Nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu giày da tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long

Phạm vi nghiên cứu: luận văn nghiên cứu tình hình nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Thăng Long.. Chương 2: Thực tra

LỜI MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài:

Đối với mỗi quốc gia, hoạt động kinh tế đối ngoại nói chung và hoạt động xuất nhập khẩu hàng hóa nói riêng đóng vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân Đây chính là cầu nối của từng quốc gia với các nước khác trên thế giới Phát triển hoạt động kinh tế đối ngoại – như lý thuyết về lợi thế so sánh đã chứng minh – giúp cho từng nước sử dụng có hiệu quả hơn các nguồn lực phát triển của mình

Cùng với sự phát triển của đất nước, ngành da giày Việt Nam cũng đã có những bước phát triển đáng kể Được Đảng và Nhà nước ta xác định là một ngành có vị trí rất quan trọng trong nền kinh tế quốc dân, ngành công nghiệp da giày đã có những đóng góp lớn vào sự phát triển của đất nước Trong thời gian qua, ngành da giày Việt Nam đã có những bước phát triển rất đúng đắn và phù hợp với điều kiện, có lúc đã đứng trong 10 nước xuất khẩu giày dép lớn nhất thế giới, đóng góp một phần lớn vào sự phát triển của nền kinh tế đất nước

Để xuất khẩu giày da thành công, bên cạnh vấn đề chất lượng, khả năng cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu, chúng ta cần quan tâm đến vấn đề tài chính phục vụ hoạt động này Thực tế cho thấy, sự phát triển hoạt động thương mại quốc tế và số thành viên tham gia trong hoạt động này ngày càng lớn đã làm cho nhu cầu về hoạt động tài chính càng trở nên cấp thiết Đăc biệt là nhu cầu tài trợ vốn để phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu Trong đó, các ngân hàng đóng vai trò như người mở đầu, người điều chỉnh, người tham gia vào các quan hệ kinh tế tiền tệ – tín dụng – thanh toán Để có thể hội nhập thành công, các Ngân hàng cần nắm được hướng đi của các nhà kinh doanh, cần tìm hiểu nghiên cứu khách hàng để áp dụng phương thức tài trợ vốn và tạo sự thành công trong hoạt động kinh doanh xuất nhập khẩu

Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long được thành lập vào ngày 03.03.2003 Mặc dù mới đi vào hoạt động được 8 năm nhưng đã tài trợ tín dụng cho doanh nghiệp xuất khẩu giày da trong hoạt động xuất

nhập khẩu từ năm 2005 cho đến nay Dù bước đầu còn gặp nhiều khó khăn trong hoạt động thực hiện nghiệp vụ tài trợ xuất nhập khẩu nhưng đến nay hoạt động này đã đạt được không ít thành tựu và góp phần không nhỏ vào việc phát triển hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long cũng như các doanh nghiệp xuất khẩu giày da Tuy nhiên, hiện tại các doanh nghiệp này còn gặp phải những khó khăn do bị ảnh hưởng mạnh bởi các chính sách bảo hộ chống bán phá giá cũng như thị trường khó tính đòi hỏi chất lượng sản phẩm và quy trình sản xuất đáp ứng được các tiêu chuẩn về an toàn cao… nên thị trường tiêu thụ sản phẩm của công ty bị thu hẹp bởi sự canh tranh từ các nước, đặc biệt là Trung Quốc khi các rào cản thương mại bị dỡ bỏ Do vậy, hiệu quả từ hoạt động xuất khẩu của doanh nghiệp này chưa cao; thiếu vốn đầu tư là một trong các nguyên nhân tồn tại trên của doanh nghiệp Mặt khác, đối với các NHTM, việc cung cấp cho vay cho doanh nghiệp xuất khẩu có vai trò rất quan trọng trong hoạt động kinh doanh, không những đem lại hiệu quả kinh doanh từ thu lãi cho vay mà còn thu được phí dịch vụ từ các hoạt động thanh toán quốc tế, mua bán ngoại tệ đồng thời tăng uy tín và vị thế của ngân hàng đối với khách hàng nói chung và đối với hệ thống ngân hàng đại lý nước ngoài nói riêng

Nhận thức được tầm quan trọng đó, tác giả đã lựa chọn đề tài: “Nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu giày da tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long”.

2 Mục đích nghiên cứu của luận văn:

Đề tài nghiên cứu những lý luận chung nhất về hoạt động cho vay xuất khẩu của Ngân hàng, các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động này, phân tích đánh giá hiệu quả hoạt động cho vay xuất khẩu giày da tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long Trên cơ sở thực tiễn và lý luận, đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu giày da tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương VN – CN Thăng Long

3 Tình hình các nghiên cứu liên quan đến đề tài:

Qua việc nghiên cứu các đề tài có liên quan như: “ Giải pháp nâng cao chất lượng cho vay xuất khẩu tại Ngân hàng phát triển Việt Nam” của tác giả Lê Thanh Bách; “Giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay XNK tại SGD Ngân hàng Nông nghiệp Việt Nam” của tác giả Phan Anh Tú, tác giả nhận thấy: các đề tài trên đã đề cập đến những vấn đề lý luận và thực tiễn chung về cho vay xuất khẩu, từ đánh giá thực trạng về cho vay xuất khẩu trong phạm vi nghiên cứu để đưa ra các giải pháp nhằm mở rộng hoạt động cho vay xuất khẩu tại ngân hàng đó Tuy nhiên, các đề tài trên chỉ đánh giá hiệu quả cho vay xuất khẩu thông qua các chỉ tiêu về số lượng, chưa đưa ra được các chỉ tiêu về chất lượng để chỉ ra hiệu quả của hoạt động cho vay xuất khẩu Bên cạnh đó, các tác giả đưa ra các giải pháp ở mức độ khái quát, chưa cụ thể đối với mục đích nâng cao hiệu quả cho vay XK So với các đề tài có liên quan, với đề tài “Nâng cao hiệu quả cho vay XK giày da tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long”, tác giả đã đi sâu nghiên hiệu quả cho vay xuất khẩu đối với mặt hàng giày da trong phạm vi ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long đối với doanh nghiệp xuất khẩu giày da Với phương pháp nghiên cứu đối tượng trong phạm vi nghiên cứu một cách cụ thể, đề tài đã đánh giá được hiệu quả cho vay XK qua chỉ tiêu về chất lượng, đánh giá được tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả cho vay XK đối với NHTM và các biện pháp ngân hàng đã thực hiện nhằm nâng cao hiệu quả CVXK giày da Từ đó đưa

ra các giả đưa ra các nhóm giải pháp cụ thể về tăng doanh số và giảm chi phí và kiến nghị để nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu của ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long nói chung cũng như hoạt động cho vay XK giày da nói riêng

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu của luận văn: nghiên cứu tình hình nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu đối với mặt hàng giày da

Phạm vi nghiên cứu: luận văn nghiên cứu tình hình nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – chi nhánh Thăng Long

Thời gian nghiên cứu: nghiên cứu thực trạng từ năm 2007 – 2010 và đề xuất giải pháp đến năm 2015

5 Phương pháp nghiên cứu:

Các phương pháp chủ yếu được sử dụng trong luận văn là: phương pháp duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, ngoài ra các phương pháp cụ thể được sử dụng bao gồm:

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp so sánh

- Phương pháp thống kê

- Phương pháp tổng hợp

6 Kết cấu luận văn:

Ngoài phần mở đầu và kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận và thực tiễn chung về nâng cao hiệu quả cho

vay xuất khẩu của Ngân hàng thương mại

Chương 2: Thực trạng nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu giày da tại Ngân

hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long

Chương 3: Định hướng và một số giải pháp nâng cao hiệu quả cho vay xuất

khẩu giày da tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long

CHƯƠNG 1 Những vấn đề lý luận và thực tiễn chung về hiệu quả cho vay xuất khẩu của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long 1.1 Quan niệm và chỉ tiêu đánh giá về hiệu quả cho vay xuất khẩu của ngân hàng thương mại

1.1.1 Quan niệm về hiệu quả cho vay xuất khẩu

Hiệu quả của một hoạt động nào đó chính là những kết quả tích cực đã đạt được sau khi kết thúc công việc, thoả mãn được những mong đợi của người thực hiện, nó muốn nói đến những mặt tốt của kết quả hoạt động

Nói đến hiệu quả là nói đến hai nội dung:

- Hiệu quả kinh doanh, tức là hiệu quả đối với ngân hàng

- Hiệu quả kinh tế xã hội, tức là những lợi ích vĩ mô của toàn bộ nền kinh tế Như vậy, khi nói đến hiệu quả cho vay XK chúng ta hiểu đó không chỉ là hiệu quả đối với doanh nghiệp mà còn là hiệu quả đối với xã hội và toàn bộ nền kinh tế quốc dân Trong bài viết này tác giả chỉ đi sâu phân tích về hiệu quả cho vay

XK đối với ngân hàng

1.1.2 Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả cho vay xuất khẩu của Ngân hàng thương

mại:

.- Tỷ trọng lợi nhuận cho vay XK trong tổng lợi nhuận thu

được của ngân hàng (H1):

H1 =

Lợi nhuận cho vay XK

X 100%

Tổng lợi nhuận

Chỉ tiêu này thể hiện lợi nhuận thu được từ hoạt động cho vay XK trong tổng lợi nhuận thu được của ngân hàng và cũng thể hiện vị trí của cho vay xuất khẩu trong hoạt động kinh doanh của ngân hàng

- Tỷ trọng doanh số cho vay xuất khẩu trong tổng doanh số cho vay của ngân hàng (H2):

H2 =

Doanh số cho vay XK

X 100%

Tổng doanh số cho vay

Chỉ tiêu này cho biết doanh số cho vay trong hoạt động cho vay xuất khẩu chiếm tỷ trọng bao nhiêu trong tổng doanh số cho vay của ngân hàng

- Vòng quay vốn tín dụng

Vòng quay vốn tín dụng =

Doanh số thu nợ

Dư nợ bình quân

Chỉ tiêu này phản ánh hiệu quả sử dụng đồng vốn tín dụng thông qua tốc độ luân chuyển của nó, thường được đánh giá trên đơn vị thời gian là một năm

Trong đó:

Dư nợ bình quân = Dư nợ đầu kỳ + dư nợ cuối kỳ

2

- Hệ số thu nợ

Hệ số thu nợ = Doanh số thu nợ X 100%

Doanh số cho vay

Hệ số thu nợ là chỉ tiêu đánh giá hiệu quả tín dụng trong việc thu nợ của ngân hàng Nó phản ánh trong một thời kỳ nào đó với doanh số cho vay nhất định, ngân hàng sẽ thu được bao nhiêu đồng vốn Hệ số này càng cao chứng tỏ công tác thu nợ của ngân hàng được thực hiện tốt

- Tỷ trọng dư nợ cho vay XNK trong tổng dư nợ của ngân hàng (H2)

H2 = Dư nợ cho vay XNK X 100%

Tổng dư nợ

Chỉ tiêu này phản ánh hiệu quả cũng như tỷ trọng dư nợ trong hoạt động cho vay XNK trong tổng dư nợ của ngân hàng

-Tỷ lệ nợ quá hạn

Tỷ lệ nợ quá hạn = Nợ quá hạn X 100%

Tổng dư nợ

Chỉ tiêu này đánh giá chất lượng của một khoản cho vay Nếu

tỷ lệ nợ quá hạn lớn sẽ có tác động xấu đến hoạt động tín dụng của ngân hàng và ảnh hưởng đến độ an toàn của vốn cho vay Đối với chỉ tiêu này Chính phủ quy định mức tối đa là 5%

1.2 Tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu giày da của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long

1.2.1 Đối với Ngân hàng:

Mang lại nguồn ngoại tệ cho ngân hàng:

Tăng dư nợ tín dụng ngoại tệ:

1.2.2 Đối với doanh nghiệp:

Đáp ứng nhu cầu vốn của doanh nghiệp

Mở rộng sản xuất:

1.3 Các nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả cho vay xuất khẩu giày da của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long

1.3.1 Nhân tố khách quan

- Chủ trương chính sách phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước

- Môi trường kinh tế chính trị, xã hội trong và ngoài nước

- Năng lực của doanh nghiệp XNK

1.3.2 Nhân tố chủ quan:

- Năng lực cho vay của ngân hàng

- Nhân tố về con người

CHƯƠNG 2:

Thực trạng hiệu quả cho vay xuất khẩu đối với Công ty TNHH Nhà nước một thành viên giày Thụy Khuê tại Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam –

Chi nhánh Thăng Long

2.1 Đặc điểm hoạt động kinh doanh của Ngân hàng TMCP Ngoại Thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long

Về công tác huy động vốn

Tính đến 31/12/2010, tổng nguồn vốn huy động của Chi nhánh Thăng Long đạt 3.630 tỷ đồng tăng 24,31% so với 31/12/2009, đạt 95,53% kế hoạch trung ương giao, song tốc độ tăng trưởng bình quân tương đồng các Chi nhánh trên địa bàn

Công tác tín dụng và chất lượng tín dụng.

Thực hiện mục tiêu kiềm chế lạm phát, ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ, năm 2010 tổng dư nợ của chi nhánh đạt trên 2.401 tỷ đồng, tương đương mức dư nợ mục tiêu Trung ương giao

Trong đó, cho vay VND đạt 1.604 tỷ đồng, chiếm 66,84% tổng dư nợ tín dụng và cho vay ngoại tệ khác quy USD đạt 42,05 triệu USD chiếm 33,16% tổng dư nợ Cho vay ngắn hạn đạt 938 tỷ đồng chiếm 39,08% tổng dư nợ và cho vay trung dài hạn đạt 1.462 tỷ đồng chiếm 60,92% tổng dư nợ Dư nợ tín dụng của khách hàng khối SME và thể nhân chiếm tỷ trọng không lớn trong tổng dư nợ của Chi nhánh với 421 tỷ (tương ứng SME: 309,82 tỷ quy VND, thể nhân là 112,17 tỷ) (Số liệu bảng 2.2)

Về chất lượng tín dụng: Năm 2010, Chi nhánh tích cực xử lý nợ xấu, đưa số nợ xấu từ 91 tỷ (chiếm tỷ lệ 4,4% tổng dư nợ tín dụng) năm 2009 về mức 63,76 tỷ đồng, chiếm 2,66% tổng dư nợ tín dụng, trong đó giảm 5,46 tỷ đồng được xử lý bằng quỹ dự phòng Ngoài ra, Chi nhánh còn thu hồi được 2,66 tỷ đồng từ nợ xấu đã được xử lý bằng dự phòng rủi ro

Kết quả kinh doanh:

Lũy kế đến tháng 12, lợi nhuận của Chi nhánh rất khả quan, đạt 81,59 tỷ đồng, tăng 14,10% so với năm 2009 và bằng 198,22% kế hoạch năm Trong đó, thu từ hoạt

động Tín dụng chiếm 64,76%, thu từ dịch vụ chiếm 6,51% tổng thu của Chi nhánh.

Tỷ lệ còn lại là thu từ lãi tiền gửi (28,73%)

2.2 Thực trạng nâng cao hiệu quả cho vay xuất khẩu giày da của Ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long.

Nếu đặt trong tương quan tổng thể, có thể thấy DSCV XK giày da ngày càng chiếm tỷ trọng nhiều hơn trong tổng DSCV Nếu như năm 2007, tỷ trọng của cho vay XK giày da chỉ dừng ở mức 2.16%% thì đến thời điểm 31/12/2010 nó đã chiếm 3.51% tổng DSCV của ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long Tỷ lệ nợ quá hạn ở mức có thể kiểm soát được ở mức 0,2% tổng dư nợ

XK giày da

Xét về cơ cấu theo thời gian, ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long chủ yếu là cho vay ngắn hạn trung bình chiếm trên 70% tổng doanh số cho vay XK giày da của toàn Ngân hàng Về cơ cấu theo loại tiền, cho vay ngắn hạn bằng ngoại tệ chiếm từ 42 – 62% tổng doanh số cho vay ngắn hạn, còn lại là bằng VND

Cho vay XK giày da thông qua phương thức tín dụng chứng từ (L/C) tăng trưởng đều qua các năm cả về doanh số mở L/C và dư nợ cam kết thanh toán L/C

Tỷ trọng lợi nhuận thu được từ cho vay XK giày da trong tổng lợi nhuận cho vay của ngân hàng chiếm tỷ trọng không cao, xong ngày càng có xu hướng tăng, năm 2007 là 4%, năm 2008 là 8%, năm 2009 là 10% và năm 2010 là 12%

2.2.1 Tỷ trọng lợi nhuận cho vay XK trong tổng lợi nhuận thu được của ngân

hàng

2.3 Đánh giá chung về hiệu quả cho vay xuất khẩu đối với Công ty

TNHH Nhà nước một thành viên giày Thụy Khuê của Ngân hàng

TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long.

2.3.1 Thành công trong việc nâng cao hiệu quả cho vay XK giày da của Ngân

hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long.

- Về doanh số cho vay: Tuy tốc độ tăng trưởng DSCV XK giày da những năm đầu còn chậm hơn so với tốc độ tăng trưởng tín dụng của ngân hàng, chiếm

2,16%, nhưng càng về các năm sau nó luôn chiếm vị trí quan trọng hơn và không ngừng được nâng cao, năm 2008 chiếm 15,3%, năm 2008 chiếm 3,06%, năm 2010 chiếm 3,5% Điều này cũng cho thấy xu thế hoạt động XK giày da ngày càng quan trọng sau khi nước ta gia nhập tổ chức thương mại đối với nền kinh tế nói chung và ngành ngân hàng nói riêng

- Vòng quay vốn tín dụng và hệ số thu nợ XK giày da: Vòng quay vốn tín dụng XK giày da đều tăng qua 4 năm và Hệ số thu nợ qua bốn năm của ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long đều ở mức cao trên 39%, cao nhất là 59,50% ở năm 2010 Chính vì vậy, ta có thể khẳng định hoạt động tín dụng cho vay của ngân hàng TMCP Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Thăng Long là có hiệu quả, khả năng thu hồi nợ

- Tỷ lệ nợ quá hạn: trong bốn năm qua hoạt động này không biến động nhiều về nợ quá hạn, và luôn duy trì ở mức từ 0.24 tỷ đến xấp xỉ 0.53 tỷ đồng và biến động lên xuống qua các năm

- Lợi nhuận: Tỷ trọng lợi nhuận thu được từ cho vay XK giày da trong tổng

lợi nhuận cho vay của ngân hàng có xu hướng tăng năm 2007 là 4%, năm 2008 là 8%, năm 2009 là 10% và năm 2010 là 12%

1.3.2 Hạn chế và nguyên nhân

2.3.2.1 Những hạn chế liên quan đến hoạt động cho vay xuất khẩu giày da:

- Hình thức tài trợ chưa đa dạng, còn đơn giản và ít, chưa đáp ứng được nhu cầu của các doanh nghiệp

- Công tác lập kế hoạch phát triển kinh doanh lâu dài chưa được chú trọng đúng mức

- Công tác đào tạo nguồn nhân lực chưa khoa học, hợp lý và không mang tính cạnh tranh cao

2.3.2.2 Nguyên nhân của tồn tại

a) Nguyên nhân chủ quan