Một số vấn đề ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất 2.2.2.1.Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất -Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ v
Trang 1- -
PHÙNG THỊ HIỀN
Tên đề tài:
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA
DỰ ÁN XÂY DỰNG NÚT GIAO HOÀNG TÂN TẠI KM 9+751,19 TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG NỐI THÀNH PHỐ HẠ LONG VỚI CẦU BẠCH ĐẰNG TẠI PHƯỜNG TÂN AN, XÃ TIỀN AN TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ QUẢNG
YÊN TỈNH QUẢNG NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Địa chính Môi trường Khoa : Quản lí Tài nguyên Khóa học : 2013- 2017
Thái Nguyên – 2017
Trang 2- -
PHÙNG THỊ HIỀN
Tên đề tài:
ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG, GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG CỦA
DỰ ÁN XÂY DỰNG NÚT GIAO HOÀNG TÂN TẠI KM 9+751,19 TRÊN TUYẾN ĐƯỜNG NỐI THÀNH PHỐ HẠ LONG VỚI CẦU BẠCH ĐẰNG TẠI PHƯỜNG TÂN AN, XÃ TIỀN AN TRÊN ĐỊA BÀN THỊ XÃ QUẢNG
YÊN TỈNH QUẢNG NINH
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Địa chính Môi trường Khoa : Quản lí Tài nguyên Khóa học : 2013- 2017
Giảng viên hướng dẫn : Th.S.Nông Thu Huyền
Thái Nguyên – 2017
Trang 3LỜI CẢM ƠN
Thực tập tốt nghiệp là giai đoạn cần thiết của mỗi sinh viên trong quá trình đào tạo tại các trường Đại học Đây là thời gian giúp mỗi sinh viên quen với công tác nghiên cứu khoa học, củng cố những kiến thức lý thuyết và vận dụng những kiến thức đó vào thực tế
Để đạt được mục tiêu trên, được sự nhất trí của khoa Quản lý Tài Nguyên, trường
Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của dự án xây dựng Nút giao Hoàng Tân tại Km 9+751,19 trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, tại phường Tân An, xã Tiền An trên địa bàn thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh.”
Sau thời gian nghiên cứu và thực tập tốt nghiệp tại Phòng Tài nguyên và Môi trường Thị xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh bài khóa luận của em đã hoàn thành đã hoàn thành Với lòng biết ơn sâu sắc em xin chân thành cảm ơn:
Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, Ban Chủ nhiệm khoa Quản lý Tài Nguyên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên cùng toàn thể các thầy cô giáo trong khoa đã tận tình giảng dạy và giúp đỡ em trong thời gian học tập và rèn luyện tại trường
Em xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới cô giáo Th.S.Nông Thu Huyền Cô đã trực tiếp, tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành khóa luận này
Em xin chân thành cảm ơn Phòng Tài nguyên và Môi trường và Trung tâm phát triển quỹ đất Thị xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong suốt quá trình thực tập cũng như trong việc hoàn thành bản khóa luận này
Em xin chân thành cảm ơn tới gia đình, bạn bè và người thân đã luôn cổ vũ, động viên em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu
Do trình độ bản thân còn hạn chế và thời gian có hạn, bước đầu làm quen với thực tế và phương pháp nghiên cứu nên trong khóa luận không tránh khỏi những sai sót Em rất mong nhận được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và bạn bè để khóa luận của em được hoàn chỉnh sâu sắc hơn
Em xin chân thành cảm ơn!
Thái nguyên, ngày… tháng… năm 2017
Sinh viên thực hiện
Phùng Thị Hiền
Trang 5DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 4.1 Kết quả thống kê diện tích đất tự nhiên của phường Tân An và xã
Tiền An năm 2015 33
Bảng 4.2: Dân số của phường Tân An và xã Tiền An năm 2015 34
Bảng 4.3: Cơ cấu các ngành kinh tế của phường Tân An và xã Tiền An năm 2015 35
Bảng 4.4 Hiện trạng sử dụng đất tại phường Tân an và xã Tiền An Thị xã Quảng Yên Tỉnh Quảng Ninh năm 2015 36
Bảng 4.5: Diện tích và cơ cấu các loại đất thu hồi để phục vụ dự án 41
Bảng 4.6: Kết quả bồi thường đất ở 42
Bảng 4.7: Kết quả bồi thường đất nông nghiệp 44
Bảng 4.8: Đánh giá kết quả bồi thường về nhà và các công trình vật, kiến trúc 45
Bảng 4.9: Kết quả bồi thường, cây cối hoa màu 46
Bảng 4.10: Tổng hợp kết quả chính sách hỗ trợ của dự án 47
Bảng 4.11 Tổng hợp kinh phí bồi thường 48
Bảng 4.12: Tình hình kinh tế các hộ trong khu vực dự án trước và sau khi bị thu hồi đất 49
Bảng 4.13 Tình hình lao động và việc làm của các hộ dân bị thu hồi đất tại dự án 51
Bảng 4.14: Ảnh hưởng của dự án đến an ninh trật tự xã hội của người dân 52
Bảng 4.15: Ảnh hưởng của dự án đến môi trường sống của người dân 53
Trang 6DANH MỤC HÌNH
Trang
Hình 4.1 Sơ đồ vị trí phường Tân An và xã Tiền An 31 Hình 4.2 Bình độ tuyến nút giao Hoàng Tân tại Km9+751,19 40 Hình 4.3: Hình ảnh khu vực dự án khi đã hoàn thành và môi trường sống của người dân xung quanhkhu vực 53
Trang 7PHẦN 1
MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề
Như ta đã biết đất đai có nguồn gốc tự nhiên, cùng với vòng quay của bánh
xe thời gian thì con người xuất hiện và tác động vào đất đai, cải tạo đất đai và biến đất đai từ sản phẩm tự nhiên lại mang trong mình sức lao động của con người, tức cũng là sản phẩm của xã hội
Đất nước ta đang phát triển mạnh theo hướng công nghiệp hóa hiện đại hóa
và thúc đẩy quá trình đô thị hóa Nhiều khu đô thị mới, khu công nghiệp khu kinh tế được hình thành Các dự án liên doanh và ngoài nước, hệ thống cấc công trình hạ tầng nâng cấp quốc gia, cấp địa phương được mở mang…đã và đang được hoạt động trên diện tích hàng nghìn héc ta
Trong điều kiện quỹ đất ngày càng hạn hẹp mà nhu cầu sử dụng đất ngày càng tăng thì vấn đề lợi ích của kinh tế của các tổ chức, cá nhân khi nhà nước giao đất cũng như thu hồi đất ngày càng được quan tâm Vì vậy công tác GPMB, bồi thường thiệt hại khi nhà nước thu hồi đã và đang là vấn đề mang tính cấp bách Trong nhiều năm qua chính sách bồi thường, giải phóng mặt bằng đã đi vào cuộc sống tạo mặt bằng cho các dự án xây dựng Việt Nam, tạo nguồn lực sản xuất, chuyển đổi cơ cấu, phát triển đô thị, đổi mới diện mạo nông thôn
Phường Tân An và xã Tiền An thuộc thị xã Quảng Yên nằm ở phía tây nam của tỉnh Quảng Ninh,thuộc Vùng Đông Bắc Bộ, Việt Nam Cùng với sự phát triển của cả nước về kinh tế - xã hội, phường Tân An và xã Tiền An trong thời gian qua
đã có nhiều công trình dự án được thực hiện nhằm mục đích đẩy mạnh nền kinh tế của tỉnh cũng như của thị xã, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và góp phần nhỏ vào sự nghiệp phát triển của cả nước Nhiều công trình, dự án đã hoàn thành và đi vào hoạt động đem lại nhiều thành tựu về kinh tế - xã hội cho tỉnh Tuy nhiên, nhiều công trình dự án đã đi vào sử dụng nhưng vẫn còn nhiều đơn thư khiếu nại Xuất phát từ những lý do trên, để nhìn thấy đầy đủ về công tác bồi thường, GPMB, được sự phân công của khoa quản lý tài nguyên, dưới sự hướng dẫn tận
Trang 8tình của cô giáo TH.S Nông Thu Huyền em đã tiến hành nghiên cứu đề tài:“Đánh giá công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng của dự án xây dựng Nút giao Hoàng Tân tại Km 9+751,19 trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, tại phường Tân An, xã Tiền An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh.”
1.2 Mục đích đề tài
1.2.1 Mục đích chung
Đánh giá thực trạng công tác bồi thường, GPMB và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất dự án án xây dựng Nút giao Hoàng Tân tại Km 9+751,19 trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, tại phường Tân An và xã Tiền
An trên địa bàn thị xã Quảng Yên.Từ đó tìm ra những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thườnggiải phóng mặt bằng tại thị xã Quảng Yên trong thời gian tới
1.2.2 Mục đích cụ thể
- Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của thị xã Quảng Yên; tình hình
quản lý và sử dụng đất trên địa bàn thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
- Đánh giá thực trạng việc tổ chức thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trên địa bàn thị xã Quảng Yên, Tỉnh Quảng Ninh
- Đánh giá việc thực hiện bồi thường GPMB, hỗ trợ tái định cư của dự án
- Xác định một số yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải phóng mặt bằng
1.3 Yêu cầu của đề tài
- Nắm chắc Luật Đất Đai, các Quyết định có liên quan đến công tác giải phóng mặt bằng
- Nắm chắc các Nghị định, thông tư, quyết định, văn bản hướng dẫn thi hành luật và khung giá đền bù của Chính phủ và của địa phương có liên quan đến việc bồi thường thiệt hại
- Số liệu điều tra, thu thập phải đảm bảo chính xác, khách quan
Trang 9- Phân tích và nhận xét công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án
- Đề xuất phải dựa trên cơ sở Nghị định, Quy định và phải đảm bảo tính khách quan
- Kết quả phải được các cấp các ngành có trách nhiệm nghiệm thu và tổ chức,
cá nhân hộ gia đình nhất trí
1.4 Ý nghĩa của đề tài
1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và thực tiễn khoa học
- Đề tài này giúp sinh viên củng cố và hoàn thiện kiến thức đã học trong nhà trường, áp dụng vào thực tế công việc Qua đó biết cách thu thập, tổng hợp xử lý số liệu và biết cách trình bày một báo cáo khoa học hoàn chỉnh
- Nắm chắc các quyết định về giải phóng mặt bằng bằng việc áp dụng kinh nghiệm thực tế trong công việc
1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn
- Từ quá trình nghiên cứu và thực tiễn đề tài chúng ta có thể nắm được những thuận lợi, khó khăn, để từ đó đưa ra những giải pháp có tính khả thi, rút ra những bài học kinh nghiệm cho công tác giải phóng mặt bằng được tốt hơn
Trang 10PHẦN 2 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
2.1 Cơ sở khoa học của đề tài
2.1.1.Cơ sở lý luận của đề tài
Nhu cầu thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia và đầu tư xây dựng các công trình công cộng, phát triển đô thị, các dự án sản xuất, kinh doanh là một tất yếu khách quan trong quá trình phát triển kinh tế - xă hội, đặc biệt đối với sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá của cả nước nói chung
và tỉnh Quảng Ninh nói riêng Trong quá trình thực hiện các dự án đầu tư thì công tác giải phóng mặt bằng là một khâu quan trọng và có tính đặc thù, không những ảnh hưởng lớn đến tiến độ đầu tư mà còn liên quan đến sự ổn định tình hình kinh tế, chính trị - xã hội.[2]
Hiện nay, vấn đề bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất đang là một vấn đề mang tính thời sự cấp bách Không chỉ vậy, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng còn là vấn đề phức tạp mang tính chất chính trị, kinh tế - xã hội tổng hợp, đòi hỏi được sự quan tâm của nhiều ngành, nhiều cấp, các tổ chức và cá nhân
Để làm giảm những mâu thuẫn trên, đã có rất nhiều cố gắng trong việc cải thiện các chính sách về đền bù thiệt hại cho người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, các chính sách này cũng có những bất cập, hạn chế nhất định, nhất là mức giá bồi thường thiệt hại và việc khôi phục mức sống cho các hộ dân bị di chỗ ở chuyển đến nơi ở mới, hoặc mất nguồn thu nhập chính do phải di chuyển, giải phóng mặt bằng
2.1.2 Cơ sở pháp lý của đề tài
2.1.2.1 Các văn bản pháp quy của nhà nước về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư
- Luật Đất đai năm 2013 được Quốc hội thông qua và có hiệu lực từ ngày 01/07/2014, để hướng dẫn việc bồi thường GPMB theo quy định của Luật Đất đai
2013, một số văn bản được ban hành có liên quan đến công tác bồi thường GPMB.[11]
Trang 11- Nghị định số 43/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điêu của luật đất đai
- Nghị định số 44/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về giá đất
- Nghị định số 45/2014/NĐ-CP ngày 15/5/2014 của Chính phủ quy định về thu tiền sử dụng đất
- Nghị định số 47/2014/NĐ-CP ngày 15/05/2014 của Chính phủ quy định về
bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
- Thông tư số 36/2014/TT-BTNMT ngày 30/06/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết phương pháp xác định giá đất; xây dựng điều chỉnh bảng giá đất; định giá đất cụ thể và tư vấn xác định giá đất;
- Thông tư số 37/2014/TT-BTNMT ngày 30/06/2014 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;
- Nghị định số 104/2014/NĐ-CP ngày 14/11/2014 cuả Chính phủ quy định
về khung giá đất
- Thông tư 30/2014/TT-BTNMT ngày 02/06/2014 của Bộ Tài Nguyên và Môi trường quy định về hồ sơ giao đất, cho thuê đất, chuyển mục đích sử dụng đất, thu hồi đất
2.1.2.2.Những văn bản pháp quy của tỉnh Quảng Ninh liên quan đến công tác bồithường và giải phóng mặt bằng
- Quy hoạch sử dụng đất đến năm 2020, kế hoạch sử dụng đất 5 năm kì đầu (2011-2015) của thị xã Quảng Yên đã được UBND tỉnh phê duyệt tại Quyết định số 472/2014/QĐ-UBND ngày 06/03/2014
- Quyết định 1766/2014/QĐ-UBND ngày 13/08/2014 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo Luật đất đai 2013 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
Trang 12- Quyết định 398/2012/QĐ-UBND ngày 27/02/2012 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc ban hành bộ đơn giá bồi thường tài sản đã đầu tư vào đất khi Nhà nước thu hồi đất theo Luật đất đai 2013 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
- Quyết định 4234/2015/QĐ-UBND ngày 28/12/2015 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc ban hành bộ đơn giá bồi thường tài sản đã đầu tư vào đất khi Nhà nước thu hồi đất theo Luật đất đai 2013 trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh
- Quyết định 3238/2014/QĐ-UBND ngày 26/12/2014 của UBND tỉnh Quảng Ninh về quy định giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh thực hiện từ này 01/01/2015 đến 31/12/2019
2.1.3 Những văn bản pháp lí có liên quan đến dự ánxây dựng Nút giao Hoàng Tân tại Km 9+751,19 trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, tại phường Tân An, xã Tiền An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
- Quyết định 2745/QĐ-UBND ngày 09/09/2009 về việc phê duyệt nhiệm vụ chuẩn bị đầu tư dự án Đường nối thành phố Hạ Long với cao tốc Hà Nội – Hải Phòng
- Quyết định số 166/QĐ-UBND ngày 19/1/2012 về việc phê duyệt đầu tư dự
án Đường nối thành phố Hạ Long với cao tốc Hà Nội – Hải Phòng
- Quyết định số 1063/QĐ-UBND ngày 21 tháng 4 năm 2015 của UBND tỉnh Quảng Ninh về việc phê duyệt quy hoạch mặt bằng tỷ lệ 1/500 (in thu tỷ lệ 1/1000) các cầu vượt, nút giao và kết cấu bảo vệ trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, thị xã quảng Yên
- Quyết định 3886/QĐ-UBND ngày 09/12/2015 của UBND tỉnh Quảng Ninh
về việc phê duyệt giá đất cụ thể để bồi thường, giải phóng mặt bằng để xây dựng cầu vượt, nút giao thông về kết câu trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, thị xã Quảng Yên
- Thông báo số 170/TB-UBND thị xã Quảng Yên ngày 20/6/2013 về thu hồi đất để thực hiện dự án Đường nối thành phố Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội – Hải Phòng của UBND thị xã Quảng Yên
- Thông báo 186/TB-UBND ngày 23/6/2015 của UBND thị xã Quảng Yên
về thu hồi đất để thực hiện dự án xây dựng Nút giao Hoàng Tân tại Km9+751,19
Trang 13trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, tại phường Tân An,
xã Tiền An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
2.2 Khái quát về vấn đề nghiên cứu
2.2.1 Khái niệm về bồi thường GPMB, hỗ trợ và tái định cư
-Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước quyết định thu lại quyền sử dụng đất
của người được Nhà nước trao quyền sử dụng đất hoặc thu lại đất của người sử dụng đất vi phạm pháp luật về đất đai
- Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với
diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất
- Chi phí đầu tư vào đất còn lại bao gồm chi phí san lấp mặt bằng và chi phí
khác liên quan trực tiếp có căn cứ chứng minh đã đầu tư vào đất mà đến thời điểm Nhà nước thu hồi đất còn chưa thu hồi được
-Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người có đất
thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển
- Tái định cư:
+ Tái định cư trong bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất được hiểu
là việc di chuyển người có đất bị thu hồi đến sinh sống ổn định tại một nơi ở mới thông qua các hoạt động hỗ trợ của Nhà nước nhằm giúp người bị thu hồi đất ổn định đời sống, sản xuất tại khu tái định cư
+ Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ở mà phải di chuyển chỗ ở thì được bố trí đất tái định cư bằng một trong các hình thức sau:
Bồi thường bằng nhà ở;
Bồi thường bằng việc giao đất ở mới;
Bồi thường bằng tiền để tự lo chỗ ở mới
+ Tái định cư là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí quan trọng trong chính sách bồi thường GPMB Các dự án bố trí tái định cư phải luôn đảm bảo về điều kiện hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ
Trang 142.2.2 Một số vấn đề ảnh hưởng đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất
2.2.2.1.Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
-Quy hoạch sử dụng đất là việc phân bổ và khoanh vùng đất đai theo không
gian sử dụng cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh, bảo
vệ môi trường và thích ứng biến đổi khí hậu trên cơ sở tiềm năng đất đai và nhu cầu
sử dụng đất của các ngành, lĩnh vực đối với từng vùng kinh tế - xã hội và đơn vị hành chính trong một khoảng thời gian xác định
- Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất có liên quan mật thiết đến công tác bồi thường GPMB Vì trước khi thực hiện công tác bồi thường GPMB hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất phải căn cứ vào quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt để phê duyệt dự án đầu tư Từ đó mới lập được phương án bồi thường, hỗ trợ GPMB
2.2.2.2 Đăng ký quyền sử dụng đất, lập và quản lý hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất
- Đăng ký đất đai, nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất là việc kê khai và ghi
nhận tình trạng pháp lý về quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất và quyền quản lý đất đối với một thửa đất vào hồ sơ địa chính
- Theo quy định của luật Đất đai năm 2013, người sử dụng đất phải đăng ký quyền sử dụng đất, nhà ở, tài sản gắn liền với đất tại cơ quan Nhà nước có thẩm quyền để được xét duyệt lập hồ sơ địa chính, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất
- Hệ thống hồ sơ địa chính và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất có quan
hệ mật thiết với công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, là một trong những yếu
tố quyết định khi xác định nguồn gốc, thời điểm bắt đầu sử dụng đất, đối tượng sử dụng đất và mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho người có đất bị thu hồi
- Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất là chứng thư pháp lý để Nhà nước xác nhận quyền sử dụng đất,
quyền sở hữu nhà ở, tài sản khác gắn liền với đất hợp pháp của người có quyền sử
Trang 15dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và quyền sở hữu tài sản khác gắn liền với đất
2.2.2.3 Giá đất
- Giá đất là giá trị của quyền sử dụng đất tính trên một đơn vị diện tích đất
- Giá trị quyền sử dụng đất là giá trị bằng tiền của quyền sử dụng đất đối
với một diện tích đất xác định trong thời hạn sử dụng đất xác định
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định giá đất cụ thể Cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh có trách nhiệm giúp Ủy ban nhân dân cấp tỉnh tổ chức việc xác định giá đất
cụ thể Trong quá trình thực hiện, cơ quan quản lý đất đai cấp tỉnh được thuê tổ chức có chức năng tư vấn xác định giá đất để tư vấn xác định giá đất cụ thể.Việc xác định giá đất cụ thể phải dựa trên cơ sở điều tra, thu thập thông tin về thửa đất, giá đất thị trường và thông tin về giá đất trong cơ sở dữ liệu đất đai.[11]
2.2.2.5.Thị trường bất động sản
- Thị trường bất động sản: Là nơi buôn bán, giao dịch bất động sản mà ở đó
có người mua, người bán, người môi giới, người đại diện pháp lý để thực hiện các quan hệ giao dịch về giấy tờ pháp lý, tài chính, giá cả, tiền tệ, hàng hóa bất động sản theo các quy định của Nhà nước
Việc hình thành và phát triển thị trường bất động sản góp phần giảm thiểu việc thu hồi đất để thực hiện các dự án đầu tư Khi đó người bị thu hồi đất có thể tự mua hoặc thuê đất, công trình trên đất mà không bắt buộc phải thông qua chính sách tái định cư của Nhà nước
Tuy nhiên giá đất để tính bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất sẽ bị tác động giá cả của bất động sản được hình thành trên thị trường Đây là một trong những
Trang 16nguyên nhân khiến công tác bồi thường GPMB trong thời gian qua bị kéo dài và cũng là nguyên nhân của phần lớn các vụ khiếu kiện đông người ở các địa phương
2.3 Công tác bồi thường, GPMB của một số nước trên thế giới và Việt Nam
2.3.1 Công tác bồi thường, GPMB của một số nước trên thế giới
2.3.1.1 Trung Quốc
Tại chương 20 và 23 Luật quản lý đất đai của Trung Quốc 2004 và Điều 13,
16 quy định về trưng mua nhà thuộc sở hữu Nhà nước và bồi thường 2011: Trước hết, tiến hành khảo sát các điều kiện thu hồi đất về các mặt dân số, nông nghiệp, đất canh tác trên thu nhập đầu người, tổng sản lượng hàng năm, diện tích đất, loại đất,
và vấn đề sở hữu của khu vực bị ảnh hưởng
Thứ hai, dự thảo kế hoạch thu hồi đất Kế hoạch này là cơ sở để Chính phủ phê duyệt công tác thu hồi đất và thực hiện việc bồi thường và tái định cư Công tác này bao gồm trưng mua đất thuộc sở hữu hợp tác xã, mục đích sử dụng đất, vị trí chính xác của khu đất bị trưng mua, chủ sở hữu và diện tích
Thứ ba, báo cáo với chính quyền cấp địa phương Cơ quan quản lý đất đai
đệ trình kế hoạch thu hồi đất và các tài liệu khác lên cấp cao hơn để kiểm tra, phê duyệt
- Ngày công bố dự án (Ngày thông báo): Điều 46 Luật quy định: Ngày công
bố dự án là ngày công bố chính thức việc dự án được phê duyệt
- Cơ sở bồi thường: Điều 47 của Luật và Điều 19 “Quy định về trưng mua
nhà trên đất thuộc sở hữu Nhà nước và bồi thường 2011” quy định:
+ Bồi thường không căn cứ giá thị trường, mức bồi thường phụ thuộc vào mục đích sử dụng ban đầu của khu đất bị trưng mua, mức này thấp hơn nhiều so với phí giao đất
+ Trong trường hợp mức bồi thường không đủ để duy trì mức sống ban đầu,
có thể tăng thêm, tuy nhiên, tổng mức bồi thường không vượt quá 30 lần giá trị sản lượng trung bình của 3 năm trước khi thực hiện trưng mua
+ Bồi thường cho giá trị nhà ở không thấp hơn giá thị trường
+ Cơ quan thẩm định giá bất động sản sẽ do chủ sở hữu lựa chọn
Trang 17- Hình thức bồi thường: Có một số hình thức bồi thường và tái định cư cho
những hộ nông dân như sau:
+ Chỉ bồi thường tiền
+ Tái định cư và có việc làm
+ Tái định cư với bảo hiểm phúc lợi
-Bồi thường Đất nông nghiệp: Điều 47 đoạn 2 và Điều 19”Quy định về
trưng mua nhà trên đất thuộc sở hữu Nhà nước và bồi thường 2011” quy định: + Mức bồi thường từ 6 đến 10 lần giá trị sản lượng hàng năm trung bình của
3 năm trước khi bị thu hồi
+ Trợ cấp tái định cư bằng 4 đến 6 lần giá trị sản lượng hàng năm trung bình
- Bồi thường đất ở và các loại đất khác: Các tiêu chuẩn về bồi thường cho
các loại đất khác tùy thuộc vào từng địa phương, trên cơ sở tham khảo mức bồi thường cho đất canh tác
+ Đối với việc thu hồi đất trồng rau ở khu vực ngoại ô, chủ dự án cũng phải trả một khoản tiền cho Quỹ xây dựng phát triển đất trồng rau mới
-Bồi thường công trình xây dựng: Mức bồi thường cho giá trị nhà ở bị trưng
mua sẽ không thấp hơn giá thị trường
+ Mức bồi thường sẽ do chính quyền địa phương quyết định
-Bồi thường ảnh hưởng cho hoạt động kinh doanh: Bồi thường cho các thiệt
hại về ngừng sản xuất và kinh doanh sẽ được quyết định dựa trên mức lợi nhuận, thời gian ngừng sản xuất hoặc kinh doanh và các yếu tố khác
- Bồi thường đối với người thuê đất: Không bồi thường cho cá nhân thuê
đất; không có điều khoản dành cho người thuê đất
- Các hộ gia đình được cấp nhà: Nếu hộ gia đình có nhà ở đạt chuẩn, sẽ
được ưu tiên đền bù nhà ở như vậy
+ Nếu như phải tái định cư do bị thu hồi, cơ quan phụ trách về thu hồi nhà ở
sẽ chi trả chi phí về tái định cư
+ Bồi thường cho các hộ gia đình bị thu hồi không thấp hơn giá thị trường của tài sản tương tự tại thời điểm trưng mua Mức bồi thường bao gồm:
Trang 18Cho giá trị nhà bị thu hồi;
Cho chi phí tái định cư hoặc nhà ở tạm thời;
Cho thiệt hại phát sinh từ việc phải đóng cửa hoạt động kinh doanh
-Các biện pháp phục hồi thu nhập: Điều 46 của Luật, Điều 13, 16 “Quy
định về trưng mua nhà trên đất thuộc sở hữu nhà nước và bồi thường 2011” quy định cụ thể như sau:Không có quy định rõ ràng trong luật về việc phục hồi thu nhập
-Tái định cư bằng tiền: Theo đó các khoản hỗ trợ sẽ được cung cấp tới các
cá nhân (cộng thêm khoản bồi thường cho chi phí về đất đai trong một số trường hợp), và sau đó, cá nhân sẽ tự chịu trách nhiệm Khoảng hơn 90% số hộ nông dân
bị ảnh hưởng đã chọn cách này
Tái định cư thông qua thỏa thuận chia sẻ cổ phần: Người được bồi thường
sẽ chuyển khoản tiền được bồi thường thành cổ phần của công ty được thành lập với vốn đầu tư từ các khoản tiền bồi thường
- Giám sát: Khi kế hoạch thu hồi đã được phê duyệt, cơ quan quản lý đất đai của tất cả các địa phương sẽ báo cáo về Bộ Tài nguyên và Đất đai về các khoản chi cho bồi thường, tái định cư vào cuối mỗi năm Bộ này sẽ chịu trách nhiệm xem xét báo cáo
+ Không có biện pháp giám sát đối với ảnh hưởng của việc triển khai Luật này đối với điều kiện sinh sống của các cá nhân bị ảnh hưởng, trừ các dự án xây dựng hồ trữ nước
- Tham vấn người dân: Không quy định về quy trình tham vấn Tuy nhiên,
trong văn bản về thủ tục tố tụng đối với tài nguyên và đất đai 2004 có yêu cầu cơ quan trưng mua đất đai phải thông báo tới nông dân về quyền lợi của họ trong việc khiếu kiện bồi thường, tái định cư và nếu cần, sẽ có phiên tòa xử trong vòng 5 ngày sau khi các bên được thông báo
- Cơ chế khiếu nại: Tranh chấp về quyền chủ sở hữu hoặc quyền sử dụng đất
sẽ được giải quyết thông qua đàm phán giữa các bên, nếu đàm phán không thành công, sẽ do chính quyền địa phương giải quyết
+ Tranh chấp giữa các đơn vị sẽ được giải quyết bởi chính quyền địa phương
ở cấp trên cấp quận, tranh chấp giữa cá nhân hoặc giữa cá nhân và đơn vị sẽ được giải quyết ở cấp thị xã hoặc cấp quận hoặc cấp cao hơn
Trang 19+ Nếu các bên liên quan không chấp nhận quyết định của chính quyền địa phương, tranh chấp sẽ được đưa ra tòa án trong vòng 30 ngày sau khi các bên nhận được thông báo về quyết định
+ Người nông dân được phép đưa khiếu kiện ra tòa, tuy nhiên, theo báo cáo năm 2007 của ADB, hiện tại, các khiếu kiện này không thể xử lý ở tòa do mức phí cao và các hạn chế khác
- Những trường hợp không được đền bù: Trước khi quyết định trưng mua
nhà ở, chính quyền địa phương sẽ thành lập các bộ phận để điều tra, xác định các tòa nhà trong diện trưng mua nhưng chưa đăng ký
- Công trình tái định cư: Không quy định cụ thể
2.3.1.2 Hàn Quốc
Đạo luật về thu hồi đất cho các công trình công cộng 2009 quy định về việc chuẩn bị kế hoạch thu hồi đất và tái định cư (LAR) cụ thể như sau:
+ Xác định danh mục các công trình công cộng và tiến hành khảo sát cơ bản
về các đối tượng và tài sản bị ảnh hưởng
+ Đàm phán về các điều khoản và điều kiện của LAR với các bên liên quan + LAR bao gồm thời hạn áp dụng các biện pháp tái định cư, thời gian, địa điểm, và các vấn đề liên quan đến hồ sơ đăng ký
- Ngày công bố dự án (Ngày thông báo): Điều 22 Đạo luật về thu hồi đất cho
các công trình công cộng 2009 quy định 2 bước thông báo:
+ Chính phủ phải đưa ra thông báo sơ bộ về thu hồi đất, để cho phép cán bộ thực hiện
+ Định giá để bồi thường sẽ do chuyên gia định giá tư nhân thực hiện, mức bồi thường sẽ được tính là mức trung bình của các giá trị định giá Nếu giá trị định giá cao nhất và thấp nhất chênh lệch 10% hoặc nhiều hơn, sẽ phải có chuyên gia định giá khác thực hiện tiếp việc định giá, và từ đó, mức bồi thường sẽ được tính toán lại
- Hình thức bồi thường: Bồi thường được trả bằng tiền mặt Các chủ sở hữu
tài sản bị thu hồi có thể lựa chọn các hình thức khác, không phải tiền mặt, bao gồm
Trang 20đất thay thế hoặc nhà ở xã hội
- Bồi thường đất nông nghiệp: Đạo luật về thu hồi đất cho các công trình
-Bồi thường công trình xây dựng: Các công trình xây dựng sau thời điểm
công bố dự án sẽ không được bồi thường Các công trình xây dựng không phép vào hoặc trước ngày 24/1/1989 được cho là hợp pháp và sẽ được bồi thường tương ứng
+ Nếu như giá trị tổng thể của cả công trình bị giảm hoăc bị gây thiệt hại do một phần công trình bị thu hồi, những thiệt hại đó sẽ được bồi thường
+ Nếu như một phần của công trình bị thu hồi nhưng sau khi sửa chữa không thể sử dụng phần còn lại được, thì chi phí sửa chữa sẽ được bồi thường
Nếu như giá trị định giá của một tòa nhà dân cư thấp hơn 5 triệu won (khoảng 4300 USD), mức bồi thường sẽ được tính là 5 triệu won
-Bồi thường ảnh hưởng cho hoạt động kinh doanh: Bồi thường cho thiệt hại
về kinh doanh được tính dựa trên thiệt hại về thu nhập hoặc lợi nhuận, chứ không dựa trên các tài sản hiện có
+ Bồi thường cho việc sa thải tạm thời hoặc thất nghiệp được áp dụng với những nhân công làm việc ít nhất 3 tháng, mức bồi thường tương đương 70% lương trung bình cho thời gian tạm ngừng việc (tối đa là 90 ngày)
-Bồi thường đối với người thuê đất: Người thuê nhà được bồi thường chi phí
di chuyển và ổn định nơi ở mới hoặc có thể được thu xếp thuê nhà ở xã hội
+ Nếu người thuê nhà là chủ hộ và trong diện phải di dời, sẽ được ưu tiên
Trang 21trong việc thuê nhà ở xã hội
-Các hộ gia đình được cấp nhà: Đạo luật quy định hộ gia đình sẽ được lựa
chọn một trong các cách sau:
+ Được cấp đất cho nhà liền kề với nhiều mục đích sử dụng, ví dụ cửa hàng (diện tích ít hơn 265m2) hoặc mục đích nhà ở (diện tích ít hơn 320m2) với một khoản phí + Được cấp nhà ở chung cư diện tích ít hơn 85m2 cho một hộ với một khoản phí + Được cấp 1 khoản trợ cấp, khoảng 30% giá trị định giá
+ Chi phí di chuyển đến nhà ở tạm thời
+ Khi hoạt động kinh doanh bị gián đoạn, hoặc giải thể do việc xây dựng khu đô thị, các thiệt hại có liên quan sẽ được bồi thường
- Các biện pháp phục hồi thu nhập: Ở Hàn Quốc không có quy định trong Luật
thu hồi và bồi thường Luật mới ban hành đưa ra một số căn cứ để hỗ trợ sinh hoạt, bao gồm: + Đào tạo nghề và ưu tiên tuyển dụng trong các dự án xây dựng khu đô thị + Cung cấp địa điểm để kinh doanh thương mại trong các tòa nhà thương mại cho các nhân công bị sa thải (không quá 27m2 một hộ gia đình)
+ Các biện pháp phục hồi thu nhập được áp dụng trong một số luật như: Luật về xây dựng đê điều và hỗ trợ môi trường (2000)
Luật về hỗ trợ Pyeongtaek-si
Quy định về vị trí các cơ sở quân sự ở Hàn Quốc (2005)
-Giám sát: Không có hoạt động giám sát về ảnh hưởng của việc triển khai Luật đối với điều kiện sống của người dân bị ảnh hưởng
+ Việc đánh giá sau dự án chỉ được thực hiện trong một số trường hợp đặc biệt
- Tham vấn người dân: Người dân bị ảnh hưởng sẽ thành lập Ủy ban công
dân (RC) để tham vấn về kế hoạch tái định cư, bao gồm bồi thường, vị trí tái định
cư và các giải pháp khôi phục đời sống
+ Ủy ban sẽ tổ chức tham vấn về việc định giá tài sản, quy mô của đất còn lại, xây dựng kế hoạch phục hồi thu nhập và địa điểm tái định cư và các vấn đề kháctheo yêu cầu của người dân
- Cơ chế khiếu nại: Thành lập Ủy ban về bồi thường với vai trò là cơ quan tư
Trang 22vấn về quyền của người dân
+ Thành viên của Ủy ban này là quan tòa, luật sư, cơ quan công chứng, giáo
sư và quan chức của các cơ quan liên quan, ít nhất 1/3 số thành viên phải là người dân bị ảnh hưởng
+ Hầu hết các khiếu kiện về kinh tế và sức khỏe được xử lý ở Ủy ban này
-Những trường hợp không được đền bù: Các tòa nhà được xây dựng không
phép thì không được bồi thường Các tòa nhà xây không phép trước hoặc vào ngày 24/1/1989 thì được coi là hợp pháp và do đó chi phí xây dựng lại được bồi thường Những người được sắp xếp địa điểm tái định cư là chủ sở hữu của tòa nhà hợp pháp và những người (kể cả người đi thuê) đã sống trong tòa nhà trước ngày công bố dự án, do đó những đối tượng sau sẽ không được xét
Chủ sở hữu tòa nhà không phép Tuy nhiên, những tòa nhà xây không phép trước 24/1/1989 vẫn được bồi thường
Để có thể được nhận bồi thường, người kinh doanh cần phải có cơ sở kinh doanh đầy đủ trang thiết bị (bao gồm cả nhân công) và có mặt bằng sản xuất, kinh doanh hợp pháp trước ngày công bố dự án
- Công trình tái định cư: Khu tái định cư phải bao gồm các cơ sở hạ tầng
thiết yếu như đường xá, hệ thống nước và nước thải
+ Chi phí cho việc xây dựng các cơ sở hạ tầng này sẽ do chủ đầu tư chi trả
2.3.1.3 Australia
Đạo luật quản lý đất đai WA 1997 điều 170 quy định về kế hoạch khảo sát
và triển khai dự án
- Ngày công bố dự án (Ngày thông báo): Điều 170, 171, 172 Đạo luật quản
lý đất đai WA 1997 quy định ngày công bố dự án (Ngày thông báo) căn cứ vào: + Thông báo về kế hoạch dự kiến ngay sau khi kế hoạch đó được đăng ký; + Thông báo về kế hoạch dự kiến phải bao gồm:
- Bản miêu tả về khu đất, chi tiết về mục đích của công trình công cộng sẽ xây dựng, thông tin chi tiết về các lợi ích bị ảnh hưởng
- Nêu chi tiết về:
Trang 23+ Địa điểm mà mọi người có thể xem bản kế hoạch vào những thời gian thích hợp + Lí do lựa chọn khu đất để xây dựng công trình công cộng;
+ Thời hạn dự kiến tiến hành thu hồi đất;
+ Tên của cán bộ đầu mối trong cơ quan chịu trách nhiệm về thu hồi;
+ Địa chỉ để khiếu nại, khiếu kiện;
Sẽ không có giao dịch nào được tiến hành đối với những tài sản trong khu vực này nếu không có sự phê duyệt của Bộ trưởng
- Cơ sở bồi thường: Điều 55 Đạo luật quản lý đất đai quy định Nguyên tắc
“giá trị đối với chủ sở hữu” thừa nhận rằng mức bồi thường cao hơn giá trị thị trường
- Hình thức bồi thường: Luật quy định, bồi thường được trả bằng tiền mặt
- Bồi thường đất nông nghiệp, đất ở và các loại đất khác, bồi thường công
trình xây dựng: Dựa trên giá thị trường
- Bồi thường ảnh hưởng cho hoạt động kinh doanh: Bồi thường cho việc
phải gián đoạn và khôi phục sản xuất;
- Bồi thường đối với người thuê đất: Chỉ có chủ sở hữu mới được bồi thường;
- Các hộ gia đình được cấp nhà: Thu hồi nhà ở được bồi thường $10,000
(có tính đến yếu tố lạm phát so với năm 1989)
- Giám sát: Không có hoạt động giám sát
- Tham vấn người dân: Luật quy định Bộ trưởng sẽ đưa bản copy công bố
dự án cho những người sẽ bị ảnh hưởng bởi dự án, cùng với:
+ Sơ đồ vị trí khu đất mà dự án sẽ triển khai
+ Văn bản nêu tóm tắt các quyền chính cho những người dân bị ảnh hưởng
- Cơ chế khiếu nại:Ở Australia có tòa án riêng về đất đai
Luật cũng quy định rõ đối tượng được đòi bồi thường, những gì có thể được bồi thường và cách xử lư bồi thường, theo đó, chỉ những người có lợi ích bị ảnh hưởng mới có quyền đòi bồi thường
- Những trường hợp không được đền bù: Những công trình xây dựng bất
hợp pháp sẽ không được bồi thường Tuy nhiên, do việc quản lý đất đai khá chặt chẽ, nên những trường hợp như vậy không nhiều
Trang 24- Công trình tái định cư: Không quy định cụ thể, chủ sở hữu sẽ phải tự tìm
nhà mới
2.3.2 Công tác bồi thường, GPMB ở Việt Nam
2.3.2.1 Công tác bồi thường, GPMB trong giai đoạn từ năm 1993 đến năm 2003
Luật Đất đai năm 1993 được Quốc hội khóa IX thông qua tại kỳ họp thứ 3 ngày 14/7/1993 và có hiệu lực ngày 15/10/1993 với quy định cụ thể như sau:
Tại điều 12 Luật quy định: “ Nhà nước xác định giá các loại đất để tính thuế chuyển quyền sử dụng đất hoặc thu tiền khi giao đất, cho thuê đất, tính giá trị tài sản khi giao đất, bồi thường thiệt hại về đất khi thu hồi Chính phủ quy định khung giá các loại đất đối với từng vùng và theo từng thời gian”
Điều 27 Luật quy định: “Trong trường hợp thật cần thiết, Nhà nước thu hồi đất đang sử dụng của người sử dụng đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng thì người bị thu hồi đất được đền bù thiệt hại ”
Sau khi Luật đất đai năm 1993 ra đời ngày 17/9/1994 Chính phủ ban hành Nghị định số 90/NĐ-CP quy định cụ thể về việc bồi thường, GPMB khi Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào các mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng Nghị định này mang tính toàn diện cao và cụ thể hóa việc thực hiện chính sách bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất
Luật sửa đổi bổ sung một số điều của Luật Đất đai năm 1998 và năm 2001 quy định cụ thể hơn về bồi thường GPMB khi Nhà nước thu hồi đất sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng Việc bồi thường,
hỗ trợ được thực hiện theo quy định của Chính phủ Nhà nước có chính sách để ổn định đời sống cho người có đất bị thu hồi
2.3.2.2 Công tác bồi thường, GPMB trong giai đoạn từ năm 2003 đến tháng 7 năm 2014
Luật đất đai năm 2003 được Quốc hội Khóa XI thông qua tại kỳ họp thứ 4 ngày 26/11/2003, có hiệu lực ngày 01/7/2004 Luật đất đai năm 2003 ra đời có ý nghĩa quan trọng đáp ứng yêu cầu mới đặt ra trong tiến trình phát triển nền kinh tế,
ổn định chính trị - xã hội của đất nước, hội nhập kinh tế trong khu vực và kinh tế quốc tế
Trang 25Sau đó Chính phủ đã ban hành Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng
5 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp Giấy chứng nhận quyền
sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường,
hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai; Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 8 năm 2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái địnhcư
Luật Đất đai năm 2003 sau hơn mười năm thực hiện đã tạo ra những bước đột phá, mang lại một diện mạo mới trong quản lý và sử dụng đất Luật cùng với các văn bản hướng dẫn thi hành Luật đã thúc đẩy sử dụng tài nguyên đất ngày càng tiết kiệm và hiệu quả Công tác quản lý nhà nước về đất đai dần đi vào kỷ cương, nền nếp Công tác tài chính về đất và giá đất từng bước được hoàn thiện theo hướng tiếp cận cơ chế thị trường, tạo nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện Luật đang đặt ra không ít khó khăn, bất cập cần tiếp tục bổ sung và sửa đổi
Đối với công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng còn có những tồn tại như việc thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư vẫn còn nhiều bất cập lớn, dẫn đến tình trạng khiếu kiện đông người, kéo dài thời hạn giải phóng mặt bằng, làm chậm tiến độ thực hiện các dự án đầu tư, trong đó có các dự án, công trình trọng điểm của Nhà nước, làm tăng chi phí đầu vào của quá trình sản xuất, ảnh hưởng đến môi trường đầu tư Khiếu nại, tố cáo về đất đai chiếm khoảng trên 70% tổng số các vụ việc khiếu nại, tố cáo trong cả nước Tính chất các vụ việc khiếu nại, tố cáo về đất đai ngày càng phức tạp, khiếu nại vượt cấp, đông người ở địa phương có chiều hướng tăng lên, nhất là ở các địa phương có nhiều dự án thu hồi đất để xây dựng nhà ở thương mại, tiềm ẩn sự mất ổn định ở một số vùng, đặc biệt là ở các thành phố lớn, các đô thị
2.3.2.3.Công tác bồi thường, GPMB từ sau tháng 7 năm 2014
Luật Đất đai số 45/2013-QH13 đã được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIII, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 29 tháng 11 năm 2013, có hiệu lực thi hành từ ngày 01 tháng 7 năm 2014 gồm 14 chương với 212 điều, tăng 7
Trang 26chương, 66 điều so với Luật đất đai năm 2003 Luật đất đai sửa đổi năm 2013 ra đời
đã thể chế hoá đúng và đầy đủ những quan điểm, định hướng của Nghị quyết số 19/NQ-TƯ tại Hội nghị lần 6 Ban Chấp hành Trung ương Đảng, đồng thời khắc phục, giải quyết những tồn tại, hạn chế phát sinh trong quá trình thi hành Luật đất đai năm 2003 Luật đất đai năm 2013 có một số điểm mới so với Luật đất đai năm 2003:
- Một là, Luật Đất đai 2013 đã cụ thể hóa các quyền của Nhà nước đối với đất đai như: quyền của đại diện chủ sở hữu; quyền quyết định mục đích sử dụng đất; quy định hạn mức sử dụng đất, thời hạn sử dụng đất; quyền quyết định thu hồi, trưng dụng đất đai; quyền quyết định giá đất; quyết định chính sách tài chính về đất đai…
- Hai là, Luật Đất đai 2013 đã bổ sung những nội dung cơ bản trong việc điều tra, đánh giá về tài nguyên đất đai, nhằm khắc phục bất cập hiện nay mà Luật Đất đai năm 2003 chưa có quy định cụ thể; bổ sung những quy định quan trọng trong nguyên tắc lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, nhằm khắc phục khó khăn khi lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; bổ sung và quy định rõ quyền và nghĩa vụ
sử dụng đất của người dân trong vùng quy hoạch đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền phê duyệt, nhằm đảm bảo quyền và lợi ích hợp pháp của người sử dụng đất
- Ba là, Luật quy định cụ thể, rõ ràng từ nguyên tắc đến nội dung và mở rộng dân chủ, công khai trong quá trình lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất; quy định
về đảm bảo quyền lợi của người sử dụng đất trong vùng quy hoạch như: Việc lấy ý kiến của nhân dân về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất ở cấp quốc gia và cấp tỉnh và cấp huyện được thực hiện thông qua hình thức công khai thông tin về nội dung của quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất trên trang thông tin điện tử theo quy định
- Bốn là, một trong những điểm mới quan trọng của Luật Đất đai năm 2013 vừa được Quốc hội thông qua là những quy định về cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất Tuy nhiên, giấy chứng nhận phải ghi đầy đủ tên của những người có chung quyền sử dụng đất, nhà ở hay tài sản gắn liền với đất
Trường hợp đất là tài sản chung của vợ chồng thì giấy chứng nhận ghi cả họ, tên vợ và họ, tên chồng (trừ trường hợp vợ, chồng có thỏa thuận ghi tên một người)
Trang 27Nếu giấy chứng nhận đã cấp chỉ ghi họ, tên của vợ hoặc chồng thì được cấp đổi sang giấy chứng nhận mới để ghi cả họ, tên vợ và họ, tên chồng nếu có nhu cầu Luật Đất đai 2013 cũng quy định cụ thể hơn những trường hợp sử dụng đất được cấp sổ đỏ; cấp giấy chứng nhận cho hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư đang sử dụng đất có và không có các giấy tờ về quyền sử dụng đất
- Năm là, Luật quy định cụ thể và đầy đủ từ việc thu hồi đất, bồi thường,
hỗ trợ tái định cư đảm bảo một cách công khai, minh bạch và quyền lợi của người
có đất thu hồi nhằm khắc phục, loại bỏ những trường hợp thu hồi đất làm ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của người sử dụng đất đồng thời khắc phục một cách có hiệu quả những trường hợp thu hồi đất mà không đưa vào sử dụng, gây lãng phí, tạo nên các dư luận xấu trong xã hội
- Sáu là, Luật Đất đai 2013 quy định rõ nguyên tắc định giá đất phải theo mục đích sử dụng đất hợp pháp tại thời điểm định giá, theo thời hạn sử dụng đất; bổ sung quy định về cơ quan xây dựng, cơ quan thẩm định giá đất, vị trí của tư vấn giá đất trong việc xác định giá đất, thẩm định giá đất và việc thuê tư vấn để xác định giá đất cụ thể Luật quy định khung giá đất do Chính phủ ban hành, định kỳ 05 năm một lần đối với từng loại đất, theo từng vùng; bỏ quy định việc công bố bảng giá đất vào ngày 01/01 hàng năm, thay vào đó, bảng giá đất được xây dựng định kỳ 5 năm một lần và công bố công khai vào ngày 01/01 của năm đầu kỳ Bảng giá đất chỉ áp dụng đối với một số trường hợp thay cho việc áp dụng cho tất cả các mục đích như quy định hiện hành
- Bảy là, Luật cũng quy định rõ ràng các đối tượng được Nhà nước giao đất, cho thuê đất và điều kiện để triển khai thực hiện các dự án đầu tư để Nhà nước giao đất, cho thuê đất
Luật Đất đai 2013 cũng được hoàn thiện theo hướng quy định cụ thể các quyền, nghĩa vụ của cá nhân, hộ gia đình và tổ chức sử dụng đất phù hợp với từng hình thức như giao đất không thu tiền sử dụng đất, giao đất có thu tiền sử dụng đất, thuê đất, công nhận quyền sử dụng đất và quy định các điều kiện khi người sử dụng đất thực hiện các quyền của mình
Trang 28- Tám là, Luật quy định hoàn chỉnh hơn các chính sách đất đai đối với khu vực nông nghiệp; hoàn thiện hơn quy định về chế độ sử dụng đất đối với sử dụng cho khu công nghiệp, khu công nghệ cao và khu kinh tế; bổ sung quy định việc sử dụng đất để xây dựng công trình ngầm, đáp ứng yêu cầu đặt ra của thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội của đất nước
- Chín là, Luật đã dành một chương để quy định về việc xây dựng hệ thống thông tin đất đai, cơ sở dữ liệu đất đai, hệ thống giám sát, theo dõi, đánh giá đối với quản lý và sử dụng đất đai được công khai, minh bạch và đảm bảo dân chủ trong điều kiện đất đai thuộc sở hữu toàn dân và đảm bảo quyền tiếp cận thông tin đất đai của mọi người dân Theo đó, công dân có quyền tự mình hoặc thông qua các tổ chức đại diện thực hiện quyền giám sát và phản ánh các sai phạm trong quản lý và
sử dụng đất đai
- Mười là, Luật mở rộng thời hạn giao đất nông nghiệp cho hộ gia đình,
cá nhân sản suất nông nghiệp; mở rộng hạn mức nhận chuyển quyền sử dụng đất của hộ gia đình, cá nhân đáp ứng yêu cầu tích tụ đất đai phục vụ sản xuất nông nghiệp theo hướng hiện đại phù hợp với đường lối phát triển nông nghiệp, nông thôn Luật Đất đai 2013 được Quốc hội thông qua là sự kiện quan trọng đánh dấu những đổi mới về chính sách đất đai, nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế -xã hội trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, thể hiện được ý chí, nguyện vọng của đại đa số nhân dân Luật Đất đai 2013 cũng khắc phục được những hạn chế, tồn tại của Luật Đất đai 2003 về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thi hồi đất
2.4 Công tác bồi thường giải phòng tại Quảng Ninh
Thời gian gần đây Quảng Ninh là địa bàn thu hút nhiều dự án đầu tư, trong
đó có không ít dự án lớn, động lực của tỉnh Để có mặt bằng sạch phục vụ cho các
dự án thì công tác bồi thường GPMB được tỉnh quyết liệt chỉ đạo triển khai và có nhiều giải pháp đồng bộ
Đối với các dự án trọng điểm của tỉnh, tỉnh đã chỉ đạo thành lập tổ công tác hoặc phân công cán bộ nắm chắc địa bàn, tập trung giải quyết tháo gỡ ngay những
Trang 29vướng mắc phát sinh tại cơ sở Có thể kể đến các dự án ở Khu kinh tế Vân Đồn mà trọng tâm là Dự án Cảng hàng không Quảng Ninh Để đảm bảo tiến độ của dự án, ngoài đội ngũ cán bộ của Trung tâm Phát triển quỹ đất (PTQĐ) của huyện Vân Đồn,
37 cán bộ chuyên môn của Trung tâm PTQĐ thành phố Hạ Long, Cẩm Phả và Sở Tài nguyên - Môi trường đã được huy động để triển khai công tác GPMB Tính đến ngày 24-3, việc GPMB đã cơ bản hoànthành
Ông Dương Văn Lưu, xã Hạ Long (Vân Đồn) có phần đất phải GPMB để làm đường vào sân bay, là hộ dân đi đầu trong việc tiến hành tháo dỡ nhà để bàn giao mặt bằng sớm cho đơn vị thi công, cho biết: Được sự vận động của chính quyền địa phương, tôi nhận thức mình cần phải có trách nhiệm, nghĩavụcaotrongviệcđónggópxâydựngquêhương,đấtnước.VânĐồncó sân bay, khu
du lịch quốc tế thì nơi này sẽ phát triển hơn, bản thân tôi và gia đìnhcũngđượchưởnglợitừnhữngđiềuđó
Không chỉ vậy, các dự án lớn, dự án trọng điểm của tỉnh hầu hết liên quan đến việc thu hồi đất của nhiều tổ chức và hộ gia đình, cá nhân, nguồn gốc sử dụng đất rất phức tạp song với sự tích cực vào cuộc kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các địa phương nên công tác GPMB đều thuận lợi và đảm bảo tiến độ đề
ra Có thể kể đến một số dự án lớn như: Dự án cải tạo nâng cấp Quốc lộ 18A đoạn Uông Bí - Hạ Long; Tuyến đường tránh phía bắc TP Hạ Long; Dự án Khu công nghiệp Texhong; Dự án xây dựng một số tuyến đường vào khu di tích Yên Tử và khu di tích Ngoạ Vân; Dự án đường nối TP Hạ Long với đường cao tốc Hà Nội - Hải Phòng
Có thể khẳng định, để có được kết quả trên tại mỗi dự án, dưới sự chỉ đạo sát sao của UBND tỉnh, các địa phương đều tổ chức thông báo công khai quy hoạch chi tiết dự án tại trụ sở UBND xã, nhà văn hoá thôn, khu nơi triển khai dự án Bên cạnh
đó, các địa phương còn thành lập tổ công tác kiểm đếm, tổ công tác dân vận xuống tận nhà dân để tuyên truyền, vận động nhân dân về ý nghĩa, tầm quan trọng của dự
án đối với sự phát triển của địa phương; cơ chế, chính sách hỗ trợ, bồi thường GPMB Sở Tài nguyên - Môi trường, đơn vị chủ chốt trong thực hiện công tác
Trang 30GPMB đã tham mưu cho UBND tỉnh ban hành kịp thời các quy định về bồi thường,
hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất nhằm cụ thể hoá và cập nhật các quy định mới của Trung ương theo quy định của Luật Đất đai 2003 và mới đây là Luật Đất đai năm 2013 Đặc biệt, Sở đã vận dụng khung giá bồi thường về đất, nhà ở, vật kiến trúc sát với giá thị trường, nhằm giúp những hộ dân bị giải toả đủ điều kiện để xây dựng nơi ở mới hoặc mua lại được diện tích đất tương ứng Cùng với đó, Trung tâm PTQĐ tỉnh còn tập trung tháo gỡ những vướng mắc, tồn tại theo đề nghị của các địa phương Qua đó, kịp thời phát hiện những bất hợp lý, những vấn đề mới phát sinh trong công tác GPMB để đề xuất với tỉnh hướng xử lý
Có thể thấy, kinh nghiệm rút ra trong quá trình triển khai thực hiện công tác đền bù, GPMB để đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh thời gian qua chính là sự vào cuộc một cách đồng bộ, tích cực của cả hệ thống chính trị trong việc tuyên truyền, phổ biến các chế độ, chính sách của Nhà nước, đảm bảo minh bạch trong thu hồi đất Việc thu hồi đất được thực hiện
trên tinh thần dân chủ, công khai giữa hộ dân, chính quyền và hội đồng đền bù, GPMB Trong quá trình kiểm đếm, đền bù, cấp uỷ, chính quyền lắng nghe tiếngnóitừphíangườidânđểnơinàocóvướngmắckịpthờigiảiquyếtthông qua đối thoại
để bàn bạc, thống nhất giải quyết những vướng mắc nảy sinh, tạo sự đồng thuận cao, thống nhất cao trong nhândân
2.5 Đối tượng và điều kiện bồi thường khi thực hiện giải phóng mặt bằng
2.5.1.Đối tượng được bồi thường
Theo Điều 2, Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 của Chính phủ các đối tượng sau được bồi thường:
1 Tổ chức, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, hộ gia đình, cá nhân trong nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức, cá nhân nước ngoài đang sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi đất (sau đây gọi chung là người bị thu hồi đất).[2]
2 Người bị thu hồi đất, bị thiệt hại tài sản gắn liền với đất bị thu hồi, được bồi thường đất, tài sản, được hỗ trợ và bố trí tái định cư theo quy định tại Nghị định này
Trang 313 Nhà nước khuyến khích người có đất, tài sản thuộc phạm vi thu hồi đất
để sử dụng vào các mục đích quy định tại khoản 1 Điều 1 của Nghị định này tự nguyện hiến, tặng một phần hoặc toàn bộ đất, tài sản cho Nhà nước
2.5.2 Điều kiện được bồi thường
Theo Điều 75 Luật Đất đai 2013[11] điều kiện được bồi thường về đất khi Nhà nước thu hồi đất là:
1 Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất không phải là đất thuê trả tiền thuê đất hàng năm, có Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, Giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà ở và quyền sử dụng đất ở, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất hoặc có đủ điều kiện để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp, trừ trường hợp quy định tại khoản 2 Điều 77 của Luật này; người Việt Nam định cư ở nước ngoài thuộc đối tượng được
sở hữu nhà ở gắn liền với quyền sử dụng đất ở tại Việt Nam mà có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp
2 Cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, tín ngưỡng đang sử dụng đất mà không phải là đất do Nhà nước giao, cho thuê và có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện
để được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp
3 Người Việt Nam định cư ở nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền
sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất trong khu công nghiệp, cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu kinh tế, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp
4 Tổ chức được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê; nhận thừa kế quyền sử dụng đất, nhận chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà tiền sử dụng đất đã nộp, tiền nhận chuyển
Trang 32nhượng đã trả không có nguồn gốc từ ngân sách nhà nước, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp
5 Tổ chức nước ngoài có chức năng ngoại giao được Nhà nước cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê và có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp
6 Tổ chức kinh tế, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất để thực hiện
dự án đầu tư xây dựng nhà ở để bán hoặc bán kết hợp cho thuê; cho thuê đất trả tiền thuê đất một lần cho cả thời gian thuê, có Giấy chứng nhận hoặc có đủ điều kiện cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở và tài sản khác gắn liền với đất theo quy định của Luật này mà chưa được cấp
2.6 Quy trình thực hiện bồi thường, giải phóng mặt bằng
Bước 1:
Lập phương án tiến hành để thực hiện thu hồi đất
Bước 2:
Công khai cho các hộ đại diện để các hộ biết phạm vi thu hồi đất cho dự án
mà các hộ có k ế hoạch di chuyển tài sản, cây cối, hoa màu… Nhanh chóng ổn định đời sống
Bước 3:
Hướng dẫn các hộ tự kê khai tài sản, đất đai, xácđịnh số nhân khẩu, số lao động trong độ tuổi, diện tích đất được giao lần đầu, photo các loại giấy tờ có liên quan Bước 4:
Công khai chính sách bồi thường, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất, công khai tiến độ thực hiện dự án, thời hạn chậm nhất mà các hộ phải di chuyển
Bước 5:
Công khai đơn giá bồi thường đất đai, tài sản cho các hộ biết, giải đáp thắc mắc (nếu có)
Trang 33Bước 6:
Kiểm tra thực tế so với tờ khai của các hộ và thu hồi các loại giấy tờ nhàđất
có liên quan Nếu các hộ không kê khai, không ký vào biên bản kiểm kê thì phải lập biên bản có xác nhận của chính quyền cơ sở Biên bản kiểm kêđất
đai thì theo mẫu quy định và có đầy đủ chữ ký của tổ công tác, xác nhận của chính quyền địa phương và chủ dự án
+ Biên bản kiểm kêđất đai thể hiện diện tích, loại đất, hạng đất, vị trí, số thửa trên bản đồ
+ Biên bản kiểm kê tài sản, nhà của, vật kiến trúc, cây cối, khối lượng riêng biệt, ghi đầy đủ các thông số bảng giá bồi thường theo quy định (đối với
cây trồng dài ngày thì phải xácđịnh số cây trên diện tích
đất) Bước 7:Công khai s ố liệu sau khi kiểm tra, kiểm kê cho từng
hộ biết
Bước 8:Lập phương án bồi thường theo quy định (bao gồm
bảng tổng hợp và bảng tính toán chi tiết)
Bước 9:Tổ chức thực hiện:
- Công khai phương án bồi thường đã được phê duyệt để các hộ biết
- Công bố lịch trả tiền bồi thường theo phương án bồi thường đã được
phê duyệt
- Tổ chức chi trả tiền bồi thường đảm bảo an toàn và thuận tiện
- Quy định thời gian mà các hộ di chuyển và giao đất cho dự án
- Bước 10:
Giải quyết tồn tại
Trang 34PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1.1 Đối tượng nghiên cứu
Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án: xây dựng Nút giao Hoàng
Tân tại Km 9+751,19 trên tuyến đường nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, tại phường Tân An, xã Tiền An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
3.1.2 Phạm vi nghiên cứu
- Phạm vi về không gian:
+ Dự án xây dựng Nút giao Hoàng Tân tại Km 9+751,19 trên tuyến đường
nối thành phố Hạ Long với cầu Bạch Đằng, tại phường Tân An, xã Tiền An, thị xã Quảng Yên, tỉnh Quảng Ninh
- Phạm vi về thời gian: từ 2015 đến 2016
3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu
- Địa điểm: Phòng Tài nguyên và Môi trường Thị xã Quảng Yên - Tỉnh Quảng Ninh
- Thời gian nghiên cứu: 15/8/2016 đến 23/10/2016
3.3 Nội dung nghiên cứu
- Đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và tình hình quản lý, sử dụng đất trên địa bàn thị xã Quảng Yên – Tỉnh Quảng Ninh
- Khái quát về dự ánxây dựng Nút giao Hoàng Tân tại Km 9+751,19
- Đánh giá kết quả công tác bồi hường, giải phóng mặt bằng tại dự án
- Đánh giá ảnh hưởng của công tác BT, GPMB của dự án đến đời sống kinh tế-
xã hội- môi trường của người dân
- Đánh giá các thuận lợi và khó khăn trong quá trình BT, GPMB và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác bồi thường, GPMB tại thị xã Quảng Yên
3.4 Phương pháp nghiên cứu
3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu
3.4.1.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp
Trang 35- Điều tra, thu thập số liệu, tài liệu có liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất
- Các thông tin, số liệu thứ cấp được thu thập từ các bài viết, sách, các kết quả nghiên cứu đã được công bố của các cơ quan nghiên cứu, các nhà khoa học, các công trình nghiên cứu đã được xuất bản, các tài liệu trên internet
- Thu thập tài liệu, số liệu có liên quan tại các phòng ban liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng
- Thu thập các số liệu về bồi thường GPMB được lấy từ Ban bồi thường
GPMB thị xã Quảng Yên
3.4.1.2 Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp
Xây dựng bộ câu hỏi điều tra, sử dụng bộ câu hỏi điều tra phỏng vấn trực tiếp người dân để thu thập thông tin
+ Lập phiếu điều tra, và trực tiếp điều tra các hộ dân của những dự án có đất
bị thu hồi phục vụ dự án (theo mẫu phiếu điều tra – phụ lục 01)
+ Tiến hành điều tra phỏng vấn 35 phiếu hộ gia đình có đất bị thu hồi và xem xét khả năng ảnh hưởng của việc thu hồi đất đến người bị mất đất
3.4.2 Phương pháp xử lý thông tin, số liệu
Xử lý số liệu điều tra bằng phương pháp thống kê và sử dụng phần mềm Excel để tính toán định lượng các chỉ tiêu theo dõi trong phiếu điều tra Kết quả được tổng hợp theo bảng, biểu, sơ đồ, biểu đồ theo hệ thống logic.Xử lý tính toán số liệu thu thập được bằng các phần mềm trên exel
3.4.3 Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích
-Thống kê các số liệu đã thu thập được như diện tích, số tiền bồi thường…
- Tổng hợp kết quả thu được từ phiếu điều tra
- Phân tích các số liệu thứ cấp, sơ cấp thu được để rút ra nhận xét
- Đánh giá nhận thức của người dân về giải phóng mặt bằng thông qua bộ câu hỏi, phiếu điều tra
3.4.4 Phương pháp chuyên gia
Tham khảo, lấy ý kiến của giáo viên hướng dẫn, các chuyên gia trong lĩnh vực bồi thường GPMB; Các trưởng phòng ban, cán bộ địa chính,…