THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN KHOA MARKETING – ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

Qúa trình hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay đang đứng trước muôn vàn thời cơ và thách thức, điều này đề ra nhu cầu cấp thiết cho nền giáo dục Việt Nam trong việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng nhân tài. Song song với việc nâng cao chất lượng trong việc đào tạo thì sinh viên cũng là đối tượng cần phải năng động và sáng tạo để tiếp thu những kiến thức , phương pháp học tập mới mẻ . Ở bậc đại học thì phương pháp làm việc theo nhóm được biết đến như là một phương pháp học tập khá phổ biến. Ngày nay, kỹ năng làm việc nhóm gần như không thể tách rời với sinh viên, đặc biệt là sinh viên khối ngành kinh tế, nó có thể coi như là hành trang mang theo khi sinh viên ra trường. Nó đã trở thành một trong những tố chất quan trọng đối với những ứng viên muốn thành công. Các doanh nghiệp tuyển nhân viên luôn yêu cầu ứng viên có khả năng làm việc theo nhóm. Đây cũng là lý do mà rất nhiều các công ty hiện nay, đặc biệt là các công ty nước ngoài yêu cầu ứng viên phải có khả năng làm việc theo nhóm. Khoa Marketing –trường đại học Kinh Tế Quốc Dân với khoảng 800 sinh viên là một khoa cần sự năng động và các kĩ năng mềm,đặc biệt là kĩ năng làm việc nhóm. Tuy nhiên đa phần các sinh viên từ bậc trung học phổ thông lên bậc ĐH đều không thích ứng kịp với cách học và làm việc nhóm, bên cạnh đó một số khác, tuy đã tham gia làm việc nhóm nhưng không tìm thấy được sự thích thú trong công việc cũng như không tạo ra được hiệu quả trong công việc của nhóm. Có một kỹ làm việc nhóm tốt là hết sức cần thiết với sinh viên kinh tế, vì vậy việc nghiên cứu tìm hiểu về tình hình làm việc theo nhóm của sinh viên Khoa Marketing là không thể chậm trễ. Những lý do trên là động lực thôi thúc chúng tôi đăng ký thực hiện đề tài NCKH : “ THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN KHOA MARKETING – ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN”.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC

LỚP: PPNCKH 3 NHÓM: MAR A

Thành viên

1 Nguyễn Thị Hoa

2 Đoàn Quang Định

3 Nguyễn Thị Thùy Linh

4 Ngô Việt Trinh

5 Chu Thị Ngọc Quý

TP Hà Nội  4/2012

THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM SINH VIÊN KHOA MARKETING K53

MỤC LỤC

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

2 Mục đích của đề tài

3 Nhiệm vụ của đề tài

4 Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài

5 Đối tượng nghiên cứu

6 Tổng quan đề tài

B PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

1 Khái quát về làm việc nhóm

2 Quá trình phát triển nhóm làm việc

3 Tiêu chuẩn đánh giá nhóm làm việc hiệu quả

4 Các yếu tố tác động tới hiệu quả của nhóm làm việc

A PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Qúa trình hội nhập quốc tế của Việt Nam hiện nay đang đứng trước muôn vàn thời

cơ và thách thức, điều này đề ra nhu cầu cấp thiết cho nền giáo dục Việt Nam trongviệc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng nhân tài Song song với việc nâng cao chất lượng trong việc đào tạo thì sinh viên cũng là đối tượng cần phải năng động và sáng tạo để tiếp thu những kiến thức , phương pháp học tập mới mẻ Ở bậc đại học thì phương pháp làm việc theo nhóm được biết đến như là một phương pháp học tập khá phổ biến Ngày nay, kỹ năng làm việc nhóm gần như không thể tách rời với sinh viên, đặc biệt là sinh viên khối ngành kinh tế, nó có thể coi như là hành trang mang theo khi sinh viên ra trường Nó đã trở thành một trong những tố chất quan trọng đối với những ứng viên muốn thành công Các doanh nghiệp tuyển nhân viên luôn yêu cầu ứng viên có khả năng làm việc theo nhóm Đây cũng là lý

do mà rất nhiều các công ty hiện nay, đặc biệt là các công ty nước ngoài yêu cầu ứng viên phải có khả năng làm việc theo nhóm

Khoa Marketing –trường đại học Kinh Tế Quốc Dân với khoảng 800 sinh viên là một khoa cần sự năng động và các kĩ năng mềm,đặc biệt là kĩ năng làm việc nhóm Tuy nhiên đa phần các sinh viên từ bậc trung học phổ thông lên bậc ĐH đều không thích ứng kịp với cách học và làm việc nhóm, bên cạnh đó một số khác, tuy đã tham gia làm việc nhóm nhưng không tìm thấy được sự thích thú trong công việc cũng như không tạo ra được hiệu quả trong công việc của nhóm Có một kỹ làm việc nhóm tốt là hết sức cần thiết với sinh viên kinh tế, vì vậy việc nghiên cứu tìm hiểu về tình hình làm việc theo nhóm của sinh viên Khoa Marketing là không thể

chậm trễ

Những lý do trên là động lực thôi thúc chúng tôi đăng ký thực hiện đề tài NCKH :

“ THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO KĨ NĂNG LÀM VIỆC NHÓM CỦA SINH VIÊN KHOA MARKETING – ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN”

2 Mục đích của đề tài

Đề tài được nghiên cứu với mục đích sau đây:

- Khuyến khích sinh viên khoa marketing – Đại học KTQD làm việc và học tập theo nhóm

- Nâng cao kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên bằng cách tìm ra phương pháp học tập và hoạt động theo nhóm phù hợp trong môi trường ĐH nhằm giúp sinh viên phát huy được năng lực của mỗi cá nhân Từ đó làm nền tảng để sinh viên

có thể hòa nhập tốt trong môi trường làm việc nhóm trong doanh nghiệp

3 Nhiệm vụ của đề tài

- Khảo sát tình hình làm việc nhóm của sinh viên Khoa Marketing và hiệu quả đem lại

- Tìm ra các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả làm việc nhóm

- Đề xuất các giải pháp thực tế và kiến nghị để nâng cao kỹ năng làm việc nhómcho sinh viên

4 Phương pháp nghiên cứu được sử dụng trong đề tài.

a Tra cứu, tham khảo các tài liệu trên mạng và sách báo

b.Tham dự các buổi học có áp dụng hình thức làm việc nhóm của sinh viên khoa marketing nhằm quan sát thực trạng làm việc nhóm của các bạn sinh viên.(việc này giúp tôi biết được tình trạng làm việc nhóm tại của các bạn tại các buổi học.)

- Làm bảng câu hỏi

- Tổng hợp các bảng câu hỏi để thu được kết quả

- Tham khảo các giải pháp khắc phục và cải thiện

5 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

 Đối tượng nghiên cứu: thực trạng và giải pháp nâng cao kĩ năng mềm cho sinh

viên

 Phạm vi nghiên cứu: Sinh viên năm nhất khoa marketing, đây là những sinh viên vừa mới bước vào giảng đường đại học chưa kịp thích ứng với môi trường và phương pháp học tập hoàn toàn mới

6.Tình hình nghiên cứu đề tài

Vấn đề làm việc nhóm của sinh viên là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu trong môi trường đại học hiện nay Do đó đã được đề cập rất nhiều trên sách báo, tạp chí,…Bên cạnh đó, đề tài nghiên cứu khoa học nói về vấn đề này

 Đề tài : “Kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên khoa tiếng Pháp , trường ĐH Ngoại Ngữ - Đà Nẵng ” của một sinh viên Nguyễn Đăng Khoa Bài viết này đã đưa

ra tình hình làm việc nhóm, chỉ ra nguyên nhân và một số yếu tố ảnh hưởng đến quá trình làm việc nhóm không hiêu quả của sinh viên khoa tiếng Pháp thuộc trường đại học Ngoại Ngữ - ĐH Đà Nẵng

 Đề tài: “ Kỹ năng làm việc nhóm của sinh viên trường Đại học Khoa học xã hội

và nhân văn theo mô hình đào tạo tín chỉ” của nhóm sinh viên Nguyễn Hồng Anh, Nguyễn Cát Linh (giải nhì cuộc thi nghiên cứu khoa học cấp trường)

 Đề tài: “ Đánh giá hiện trạng làm việc nhóm của sinh viên Trường Đại học Khoahọc Xã hội và Nhân văn với hình thức đào tạo theo tín chỉ” của nhóm sinh viên Lô Kim Chánh, Phùng Thị Minh Dương, Bùi Thị Hằng, Nguyễn Thị Thúy

 Bài viết của thạc sĩ Lê Tân Huỳnh Câm Giang, thuộc Viên nghiên cứu giáo dục, bài viết với tiêu đề “ Những rào cản của đổi mới phương pháp dạy học ở Đại học” Bài viết chỉ ra những khó khăn trong việc thay đổi phương pháp dạy và học tại các trường Đại học ở Việt Nam, trong đó ông cũng chỉ ra những vấn đề nảy sinh khi sinh viên làm việc theo nhóm

Những đề tài nghiên cứu hay những cuốn sách kể trên cũng đã phần nào chỉ ra cái

đã đạt được, cái cần phải đạt được và đưa ra những cách thức để sử dụng kỹ năng trong qua trình làm việc nhóm Tuy nhiên những sách báo, tạp chí chỉ đơn thuần là

lý thuyết về vấn đề làm việc nhóm, chưa thật thực tế và cụ thể cho sinh viên.

Các đề tài nghiên cứu khoa học về vấn đề này chủ yếu lại tập trung vào các trường khối ngành xã hội học, nên một số yếu tố và ảnh hưởng không phù hợp với sinh viên khoa Marketing

A PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận

1 Khái niệm kĩ năng làm việc nhóm

Kĩ năng làm việc nhóm là kĩ năng tương tác giữa các thành viên trong một nhóm, nhằm thúc đẩy hiệu quả công việc, phát triển tiềm năng của tất cả các thành viên Một mục tiêu lớn thường đòi hỏi nhiều người làm việc với nhau, vì thế làm việc nhóm trở thành một định nghỉa quan trọng trong tổ chức cũng như trong cuộc sống.Trong thời đại ngày nay khi kkoa học kĩ thuật ngày càng phát triển thì yêu cầu làm việc theo nhóm là cần thiết hơn bao giờ hết Đơn giản vì không ai là hoàn hảo, làm việc theo nhóm sẽ tập trung những mặt mạnh của từng người và bổ sung cho nhau Giải quyết công việc sẽ có hiệu quả tốt hơn

2 Quá trình phát triển nhóm làm việc

a Hình thành

Hình thành là giai đoạn nhóm được tập hợp lại Mọi người đều rất giữ gìn và rụt rè.Sự xung đột hiếm khi được phát ngôn một cách trực tiếp, chủ yếu là mang tính chất cá nhân và hoàn toàn là tiêu cực.Do nhóm còn mới nên các cá nhân sẽ bị hạn chế bởi những ý kiến riêng của mình và nhìn chung là khép kín

Điều này đặc biệt đúng đối với một thành viên kém quan trọng và lo âu quá

Nhóm phần lớn có xu hướng cản trở những người nổi trội lên như một người lãnh đạo

b Xung đột

Xung đột là giai đoạn tiếp theo Khi đó, các bè phái được hình thành, các tính cách

va chạm nhau, không ai chịu lùi một bước trước khi giơ nanh múa vuốt

Điều quan trọng nhất là rất ít sự giao tiếp vì không có ai lắng nghe và một số người vẫn không sẵn sàng nói chuyện cởi mở

Sự thật là, sự xung đột này dýờng nhý là một thái cực đối với nhóm làm việc của bạn nhưng nếu bạn nhìn xuyên qua cái bề ngoài tử tế và thấy được những lời mỉa mai, công kích, ám chỉ, có thể bức tranh sẽ rõ hơn.

c Giai đoạn bình thường hóa

Sau đó là giai đoạn bình thường hóa Ở giai đoạn này, nhóm bắt đầu nhận thấy những lợi ích của việc cộng tác cùng với nhau và sự giảm bớt xung đột nội bộ

Do một tinh thần hợp tác mới hiện hữu, mọi thành viên bắt đầu cảm thấy an toàn trong việc bày tỏ quan điểm của mình và những vấn đề này được thảo luận cởi mở bên với toàn bộ nhóm

Sự tiến bộ lớn nhất là mọi người có thể bắt đầu lắng nghe nhau Những phương pháp làm việc được hình thành và toàn bộ nhóm đều nhận biết được điều đó

d Giai đoạn hoạt động trôi chảy

Và cuối cùng là giai đoạn hoạt động trôi chảy

Đây là điểm cao trào, khi nhóm làm việc đã ổn định trong một hệ thống cho phép trao đổi những quan điểm tự do và thoải mái và có sự hỗ trợ cao độ của cả nhóm đối với mỗi thành viên và với các quyết định của nhóm

3 Tiêu chuẩn đánh giá hiệu quả làm việc nhóm

a Tự cam kết làm việc hiệu quả

- Mỗi thành viên là 1 chủ thể trong nhóm

- Chủ động hoàn thành nhiệm vụ cụ thể của mình trong nhóm

- Chủ động đưa ý kiến và ra quyết định

b Thỏa thuận thông qua nhất trí

- Biểu quyết

- Hạn chế ý kiến và cảm giác cá nhân

- Xung đột phải được giải quyết dựa trên sự nhất trí của toàn bộ thành viên

- Quá trình đi đến quyết định và chiến lược hành động không được thể hiện sở thích, nhu cầu, mong muốn hay khả năng của 1 cá nhân

c Xung đột và sáng tạo lành mạnh

- Xung đột là lành mạnh nếu nó tạo tiền đề cho sự sáng tạo và thành quả cao

- Sự không nhất quán dẫn đến việc đưa ra những ý kiến sáng tạo

- Xung đột phải được kiểm soát tránh dẫn đến tác động tiêu cực

d Giao tiếp trong nhóm

- Giao tiếp ở mức độ cao liên kết 3 đặc điểm trên

- Kích thích tinh thần trách nhiệm và cách cư xử thích hợp của mỗi thành viên

- Mỗi thành viên hiểu rõ cách cư xử, ý kiến và hành động của nhau

- Chia sẻ quyền lực: kích thích phát triển năng lực cá nhân, kỹ năng và sở thích

- Chia sẻ tầm nhìn: nhìn thấy mục tiêu lớn và tìm ra những thách thức

- Chia sẽ trách nhiệm

- Chia sẻ mức độ đáp ứng: vạch ra những cơ hội phát triển mới

Có rất nhiều cách đánh giá hiệu quả làm việc nhóm khác nhau và trên đây là cách phổ biến nhất

4 Các yếu tố tác động tới hiệu quả làm việc nhóm

II. Thực trạng kĩ năng làm việc nhóm sinh viên khoa marketing khóa 53

Khi nghiên cứu vấn đề làm việc nhóm của sinh viên thì sinh viên là trọng tâm, cốt lõi với các vấn đề xoay quanh:

- Mức độ ưu thích làm việc nhóm của sinh viên

- Mức độ thường xuyên làm việc nhóm

- Thái độ của các thành viên khi làm việc nhóm

- Mục tiêu của nhóm đề ra

- Hiệu quả làm việc nhóm

- Mức độ xảy ra mâu thuẫn

Sự lãnh đạo

Sự gắn kết

Các chuẩn mực

Vai trò và

sự đa dạng của thành viên nhóm

Quy mô nhóm

Các mục tiêuBối cảnh

HIỆU QUẢNHÓM

- Mức độ đóng góp của các thành viên

- ………

a Mức độ ưa thích của các thành viên

H1: Biểu đồ về mức độ ưa thích làm việc nhóm của sinh viên k53 – Marketing (%)Như đã nêu làm việc nhóm đóng một vai trò rất quan trọng đối với sinh viên, nhưng mức độ sinh viên độ không hứng thú làm việc nhóm chiêm 30% tương đối cao, đáng lo ngại Một khi không hứng thú với công việc thì kết quả làm việc nhómkhó đạt yêu cầu

b Mức độ thường xuyên làm việc nhóm

Ít khi bình thường thường xuyên H2: Mức độ thường xuyên làm việc nhóm của sinh viên k53 – Marketing

Nhìn chung đa phần học sinh hoạt động nhóm trong môi trường học tập, ngòai ra hoạt động CLB cũng chiếm tỉ lệ khá cao Bởi lẽ đây cũng là kĩ năng quan trọng chonghề nghiệp tương lai của mỗi sinh viên

c Thái độ làm việc nhóm của sinh viên

H3: đánh giá về thái độ làm việc của nhóm

Qua biểu đồ ta thấy thực trạng thật đáng buồn cho sinh viên khoa Marketing khi chỉ có 30% sinh viên nghĩ là thái độ làm việc của nhóm mình là tốt, trongkhi có tới 23% là không tốt; bởi lẽ cần phải có một thái độ làm việc tích cực thì mới phát huy được năng lực của mỗi thành viên, thái độ làm việc không tốt của mỗi người sẽ keo theo sự chán nản, mệt mỏi của các thành viên khác

d Mức độ thường xuyên xảy ra mâu thuẫn

H4: Mức độ thường xuyên xảy ra mâu thuẫn

Xảy ra mâu thuẫn là điều không thể tránh khỏi trong khi làm việc nhóm Số liệu thống kê cho thấy mức độ mâu thuẫn của các bạn sinh viên Marketing tương đối thấp

e Hiệu quả làm việc nhóm

H5: hiệu quả làm việc của nhóm

Hiệu quả làm việc nhóm của sinh viên khoa Marketing chưa được cao lắm, cần phải áp dụng nhiều biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả

f Mức độ đóng góp của các thành viên

Đa phần các sinh viên đều ý thức được vai trò của mình đối với nhóm (mức

độ đóng góp các thành viên cao đạt 67%) Tuy nhiên vẫn tồn tại thành phần

lơ là thờ ơ với công việc của nhóm

g Quy mô ảnh hưởng đến hiệu quả nhóm

H7: Biểu đồ kết hợp giữa hai yếu tố quy mô nhóm và hiệu quả làm việc nhóm

Nhìn biểu đồ ta thấy quy mô nhỏ hơn 8 hiệu quả sẽ cao hơn do sự tương tác, kiểm soát giữa các thành viên tốt(đặc biệt là tư 6 – 8, từ 3 – 5 phân chia côngviệc mỗi người làm khối lượng việc lớn hiệu quả thấp hơn )

h Mục tiêu hướng tới của nhóm

H8: biểu đồ thể hiện mục tiêu hướng tới của làm viêc nhóm

Khi nghiên cứu về mục tiêu, chúng tôi nhận thấy có nhiều luồng ý kiến khác nhau, nhưng phần lớn các bạn đặt mục tiêu điểm số lên hàng đầu, mục tiêu kĩnăng thấp (12%)

2 Kết luận:

Nhìn chung sinh viên khoa marketing đã biết và hiểu các phương pháp làm việc nhóm, do đó về mặt hiệu quả là khá cao song vẫn còn tồn tại những mặt hạn chế:

- Vẫn còn một số lượng nhỏ sinh viên không có tinh thần tích cực làm việc,dẫn đến hiện tượng ỷ lại, tạo ra tâm lý sức ỳ cho cả nhóm

- Trong khi làm việc nhóm, có quá ít sinh viên nêu ra ý kiến và bảo vệ ý kiến của mình, gây ra sự uổng phí các ý tưởng hay và độc đáo

- Vẫn tồn tại nhiều nhóm không có sự am hiểu nhau và đoàn kết trong nội

bộ mỗi nhóm

- Nhóm làm việc không có kế hoạch, thường theo kiểu tự phát, cảm tính

- Với nhà trường, nên đưa kĩ năng mêm, trong đó có kĩ năng làm việc nhóm thành một bộ môn giảng dạy,nâng cao kĩ năng cho sinh viên

- Với cá nhân, để làm việc theo nhóm tốt thì mỗi cá nhân phải rõ được mục tiêu,tham gia hết mình, hướng về việc chinh phục mục tiêu, dấn thân và chân tình, mặc

dù các bạn còn rất xa lạ với nhau Sẵn sàng dấn thân chơi chung, hy sinh cái tôi cánhân và tham gia vào quá trình làm việc theo đúng cái phân công công việc, cũngnhư cố gắng hoàn tất nhiệm vụ của mình, làm việc vui vẻ, nghiêm túc theo đúnghiệu lệnh của trưởng nhóm

- Với nhóm, mọi người nên tham gia tích cực, lắng nghe và cầu học, trình bày vàphát biểu cũng như phản biện trong quá trình thảo luận Tự đúc kết, ghi chép, vui

vẻ và chân thành, nghiêm túc trong công việc, an toàn và bảo vệ đồng đội.Tư duytích cục, dám làm, cầu thị, tiếp nhận cái khác với mình và đúng giờ

- Trong làm việc theo nhóm không nên thụ động, thờ ơ, nói một chiều không tiếpthu, hay im lặng không nói gì cả, chỉ phản bác mà không phản biện Bên cạnh đócũng không nên chỉ đợi đọc cho để ghi chép, xã giáo chiếu lệ, đùa cợt và thiếunghiêm túc trong công việc, mất an toàn và lo cho riêng mình rồi tư duy thụ động,

sợ sai, cho rằng duy nhất mình đúng và làm việc vô tổ chức

- Với một tập thể thì để làm việc theo nhóm tốt thì truyền thông phải tốt Chúng tacũng phải hiểu rõ ràng cái nhiệm vụ cũng như sứ mệnh của mình Phải chọn đúngđược người trưởng nhóm lãnh đạo mình Mọi hoạt động cần phải có tổ chức, cầnthảo luận một cách công bằng và tiếp nhận các ý kiến đóng góp

C KẾT LUẬN