Điều trị suy tim bằng tế bào gốc sau NMCT

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO GỐC TRONG ĐIỀU TRỊ SUY TIM SAU NHỒI MÁU CƠ TIM ThS.. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ SUY TIM SAU NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP Tạo nhịp tái đồng bộ tim CRT Thay tim Dụng cụ

ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO GỐC

TRONG ĐIỀU TRỊ SUY TIM SAU

NHỒI MÁU CƠ TIM

ThS PHAN TUẤN ĐẠT

Bộ môn Tim mạch – Trường ĐHYHN Viện Tim mạch – Bệnh viện Bạch Mai

Global Health Estimates: Key figures and tables

June 2014

Department of Health Statistics and Information Systems

10 NGUYÊN NHÂN GÂY TỬ VONG HÀNG ĐẦU NĂM 2012

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP

SUY TIM SAU NMCT CẤP

Hơn 1 tỷ tế bào

cơ tim bị chết sau NMCT

SUY TIM SAU NMCT CẤP

10 – 15%

CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ SUY TIM SAU NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP

Tạo nhịp tái đồng bộ tim (CRT)

Thay tim

Dụng cụ hỗ trợ thất trái

Những nghiên cứu tiên phong trên thế giới cho thấy tính khả thi và triển vọng của TB gốc trong

điều trị suy tim sau NMCT cấp

s MNC EPC MSC CSC CDC

TB cơ tim gốc

Nguyên

bào cơ

vân

TB gốc dị ghép

Tế bào gốc tuỷ xương

CPC MPC +

Kết hợp

Tế bào gốc mô

mỡ

MSC

THẾ HỆ ĐẦU TIÊN

+ MSC/CSC

+

MSC/M2 like

CÁC THẾ HỆ TẾ BÀO GỐC ỨNG DỤNG TRONG ĐIỀU TRỊ CÁC BỆNH TIM MẠCH

THẾ HỆ THỨ 2 THẾ HỆ THỨ 3

XU HƯỚNG SỬ DỤNG CÁC LOẠI TBG

TRONG TIM MẠCH

Sanganalmath S, Bolli R Circulation Research 2013;113:810-834

Vai trò của TB gốc trong quá trình sửa chữa

tế bào cơ tim bị tổn thương

Vai trò của TB gốc trong quá trình sửa chữa

tế bào cơ tim bị tổn thương

Vai trò của TB gốc trong quá trình sửa chữa

tế bào cơ tim bị tổn thương

Cơ chế cận tiết của TB gốc trong quá trình sửa

chữa tế bào cơ tim bị tổn thương

Cơ chế cận tiết của TB gốc trong quá trình sửa

chữa tế bào cơ tim bị tổn thương

CÁC PHƯƠNG THỨC CẤY GHÉP TẾ BÀO GỐC

TIÊM TẾ BÀO GỐC QUA LỚP NGOẠI TÂM MẠC

TIÊM TẾ BÀO GỐC QUA LỚP NỘI TÂM MẠC

Hệ thống NOGA

TIÊM TẾ BÀO GỐC QUA LỚP NỘI TÂM MẠC

Catheter NOGA Myostar

TIÊM TẾ BÀO GỐC QUA LỚP NỘI TÂM MẠC

Catheter NOGA Myostar

TB Gốc có thể áp dụng trên các bệnh nhân Tim mạch nào ????

Các nghiên cứu ứng dụng lâm sàng hiện tại cho thấy hiệu

quả của phương pháp ứng dụng tế bào gốc trong điều trị một

số bệnh lý tim mạch sau:

1 Suy tim do Nhồi máu cơ tim cấp

2 Suy tim mạn tính do bệnh ĐMV

3 Bệnh ĐMV không thể can thiệp/PT được

4 Bệnh lý động mạch chi dưới giai đoạn cuối

5 Bệnh cơ tim giãn

6 Rối loạn nhịp thất

CHF

STEMI 20%

TẾ BÀO GỐC TRONG NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP

mô lấy từ tuỷ xương, tiêm qua đường động mạch vành

stent thành công

 Một số nghiên cứu tiêm từ trong buồng thất trái; tiêm trực tiếp khi phẫu thuật

Các thông số đánh giá thành công của phương pháp này là

Với những trường hợp suy tim sau nhồi máu cơ tim, vai trò của tế bào gốc được chứng minh trong quá trình tái tạo các

nhồi máu

CÁC NGHIÊN CỨU TRÊN THẾ GIỚI

Nghiên cứu TOPCARE-AMI (Transplantation of Progenitor Cells and Regeneration

Enhancement in Acute Myocardial Infarction)

20 BN NMCT được can thiệp

Nghiên cứu Repair –AMI (2006)

Nghiên cứu REPAIR-AMI cho thấy lợi ích đáng kể của TB gốc rõ ở nhóm bệnh nhân bị suy tim nặng

không phục hồi sau NMCT cấp (EF < 48.9%)

Những nghiên cứu mới nhất ủng hộ

Tế bào gốc cải thiện chức năng co bóp của cơ tim

16 nghiên cứu với

1641 bệnh nhân

Cấy ghép TB Gốc đường ĐMV làm cải thiện chức năng thất

trái ở BN sau NMCT cấp BN càng trẻ tuổi và suy giảm chức

năng thất trái nặng thì mức độ cải thiện càng tốt

Tóm tắt về TB Gốc trong điều trị

NMCT cấp

• Có cơ chế tương đối rõ

• Có nhiều nghiên cứu nhất

• Có kết quả hứa hẹn nhất

• Tuy vậy, chưa được khuyến cáo thường

quy của các Hiệp hội Tim mạch lớn trên

thế giới

• Một số nước (Đức, Thái Lan, Hàn Quốc )

đã cho phép áp dụng trong thực hành

CÁC NGHIÊN CỨU TẠI VIỆT NAM

NGHIÊN CỨU TẠI VIỆT NAM

• Năm 2007, đề tài nhánh (thuộc đề tài cấp Nhà nước

KC04/06-10): “Nghiên cứu ứng dụng tế bào gốc tự thân từ

tủy xương trong điều trị suy tim sau nhồi máu cơ tim” do

GS.TS Nguyễn Lân Việt làm chủ nhiệm đề tài nhánh đã

bước đầu cho thấy tính khả thi và hiệu quả của phương pháp này

• Tuy nhiên, số lượng BN còn hạn chế (6 BN) nên đề tài mới chỉ có thể có những kết luận ban đầu

BÁO CÁO KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

ĐỀ TÀI KHOA HỌC CÔNG NGHỆ ĐỘC LẬP CẤP NHÀ NƯỚC

NGHIÊN CỨU SỬ DỤNG TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN TRONG ĐIỀU TRỊ SUY TIM SAU NHỒI MÁU CƠ TIM

(Mã số: ĐTĐL.2011T/09)

Chủ nhiệm đề tài: GS TS NGUYỄN LÂN VIỆT

DANH SÁCH TÁC GIẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI

GS.TS Nguyễn Lân Việt

ĐỐI TƯỢNG

&

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

 Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân:

• Nhập viện với chẩn đoán nhồi máu cơ tim cấp (theo tiêu

chuẩn chẩn đoán của WHO) trong khoảng thời gian:

 <12 giờ kể từ thời điểm khởi phát bệnh

 hoặc sau 12 giờ nhưng BN vẫn còn đau ngực cần phải can thiệp ĐMV

• Động mạch thủ phạm là động mạch liên thất trước đoạn I

hoặc II

• Được điều trị nội khoa và can thiệp động mạch vành thủ

phạm theo quy trình thường quy (nong và đặt stent) ngay thì đầu thành công và dòng chảy từ TIMI II trở lên

• Sau khi can thiệp từ 3 - 5 ngày, chức năng thất trái vẫn giảm (EF Simpson trong khoảng 20 – 50%)

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

 Tiêu chuẩn loại trừ:

Tổn thương đoạn III động mạch liên thất trước hoặc

Tổn thương thân chung (hẹp > 50%)

• Thiếu máu nặng (hemoglobin < 90g/l)

• Có các bệnh lý mạn tính khác kèm theo (bệnh gan, thận, hô hấp, ung thư, )

• Có bệnh van tim nặng kèm theo

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

BN NHỒI MÁU CƠ TIM CẤP ĐƯỢC CAN THIỆP LAD 1,2

Thỏa mãn tiêu chuẩn lựa chọn và

loại trừ

• Hỏi bệnh và khám lâm sàng, XN CLS

• Siêu âm tim (EF Simpson), MRI tim

• Chụp buồng tim đánh giá CNTT

ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ TRONG THỜI GIAN NẰM VIỆN, SAU 3-6-12 THÁNG

NHÓM TẾ BÀO GỐC NHÓM CHỨNG

QUY TRÌNH NGHIÊN CỨU

Lấy tủy xương,

tách lọc TB gốc Cấy ghép vào ĐMV

QUY TRÌNH TIÊM TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN

VÀO ĐỘNG MẠCH VÀNH

QUY TRÌNH TIÊM TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN

VÀO ĐỘNG MẠCH VÀNH

QUY TRÌNH TIÊM TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN

VÀO ĐỘNG MẠCH VÀNH

QUY TRÌNH TIÊM TẾ BÀO GỐC TỰ THÂN

VÀO ĐỘNG MẠCH VÀNH

SỐ LƯỢNG ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU THAY ĐỔI THEO THỜI GIAN THEO DÕI

ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

(83,8%/16,2%)

42/8 (81%/19%) 0,37

Rối loạn lipid máu 13 (26%) 15 (30%) 0,33

Đái tháo đường 10 (20%) 5 (10%) 0,09

Thời gian khởi phát triệu chứng đến

lúc được tái tưới máu ĐMV (giờ) 2 (4%) 5 (10%) 0,14

Troponin T (ng/ml) 47 (94%) 48 (96%) 0,34

Pro-BNP (pmol/l) 1,3 ± 1,2 1,1 ± 0,9 0,34

Tuân thủ điều trị nội khoa: không có sự khác nhau giữa 2 nhóm (p>0.05)

PHÂN SỐ TỐNG MÁU (EF) TRƯỚC KHI CAN THIỆP ĐMV

EF Nhóm TB gốc

(n=45)

Nhóm chứng (n=45) p Siêu âm tim 36,19 ± 9,30 38,14 ± 7,29 0,25 Chụp buồng thất trái qua

đường ống thông 36,89 ± 11,72 38,65 ± 10,65 0,43 Cộng hưởng từ tim 35,89 ± 11,74 38,25 ± 9,74 0,28

CÁC BIẾN CỐ TIM MẠCH CHÍNH XẢY RA TRONG 12 THÁNG THEO DÕI

Biến cố tim mạch chính Nhóm TB gốc Nhóm chứng p

Cộng gộp các biến cố:

Tử vong + Tái NMCT + Tái can

thiệp ĐMV

Tử vong + Tái NMCT + Tái can

thiệp ĐMV + Tái nhập viện do suy

tim

5 (10%)

0,041

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SUY TIM TRÊN LÂM SÀNG

Kết quả thay đổi độ NYHA

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SUY TIM TRÊN CẬN LÂM SÀNG

Kết quả thay đổi về pro-BNP

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SUY TIM TRÊN CẬN LÂM SÀNG

Kết quả thay đổi phân số tống máu (EF) trên siêu âm tim

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SUY TIM TRÊN CẬN LÂM SÀNG

Kết quả thay đổi phân số tống máu (EF)

đo bằng phương pháp chụp buồng thất trái

KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ SUY TIM TRÊN CẬN LÂM SÀNG

Kết quả thay đổi phân số tống máu (EF)

đo bằng phương pháp chụp cộng hưởng từ tim

Hình ảnh chụp buồng thất phân số tống máu (EF) của

một bệnh nhân trước và sau tiêm tế bào gốc

Trước tiêm TB gốc Sau tiêm TB gốc

TRIỂN VỌNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO GỐC VÀ

CÔNG NGHỆ MÔ

TRIỂN VỌNG CÔNG NGHỆ TẾ BÀO GỐC VÀ

CÔNG NGHỆ MÔ

HÌNH ẢNH CẤY MIẾNG GHÉP GIỮA TẾ BÀO GỐC

VÀ MẠNG FIBRIN VÀO CƠ TIM

Menasché et al., Eur Heart J 2015

TIM NHÂN TẠO

Ứng dụng TB gốc trong tim mạch:

Chúng ta đang ở đâu?

• Suy tim sau NMCT cấp: hầu như đã sẵn

sàng cho thực hành thường quy/ vẫn cần

hướng có nhiều nghiên cứu và có kết quả khả quan nhất và đã được ứng dụng trên lâm sàng tại một số nước Kết quả nghiên cứu tại Việt Nam cũng cho thấy lợi ích ở nhóm bệnh nhân này

• Hiện chưa có khuyến cáo chính thức của các

hiệp hội trên thế giới về sử dụng thường quy tế bào gốc trong điều trị bệnh TM

Kovacic &

Fuster, Circ

Res 2015

Cell Therapy For

Patients With Acute Myocardial Infarction:

ACCRUEd Evidence to Date