KIẾN THỨC VÀ THỰC HÀNH VỀ TỰ CHĂM SÓC Ở NHÀ CỦA NGƯỜI BỆNH SUY TIM MẠN TẠI VIỆN TIM MẠCH VIỆT NAM NĂM 2016 BÁO CÁO NGHIÊN CỨU LÂM SÀNG ĐIỀU DƯỠNG TIM MẠCH ThS.. Trần Thị Ngọc Anh
Trang 1KIẾN THỨC VÀ THỰC HÀNH VỀ TỰ CHĂM SÓC
Ở NHÀ CỦA NGƯỜI BỆNH SUY TIM MẠN
TẠI VIỆN TIM MẠCH VIỆT NAM NĂM 2016
BÁO CÁO NGHIÊN CỨU LÂM SÀNG
ĐIỀU DƯỠNG TIM MẠCH
ThS Trần Thị Ngọc Anh Điều dưỡng Trưởng Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai
Trang 2Tinh hình suy tim
• Suy tim là nguyên nhân tử vong hàng đầu trong các
bệnh không lây nhiễm…
• Ở Mỹ số ca suy tim hiện có > 5,8 triệu người, mỗi năm
có trên 550 nghìn ca mới mắc
• Có khoảng 23 triệu người mắc suy tim trên toàn thế giới
• Tại Mỹ, hàng năm có xấp xỉ 900 nghìn bệnh nhân nhập viện vì suy tim và tiêu tốn một khoản tiền khổng lồ
• Theo tần suất mắc bệnh của thế giới, ước tính có 320
nghìn đến 1,6 triệu người mắc suy tim tại Việt Nam
Trang 3Điều trị suy tim
• Chính vì vậy việc điều trị để tránh tình trạng tiến
triển tăng nặng của bệnh là vô cùng quan trọng
Bên cạnh các biện pháp điều trị như: thuốc, biện
pháp hỗ trợ… thì biện pháp không dùng thuốc (chế
độ tập luyên, chế độ ăn giảm muối …)sẽ giúp cải
thiện tiến triển bệnh, hạn chế việc nhập viện của
người bệnh
• Để thực hiện tốt việc điều trị không dùng thuốc bệnh nhân cần phải có kiến thức và hành vi thực hành tốt các biện pháp này
Trang 4Mục tiêu nghiên cứu
Mô tả kiến thức và thực hành về tự chăm sóc tại nhà của người bệnh suy tim mạn được điều trị tại Viện Tim Mạch Việt Nam
Mô tả một số yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành về tự chăm sóc tại nhà của người
bệnh suy tim mạn
Trang 5Đối tượng và phương pháp (1)
Đối tượng
– 01/2016 – 06/2016 tại Viện Tim mạch Việt Nam, Bệnh viện Bạch Mai
– Lựa chọn: Bệnh nhân Suy tim độ III + IV; trên 18 tuổi
Phương pháp: N/cứu điều tra mô tả cắt ngang
– Bộ câu hỏi về kiến thức (AHFKT - V2) và thực hành (SCHFI - V6.2)
– Hỏi về kiến thức hiểu biết của bệnh nhân về suy tim, thái độ thực hành của bệnh nhân trong tự chăm sóc bản thân
Trang 6Đối tượng và phương pháp (2)
Xử lý số liệu
– Thống kê theo tỷ lệ %
– So sánh chi bình phương, t-test
Đạo đức nghiên cứu
– Quyền từ chối tham gia phỏng vấn
– Quyền bảo mật thông tin
Trang 7Đặc điểm chung của đối tượng N/cứu
Trang 8Số lần nằm viện và lý do vào viện
Trang 9Tỷ lệ (%)
Tỷ lệ (%)
Trang 10Bệnh nhân hiểu đúng về bệnh suy tim
Hiểu đúng về việc điều trị bệnh Đúng 65 32,5
Suy tim không thể chữa được nhưng có
thể kiểm soát được
Không đúng 77 38,5 Không biết 58 29,0
Trang 11Hiểu đúng về biện pháp tự điều trị
Hạn chế ăn muối Hạn chế uống
nhiều nước Không hút thuốc lá
Không uống rượu bia hàng ngày
Không bỏ thuốc suy tim khi thấy bệnh khoẻ hơn
Trang 12Kết quả kiến thức hiểu biết (1)
• Kiến thức về theo dõi cân nặng và luyện tập
Ngủ dậy 92 46,0
Chọn ý khác 88 44,0 Không biết 20 10,0
Bệnh nhân suy tim nên tập thể dục hàng
ngày
Đúng 117 58,5
Không đúng 48 24,0 Không biết 35 17,5
Bệnh nhân nên ngừng tập thể dục nếu có
các dấu hiệu khó thở, đau ngực…
Đúng 174 87,0
Không đúng 24 12,0 Không biết 2 1,0
Trang 13Kết quả kiến thức hiểu biết (2)
• Hiểu biết về chế độ ăn nhạt
Hiểu đúng về chế độ ăn giảm muối Lựa chọn Số lượng Tỉ lệ
(n=200) (%)
Hiểu biết loại thức ăn có chứa nhiều muối
Không đúng 82 41,0 Không biết 13 6,5
Hiểu biết loại thực phẩm có chứa
Ít muối nhất
Không đúng 14 7,0 Không biết 9 4,5
Hiểu biết loại thực phẩm có chứa
nhiều muối nhất
Không đúng 58 29,0 Không biết 52 26,0
Trang 14Kết quả kiến thức hiểu biết (3)
Người bệnh nên nhai kẹo cao su hoặc ăn
kẹo cứng để hạn chế uống nước
Không đúng 159 79,5 Không biết 43 21,5
Trang 15• Thực hành theo dõi cân nặng
Tần suất theo dõi Kiểm soát cân nặng
Trang 17Làm ruộng, hưu, khác 62 50,8 Công, viên chức 48 61,5 1,5 (0,84 - 2,88) 1,3 (0,65 - 2,69)
Trang 18Độ tuổi
<= 60 tuổi 15 17,0
>60 tuổi 21 18,8 1,1 (0,51 - 2,52) 1 (0,45 - 2,17)
Giới tính Nam 22 17,1 0,8 (0,38 - 1,91) 0,7 (0,32 - 1,61)
Trình độ học vấn Tiểu học, THCS 19 15,0
PTTH trở lên 17 23,3 1,7 (0,77 - 3,81) 1,2 (0,53 - 2,78)
Nghề nghiệp Làm ruộng, hưu, khác 31 16,6
*: Phân tích Fisher’ extract
Yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành (2)
Trang 19Yếu tố liên quan n % OR (95% CI) OR (95% CI)
Độ tuổi
<= 60 tuổi 64 72,7
>60 tuổi 90 80,4 1,5 (0,75 - 3,14) 1,5 (0,72 - 2,98)
Giới tính Nam 93 72,1 0,4 (0,17 - 0,96) 0,5 (0,23 - 1,18)
Trình độ học vấn Tiểu học, THCS 104 81,9
PTTH trở lên 50 68,5 0,5 (0,23 - 0,99) 0,7 (0,32 - 1,40)
Nghề nghiệp Làm ruộng, hưu, khác 148 79,1
Trang 20Độ tuổi
<= 60 tuổi 35 39,8
>60 tuổi 55 49,1 1,5 (0,80 - 2,68) 1,3 (0,69 - 2,38)
Giới tính Nam 64 49,6 1,7 (0,90 - 3,23) 1,3 (0,67 - 2,50)
Trình độ học vấn Tiểu học, THCS 50 39,4
PTTH trở lên 40 54,8 1,9 (1,00 - 3,49) 1,7 (0,90 - 3,34)
Nghề nghiệp Làm ruộng, hưu, khác 84 44,9
Trang 21Độ tuổi
<= 60 tuổi 83 94,3
>60 tuổi 109 97,3 2,2 (0,41 - 14,44) 1,7 (0,36 - 8,44)
Giới tính Nam 122 94,6 0,2 (0,01 - 2,01) 0,3 (0,04 - 3,22)
Trình độ học vấn Tiểu học, THCS 125 98,4
PTTH trở lên 67 91,8 0,2 (0,02 - 1,04) 0,4 (0,06 - 2,26)
Nghề nghiệp Làm ruộng, hưu, khác 181 96,8
>1 lần 112 94,9 0,5 (0,05 - 2,71) 0,6 (0,10 - 3,29)
Uống thuốc theo đơn của bác sĩ hàng ngày
Có hiểu biết 100 99,0 7,6 (0,94 - 346,21) 6,4 (0,73 - 56,01)
*: Phân tích Fisher’ extract
Yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành (5)
Trang 22• Mối tương quan giữa điểm kiến thức và thực hành
r=0,14, p<0,05
r=0,17, p<0,05
Yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành (6)
Trang 23Kết luận
• Kiến thức của bệnh nhân suy tim mạn
Điểm kiến thức chung của bệnh nhân suy tim là: 11,9 ± 2,8 (thấp nhất là 5, cao nhất là 19) 88,5% bệnh nhân biết lựa chọn thực phẩm ít muối, 74,0% bệnh nhân biết không được
tự ý bỏ thuốc, 58,5% bệnh nhân biết phải luyện tập thể dục hàng ngày, 19,0% biết phải theo dõi cân nặng hàng ngày
• Thực hành của BN suy tim
85,5% bệnh nhân tuân thủ uống thuốc hàng ngày, 60,5% thực hiện ăn giảm muối, 30,0% tập luyện thể dục hàng ngày và
8,0% theo dõi cân nặng hàng ngày
• Yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành của BN suy tim
Có mối tương quan thuận nhưng yếu giữa kiến thức và thực hành
Trang 24Kiến nghị
• Cần có hoạt động truyền thông sâu rộng hơn cho bệnh nhân cũng như cho cộng đồng kiến thức về suy tim và các biện pháp tự chăm sóc tại nhà để điều trị suy tim
• Nghiên cứu mới chỉ dừng ở mức mô tả tại một bệnh viện tuyến trung ương nên kết quả chưa đại diện cho cả nước, nhất là với các bệnh viện tuyến dưới Vì vậy, cần tiếp tục những nghiên cứu tiếp theo ở quy mô lớn hơn
Trang 25Xin cảm ơn sự chú ý của quý đại biểu