Thiếu máu chi dưới mạn tính khi nào nên phẫu thuật

Minh họa thực tiễn Phẫu thuật tại BV Việt Đức Nam, 82 tuổi.. Thiếu máu MT giai đoạn III chân Phải Cắt cụt đùi Trái do thiếu máu bán cấp đến muộn Hybrid 1: stent đm chậu + bắc cầu đùi-kh

THIẾU MÁU CHI DƯỚI MẠN TÍNH

KHI NÀO NÊN PHẪU THUẬT ?

PGS.TS NGUYỄN HỮU ƯỚC BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ VIỆT ĐỨC

Đặt vấn đề

 Tần suất mắc bệnh ngày càng tăng  Tuổi thọ ↑, xơ vữa mạch ↑, các bệnh tự miễn ↑ …

 Hiểu biết chưa sâu – Thái độ điều trị chưa hợp lý

 Guideline thế giới

 Phù hợp thực tiễn Vn ?

 Khó hiểu / không chuyên khoa

 Phẫu thuật:

 Là gì ?

 Chỉ định ?

 Các loại kỹ thuật ?

 Kết quả và theo dõi ?

 BTC Hội nghị đề xuất chủ đề

“TMMT chi dưới: khi nào nên phẫu thuật”

Chẩn đoán TMMT Chi dưới

 Chẩn đoán lâm sàng:

 Yếu tố nguy cơ

 Đau chi: đau cách hồi – đau liên tục

 Mất mạch ngọn chi

 Loạn dưỡng - hoại tử đầu ngọn chi

 ABI (chỉ số HA cổ chân – ankle-brachial index) < 0.75

 Chẩn đoán cận lâm sàng:

 SÂ Doppler

 Chụp ĐM số hóa xóa nền

 IMR mạch chi …

 Chẩn đoán bệnh căn – th.tổn phối hợp:

 Yếu tố nguy cơ xơ vữa ĐM

 Rối loạn chuyển hóa Tiểu đường

 Bệnh mạch cảnh, mạch vành, mạch tạng …

∆ Giai đoạn thiếu máu mạn tính

Theo Fontaine Theo Rutherford

GĐ Tr.chứng  GĐ Mức Tr.chứng

I 0  0 0 0

II

Đau cách hồi IIa (> 150m) IIb (< 150m)



I 1 Đau cách hồi nhẹ

(>300m_không di chứng chi)

I 2 Đau cách hồi vừa

(100-300m_có di chứng chi)

I 3 Đau cách hồi nặng

(<75m, gần như liên tục)

III Đau cả khi nghỉ  II 4 Đau cả khi nghỉ

IV Loét – hoại tử

ngọn chi  III 5 Diện hoại tử nhỏ

III 6 Diện hoại tử rộng

Các phương pháp điều trị TMMT chi

 Điều trị Căn nguyên và Nội khoa

 Phẫu thuật:

– Chương trình (80%)

– Cấp cứu (20%  Thiếu máu bán cấp chi)

 Can thiệp

 Hybrid (Phẫu thuật + Can thiệp)

Các phương pháp phẫu thuật điều trị TMMT chi dưới

 PT bắc cầu “theo” giải phẫu:

 Chủ - chậu

 Chủ - đùi

 Đùi – khoeo

 PT bắc cầu “ngoài” giải phẫu:

 Nách – đùi

 Đùi – đùi

 Ngoại vi (ĐM cẳng chân, bàn chân)

 Phân chia theo mức độ khó và tiên lượng:

 Chủ - chậu

 Dưới bẹn

 Dưới gối - Ngoại vi

 Chất liệu cầu nối:

 Mạch nhân tạo: PTFE, Dacron, có vòng xoắn …

 Tĩnh mạch hiển: cùng bên, đối bên, tại chỗ

 Homograft …

 Hybrid:

 Bắc cầu, bóc xơ vữa … + Can thiệp (stent, nong bóng …)

 Phẫu thuật tạo đường vào cho Can thiệp

 Can thiệp hỗ trợ kiểm soát Phẫu thuật

Chỉ định PT và lựa chọn phương pháp PT

Các yếu tố liên quan

máu của đơn vị

Ngoại – Can thiệp trong việc ra quyết

định

TMMT chi dưới

 Thiếu máu bán cấp tính chi (Thrombose / TMMT)

 Thiếu máu Giai đoạn ≥ IIb (Fontaine)

≥ I.2 (Rutherford)

 Đã Hội chẩn đa chuyên khoa sâu

 Đủ Năng lực Phẫu thuật

 Lựa chọn ưu tiên PT / nếu thương tổn có thể điều trị bằng phẫu thuật

 Thiếu máu bán cấp chi:

“Thái độ như thiếu máu Cấp tính chi Chẩn đoán + Phẫu thuật theo hướng thiếu máu Mạn tính chi”

 Thiếu máu Mạn tính chi”

Lựa chọn kỹ giải pháp hợp lý nhất / mỗi bệnh nhân

Mục tiêu chính: giảm triệu chứng, bảo tồn chi dài tối đa

Minh họa thực tiễn Phẫu thuật tại

BV Việt Đức

Nam, 82 tuổi

Thiếu máu MT giai đoạn III chân Phải Cắt cụt đùi Trái do thiếu máu bán cấp đến muộn Hybrid 1: stent đm chậu + bắc cầu đùi-khoeo Hybrid 2: lấy HK cầu nối + nong đầu xa cầu nối

Kết quả: ổn định

Minh họa thực tiễn Phẫu thuật tại

BV Việt Đức

Nam, 73 tuổi

Thiếu máu MT g/đ IV chân Phải – III chân Trái Hybrid: stent đm chậu Trái + bắc cầu đùi-đùi

Kết quả: ổn định

Minh họa thực tiễn Phẫu thuật tại

BV Việt Đức

Nam, 82 tuổi

Thiếu máu Bán cấp tính chân Trái PT: lấy Huyết khối + bắc cầu đùi-khoeo

Kết quả: ổn định

Minh họa thực tiễn Phẫu thuật tại BV Việt Đức

Nam, 26 tuổi

Thiếu máu Mạn tính giai đoạn IV chân

Phải PT: bắc cầu đùi-chày sau (ống gót) bằng TM hiển phá van “in situ”

Kết quả: ổn định

Nam, 36 tuổi

Thiếu máu Mạn tính giai đoạn IV chân

Phải Điều trị nội khoa

Minh họa thực tiễn Phẫu thuật tại BV Việt Đức

Nam, 61 tuổi

Thiếu máu Mạn tính giai đoạn III chân Phải – II.b chân Trái do hẹp-tắc chạc

ba chủ chậu (Le Riche)

PT: bắc cầu chủ-đùi hai bên bằng

mạch nhân tạo

Kết quả: ổn định

Minh họa thực tiễn Phẫu thuật tại

BV Việt Đức

Nam, 65 tuổi

Thiếu máu Mạn tính giai đoạn IV chân Trái

PT: bắc cầu ngoại vi đùi-mác bằng TM hiển

phá van “in situ”

Kết quả: ổn định

Thank you for your attention