh tự đánh giá chưa có hệ thống từ bao quát đến chi tiết cũng như chưa vận dụng các ngôn ngữ mỹ thuật khi đánh giá một sản phẩm mỹ thuật Do đó học sinh chưa tiếp thu được nhiều kinh nghiệm cũng như kiến thức thông qua việc tự đánh giá
2 Mục đích nghiên cứu:
Việc để học sinh tự nhận xét đánh giá bài làm của mình cũng như của các bạn trong lớp là vô cùng quan trọng Ở đây không chỉ để các em nắm vững thêm kiến thức đã học, mà còn củng cố kỹ năng, phát huy năng khiếu của mình Giúp học sinh phát huy khả năng tự nhận xét đánh giá bài vẽ theo cảm nhận giúp học sinh phát huy khả năng tự nhận xét đánh giá bài vẽ theo cảm nhận vẽ
đó Các em tự so sánh giữa các bài vẽ với nhau để nhận ra được bài vẽ tốt với bài vẽ chưa tốt, về bố cục, màu sắc, hình vẽ… Có như vậy các em mới cảm thụ được hết vẻ đẹp của bài vẽ, nhận thấy được lợi ích của việc học Mĩ thuật Các
em yêu thích môn học hơn, từ đó các em biết vận dụng vào thực tiễn để làm đẹp cho bản thân cũng như trong cuộc sống Qua quá trình nhận xét, tự nêu lên chính kiến của mình các em có thể phát triển thêm khả năng nói, tăng thêm lòng tự tin trước đám đông Từ đó các em không còn rụt rè khi phải nói lên ý kiến của mình trước mọi người Và qua đó tôi cũng mong muốn những học sinh nhút nhát sẽ tự tin khi phát biểu ý kiến của em
Với tôi để học sinh có được những kỹ năng cần thiết cho việc nhận xét – đánh giá bài làm một cách tốt nhất là vô cùng cần thiết Vì vậy tôi đặt ra những nhiệm vụ cụ thể cho mình cũng như cho học sinh: * Đối với giáo viên: Nắm rõ được đặt điểm, tình hình học sinh của lớp Nêu ra những câu hỏi mang tính gợi
mở, cho học sinh dễ hiểu Các gợi ý phải rõ ràng, xác với nội dung bài làm mà học sinh đã vẽ Trình bày bài vẽ lên bảng một cách khoa học cho học sinh thấy được tất cả các bài tập được chọn để nhận xét Tạo trò chơi vui tươi, hấp dẫn *
Trang 9Đối với học sinh: Phối hợp với giáo viên nhận xét các bài tập Đưa ra ý kiến nhận xét của riêng mình Tự sắp lại bài vẽ theo ý của riêng Nêu lên ý riêng vì sao thích, vì sao không thích Các em tự đánh giá bài đã nhận xét theo các tiêu chí, mục tiêu của chủ đề
Việc giúp học sinh lớp 1 có thể tự đánh giá một sản phẩm mỹ thuật một cách chính xác, có hệ thống, vận dụng đúng ngôn ngữ mỹ thuật khi đánh giá một sản phẩm mỹ thuật và thông qua việc tự đánh giá giúp học sinh trở lên tự tin diễn đạt cảm xúc của bản thân, tiếp thu được nhiều kiến thức cũng như kinh nghiệm cho mình là việc vô cùng cần thiết và cấp bách Vì vậy tôi đã tập trung nghiên cứu cũng như tìm tòi các giải pháp giúp học sinh lớp 1 rèn luyện kỹ năng
tự đánh giá, nhận xét một sản phẩm mỹ thuật
3 Kết quả cần đạt:
Giúp Hs có những kiến thức cơ bản ban đầu để tự đánh giá sản phẩm mỹ thuật thực hành của mình một cách chính xác và có hệ thống Qua đó Hs có thể vận dụng những kiến thức mà mình đã có được để đánh giá và nhận xét bài làm của bạn
Việc rèn luyện các kỹ năng tự đánh giá, nhận xét giúp học sinh tự tin hơn
và học sinh có được những kiến thức được bổ sung trong quá trình tham gia tự đánh giá và đánh giá các sản phẩm trên lớp
Phát triển khả năng tư duy, ngôn ngữ cho học sinh nhất là ngôn ngữ đặc trưng của môn mỹ thuật
4 Đối tượng, phạm vi, kế hoạch nghiên cứu
4.1 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu của tôi là các em học sinh lớp 1 Trường tiểu học Quán Toan Các em là đối tượng mới chuyển từ cấp mầm non lên và bước đầu tiếp xúc với các phương pháp học mới nên còn nhiều bỡ ngỡ Việc tạo các nền móng cơ bản về kiến thức, kỹ năng, khả năng tư duy, rèn luyện kỹ năng đánh giá
là vô cùng cần thiết Những yếu tố này sẽ giúp các em tự tin và có kiến thức vững chắc để lên các lớp tiếp theo Tôi chọn các em học sinh lớp 1A1 làm đối tượng nghiên cứu vì:
Trang 10*Thuận lợi: Các em học sinh có học lực đồng đều, yêu thích môn mỹ thuật
* Khó khăn: Các em học sinh lớp 1 vẫn còn rụt rè, nhút nhát và chưa tự tin Kiến thức cơ bản về mỹ thuật, ngôn ngữ mỹ thuật các em còn yếu
4.2 Kế hoạch nghiên cứu
Với tôi để học sinh có được những kỹ năng cần thiết cho việc tự nhận xét – đánh giá bài làm một cách tốt nhất là vô cùng cần thiết Vì vậy tôi đặt ra những nhiệm
vụ cụ thể cho mình cũng như cho học sinh:
* Đối với giáo viên: Nắm rõ được đặt điểm, tình hình học sinh của lớp Nêu ra những câu hỏi mang tính gợi mở, cho học sinh dễ hiểu Các gợi ý phải
rõ ràng, xác với nội dung bài làm mà học sinh đã vẽ Trình bày bài vẽ lên bảng một cách khoa học cho học sinh thấy được tất cả các bài tập được chọn để nhận xét Tạo trò chơi vui tươi, hấp dẫn
* Đối với học sinh: Phối hợp với giáo viên nhận xét các bài tập Đưa ra ý kiến nhận xét của riêng mình Tự sắp lại bài vẽ theo ý của riêng Nêu lên ý riêng vì sao thích, vì sao không thích Các em tự đánh giá bài đã nhận xét theo các tiêu chí, mục tiêu của chủ đề
Trang 11II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận:
Trên thế giới Khoa học ngày nay chỉ ra rằng khoảng 10 vạn năm trước con người hiện đại ra đời và cũng đã biết nghĩ về thiên nhiên, về người khác và
về bản thân Một khi đã biết nghĩ về bản thân tức là phần nào họ đã có khả năng
tự đánh giá mình Tự đánh giá hình thành dựa trên cơ sở lí thuyết về kinh nghiệm học tập được Lewin nêu ra, sau đó được Kolb(1984) và Schon(1984) phát triển Theo AAIA, một tổ chức ở vùng Đông Bắc nước Anh chuyên nghiên cứu về những thành tựu và cải tiến việc đánh giá, đặc biệt quan tâm nghiên cứu
về vấn đề tự đánh giá của học sinh trong học tập Thành tựu nổi bật là họ đã xây dựng được các bước giúp học sinh tiểu học tự đánh giá kết quả học tập, tìm cách khuyến khích và giúp giáo viên điều khiển, định hướng quá trình học tập theo hướng phát huy năng lực của học sinh Qua nghiên cứu, họ khẳng định các ý tưởng và kết quả có được vẫn có thể áp dụng được đối với học sinh ở các lớp lớn hơn Ở Úc vấn đề tự đánh giá đã rất được quan tâm nghiên cứu và đã trở thành nề nếp, thói quen trong quá trình học tập của học sinh phổ thông (dẫn theo [24, tr 4]) Ở Canada, tự đánh giá được chú trọng nghiên cứu cả về lí thuyết và thực hành Về mặt lí thuyết, qua các nghiên cứu của các tác giả Baron (1990), Shavelson 6 (1992), Bellanca & Berman (1994), Garcia & Pearson (1994), Wiggins(1993), Hargreaves & Fullan (1998), đã cho thấy vai trò của giáo viên thay đổi, do đó đánh giá phải có sự thay đổi, chú trọng hơn đến tự đánh giá Rolheiser (1996) đã đưa ra được mô hình lý thuyết tự đánh giá Tác giả cho rằng
tự đánh giá đóng một vai trò quan trọng một chu kì học tập của học Theo mô hình đó, khi người học tự đánh giá hiệu quả việc học, họ sẽ biết được mức độ đạt mục tiêu học tập của bản thân Do đó, tự đánh giá sẽ khuyến khích học sinh đặt ra mục tiêu cao hơn và nỗ lực hết sức để đạt mục tiêu học tập của mình Thành tích có được là nhờ sự kết hợp giữa mục tiêu và sự nỗ lực Trên cơ sở thành tích đó HS sẽ tự đánh giá (tự suy xét, tự phản ứng, tự điều chỉnh) và do đó
họ sẽ tự tin hơn trong học tập Do đó, nếu chúng ta dạy cho người học làm tốt
Trang 122 Thực trạng:
Đối với học sinh lớp 1 việc chuyển đổi từ hình thức chơi là chính ở mầm non sang việc học là chính ở tiểu học sẽ khiến các em gặp khó khăn cũng như bỡ ngỡ với các môn học Với môn mỹ thuật việc tiếp thu kiến thức cũng như thực hành tạo nên các sản phẩm mỹ thuật cũng chỉ dửng ở bước đầu cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ bản ban đầu giúp học sinh bước đầu hình thành các
kỹ năng cũng như tiếp thu ngôn ngữ mỹ thuật
Hiện nay trường tiểu học Quán Toan dạy mỹ thuật theo phương pháp Đan Mạch trên tất cả các khối lớp Với phương pháp này học sinh được tiếp thu kiến thức mỹ thuật thông qua việc trải nghiệm tạo nên các sản phẩm mang tính mỹ thuật Thông qua các sản phẩm do chính các em tạo nên các em có thể tự tiếp thu được những kiến thức mỹ thuật cơ bản theo yêu cầu của từng chủ đề
Việc tự đánh giá, nhận xét sản phẩm của mình và của bạn là vô cùng quan trọng nó giúp học sinh tự kiểm tra kiến thức của mình và thông qua các sản phẩm học sinh tích lũy được kinh nghiệm, kiến thức cho bản thân Quan việc nhận xét, đánh giá học sinh trở lên tự tin và phát triển khả năng ngôn ngữ khi nói lên cảm nhận của cá nhân mình đối với các sản phẩm mỹ thuật của mình và của bạn mình
Qua thực tế giảng dạy tôi nhận thấy các em học sinh lớp 1 vẫn chưa tự tin khi nhận xét, đánh giá bài làm của mình cũng như bạn mình Kỹ năng tự đánh giá của học sinh còn yếu, việc nhận xét của các em cũng chung chung như: Đẹp hay chưa đẹp Học sinh tự đánh giá chưa có hệ thống từ bao quát đến chi tiết cũng như chưa vận dụng các ngôn ngữ mỹ thuật khi đánh giá một sản phẩm mỹ thuật Do đó học sinh chưa tiếp thu được nhiều kinh nghiệm cũng như kiến thức thông qua việc tự đánh giá
Việc giúp học sinh lớp 1 có thể tự đánh giá một sản phẩm mỹ thuật một cách chính xác, có hệ thống, vận dụng đúng ngôn ngữ mỹ thuật khi đánh giá một sản phẩm mỹ thuật và thông qua việc tự đánh giá giúp học sinh trở lên tự tin diễn đạt cảm xúc của bản thân, tiếp thu được nhiều kiến thức cũng như kinh nghiệm cho mình là việc vô cùng cần thiết và cấp bách Vì vậy tôi đã tập trung nghiên cứu cũng như tìm tòi các giải pháp giúp học sinh lớp 1 rèn luyện kỹ năng
tự đánh giá, nhận xét một sản phẩm mỹ thuật Sau đây là một số giải pháp tôi đã vận dụng thành công giúp các em học sinh lớp 1 có các kỹ năng tự đánh giá 1 sản phẩm mỹ thuật do các em tạo ra
Trang 133 Mô tả các giải pháp:
3.1: Tự đánh giá trong môn mỹ thuật:
Đối với bộ môn mĩ thuật ngoài việc truyền tải nội dung bài học các em còn được tự nhận xét đánh giá bài của nhau Nên việc tạo cho học sinh biết cách
tự nhận xét và đánh giá bài làm thực hành là vô cùng quan trọng Các em thu nhận được kiến thức lí thuyết cũng như những kỹ năng cơ bản từ giáo viên, để các em tự mình xây dựng nên bài tập thực hành theo ý của riêng của mỗi em và sau đó hoàn thành bài tập của mình Qua mỗi bài thực hành các em lại nhận ra thêm nhiều điều bổ ích cho cuộc sống xung quanh nhất là về cái đẹp, các em có thể tự làm đẹp cho chính mình từ góc học tập, sách vở, các vật dụng trong nhà v.v… Để học sinh nhận biết được điều đó thì các em phải được nhận xét bài tập cho nhau, đánh giá bài tập của nhau Như vậy các em mới cảm nhận được hết
vẻ đẹp cũng như nhận biết được hết những điều mình học được từ giáo viên Việc nhận xét, đánh giá một sản phẩm mỹ thuật hoàn thiện thường ở tiết cuối cùng hoặc kết thúc một hoạt động Do đó việc đánh giá thường mang tính tổng quát và tổng hợp toàn bộ kiến thức của hoạt động đó hoặc kiến thức của toàn bộ chủ đề cho nên việc tự đánh giá cũng phải mang tính tổng quát toàn bộ kiến thức của hoạt động hoặc của cả chủ đề đó
Môn Mĩ thuật tiểu học không nhằm đào tạo học sinh trở thành hoạ sĩ mà thông qua những kiến thức cơ bản của mĩ thuật nhằm giáo dục thẩm mĩ cho học sinh Giáo dục thẩm mĩ chính là giáo dục cho học sinh biết cách vận dụng cái đẹp vào trong học tập và cuộc sống, nhằm khơi dậy khiếu thẩm mĩ vốn có ở tuổi thơ Vì vậy học sinh có thể yếu về phần thể hiện thực hành nhưng khả năng tự đánh giá nhận xét về đường nét, hình khối, màu sắc tốt, vận dụng tốt khả năng ngôn ngữ mỹ thuật và tự tin khi diễn đạt thì học sinh đó đã nắm bắt tốt được kiến thức mỹ thuật về chủ đề đã học và đang học
Qua việc tự đánh giá các sản phẩm do mình và do các bạn hoàn thiện giúp học sinh thêm tự tin và biết cách đánh giá nhận xét về nội dung, ý nghĩa, hình ảnh, đường nét, hình khối, bố cục và màu sắc của sản phẩm Biết cách đánh giá sản phẩm 1 cách hệ thống và bài bản
Thông tư 22/2016/TT-BGDĐT ngày 22 tháng 9 năm 2016 của Bộ giáo dục và Đào tạo Sửa đổi, bổ sung một số điều Quy định đánh giá học sinh tiểu học ban hành kèm theo Thông tư 30/2014/TT-BGDĐT ngày 28 tháng 8 năm