Phục hồi chức năng sau hội chứng vành cấp điều chúng ta cần chú ý

 WHO 1964: “Phục hồi chức năng PHCN tim mạch bao gồm tất cả các biện pháp nhằm cung cấp cho người bệnh điều kiện tối ưu về thể chất, tinh thần và xã hội, giúp họ đạt được tối đa về mặt

TS Nguyễn Thị Kim Liên TRUNG TÂM PHỤC HỒI CHỨC NĂNG

BỆNH VIÊN BẠCH MAI

 WHO (1964):

“Phục hồi chức năng (PHCN) tim mạch bao gồm tất

cả các biện pháp nhằm cung cấp cho người bệnh điều kiện tối ưu về thể chất, tinh thần và xã hội, giúp họ đạt được tối đa về mặt chức năng”

Đặt vấn đề

 Phục hồi chức năng tim nên bắt đầu với

-Các triệu chứng đầu tiên của bệnh tim

-Ngay sau giai đoạn đe dọa tính mạng của hội chứng vành cấp

-Giai đoạn sớm sau điều trị can thiệp

-Không nên giới hạn thời gian phục hồi

Phục hồi chức năng tim hiện đại nên:

- Toàn diện

- Bắt đầu sớm nhất có thể

- Liên tục

- Chia thành các giai đoạn

- Cá thể hóa phụ thuộc tình trạng lâm sàng

- Chấp nhận tình trạng bệnh nhân

- Phục hồi tâm lý xã hội

- Đánh giá, giảm thiểu các nguy cơ bệnh mạch vành

- Thay đổi lối sống, giáo dục bệnh nhân và gia đình

tim mạch

PHCN tim toàn diện bao gồm

- giai đoạn sớm (giai đoạn I và II)

- giai đoạn muộn (giai đoạn III)

Giai đoạn sớm: 2 giai đoạn

- thực hiện trên tất cả bệnh nhân:

+ hội chứng mạch vành cấp tính

+ hay đợt cấp đau thắt ngực mạn tính

(bảo tồn hay can thiệp)

1 Giai đoạn I

* PHCN thể chất/ vận động trị liệu (PA) tích cực phụ thuộc

- mức độ nặng của nhồi máu

- chống chỉ định nếu có

* Khởi đầu sau 12-48 tiếng nghỉ ngơi trên giường

• Sau khi ổn định (2 – 3 ngày nhồi máu không biến chứng):

- Bài tập: tăng dần cường độ dưới sự theo dõi của KTV

1 Giai đoạn I

• Pha khởi đầu:

- Bài tập thở

- Bài tập thư giãn

- Bài tập động theo nhóm cơ nhỏ;

* Giai đoạn liên tục: bài tập động theo nhóm cơ lớn, ngồi

và đứng dậy, đi lại;

+ 4-6 ngày: BN được trợ giúp bởi KTV tập leo cầu thang

* Giai đoạn II nên khởi đầu:

- tuần thứ 2-3 sau nhồi máu

* Thời gian giai đoạn II phụ thuộc vào:

-Tình trạng lâm sàng của bệnh nhân

-Phương thức PHCN (bệnh viện: 2-4 tuần, ngoại trú:

4-12 tuần; PHCN tại nhà theo dõi bằng ECG: 4-12 tuần)

PHCN tim giai đoạn II nội trú và ngoại trú bao gồm:

2 Giai đoạn II

PHCN tim giai đoạn II nội trú và ngoại trú bao gồm:

—Luyện tập sức bền:

+ Tập ngắt quãng:

Thời gian giữa đạp xe hay chạy bộ kéo dài 15-30 phút , cứ

3 phút luyện tập xen kẽ với 2-3 phút nghỉ ngơi

+ Luyện tập liên tục kéo dài 15 – 30 phút (đạp xe hay đi bộ)

— Các bài tập kháng trở thực hiện như một phần của bài tập tĩnh bổ sung cho hoạt động đạp xe

Bài tập giai đoạn II, III nên dừng lại hay thay đổi khi :

- Đau ngực mạch vành

- Khó thở

- Nhịp tim tăng lên hay giảm đi >10

- Bài tập gây rối loạn nhịp tim

- HA>10–15 mm Hg

- HA (TT>200 mm Hg, TTr>110 mm Hg)

Giai đoạn III phòng thương tật thứ cấp và

lối sống lành mạnh

PHCN tim giai đoạn III có thể tiến hành tại:

+ Tại nhà hoặc nơi có cơ sở vật chất chuyên PHCN:

# các hoạt động cá nhân hay nhóm được giám sát định

kì bởi bác sĩ chăm sóc ban đầu và/hoặc bác sĩ PHCN hay KTV của trung tâm PHCN

3

Mục tiêu của PHCN giai đoạn III gồm:

—Kiểm soát trị liệu thuốc

—Duy trì thể chất và tinh thần tốt nhất

—Giảm thiểu nguy cơ gây bệnh động mạch vành

—Nâng cao lối sống lành mạnh

Giai đoạn III phòng thương tật thứ cấp và

lối sống lành mạnh

* PHCN tim giai đoạn III thường bắt đầu khi:

- 2 - 4 tháng kể từ khi bị bệnh và kéo dài về sau

- Không cần nhân viên y tế quan sát, theo dõi liên tục trong quá trình luyện tập

3

PHCN tim giai đoạn III:

- Cường độ bài tập: cá thể hóa

- Đi bộ, đạp xe, luyện tập thể hình chung, chơi trò chơi nhóm (tránh môn thể thao đối kháng)

- Thời gian tập luyện: ≥ 2 tuần/lần, <45 – 60 phút

-Hiệu quả hơn về kiểm

soát yếu tố nguy cơ

mạch vành chuyển hóa

Bài tập đẳng trường

- Co cơ không thay đổi chiều dài cơ +  hậu gánh,

+  HA, NT so với bài tập động

- Nâng cao thể lực trong các

hàng ngày

Bài tập đối kháng

Aerobic cường độ thấp / Khởi động

Bài khởi động khoảng 5 phút, sau đó vào bài tập chính và kết thúc bài thư giãn tầm 5 phút

Các bài tập được khuyến cáo áp

BÀI TẬP ĐƯỢC KHUYẾN CÁO

♥ Cố gắng tập đi trên mặt phẳng Đi chậm hơn trên mặt nhấp nhô

♥ Nghỉ ngơi giữa các lần tập Nghỉ ít nhất 1 giờ sau khi vừa ăn

no hay vừa tắm trước khi tập

♥ Tránh tập trong thời tiết quá nóng/ẩm: lớn hơn khi 80°F/75% độ ẩm

♥ Tránh tập khi thời tiết quá lạnh/ẩm: tập ít khi nhiệt độ thấp, khi không có khăn trùm mặt hay khẩu trang

♥ Nếu bị ốm, không nên tập Khi cảm thấy tốt hơn, bắt đầu tập lại từ từ

Kết luận