Lập quy trình lắp ráp cần trục di chuyển dựa tường q=5t xếp dỡ hàng hóa trong phân xưởng chế tạo, phân xưởng lắp ráp ở nhà máy cơ khí

Chúng đóng vai trị khá là quan trọng trong việc lưu thông hàng hóa, hay như vận chuyển các nguyên liệu có tải trọng lớn, lắp ráp thiết bị, trong xây dựng dân dụng hay thủy điện và trong

1

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 4

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI VÀ MỤC ĐÍCH CỦA ĐỀ TÀI 4

1 Lý do chọn đề tài 4

2 Mục đích của đề tài 4

3 Phương pháp nghiên cứu 5

4 Phạm vi nghiên cứu 5

5 Ý nghĩa thực tiễn đề tài 5

CHƯƠNG 1 - GIỚI THIỆU CHUNG 6

1.1 Giới thiệu chung về cần trục trong phân xưởng cơ khí 6

1.1.1 Giới thiệu chung 6

1.1.2 Phân loại 6

1.2 Giới thiệu về cần trục di chuyển dựa tường Q = 5T 8

1.2.1 Giới thiệu về cần trục di chuyển dựa tường 5 tấn (xếp dỡ hàng hóa trong phân xưởng chế tạo, phân xưởng lắp ráp ở nhà máy cơ khí) 8

1.2.2 Các thông số cơ bản của cần trục di chuyển dựa tường 11

1.3 Các cơ cấu và thiết bị chủ yếu của cần trục 11

CHƯƠNG 2 - LỰA CHỌN HÌNH THỨC, PHƯƠNG ÁN LẮP RÁP 15

2.1 Giới thiệu vị trí, mặt bằng nơi cần trục lắp dựng 15

2.1.1 Mặt bằng lắp dựng 15

2.1.2 Vị trí nơi cần trục lắp dựng 15

2.2 Phân loại, lựa chọn phương án lắp ráp 16

2.2.1 Yêu cầu của công nghệ lắp ráp 16

2.2.2 Các phương pháp lắp ráp 16

2.2.3 Lựa chọn hình thức lắp ráp 19

2

2.2.4 Phân tích phương án lắp ráp 20

2.2.5 Chọn phương án lắp ráp: 23

2.2.6 Phân tích, lựa chọn phương án lắp dựng 23

CHƯƠNG 3 - QUY TRÌNH CÔNG NGHỆ LẮP RÁP 25

3.1 Xây dựng sơ đồ lắp ráp 25

3.1.1 Nguyên công lắp dựng 25

3.1.2 Bước lắp dựng 25

3.1.3 Động tác 25

3.1.4 Lập sơ đồ lắp 25

3.2 Công tác an toàn trong lắp ráp 28

3.2.1 Nguyên tắc chung 28

3.2.2 Nguyên tắc an toàn đối với thợ nguội lắp ráp 29

3.2.3 Nguyên tắc an toàn trong công tác nâng hạ 30

3.2.4 Nguyên tắc an toàn trong thao tác mắc cáp 32

3.3 Công tác chuẩn bị lắp ráp 33

3.3.1 Tính toán các tải trọng lắp ráp 33

3.3.2 Thiết bị và công cụ phục vụ quá trình lắp ráp 34

3.3.4 Lựa chọn số nhân lực tham gia lắp dựng 44

3.3.5 Kiểm tra và thử tải các phương tiện tham gia lắp ráp 45

3.3.6 Kiểm tra về số lương của các vật tư và dụng cụ cần thiết 45

3.4 Quy trình lắp ráp 45

CHƯƠNG 4 – CÁC NGUYÊN CÔNG LẮP RÁP 48

4.1 Nguyên công rửa, làm sạch chi tiết 48

4.1.1 Yêu cầu kĩ thuật và biện pháp làm sạch 48

4.1.2 Chọn dụng cụ, thiết bị làm sạch 49

4.1.3 Chế độ làm sạch 49

4.1.4 Các bước công nghệ làm sạch 50

3

4.2 Các nguyên công lắp dựng cần trục 51

4.2.1 Nguyên công 1: Lắp các cụm chân tì 51

4.2.2 Nguyên công 2: Lắp cụm chân di chuyển 56

4.2.3 Nguyên công 3: Lắp các cụm chân vào dầm chính 61

4.2.4 Nguyên công 4: Lắp cần trục lên ray 67

4.2.5 Nguyên công 5: Lắp pa lăng điện 68

4.2.6 Nguyên công 6: Kiểm tra 71

CHƯƠNG 5 – LẬP QUY TRÌNH CHẠY THỬ VÀ THỬ TẢI 75

5.1 Mục đích, phạm vi áp dụng 75

5.1.1 Mục đích 75

5.1.2 Phạm vi áp dụng 75

5.2 Các quy định chung 75

5.2.1 Quy định 75

5.2.2 Kiểm tra mối hàn 75

5.2.3 Quy định về dây cáp 76

5.3 Quy trình thử tải 76

5.3.1 Thành phần thử tải gồm 76

5.3.2 Tải trọng thử 76

5.3.3 Thử không tải 77

5.3.4 Thử tải động 77

5.4 Quy định an toàn 78

TÀI LIỆU THAM KHẢO 79

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ THU ĐƯỢC 80

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 81

đó chúng ta có thể kể ra ở đây đó là các máy nâng-vận chuyển Chúng đóng vai trị khá là quan trọng trong việc lưu thông hàng hóa, hay như vận chuyển các nguyên liệu có tải trọng lớn, lắp ráp thiết bị, trong xây dựng dân dụng hay thủy điện và trong công nghiệp…Cần trục là một thiết bị nâng- vận chuyển có mặt khá phổ biến trong cuộc sống kể cả trong dân dụng hay công nghiệp và kể

cả trong các ngành chuyên trách

Bên cạnh việc chế tạo các máy nâng vận chuyển thì lắp ráp cũng là một trong các công việc quan trọng để đưa máy vào sản xuất Để thực hiện tốt công việc này, người kỹ sư phải có kiến thức tổng hợp về máy, từ cấu tạo, tính năng, hoạt động điều phối các loại thiết bị để có phương án lắp phù hợp nhất Do đó

em chọn đề tài “ Lập qui trình lắp ráp cần trục di chuyển dựa tường Q = 5T xếp

dỡ hàng hóa trong phân xưởng chế tạo, phân xưởng lắp ráp ở nhà máy cơ khí” làm luận văn tốt nghiệp của mình

5

môn cao đáp ứng được nhu cầu đặt ra trong điều kiện thực tế và cơ sở vật chất

kỹ thuật, các trang thiết bị hiện có trong nước góp phần thúc đẩy sự phát triển của đất nước

3 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài tốt nghiệp sử dụng và vận dụng kiến thức của các môn chuyên ngành như: Dung sai và lắp ghép, máy trục, động lực học máy trục, kết cấu thép, công nghệ chế tạo, truy trình xếp dỡ hàng hóa, công nghệ sửa chữa, cơ lí thuyết,

5 Ý nghĩa thực tiễn đề tài

Đề tài nhằm giúp sinh viên nắm bắt được quá trình lắp ráp cần trục và có thể áp dụng được phần nào trong thực tế lắp ráp các cần trục khác

6

CHƯƠNG 1 - GIỚI THIỆU CHUNG

1.1 Giới thiệu chung về cần trục trong phân xưởng cơ khí

1.1.1 Giới thiệu chung

Cần trục là một loại máy móc thiết bị nâng hạ Đặc điểm chung của cần trục là hệ máy móc kết hợp sử dụng dây cáp cùng hệ pa lăng để treo móc vật cẩu, và thường dùng cơ cấu tay cần hay dầm cầu hoặc khung cổng để cẩu các vật nặng thi công, lắp ráp các công trình xây dựng, hay cẩu bốc xếp hàng hoá Cần cẩu dùng tay cần dạng dầm conson để treo móc cáp cẩu vật và bắt buộc phải

có đối trọng để thắng lại momen gây lật do vật cẩu gây ra, thì được gọi là cần trục để treo móc cáp cẩu vật được gọi là cầu trục hay cầu chạy

1.1.2 Phân loại

- Cầu trục: là một loại thiết bị đảm bảo các thao tác nâng-hạ-di chuyển hàng hóa trong nhà xưởng Nó rất tiện dụng và có hiệu quả cao trong quá trình bốc xếp hàng hóa, với sức nâng từ 1 đến 500 tấn, vận hành chủ yếu bằng các động cơ điện nên được dùng rộng rãi trong các nhà máy sản xuất công nghiệp Cầu trục thường phân thành:

+ Cầu trục 1 dầm

+ Cầu trục 2 dầm hộp

+ Cầu trục 4 dàn

Hình 1.1: Cầu trục 2 dầm

8

1.2 Giới thiệu về cần trục di chuyển dựa tường Q = 5T

1.2.1 Giới thiệu về cần trục di chuyển dựa tường 5 tấn (xếp dỡ hàng hóa trong phân xưởng chế tạo, phân xưởng lắp ráp ở nhà máy cơ khí)

- Cần trục di chuyển dựa tường là loại cần trục có sức nâng vừa và nhỏ,làm việc trong nhà để phục vụ cho việc nâng chuyển và xếp dỡ các loại hàng hóa,các loại thiết bị trong kho,trong nhà xưởng,các loại quặng và các sản phẩm của quá trình luyện kim.Với tính năng tương đối cơ động có vận tốc di chuyển cần trục nhỏ nên có thể nâng hạ,lắp ghépcác chi tiết phức tạp trong các phân xưởng sửa đại tu,trong các nhà máy lắp ráp chi tiết với độ chính xác cao

- Cần trục di chuyển dựa tường gồm có cơ cấu di chuyển cần trục va cơ cấu nâng hạ.Cơ cấu di chuyển cần trục có thể di chuyển dọc theo tường nhà,còn

cơ cấu nâng thì di chuyển dọc theo cần trục.Vì vậy,nó co thể nâng hạ hàng ở bất

cứ vị trí nào trong nhà xưởng tùy theo yêu cầu của việc bốc và xếp dỡ hàng hóa

Cơ cấu di chuyển cần trục gồm có các bộ phận chính như là động cơ điện,phanh,hộp giảm tốc,khớp nối và bánh xe dẫn động.Còn cơ cấu nâng gồm

có động cơ điện,phanh,khớp nối,hộp giảm tốc,tang quấn cáp,hệ thống truyền động cáp

Do yêu cầu làm việc trong nhà nên cần trục công son dựa tường có thể đảm bảo những yêu cầu như: Kết cấu gọn nhẹ,dễ dàng tháo lắp vận chuyển vì điều kiện không gian có hạn trong các nhà xưởng nên cần trục công son dựa tường có thể di chuyên dễ dàng.Từ điều kiện kết cấu gọn nhẹ dẫn đến chi phí giá thành sản phẩm thấp,hiệu quả kinh tế cao,chi phí sửa chữa ít

9

Hình 1.4: Cần trục di chuyển dựa tường

* Cấu tạo:

- Vận tốc di chuyển cần trục : Vc= 63m/ph

-Chiều cao nâng hàng H=6m

- Cơ cấu di chuyển bánh xe và con lăn đỡ

1.3 Các cơ cấu và thiết bị chủ yếu của cần trục

Bảng 1.1: Các cơ cấu và thiết bị chủ yếu của cần trục

TT Thiết bị Số lƣợng Thông số kỹ thuật Ghi chú

12

* Kết cấu thép:

- Dầm chính, dầm cột là thép chữ I (thép cán định hình dùng cho palăng điện)

Hình 1.6: Kết cấu thép dầm chính

- Dầm chân, dầm ngang trên, dầm ngang dưới: là dầm tổ hợp

Hình 1.7: Kết cấu thép dầm chân, dầm ngang trên, dầm ngang dưới

* Cơ cấu nâng:

Hình 1.8: Pa lăng điện

13

* Cơ cấu di chuyển:

Hình 1.9: Cơ cấu di chuyển 1-Động cơ; 2 –Khớp nối; 3-HGT; 4- Hộp bánh xe

- Chân chính:

Hình 1.10: Mặt cắt bánh xe chủ động

14

- Chân tì:

Hình 1.11: Mặt cắt bánh xe bị động

15

CHƯƠNG 2 - LỰA CHỌN HÌNH THỨC, PHƯƠNG ÁN LẮP RÁP

2.1 Giới thiệu vị trí, mặt bằng nơi cần trục lắp dựng

2.1.1 Mặt bằng lắp dựng

- Mặt bằng nơi cần trục lắp dựng nằm trong phân xưởng chế tạo, phân

xưởng lắp ráp ở nhà máy cơ khí Cần trục được lắp dựng với mục đích phục vụ cho công tác nâng hạ các thiết bị, cơ cấu cũng như nguyên vật liệu từ mặt đất lên

bề mặt đang thi công

Nghiệm thu và tiến hành bàn giao thiết bị và mặt bằng chi công phải được tiến hành trước khi bên lắp dựng cần trục thực hiện thi công lắp ráp Đây là thủ tục pháp lí trước khi tiến hành lắp ráp

- Cần trục di chuyển dựa tường thỏa mãn được các yêu cầu về điều kiện mặt bằng nhà xưởng sau:

+ Nhà xưởng có một bức tường đảm bảo điều kiện chịu lực,có độ bền vững cao

+ Nhà xưởng có bề ngang và chiều dài tương đối lớn

+ Nhà xưởng có kết cấu mặt bằng phức tạp

2.1.2 Vị trí nơi cần trục lắp dựng

Miêu tả vị trí nơi cần trục lắp dựng:

16

Vị trí lắp đặt cần trục Ray

Mặt bằng thi

công

Cầu trục

Vị trí tập kết vật liệu

Hỡnh 2.1 : Miờu tả vị trớ lắp dựng

Diện tớch xưởng: rộng x cao x dài = 40 m x 18m x 100m

2.2 Phõn loại, lựa chọn phương ỏn lắp rỏp

2.2.1 Yờu cầu của cụng nghệ lắp rỏp

- Đảm bảo cỏc yờu cầu kỹ thuật của cần trục theo yờu cầu nghiệm thu

- Nõng cao năng suất lắp rỏp, an toàn, rỳt ngắn thời gian làm việc của cụng nhõn, hạ giỏ thành sản phẩm

- Tận dụng tối đa phương tiện và thiết bị của nhà mỏy

2.2.2 Cỏc phương phỏp lắp rỏp

Để đảm bảo độ chớnh xỏc lắp rỏp thỡ người ta thướng sử dụng cỏc phương phỏp lắp rỏp sau đõy:

- Phương phỏp lắp lẫn hoàn toàn

- Phương phỏp lắp lẫn khụng hoàn toàn

- Phương phỏp lắp chọn

- Phương phỏp lắp sửa

- Phương phỏp lắp điều chỉnh

17

Những phương pháp lắp ráp nói trên được áp dụng tùy theo dạng sản xuất của sản phẩm, tính chất của chúng và độ chính xác mà xí nghiệp có khả năng gia công được cũng như các trang thiết bị và trình độ công nhân thực hiện quá trình lắp ráp

2.2.2.1 Phương pháp lắp lẫn hoàn toàn

Nếu ta lấy bất kỳ một chi tiết nào đó đem lắp vào vị trí của nó mà không phải chọn lọc, sửa chữa hoặc bổ sung thêm gì thì ta gọi đó là phương pháp lắp lẫn hoàn toàn

+ Ưu điểm: phương pháp này khá đơn giản, năng suất lắp ráp cao, không đòi hỏi trình độ công nhân cao, dễ định mức kỹ thuật chính xác Nhờ đó kế hoạch lắp ráp ổn định, tạo điều kiện cho việc lắp theo dây chuyền mặt khác rất tiện lợi cho việc sử dụng, sửa chữa sau này

+ Nhược điểm: điều kiện để thực hiện phương pháp lắp lẫn hoàn toàn phụ thuộc vào độ chính xác đạt được khi chế tạo, số khâu trong chuỗi kích thước lắp ráp và độ chính xác của sản phẩm thể hiện ở các khâu khép kín

2.2.2.2 Phương pháp lắp lẫn không hoàn toàn

Vì điều kiện và phạm vi áp dụng của phương pháp lắp lẫn hoàn toàn trong nhiều trường hợp bị hạn chế nên ta phải dùng biện pháp lắp lẫn không hoàn toàn

+ Ưu diểm: Phương pháp này cho phép chúng ta mở rộng phạm vi dung sai của các khâu thành phần để chế tạo dễ hơn

+ Nhược điểm: khi lắp ta phải tìm cách thực hiện để đạt yêu cầu kỹ thuật của khâu khép kín như thiết kế đã cho

+ Ưu điểm: Phương pháp lắp sửa là thay đổi giá trị của một trong những khâu thành phần chọn trước nào đó bằng cách lấy đi một lớp kim loại cần thiết

ta sẽ đạt được độ chính xác yêu cầu của khâu khép kín Mở rộng dung sai để dễ chế tạo nhưng khi lắp phải đảm bảo dung sai của khâu khép kín không đổi

+ Nhược điểm: Dễ gây sai số, các khâu không khép kín

2.2.2.5 Phương pháp lắp điều chỉnh

Phương pháp này về cơ bản giống như phương pháp lắp sửa Nhưng khác nhau ở chỗ là không phải lấy đi một lớp kim loại của khâu bồi thường để đảm bảo độ chính xác của khâu khép kín mà là điều chỉnh vị trí của khâu bồi thường hoặc thay đổi kích thước khác nhau của khâu bồi thường để đạt độ chính xác khâu khép kín

+ Ưu điểm: Phương pháp lắp điều chỉnh được dùng nhiều trong trường hợp mà một chuỗi kích thước lắp có nhiều khâu, trong đó khâu khép kín đòi hỏi

độ chính xác cao, nhưng khi chế tạo các khâu thành phần thì độ chính xác không cần cao lắm Cuối cùng sai số các khâu được dồn vào khâu bồi thường

+ Nhược điểm: Khi chế tạo các khâu thành phần thì độ chính xác không cao lắm, sai số các khâu được dồn vào khâu bồi thường

Kết luận: Qua những phương pháp nêu trên ta nhận thấy phương pháp

lắp điều chỉnh có nhiều ưu điểm rất phù hợp với việc lắp dựng cần trục Hơn nữa các chi tiết của cần trục cũng như các mối lắp ghép được gia công với độ chính

- Lắp ráp cố định tập trung:

+ Ưu điểm: là phương pháp mà đối tượng lắp ráp được vận chuyển đến địa điểm vay vị trí lắp ráp nhất định, do một hay nhiều nhóm công nhân thực hiện

+ Nhược điểm: Hình thức lắp ráp này đòi hỏi diện tích mặt bằng làm việc lớn, trình độ công nhân lắp ráp cao, năng suất lắp ráp thấp Nên hình thức này chỉ áp dụng cho việc lắp ráp các cơ cấu, máy có khối lượng lớn hoặc các máy nhỏ, có số nguyên công lắp ít, ở dạng sửa chữa đơn chiếc

- Lắp ráp cố định phân tán:

+ Ưu điểm: là phương pháp lắp ráp mà đối tượng lắp ráp được chia thành nhiều bộ phần và được lắp ráp ở nhiều nơi hay vị trí khác nhau, sau đó được lắp ráp lại thành sản phẩm ở một địa điểm nhất định Hình thức này có năng suất cao hơn, không đòi hỏi trình độ công nhân cao , hạ giá thành sản phẩm

+ Nhược điểm: Phải chia đối tượng ra nhều bộ phận lắp ở nhiều nơi, sau

đó mới hợp thành tại một chỗ

2.2.3.2 Lắp ráp di động

Lắp ráp di động là một hình thức mà đối tượng lắp được di chuyển từ vị trí này sang vị trí khác phù hợp với quy trình công nghệ lắp ráp ở một vị trí, đối

- Lắp ráp di động cưỡng bức: là một hình thức tổ chức mà quá trình di

chuyển các đối tượng lắp được điều khiển thống nhất, phù hợp với nhịp độ, chu

kỳ lắp ráp

Kết luận: Qua các hình thức lắp ráp trên ta nhận thấy hình thức lắp ráp cố

định tập trung có nhiều tính chất rất phù hợp với việc lắp ráp cần trục Do đó ta

sử dụng hình thức lắp ráp cố định tập trung làm hình thức lắp ráp cần trục di chuyển dựa tường

- Lắp các chi tiết thành cụm chi tiết

+ Lắp các cụm chân tì: lắp các bánh xe tì vào dầm ngang trên và dầm ngang dưới

+ Lắp cụm chân di chuyển: lắp bánh xe di chuyển và cơ cấu di chuyển vào dầm chân

- Lắp các cụm chi tiết thành máy tổng

+ Lắp các cụm chân, dầm ngang trên, dầm ngang dưới vào dầm chính + Dùng cần trục ô tô đưa cả cần trục lên đường ray

+ Lắp palăng điện và hệ thống điện cho cầu trục

Công việc lắp ráp máy được thực hiện một cách đồng bộ không bị gián đoạn vì vậy mà thời gian thi công sẽ giảm

Việc lắp ráp từng chi tiết máy thành máy tổng thuận lợi cho việc sử dụng thiết bị nâng và dụng cụ lắp

- Nhược điểm:

Phương án này có nhược điểm là khi lắp các cụm chi tiết vào dầm chính ở dưới nền nhà xong ta nâng cần trục lên đường ray của nhà xưởng phải có sự phối hợp đồng bộ của người chỉ huy cũng như thợ lắp ráp mới có hiệu quả cao, hơn nữa do lắp kết cấu thép trên cao đòi hỏi tỉ mỉ, cẩn trọng

22

*) Phương án 2: Lắp từng chi tiết thành máy tổng

+ Lắp bánh xe tì vào dầm ngang dưới và đưa dầm lên ray

+ Lắp bánh xe tì vào dầm ngang trên và đưa dầm lên ray

+ Lắp bánh xe và cơ cấu di chuyển vào dầm chân di chuyển và đưa lên ray

+ Dùng cần trục ô tô cẩu dầm chính lên đường ray bắt bu lông với dầm ngang trên, dầm ngang dưới, dầm chân di chuyển

+ Lắp pa lăng điện và hệ thống điện

DÇm chÝnh

Côm ch©n t×

d-íi Côm ch©n

di chuyÓn

Hình 2.3: Lắp từng chi tiết thành cần trục hoàn chỉnh

- Ưu điểm: Dễ định hình, không đòi hỏi sự tỉ mỉ quá cao

- Nhược điểm:

Công việc chủ yếu được thực hiện ở trên cao nên các thao tác lắp rất khó, hơn nữa lại gây nguy hiểm cho người thợ lắp ráp và cũng có thể gây hỏng hóc cho các chi tiết máy cũng như kết cấu thép của cần trục Phải kẹp chặt bánh xe

để tránh tình trạng bánh xe di chuyển gây khó khăn trông việc lắp ráp

Để thực hiện phương án này đòi hỏi một khoảng thời gian tương đối dài

do các chi tiết ghép với nhau không diễn ra đồng bộ mà phải đợi chi tiết này lắp

Ta chọn phương án 1: Lắp ráp các chi tiết thành cụm chi tiết sa đó lắp các cụm chi tiết thành máy tổng làm phương án lắp ráp cần trục di chuyển dựa tường

2.2.6 Phân tích, lựa chọn phương án lắp dựng

2.2.6.1 Lắp ráp cố định

Có hai hình thức lắp ráp cố định là lắp ráp cố định tập trung và lắp ráp cố định phân tán

- Lắp ráp cố định tập trung:

+ Ưu điểm: là hình thức tổ chức lắp ráp mà đối tượng lắp được hoàn thành tại một vị trí nhất định do một công nhân hoặc một nhóm công nhân cùng thực hiện

+ Nhược điểm: Hình thức lắp ráp này đòi hỏi diện tích mặt bằng làm việc lớn, trình độ công nhân lắp ráp cao, năng suất lắp ráp thấp

- Lắp ráp cố định phân tán:

+ Ưu điểm: Hình thức này thích hợp với sản phẩm phức tạp, có thể chia ra nhiều nơi để lắp ráp từng bộ phần độc lập với nhau, sau đó mới tiến hành lắp thành sản phẩm ở một vị trí cố định Hình thức lắp ráp này có năng suất cao, giá thành lắp hạ hơn Hình thức này được dùng trong dạng sản xuất hàng loạt ở các nhà máy cơ khí

+ Nhược điểm: Phải chia đối tượng ra nhều bộ phận lắp ở nhiều nơi, sa đó mới hợp thành tại một chỗ

24

2.2.6.2 Lắp ráp di động

Lắp ráp di động là lắp ráp mà đối tượng lắp không ngừng di động từ vị trí này sang vị trí khác cho đến khi hoàn thành sản phẩm Ở mỗi vị trí mà đối tượng

đi qua được thực hiện hoặc một số nguyên công nhất định Có hai loại lắp ráp di động là lắp ráp di động tự do và lắp ráp di động cưỡng bức

- Lắp ráp di động tự do: là quá trình vận chuyển được thực hiện bằng

các loại xe đẩy, cần trục Việc di chuyển này không theo nhịp của chu kỳ lắp Sau khi lắp xong ở vị trí khác và cứ như vậy cho đến khi hoàn thành sản phẩm

- Lắp ráp di động cưỡng bức: là hình thức mà đối tượng di động được

điều khiển chung bằng băng tải, cần trục trong đó có tính thời gian dừng tại mỗi

vị trí Người ta chia lắp ráp di động cưỡng bức thành hai loại:

+ Di động cưỡng bức liên tục: là hình thức di chuyển đối tượng, lắp liên

tục Công nhân di chuyển theo dây chuyền đẻ lắp hoặc đứng trên băng tải để lắp đến hết một đoạn nào đó rồi lại về vị trí cũ làm lại công việc như trước

+ Di động cưỡng bức gián đoạn: là hình thức di chuyển đối tượng lắp từ

vị trí này sang vị trí khác sau khi đã dừng lại ở đó một thời gian được xác định trước cho một nguyên công lắp ráp

Kết luận: Qua các hình thức lắp ráp trên ta nhận thấy hình thức lắp ráp cố

định tập trung có nhiều tính chất rất phù hợp với việc lắp dựng cần trục Do đó

ta sử dụng hình thức lắp ráp cố định tập trung làm hình thức lắp ráp cần trục di chuyển dựa tường

Quá trình lắp dựng sản phẩm cũng được chia ra thành các nguyên công, bước và động tác

3.1.1 Nguyên công lắp dựng

Là một phần của quá trình lắp được hoàn thành đối với một bộ phận hay một sản phẩm, tại một chỗ làm việc nhất định, do một hay một nhóm công nhân thực hiện một cách liên tục

là một nhóm hay một cụm hoặc là một bộ phận của sản phẩm

Trong một đơn vị lắp,ta tìm ra một chi tiết mà trong quá trình lắp ráp các chi tiết khác (có thể cả nhóm, cụm thậm chí cả bộ phận máy) sẽ lắp lên nó Chi tiết đó gọi là chi tiết cơ sở Từ đây, ta tiến hành xây dựng sơ đồ lắp Trong số các chi tiết của một đơn vị lắp, ta tìm chi tiết cơ sở; rồi lắp các chi tiết lên chi tiết cơ sở theo một thứ tự xác định

26

Như vậy có những chi tiết được lắp thành nhóm, các cụm, sau đó lắp các nhóm, cụm và những chi tiết độc lập khác lên chi tiết cơ sở tạo thành sản phẩm lắp

Mỗi chi tiết hoặc đơn vị lắp được biểu diễn trên sơ đồ lắp bằng một khung chữ nhật, trong đó ghi rõ tên, kí hiệu trong bản tổng thể, số lượng

Tên chi tiết (hay nhóm chi tiết)

=> Sơ đồ lắp ráp cần trục di chuyển dựa tường Q=5T

28

3.2 Công tác an toàn trong lắp ráp

3.2.1 Nguyên tắc chung

1 Công nhân lắp ráp phải có tuổi từ 18 trở lên có sức khỏe và am hiểu về

kỹ thuật an toàn và các nguyên tắc vận hành máy, thiết bị lắp ráp cũng như hiểu biết về an toàn trong sử dụng điện

2 Đối với công nhân làm việc trên cao thì yêu cầu cao hơn, họ cần được y

tế chứng nhận về sức khỏe và được kiểm tra về an toàn kỹ thuật nhằm xác định khả năng sử dụng những công nhân đó khi làm việc trên cao Nhất thiết không được sử dụng những công nhân chưa được kểm tra, huấn luyện kỹ về các biện pháp an toàn, phải có giấy chứn nhận đã được huấn luyện Sau đó hàng năm phải có kiểm tra định kỳ về kiến thức an toàn

3 Các quy tắc về an toàn cần phải được niêm yết ở những nơi thuận tiện

dễ thấy Cũng cần có những hướng dẫn cụ thể ở những nơi làm việc và công tác giám sát thường xuyên phải trở thành nguyên tắc trong tổ chức lao động

4 Công việc lắp ráp phức tạp cần phải do đội trưởng quyết định và thực hiện theo đúng thiết kế thi công

5 Khu vực lắp ráp cấm người qua lại trong khi thực hiện các thao tác lắp ráp Chỗ làm việc phải được giữ gìn sạch sẽ, được chiếu sáng tự nhiên đầy đủ và chiếu sáng nhân tạo hợp lý

6 Công nhân phải luôn luôn trang bị đầy đủ bảo hộ lao động trong suốt thời gian làm việc và tuân thủ tuyệt đối các quy tắc an toàn

7 Khi làm việc ở trên cao công nhân bắt buộc phải đeo dây an toàn và được kiểm tra theo yêu cầu kỹ thuật cao

8 Khi làm việc trên các công cụ cao, chỗ làm phải có giàn đỡ đặc biệt và dây treo quàng vai đảm bảo cho 2 tay của thợ phải hoàn toàn tự do

9 Khi lắp dựng các thiết bị lớn điều khiển liên lạc bằng điện thoại hay máy bộ đàm công việc lắp dựng chỉ tiến hành khi có thờ tiết tốt Khi có gió mạnh cấp 5 trở lên, gió rét, mưa bão thì không được tiến hành lắp dựng

29

3.2.2 Nguyên tắc an toàn đối với thợ nguội lắp ráp

1 Do tính chất khác nhau của công việc lắp ráp nên không thể có một chỉ dẫn chung bao trùm tất cả các công việc lắp ráp Bởi vậy thợ nguội lắp ráp ngoài những kiến thức an toàn chung phải hiểu biết thêm những kỹ thuật an toàn phụ

2 Trước khi bắt đầu lắp ráp các kết cấu, thợ nguội phải chuẩn bị chỗ làm việc với kĩ thuật an toàn, các giá kê phải chắc chắn tạo năng suất làm việ cao

3 Trước khi bắt đầu lắp ráp cấc kết cấu, thợ nguội phải dọn dẹp chỗ lắp ráp, các vật không dùng phải cất đi

4 Lắp các bộ phận thiết bị, phải theo trình tự công nghệ chặt chẽ ghi trong phiếu công nghệ và bản vẽ

5 Khi lắp các thiết bị kém cứng vững, phải sử dụng khung đỡ, đồ gá hay

9 Cấm dùng tay xoa lên mặt kim loai và làm sạch mối hàn

10 Khi gia công vật nặng, cấm lật vật nặng về phía mình và di chuyển vật nặng bằng tay Thợ nguội phải đứng đằng sau hay bên cạnh nhưng chỉ trong trường hợp di chuyển vật về phía trước

11 Trong thời gian lắp ráp, cấm nhấc hay vận chuyển vật tải trọng nặng

đã buộc chặt đi quá gần

12 Khi dùng búa tạ, thợ nguội phải quan sát không để người khác đứng phía sau hay bên cạnh

30

13 Trong khi lắp ráp tuyệt đối cấm kiểm tra độ trùng nhau của các lỗ của các chi tiết bằng chốt

14 Để làm sạch bụi kim loại phải dùng chổi lông hay chổi quét

15 Chỉ trong trường hợp đặc biệt mới dùng khí nén để làm sạch chi tiết Khi phun khí nén vào chi tiết phải dùng kính bảo vệ, không cho phép ai đứng cách chỗ làm việc 5-6m

16 Khi lắp ráp tại các vị trí thẳng đứng hay các kết cấu thép như trục máy nâng, trụ đỡ… thợ nguội phải buôc chặt bằng dây chằng, dây điện hay bằng các chêm đỡ

17 Khi lắp các thiết bị hay kết cấu thép bằng máy nâng, chỉ được kéo các dây chão hay xích sau khi đã buộc chặt vào vật

18 Cơ cấu và thiết bị đã lắp xong, trước khi chạy thử thợ nguội phải được thực hiện đúng các yêu cầu an toàn lao động sau:

Kiểm tra và dọn sạch các dụng cụ tại chỗ làm việc

Trước khi cho thiết bị chạy, phải thử xem các bộ phận quay và chuyển động của cơ cấu có tốt không

Chỉ cho thiết bị chạy thử khi có mặt và theo sự hướng dẫn của thợ cả hay quản đốc phân xưởng

Trước khi chạy thử phải báo hiệu, tất cả những người khác phải đứng xa tới một khoảng cách an toàn

19 Theo yêu cầu công việc thợ nguội lắp ráp đôi khi phải thực hiện các nguyên công nâng hạ bằng cần trục điện hay khí Chỉ cho phép thợ nguội làm các công việc này sau khi đã hiểu biết kỹ về kỹ thuật an toàn đối với sử dụng cần trục

3.2.3 Nguyên tắc an toàn trong công tác nâng hạ

1 Không được sử dụng những máy trục có những hư hỏng ở kết cấu thép, dây cáp, bộ phận cẩu, phanh hãm, điều chỉnh tốc độ nếu không sẽ dễ gây tai nạn

3 Trong khi làm việc không được phanh quá manh hoặc dùng công tắc đảo chiều quay Không được cẩu vật nặng đang bị vướng vì có thể gây ra quá tải làm đứt cáp Nếu như lưới điện bị mất hay bị sút áp hoặc tăng quá cao người thợ phải chuyển tay gạt bộ khống chế về không và nhanh chóng hạ vật nâng xuống đất từ từ bằng phanh tay

4 Các vật nặng cồng kềnh phải được thử lên cao 300 ÷ 500mm, kiểm tra thấy an toàn mới tiếp tục cẩu Nếu không thấy an toàn thì phải hạ xuống tiếp, sửa lại cách treo buộc và chỉ được tháo cáp khi đã đặt vật cẩu ở vị trí cố định

5 Hạ thiết bị nặng theo độ dốc nhất là khi dùng để trượt con lăn là công việc phức tạp, cần phải làm rất thận trọng để tránh tai nạn Rất nguy hiểm khi đứng dưới vật cẩu hoặc đứng gần dây cáp khi kéo căng vì dây cáp có thể bị đứt quật vào người hoặc rơi vật cẩu

6 Dùng cáp cẩu ở khu vực có công việc hàn cần phải có biện pháp bảo vệ cáp, chốn hồ quang làm cháy cáp Khi vật cẩu dài phải dùng 2 dây treo trở lên, góc nghiêng của nhánh cáp buộc từ 45o

trở lên, cần chèn cáp để không bị trật cáp khi kéo lên Không dùng một dây treo vật cầu dài

7 Chỉ cẩu đấu trong trường hợp đặc biệt khi được phép của chỉ huy và tuân theo sự chỉ dẫn, khi đó tải trọng ở mỗi cần trục không được vượt quá 100% sức cẩu cho phép

8 Đối với mỗi cần trục phải chú ý đến độ vươn của cần vì độ vươn tăng thì sức nâng giảm Trong thực tế 70% vụ tai nạn của cần trục tự hành là do quá trình tải Vậy trong cabin của cần trục phải có bảng ghi rõ sức cẩu và độ vươn tương ứng để phòng ngừa quá tải Trong vận hành cần trục không được vận

- Kéo, lê các kiện hàng có bề mặt không kê lót

- Đột ngột hạ mã hàng từ độ cao lớn hơn 0,3m xuống

3.2.4 Nguyên tắc an toàn trong thao tác mắc cáp

1 Công việc mắc cáp và chằng buộc là công việc quan trọng trong lắp ráp, công việc này đòi hỏi công nhân đã có kinh nghiệm và phải qua các đợt kiểm tra, có giấy chứng nhận Công nhân mắc cáp phải có tác phong thận trọng chỉ cần sơ suất nhỏ về kỹ thuật an toàn cũng dễ dẫn tớ tai nạn Công nhân mắc cáp cần biết rõ sức cẩu của phương tiện, trọng lượng vật cẩu và quy cách cẩu vật

để lựa chọn loại cáp treo buộc thích hợp, biết kiểm tra cáp và chu kỳ thử cáp Tuyệt đối không được cẩu khi cáp hỏng hoặc khi không biết rõ sức cẩu

2 Khi mắc cáp vào mã hàng không được để cho cáp bị xoắn rối, ở những nơi gẫy khúc, nhọn trên bờ mặt kệ hàng phải dùng gỗ, bao tải mềm hoặc các vật liệu khác để chèn lót tránh cọ sát làm dập cáp và móp méo kiện hàng

3 Trường hơp khi thấy mã hàng không chắc chắn, người lái cần trục cần phải hạ ngay mã hàng xuống, công nhân lại sửa mã hàng, cấm không được sửa

mã khi đang treo trên móc câu hoặc sửa lại cáp để lấy lại thăng bằng cho móc hàng

4 Chỉ được tháo cáp cẩu ra khỏi mã hàng khi nó dã được hạ xuống vị trí quy định một cách ổn định và các dây cáp cẩu đã được thả trùng hoàn toàn

3.3 Công tác chuẩn bị lắp ráp

3.3.1 Tính toán các tải trọng lắp ráp

Bảng 1.2: Tải trọng của các cụm chi tiết, chi tiết lắp ráp

STT Cụm chi tiết, chi tiết Trọng lƣợng Số lƣợng

34

Tải trọng nâng thực tế của cụm chi tiết đƣợc tính theo công thức: F=k.G (trong đó k = 1,15 ÷ 1,2: Hệ số động kể đến tác dụng của các điều kiện bên ngoài, để đảm bảo an toàn cao ta chọn k = 1,2)

Bảng 1.3: Tải trọng của các cụm chi tiết, chi tiết lắp ráp kể đến sự tác động của các điều kiện khác

STT Cụm chi tiết, chi tiết Tải trọng khi kể đến sự tác

động của các điều kiện khác

Tổng thể dầm chƣa có pa lăng điện: 15T

3.3.2 Thiết bị và công cụ phục vụ quá trình lắp ráp

Ma ní là sản phẩm dùng để nối ghép giữa dây cáp hoặc xích với công ten

nơ hay các cuộn hàng, đặc biệt với các loại ma ní chất lượng cao có thể được dùng đẻ nối giữa hai mắt xích Các công trình, công xưởng, kho hàng đều cần dùng đến ma ní vì nó mang tính chất cơ động cao có thể nối dài các đoạn cáp hay xích, và có thể gắn kết một cách chắc chắn với các móc, tăng đơ hay chốt

cột

Hình 3.9 : Cáp thép

Lực kéo đứt toàn

bộ dây cáp

Hệ số dự trữ độ bền

Chiều dài cáp

 Các thiết bị kiểm tra

- Thước nhét